S A Ü – S B S
U L U S L A R A R A S I T I C A R E T Y . L I S A N S B Ö L Ü M Ü K Ü R E S E L L E Ş M E B Ö L G E S E L L E Ş M E V E A B D E R S I
AB ORTAK POLİTİKALARI
Şükrü ATEŞ– 1260Y56113
SUNUM İÇERİĞİ
•AB ORTAK;
• Ekonomi Politikaları
•Para Politikaları
•Ticaret Politiaları
1 ) E K O N O M I P O L I T I K A L A R I
2 ) P A R A P O L I T I K A L A R I
Ekonomik ve Parasal Birlik nedir?
Ekonomik ve Parasal Birlik (EPB);
Malların, hizmetlerin, kişilerin ve sermayenin serbest dolaşımının yanı sıra, üye devletlerin ulusal para
birimleri arasında sabitleştirilmiş kurlar ve nihai olarak tek bir para biriminin kabulü anlamına
Ekonomik Parasal Birliğin Amacı nedir?
Fiyat İstikrarı
İstikrarlı ve Dengeli
Büyüme
Yüksek İstihdam
Ödemeler Dengesi
Yaşam şartlarının
iyileştirilmesi
Dengeli Kamu
Ekonomik Parasal Birliğin Amacı nedir?
Roma Ant.
Üyelerin Ekonomi Politikası:
Ödemeler dengesi sağlamaya
Döviz kurlarında denge sağlamaya
İç piyasada istikrar temin etmeye
İstihdam artırmaya dönük olmalıdır.
(m.d.104)
Ekonomi ve parasal politikaların uyumlaştırılması
(m.d. 2,3,6,103,109,145)
üye ülkelerin ilgili kamu yönetimleri ve merkez bankaları
tarafından gerçekleştirilecektir.
AB Ortak Ekonomi Politikaları
Roma Anlaşmasıyla ile ekonomi ve para politikaları ülkelere bırakılmıştır.
Başta döviz kuru olmak üzere ekonomi ve para politikalarını toplumun ortak çıkarları
AB Ortak Ekonomi Politikaları
AET Ekonomi Politikalarını Uyumlaştırmak için;
9 Mart 1960 Konjoktüel Politika Komitesi
15 Nisan 1964 Bütçe Komitesi Kurulmuştur.
AB Ortak Ekonomi Politikaları
Ekonomi Politikası Komitesinin Görevi;
Ülkelerin orta vadedeki ekonomi politikalarındaki gelişmeleri izlemek ve gerekli koordinasyonu
sağlamaktır.
17 Temmuz 1969’da önemli ekonomi politikası
kararlarında önceden danışma kuralı getirildi.
22 mart 1971 Konsey Yıl da üç defa toplanarak kısa
vadeli ekonomi politikaları koordine etmeyi kararlaştırdı.
AB Ortak Ekonomi Politikaları
Maastricht Ant ve Ortak Ekoomi Politikaları;
Ekonomi politikası yeniden düzenlenmiştir.
(M.d.102a-104e)
Açık piyasa ekonomisi
Önemli ekonomik güçlükler yaşayan ülkelere mali
yardım
Aşırı mali harcamalardan kaçınılması gerekliliği ilkesi
(M.d.102)
Doğan aftetler sonrası yapılacak yardım.
AB Ortak Ekonomi Politikaları
Maastricht Ant ve Ortak Ekonomi Politikaları;
Konsey, bütçe disiplinine saygılı kalınıp kalınmadığını
kontol etmeye yetkilidir.
(M.d.104)
Konsey, aşırı bir açığın bulunduğunu tespit ederse, üye
devlete bu duruma belirli bir süre içinde son veresini tavsiye edebilir.
Eğer devlet bu tavsiyeyi dikkate almazsa zorlayıcı
AB Ortak Ekonomi Politikaları
EPB çerçevesinde belirlenen makro ekonomik
kriterler içerisinde, üye ülkelerin bütçe dengelerini
korumaları en fazla vurgulanan unsurlar arasındadır.
Bütçe Politikasında, yüksek kamu harcamalarının engellenmesi amacıyla aralarında mali
kısıtlamalarında bulundugu (kredi imkanlarının sınırlandırılması,topluluga vadesiz mevduat
AB Ortak Ekonomi Politikaları
25 Nisan 2001 - Avrupa Komisyonu, AB konseyinde
kabul edilmek üzere ekonomi politikasına ilişkin yönlendirici ilkeler ile ilgili bir tavsiye kararları almıştır.
Yönlendirici ilkeler , Lizbon ve Stokholm
Zirvelerinde belirlenen hedefler doğrultusunda saptanmıştır.
Geniş kapsamlı bir ekonomik strateji sunmakta olan
AB Ortak Ekonomi Politikaları
Lizbon ve Stokholm Zirvesinde Belirlenen 3 Temel İlke;
1. Kısa vadede, küresel seviyede yeterince elverişli
olmayan sartlar göz önünde bulundurarak, büyüme ve istikrara yönelik makro ekonomik politikalarda
ekonomik gelişmeyi korumak.
2. Orta vadede, AB ekonomisinin büyüme
potansiyelini,ekonomik reformları hızlı şekilde
uygulayarak;girişimciliği yenilikçi faaliyetleri ve bilgiye dayalı ekonomiyi teşvik ederek güçlendirmek
3. Uzun vade de ,ekonomiyi üç aşamalı bir stratejiyle
yaşlanan nüfüsun yaratacağı etkiye hazırlıklı hale
AB Ortak Ekonomi Politikaları
Amsterdam Ant. ve Ortak Ekonomi Politikaları;
Üyeler topluluk amaçlarını gerçekeştirmek için ekonomik politika yürütürler.Açık Pazar ekonomisi ilkesine uygun
olarak hareket ederler.
(M.d.98)
Konsey komisyonun tavsiyesi üzerine nitelikli çoğunlukla üye devletlerin ve topluluğun ekonomi politikalarını yönlendirici ilkeleri için taslak oluşturur ve Avrupa Konseyine bu konu hakkında rapor verir.
Konsey komisyonun sundugu raporlardan hareketle üye
AB Ortak Ekonomi Politikaları
Amsterdam Ant. ve Ortak Ekonomi Politikaları;
Konsey komisyonun önerisi üzerine tedariğinde ciddi sıkıntılar yaşanan bazı ürünler için ekonomik
duruma uygun önlemler kararlaştırabilir.
Konsey üye devletlere oy birliği ile yardım
yapılmasına karar verebilir. Şayet üye ülkeyi zor durumda bırakan durum dogal afet gibi ülkenin
iradesi dışında gelişen şartlar sonucu ortaya çıkmışsa konsey kararını nitelikli çoğunlukla alabilir.
AB Ortak Para Politikası
Maastricht Ant. ve Ortak Para Politikası;
105-109 maddeleri para politikasına ayrılmıştır.
Para politikasının temel hedefi fiyat istikrarını
sağlamaktır.
Fiyat istikrarı sağlamak ve topluluğun genel
ekonomik politikasına yön vermek için “ Avrupa
AB Ortak Para Politikası
Maastricht Ant. ve Ortak Para Politikası;
Merkez Bankası topluluk içindeki kağıt para emisyonuna
izin vermeye yetkili tek organdır.
Üye devletler merkez bankasının iznine tabi olmak
şartıyla bozuk para çıkartabilirler.
Her üye devlet kendi merkez bankası da dahil olmak
üzere mevzuatlarını Maastricht Ant. Kriterlerine uyumlu hale getirmek durumundadır.
AB de para politikası, AMB para politikası stratejisine
AB Ortak Para Politikası
Fiyat istikrarı: Uyumlaştırılmış Tüketici endeksindeki
yıllık artışın %2 nin altında olması şeklinde
AB Ortak Para Politikası
Orta Vadede,fiyat
istikrarının korunmasıyla uyumlu faiz oranının
yerleştirilmesine odaklanmıştır.
AB Ortak Para Politikası
Para politikası AMB na emanet edilirken diğer
pekçok ekonomi politikasının sorumluluğu “İstikrar ve Büyüme Paktı” nda maliye politikası için
belirlenmiş kuralara tabi olarak üye devletlerin yetki alanında kalmıştır.
Bütçe disiplinin korunması hem katılım hemde
katıldıktan sonra önemlidir ve kotrol sağlamak için devletin istikrar programı konsey tarafından
AB Ortak Para Politikası
İstikrar ve Büyüme Paktı, ikiz yol yaklaşımı olarak adlandırılan bir sistem izlemektedir.
AB Ortak Para Politikası
Be setin unsurları;
AB konseyi kararları
Bütçe planlarının güçlendirilmesi ve ekonomi politikalarının koordinasyonu hakkında tüzük
AB Ortak Para Politikası
Amsterdam Ant.ve Ortak Para Politikası;
AMBS aracılığıyla yürütülecek temel görevler,
Para emisyonu yetkileri
AMBS’nin yapısı
ORTAK REKABET
AB Ortak Rekabet Politikası
Rekabet Kuralları; Teşebbüslerin üye devletler
AB Ortak Rekabet Politikası
Rekabet Politikasının 3 Temel İlkesi;
Etkin Rekabet İlkesi
Dürüst Rekabet İlkesi
Ortak Pazarın Birliği İlkesi
Bu ilkelerle; serbest piyasa ekonomisinin adil bir
AB Ortak Rekabet Politikası
Paris Antlaşması ve Ortak Rekabet Politikası;
Roma ant.masına gore daha ayrıntılı ele alınımıştır.
Şirketler arasında demir-çelik ürünlerinde rekabeti
önleyen ksıtlayan ve normal olmayan yolalrla engelleyen anlaşmalar yasaklanmıştır.
Bu tip karar ve antlaşmalar; fiyat,teknik gelişme, yatırım,Pazar, üretim,müşteri ve kaynak tahsisi onularındadır.
AB Ortak Rekabet Politikası
Roma Ant. ve Ortak Rekabet Politikası;
Rekabeti önleyici anlaşmalar ve kararlar eğer üye
ülkeler arasındaki ticareti olumsuz yönde etkiliyorsa yasaklanmıştır.
Not: Paris Anlaşmasının bu konudaki yaklaşımı üye
AB Ortak Rekabet Politikası
AB de adil bir rekabetin sağlanması üyelerin ortak kurallara uymasıyla tesis edilebilir.
Bu yüzden Roma Ant. Üçüncü bölüm birinci kısmda bu kurallara yer verilmiştir.
Kurulan ekonomik sistemin temeli; rekabetin, devlet
yardımları,farklı vergiler , kamu işletmelerine
AB Ortak Rekabet Politikası
1) Şirketlere Uygulanacak Kurallar
Topluluk içinde üye ülkeler arasındaki ticareti engelleyen şirketlere yöneliktir.
A) Kartel Yasağı;
Alış veya satış fiyatlarının dolaylı veya dolaysız
belirlenmesi
Üretim ve yatırımın sınırlandırılması
Piyasaların bölüşülmesi
Müşterilere eşit şartlar sunmama
Ticaretin yapılabilmesi için müşteriye ön koşul sunmak.
AB Ortak Rekabet Politikası
Kartel nedir?
Aynı iş kolunda olan fakat hukuken ve ekonomik yönden bağımsız olan işletmelerin bir anlaşma
sonucu pazara etki ederek mevcut rekabeti ortadan
kaldırılması veya sınırlandırılması
Not: AB de bir kartelin yasaklanabilmesi için kartel
faaliyetleri sonucunda uluslararası ticaretin zarar
AB Ortak Rekabet Politikası
B) Piyasa Gücünü Kötüye Kullanma;
Her hangi bir makamın ayrıca karar vermesine gerek
kalmaksızın, bir mal üretimine veya hizmet edinimine
birden fazla şirketin topluluğun tümünde veya önemli bir bölümünde hakim olması ve durumu kötüye kullanması durumunda işletmenin faaliyetleri yasaklanır.
(Roma Ant. M.d 86)
Firmanın; fiyat berlirleyebilme ve sürümü
denetleyebilmesi için piyasanın ¼ üne sahip olması
AB Ortak Rekabet Politikası
Roma Ant. 86. maddeye göre piyasa gücünü kötüye
kullanımı dört durumda söz konusudur;
Üretim,satış ve teknik yeniliklerin tüketiciler
aleyhine engellenmesi
Alış veriş fiyatlarıyla diğer satış şartlarında zorlama
olması
Aynı mal için farklı müşterilerden farklı şartlar
istenerek rekabetin bozulması
AB Ortak Rekabet Politikası
C) Rekabet Krallarından Sorumlu Organlar ;
Çeşitli organlarla beraber, Komisyon; elde ettiği bilgilere
göre kendiliğinden mevzuata aykırı sözleşmelere karşı
harekete geçebilir.
Üye ülkelerin mahkemeleri, yetki alanlarına giren
uygulamaları denetleyebilir
Gerçek veya tüzel kişilerle, üye devletlerin şikayetleri
doğrultusunda komisyon harekete geçebilir
Komisyon istisna olarak kabul edilecek ihlalleride belirleyebilir.
AB Ortak Rekabet Politikası
D) Uygulama;
Roma Ant. Rekabet hukuku ile ilgili hükümleri tarım sektörü kısmen hariç olmak üzere tüm sektörleri
kapsar.
6 Şubat 1962’e kadar Konsey Roma Ant. 85 ve 86.
maddeleriyle ilgili bir düzenleme yapmamıştır.
9 eylül 1963 de kabul edilen 17. Tüzük, Komisyona
AB Ortak Rekabet Politikası
17. Tüzük ve Ortak Rekabet Politikası;
Anlaşmalarda kullanılacak ortak kuralları belirlemiştir.
Komisyona, kendiliğinden harekete geçme yetkisi vermiştir.
Komisyon 1972 den beri her yıl rekabet politikası konusunda rapor yayınlamaktadır.
Komisyon ilk cezayı 1969 yılında “ International
Quinine Agreement” isimli anlaşmayı imzalayan
AB Ortak Rekabet Politikası
3) Sübvansiyon
Roma Ant. Rekabeti bozan devlet teşvik ve yardımlarını
ilke olara yasaklamıştır.
(Roma Ant. M.d. 90,37) Sübvansiyon İstisnaları;
Az gelişmiş bölgelere yapılan yardımlar,
Sektörel ve bölgesel yardımlar,
Komisyonun teklifiyle konseyin yapacağı yardımlar,
Topluluğun ortak çıkarları için yapılanlar
Üyelerden birisinin durumunu düzeltmek için yapılan
yardımlardır.
AB Ortak Rekabet Politikası
6 Aralık 2000 AB Komisyonu 3 gurup muafiyet Tüzüğü kabul
etmiştir;
KOBİ’lere yapılan devlet yardımları
Eğitim için verilen destekler
De minimist kapsamda sağlanan devlet destekleri
Bu istisnalar 31 Aralık 2006 yılına kadar devam
AB Ortak Rekabet Politikası
21 Aralık 2000 - Komisyon, üye ülkelerin çevre
koruması konusunda şirketlere verebilecekleri devlet yardımları şartlarını açıkladı.
27 Eylül 2000 tarihinde anlaşmalar ve hakim
AB Ortak Rekabet Politikası
Bu değişiklik sonucu;
Etkinliğin artması
Rekabet politikasının ulusal niteliğini kaybetmeden adem-i merkeziyetçi hale getirilmesi
İşletmeler üzerindeki yükün hafifiletilmesi
AB Ortak Rekabet Politikası
3) Damping
Damping en genel anlamıyla,Uluslararası pazarları ele
geçirmek için dış fiyatların ülke içi fiyatlara göre düşürülmesidir.
İhracatçı ülke, ihraç malının fiyatını kendi ülkesi içinde
aynı cins mallara koyduğu fiyatın altına düşüremez.
(GATT M.d. 16)
Komisyonun, damping yapıldığı konusunda kanaati
oluşursa, buna son verilmesini ister.Fakat süreç devam
ederse tebbir almaya yetkilidir.
AB Ortak Rekabet Politikası
Anti- Damping Uygulanması için GATT ‘ a göre;
Dampingli satışın yapılmış veya hala yapılıyor olması İthalatçı ülkedeki yerli sanayiye yönelik maddi zarar
veya zarar tehdidi barındırması
Zararın dampingden kaynaklanması gerekmektedir.
AB bunlara ek olarak;
AB Ortak Rekabet Politikası
1997 – Anti damping politikasındaki değişiklikler;
Erken uyarı sisteminin oluşturulması
Anti-damping için gerekli yazılı süreç sisteminin
hazırlanması
Anti-damping uygulamalarında KOBi’lerin özel
şartlarının dikkate alınması
Anti-Damping uygulamasına maruz kalan ülkelerin bilgilendirilmesi
Üçüncü ülkelerin uyguladıkları yasal olmayan anti
AB Ortak Rekabet Politikası
4) İşletmeler Arası Birleşmeler
İşletmelerin kartel oluşturmadan kurdukları
AB Ortak Ticaret Politikası
Topluluk dışından ithal edilen malların ortak Pazar
içinde serbest bir şekilde satılmasıyla birlikte 3. ülkelere karşı bir ortak ticaret politikası zorunlulugu ortaya
çıkmıştır.
Roma Ant. OTP ile ilgili açık bir hüküm yoktur.
Üye ülkeler arasında gümrüklerin kaldırılması topluluk
şirketlerini daha rekabetçi hale getirecegi belirtilmiştir.
AB Ortak Ticaret Politikası
Topluluk dışı ülkeler ile Ticari ilişkilerde
liberelizasyonu sağlarken, mümkün oldugu ölçüde aynı kurallar uygulanmıştır.
Zor durumda kalan üyelere koruyucu önlem hakkı tanınmıştır.
25 Temmuz 1961 ‘de topluluk üyeleri üçüncü
ülkelerle ticari anlaşma imzalarken ortaklaşa
AB Ortak Ticaret Politikası
14 Ekim 1963 – ilk anlaşma İran ile yapılmıştır.
5 Nisan 1968 – Konsey, GATT ilkelerine dayanan
Dampin g uygulamalarına karşı koruyucu tüzüğü kabul etmiştir.
16 Aralık 1969 – Konsey, Roma Ant. Nın 113.
maddesi çerçevesinde 3. ülkelerle apılacak ticaret görüşmelerinin komisyon sorumluluğunda
AB Ortak Ticaret Politikası
9 Şubat 1982 de topluluk dışı merkezi planlı
ekonomilerden 5 temmuz 1982 de ise merkezi planlı ekonomilerden yapılan ithalata yeni düzenlemelerin uygulanması kabul edilmiştir.
Böylece koruyucu önlem veya gözetim yapılmadan önce topluluk çapında araştırma yapılması
benimsenmiştir.
Yeni düzenlemeler, bütün ürünlerde toplulugun
AB Ortak Ticaret Politikası
Ortak Ticaret Politikası Roma ant. 113. maddesinde tanımlanmıştır.Madde daha sonra tekrar
numaralandırılarak 133. madde olmuştur.
1969- Gümrük birliğinin kurulmasıyla ülkeler
AB Ortak Ticaret Politikası
AB uluslararası ticari ilişkilerini 8 ana başlıktan
oluşan “uluslararası anlaşmalarla” yürütmektedir;
a) Ortaklık Anlaşmaları
b) Gümrük Birliği Anlaşmaları
c) Serbest Ticaret Bölgesi Antlaşmaları
d)Tercihli Ticaret Ant. e) Tekstil Ant.
f ) Tavizsizlik Ant.
AB Ortak Ticaret Politikası
Günümüzde AB Ortak Ticaret Politikası, AB nin
yetkileri dahilinde tekdüze bir politika haline
gelmiştir.
Nice Ant. Topluluğun yetkilerini Hizmet Ticareti ve Fikri ve Sınai Mülkiyet alanlarını da kapsayacak
AB Ortak Ticaret Politikası
Amsterdam Ant. ve Ortak Ticaret Politiası;
OTP na ilişkin temel hükümleri 131 ve 132. maddelerde belirtmiştir.
Üye devlertler gümrük birliği kurarak ortak çıkarlar çeçevesinde dünya ticaetinin uyumlu gelişmesine ve gümrük engelerinin azaltılmasına katkıda bulunmayı
amaçlar.