BPFR UNDIP

24 

Loading....

Loading....

Loading....

Loading....

Loading....

Teks penuh

(1)

LAPORAN PRAKTIKUM LAPORAN PRAKTIKUM

BAHAN PAKAN DAN FORMULASI RANSUM BAHAN PAKAN DAN FORMULASI RANSUM

Disusun oleh : Disusun oleh :

Kelompok IV Kelompok IVAA Raden

Raden Reza Reza PrathaPrathama ma 2301011123010111120008120008  Yunita ri !e

 Yunita ri !elati P" lati P" 23010123010111111200#01200#0 $isa

$isa %unitasa%unitasari ri 23010111230101111200#11200#1 D&i

D&i $urul $urul 'e(ria'e(riana na 23010111230101111200#21200#2 Ari)

Ari) $urroh$urrohman man 23010111230101111200*01200*0

'AK+,-A P.-.R$AKA$ DA$ P.R-A$IA$ 'AK+,-A P.-.R$AKA$ DA$ P.R-A$IA$

+$IV.RI-A

+$IV.RI-A  DIP/$./R/DIP/$./R/ .!ARA$ .!ARA$ 2013 2013 A I A I P.$DA+,+A$ P.$DA+,+A$

(2)

Bah

Bahan an pakpakan an adaadalah lah segsegala ala sessesuatuatu u yanyang g dapdapat at didiakaakan n dan dan dapdapat at di!di!e"ne"naa s

see##aaggiaian n aattaau u sseelluu""uuhhnnyya a ttaannppa a eennggggaannggggu u kkeesseehhaattaan n ttee""nnaak k yyaanngg eakannya

eakannya$ Bahan pakan yang di#e"ikan pada $ Bahan pakan yang di#e"ikan pada "ansu te"nak ha"us #e"utu #aik dan"ansu te"nak ha"us #e"utu #aik dan da

dalala  %u%ullah ah !u!ukukup$ p$ BuBungngkil kil kekededelalai i adadalalah ah aapapas s kekededelalai i yayang ng susudadah h didiaa#i#ill i

inynyakaknynya$ a$ BuBungngkikil l kekededelalai i ee"u"upapakakan n #a#ahahan n papakakan n yayang ng didikekenanal l dedengnganan se#utan

se#utan Soybean Meal Soybean Meal & e"upakan satu'satunya su#e" p"(tein na#ati te"#aik dala& e"upakan satu'satunya su#e" p"(tein na#ati te"#aik dala #ahan pakan te"nak$

#ahan pakan te"nak$  Analisis

 Analisis p"(ksiat e"upakan p"(ksiat e"upakan suatu et(da suatu et(da analisis analisis kiia kiia untuk untuk engidenti)ikasiengidenti)ikasi kandungan nut"isi sepe"ti p"(tein& ka"#(hid"at& leak

kandungan nut"isi sepe"ti p"(tein& ka"#(hid"at& leak dan se"at pada suatu *at dan se"at pada suatu *at akananakanan da"i #ahan pakan atau pangan$ K(p(nen )"aksi yang dianalisis asih engandung da"i #ahan pakan atau pangan$ K(p(nen )"aksi yang dianalisis asih engandung k(p

k(p(nen(nen'k(p'k(p(nen (nen lain lain dengdengan an %ula%ulah h yang yang sangsangat at ke!ilke!il& & yang yang sehaseha"usny"usnya a tidaktidak a

asusuk k ke ke dadalala  )")"akaksi si yayang ng didiaaksksudud& & ititulaulah h sese#a#a#n#nyya a eengngapapa a hahasisil l ananalalisisisis p"(ksiat enun%ukkan angka yang endekati angka )"aksi atau

p"(ksiat enun%ukkan angka yang endekati angka )"aksi atau nilai sesungguhnya$nilai sesungguhnya$ P"aktiku #ahan pakan dan )("ulasi "ansu #e"tu%uan untuk engetahui atau P"aktiku #ahan pakan dan )("ulasi "ansu #e"tu%uan untuk engetahui atau untuk enentukan kada" ai"& kada" a#u& kada" p"(tein kasa"& dan leak kasa" kada"  untuk enentukan kada" ai"& kada" a#u& kada" p"(tein kasa"& dan leak kasa" kada"  se

se"a"at t kakasasa" " dadan n B+B+TNTN$ $ MaMan)n)aaaat t dada"i "i p"p"akaktitikuku  inini i adadalalah ah dadappat at eengngetetahahuiui p"(ses dala analisis p"(ksiat untuk enentukan kada" ai"& kada" a#u& kada" p"(tein p"(ses dala analisis p"(ksiat untuk enentukan kada" ai"& kada" a#u& kada" p"(tein kasa"& kada

(3)

A II

-I$%A+A$ P+-AKA 2"1" ahan Pakan

Bahan pakan adalah #ahan yang sangat penting dala peeliha"aan te"nak ka"ena e"upakan su#e" nut"ien #agi te"nak$ Nut"ien inilah te"nak dapat #e"tahan hidup dan #e"p"(duksi$ Biaya pakan dala p(la peeliha"aan dapat en!apai ,-.& (leh ka"ena itu pete"nak yang ingin enghasilkan keuntungan yang (ptial ha"us epe"hatikan kualitas dan ha"ga #ahan pakannya /Ma"ta0i%aya et al., 1--23$Peilihan #ahan pakan se#aiknya epe"hatikan #e#e"apa pe"sya"atan anta"a lain 4 #ahan #aku pakan u"ah& elihat kandungan nut"ien yang ada di dalanya& kualitas nut"ien #ahan #aku pakan& tidak engandung "a!un /I!h0an& 1--53$

Pakan yang diakan te"nak ha"us epunyai kualitas #ahan pakan yang ditentukan (leh kandungan nut"ien atau k(p(sisi kiianya& se"ta penggunaannya se!a"a inte"nasi(nal #ahan pakan di #agi en%adi delapan kelas/Agus&1--63$Pakan #e"isi nut"ien yang digunakan (leh te"nak untuk hidup p(k(k& pe"tu#uhan& p"(duksi dan "ep"(duksi$ Bahan pakan enu"ut )ungsinya di#agi en%adi dua #ahan pakan p(k(k yaitu #ahan pakan yang enapung ke#utuhan p"ie" selaa 12 %a tanpa p"(duksi& dan #ahan pakan p"(duksi yaitu #ahan pakan yang digunakan untuk enghasilkan p"(duk te"tentu isalnya daging& susu& telu" 0((l dan tenaga /Lu#is& 78873$

2"1"1 unkil Kedelai 4Soybean Meal 5

Bungkil kedelai e"upakan hasil ikutan pe#uatan inyak kedelai #ungkil kedelai e"upakan pakan su#e" p"(tein kandungannya anta"a lain 22.'99. /Agus& 1--63$ Analisis )("ula pakan& penggunaan #ungkil kedelai digunakan se#agai su#e" p"(tein& engingat kandungan p"(teinnya se#esa" 2-'2:. yang d(inan yang epunyai kandungan ene"gi eta#(lise se#esa" 1$55- kkal;kg en%adikan #ahan #aku ini en%adi dua )ungsi yaitu& se#agai su#e" p"(tein dan su#e" ene"gi /I!h0an& 1--53$

(4)

 Analisis p"(ksiat e"upakan suatu kegiatan enganalisis #ahan pakan yang eliputi p"(ses peng(<enan& penanu"an& pengekst"aksian yang #e"tu%uan untuk engetahui kandungan nut"isi dan kualitas suatu #ahan pakan te"se#ut /Tillan et  al., 78873$Melalui p"(ses analisis p"(ksiat dapat diketahui #ah0a nut"isi da"i #ahan pakan te"nak te"di"i da"i ai"& a#u& p"(tein& leak& se"at kasa" dan #ahan ekst"ak yang tidak engandung nit"(gen /Angg("(di& 78863$

Kada" ai" #ahan pakan akan #e"kaitan dengan keapuan daya sipan #ahan& #e"penga"uh pada nilai nut"isinya& #iaya pengangkutan dan penga"uh %ulah pakan yang dapat dite"ia (leh te"nak/Tillan et al., 78873$Ai" adalah suatunut"ien yang paling sede"hana naun paling suka" ditentukan dala analisis p"(ksiatnya$ Analisis kada"  ai" adalah usaha untuk engetahui p"esentase ai" yang ada dala pakan$ Biasanya #ahan #aku akan di u%i ke"ingkan atau kada" ai" yang ada dala pakan te"se#ut di kelua"kan /diuapkan3 /Mu"tid%(& 78:63$

K(p(nen a#u dala analisis p"(ksiat tidak e#e"ikan nut"ien yang penting$ =ulah a#u #ahan pakan hanya penting untuk enentukan pe"hitungan B+TN$ K(#inasi unsu"'unsu" ine"al dala #ahan akanan dapat #e"asal da"i tanaan yang #e"<a"iasi sehingga nilai a#u tidak dapat dipakai se#agai indeks untuk enentukan  %ulah unsu" ine"al te"tentu /Tillan et al.,78873$Analisis kada" a#u adalah usaha untuk engetahui kada" a#u #ahan #aku pakan$ Analisis kada" a#u dilakukan dengan e#aka" #ahan #aku pakan& #iasanya hanya *at'*at ("ganik& selan%utnya diti#ang dan sisanya dise#ut a#u /Mu"tid%(& 78:63$P"(ses penga#uan se!a"a ke"ing / dry ashing 3& yaitu dengan enggunakan tanu" 2--(> yang enye#a#kan #e"ku"angnya ine"al' ine"al yang <(latil pada tepe"atu" tinggi sehingga eungkinkan adanya pe"#edaan pada hasil analisis da"i ketentuan k(p(sisi #ahan te"se#ut /Rasya)& 788-3$ Menu"ut Tillan et al. /788:3 penye#a#nya adalah p"(ses penga#uan yang tidak sepu"na$ Tidak selu"uh unsu" utaa pe#entuk senya0a ("ganik dapat te"#aka" dan #e"u#ah en%adi gas (ksigen yang asih tinggal dala a#u sehingga senya0a (ksida /isalnya >aO3 dan ka"#(n se#agai ka"#(nat se#agian ine"al te"tentu la"ut en%adi gas /isalnya sul)u" se#agai H1S3$

P"(tein adalah senya0a ("ganik k(plek yang epunyai #e"at (lekul tinggi& engandung ka"#(n& hid"(gen dan (ksigen& engandung pula nit"(gen& se"ta sul)u" dan

(5)

)(s)(" /Angg("(di& 78863$ Analisis kada" p"(tein adalah usaha untuk engetahui kada"  p"(tein pada #ahan pakan$ Pengu%ian kada" p"(tein dilakukan dengan enentukan kada" nit"(gennya se!a"a kiia0i& keudian angka yang dipe"(lehdikalikan dengan ,&19$ Fakt(" te"se#ut digunakan ka"ena nit"(gen e0akili 7,. da"i p"(tein /Mu"tid%(& 78:63$ Pe"#edaan kandungan p"(tein kasa" #ungkil kedelai dise#a#kan (leh kualitas ka!ang kedelai& a!a p"(ses penga#ilan inyak dan <a"ietas ka!ang kedelai te"se#utRasya) /78823$

 Analisis kada" leak kasa" adalah usaha untuk engetahui kada" leak pada pakan& se!a"a uu dala enganalisis #ahan #aku pakan& lipida ditetapkan se#agai ekst"ak ete"/Mu"tid%(& 78:63$Leak kasa" dala #ahan pakan te"nak yang #e"asal da"i he0an te"di"i da"i glise"(l dan tiga asa leak& tetapi dala pakan te"nak na#atite"di"i da"i ste"(l& lilin& dan #e"#agai p"(duk sepe"ti <itain A& <itain D& <itain + dan ka"(tin se"ingkali enyusun sapai le#ih da"i 9-. leak akanan /Tillan et al., 78873$ Kada"  leak dipe"(leh dengan !a"a ekst"aksi dengan N'heksan untuk enghilangkan ete"$ Menu"ut Tillan et al./788:3 da"i sapel #ahan ke"ing diekst"aksi dengan diethyl  ether   selaa #e#e"apa %a& aka #ahan yang didapat adalah leak dan ete" akan enguap$ Dita#ahkan (leh pendapat Angg("(di /78863& penggunaan leak dala "ansu #e"pe"an enaikkan nilai ene"gi sehingga enghasilkan daya p"(duksi yang le#ih tinggi dan kualitas yang le#ih #aik

Se"at kasa" adalah #agian da"i ka"#(hid"at yang sulit di!e"na dan engandung senya0a selul(sa& heiselul(sa aupun senya0a lignin$ Heiselul(sa #e"saa selul(sa e#entuk %a"ingan tanaan yang e#entuk suatu st"uktu" yang kuat pada #agian daun& aka" dan kayu tanaan$ Heiselul(sa tidak la"ut dala ai" endidih tetapi la"ut dala ga"a alkali dan asa kuat en!e" /Tillan et al., 78873$Analisis kada"  se"at kasa" adalah untuk engetahui kada" se"at kasa" yang ada di #ahan pakan$ Biasanya pengu%ian dilakukan se!a"a kiia0i dengan analisis et(de ?eende /Mu"tid%(& 78:63$ Fakt(" yang dapat eepanga"uhi kada" se"at kasa"adalah uu"& nut"isi dala tanah se"ta %enis tanaanAngg("(di /78863$

B+TN suatu senya0a te"di"i da"i *at'*at (n(saka"ida& disaka"ida& dan p(lisaka"ida yang udah la"ut dala la"utan asa dan #asa se"ta se"at kasa"  epunyai daya !e"na yang tinggi /Angg("(di& 78863$ Nut"ien te"se#ut epunyai

(6)

kandungan ene"gi yang tinggi sehingga dig(l(ngkan dala akanan su#e" ene"gi yang tidak #e")ungsi spesi)ik$Kada" B+TN adalah 7--. diku"angi kada" a#u& p"(tein& leak kasa" dan se"at kasa"& aka nilainya tidak selalu tepat se"ta dipenga"uhi (leh kesalahan analisa da"i *at'*at lain /Tillan et al.,78873$ Tillan et al./788:3 #esa"  ke!ilnya nilai B+TN ditentukan te"gantung kelia )"aksi yang ada /kada" ai"& a#u& p"(tein kasa"& leak& dan se"at kasa"3$ Besa"nya kada" B+TN enun%ukkan #ah0a asih #anyak kandungan *at pakan yang dapat enguntungkan& tetapi %uga dapat e"ugikan sepe"ti heiselul(sa %ika te"lalu #anyak *at te"se#ut sulit untuk di!e"na& se#aiknya apa#ila nilai B+TN yang ke!il enun%ukkan sediktnya kandungan *at pakan dan %uga heiselul(sa yang sedikit dan #e"aki#at pada *at te"se#ut udah untuk di!e"na$

(7)

A III

!A-.RI DA$ !.-/D.

P"aktiku Bahan Pakan dan F("ulasi Ransu dengan ate"i analisis P"(ksiat dilaksanakan pada ha"i Kais'=uattanggal 75'72Dese#e" 1-71 di La#("at("iu Ilu Makanan Te"nak =u"usan Nut"isi dan Makanan Te"nak& Fakultas Pete"nakan dan Pe"tanian Uni<e"sitas Dip(neg("(& Sea"ang$

3"1" !ateri

Mate"i yang digunakan dala p"aktiku Bahan Pakan dan F("ulasi Ransu adalah #ungkil kedelai& H1SO2-&5N& NaOH 7&9N& Aset(n 19 l&a@uades& N' Heksan& katalisat(" /seleniu3& H>l -&7 N& NaOH 7&9 N& NaOH 29.& 2. indikat("  /Methyl Red + Methyl Blue3& H1SO2 pekat& dan ai" panas$ Alat yang digunakan eliputi #(t(l ti#ang yang #e")ungsi untuk tepat sepel analisis kada" ai"& ti#angan analitis untuk eni#ang sapel& (<en untuk enghilangkankada" ai"  dala sapel& eksikat(" se#agai tepat pendingin setelah sapel kelua" da"i (<en& crucible porcelain#e")ungsi untuk tepateletakkan sapel& tanu"  list"ik #e")ungsi untuk e#aka" sapel pada p"(ses kada" a#u dan se"at kasa"&erlenmeyer #e")ungsi untuk tepat la"utan& beaker glass#e")ungsi untuk tepat la"utan& gelas uku" untuk enguku" la"utan& !("(ngbuchner #e")ungsi untuk tepat eletakkan ke"tas sa"ing dan enya"ingsapel pada p"(ses analisis leak& ke"tas sa"ing yang #e#as a#u /ashless3dan ke"tas sa"ing se#agai penya"ing&sapel& soxhlet #e")ungsi se#agai tepatekst"aksi pada p"(ses analisis kada" leak& pendingin tegak untukp"(ses penge#unan& la#u dekst"uksi& #u"et se#agai alat tit"asi& alat'alat destilasi dan tit"asi& gelas uku" #e")ungsi untuk enguku" la"utan yang akan digunakan& dan k(p(" list"ik #e")ungsi untuk eanaskan la"utan atau ai" yang akan digunakan dala p"aktiku$

3"2" !etode 3"2"1" Kadar air 

Met(de yang digunakan dala analisis kada" ai" adalah#(t(l ti#angdi!u!i keudian dike"ingkan dala (<en selaa 7 %a pada suhu 7-9' 77-°> keudian dia#il dengan piset dan dinginkan dala eksikat(" selaa 79 enit dan keudian diti#ang$ Sapel diti#ang keudian diasukkan kedala #(t(l ti#ang dan dike"ingkandala (<en selaa 2', %a pada suhu 7-9'77-°>$ Langkah selan%utnya sapel endinginkan dala eksikat(" selaa 79 enit& keudian eni#angnya$ Penge"ingan dilakukan #e"ulang kali sapai en!apai #e"at k(nstan /aksial -&---1g3$

Ruus pe"hitungan kada" ai" sapel adalah se#agai #e"ikut4

(8)
(9)

3"2"2" Kadar A(u

Met(de yang digunakan dala analisis kada" a#u yaitu dengan en!u!i crucible  porcelain& keudian easukkan dala (<en pada suhu 7-9'77-°> selaa 7 %a& lalu engeksikat("nya selaa 79 enit dan eni#angnya$Langkah selan%utnya

adalah eni#ang sapel dan easukkan kedala crucible

 porcelain$Mei%a"kan sapeldala tanu" list"ik pada suhu 2--',--°> selaa 2', %a& sapai en%adi a#u putih seua dan eatikan tanu" sapai suhunya sekita" 71- (>$ Mendinginkan sapel dala eksikat(" selaa 79 enit dan eni#angnya$

Ruus pe"hitungan untuk analisis kada" a#u adalah4 Kada" a#u =

3"2"3" Kadar protein kasar 

Met(de yang digunakan dala analisis kada" p"(tein kasa" adalaheni#ang sapel& keudian easukkan ke dala la#u dest"uksi&ena#ahkan seleniu 7 g"a dan H1SO2 pekat 79 l kedala la#udest"uksi$eanaskan ke dala lea"i asa$ Peanasan dihentikan sapai la"utan en%adi #e"0a"na hi%au %e"nih$ Measukkan hasil dest"uksikedala la#u destilasi keudian ena#ahkan 9- l a@uades dan NaOH 29. se#anyak 2- l$ La"utan pelengkap te"di"i da"i H5BO5 2. 1-l dan indikat(" Methyl Red Methyl Blue asing'asing se#anyak 1 tetes ke dala la#u e"leneye"$Hasil sulingan ditit"asi dengan H>l -&7 N sapai te"%adi pe"u#ahan 0a"na da"i hi%au en%adi ungu$ =ulah tit"an se#agai )akt(" k("eksi$ La"utan #lank( di#uat dengan easukkan a@uades 9- l dan NaOH 29. 2- l ke dala la#u destilasi$ Hasilnya ditangkap dengan H5BO5 2. 1- l yang dita#ah dengan indikat("Methyl Red  Methyl Blue asing'asing se#anyak 1 tetes$

Ruus pe"hitungan untuk analisis kada" p"(tein adalah4

Kada" p"(tein

3"2"#" Kadar lemak kasar 

Met(de yang digunakan dala analisis kada" leak adalah eng(<enke"tas sa"ingselaa 7 %a pada suhu 7-9'77-(>$ Meni#ang sapel& keudiane#ungkus

(10)

sapel dengan ke"tas sa"ing dan eng(<ennya pada suhu 7-9'77-E>$ Selan%utnya easukkan sapel ke dala eksikat(" selaa 79 enit& daneni#angnya$ Langkah selan%utnya p"(ses ekst"aksi dengan easukkansapeldan ke"tas sa"ingkedala soxhlet  yang telah te"pasang diatas k(p(" list"ik& laluenuangkan N' Heksanke dala la#u penya"i dan selan%utnyaeasangalat pendingin tegak yang diali"i ai"$ Mengangkat ke"tas sa"ing dan isi da"i soxhlet  dan engangin'anginkan& setelah itu easukkankedala (<en selaa 1 %a dan engeksikat("nya selaa 79 enit lalu eni#angnya$

Ruus pe"hitungan untuk analisis kada" leak adalah4 Kada" leak 

(11)

3"2"*" Kadar serat kasar 

Met(de yang digunakan dala analisis se"at kasa" adalah en!u!i beaker  glass dan easukkan ke"tas sa"ing ke"tas sa"ing #e#as a#u/ ashless3kedala (<en selaa 7 %a pada suhu 7-9C77-(> dan endinginkan dala eksikat(" selaa 79 enit$Me#ungkus sapeldengan ke"tas inyak dan eni#angnya& keudian enuangkan sapelke dala becker glassdanena#ahkan 9- l H1SO2 -&5 N lalu easaknya hingga endidih selaa 5- enit$ Keudian ena#ahkan 19 l NaOH 7&9 N ke dala beaker glassdan easaknya hingga endidih selaa 5-enit$Menya"ing !ai"an pada ke"tas sa"ing 0hatan yang telah te"pasang pada !("(ng Buchner $ Keudian en!u!i hasil sa"ingan#e"tu"utCtu"ut dengan 9- l ai"  panas& 9- l H1SO2 -&5 N& 9- l ai" panas dan 19 l aset(n$ Measukkan sapel ke dala crucible porcelain dan enge"ingkannyadala (<en pada suhu 7-9C77-(> selaa 9 %a& keudian endinginkan dala eksikat(" selaa 79 enit dan eni#angnya$Langkah selan%utnya easukkan sapel ke dala tanu" pada suhu 2--C,--(> selaa 2', %a$ Mendinginkan sapel& sapai suhu sekita"

71-°>$ Selan%utnya easukkankedala eksikat(" selaa 79 enit dan eni#angnya$

Ruus pe"hitungan untuk analisis kada" se"at kasa" adalah4 Kada" se"at kasa" 

(12)

A IV

AI, DA$ P.!AAA$

Be"dasa"kan hasil p"aktiku #ahan pakan dan )("ulasi "ansu dengansapel#ungkil kedelaidipe"(leh data se#agai #e"ikut 4

Ta#el 7$ Data pe"#andingan kandungan nut"ien #ungkil kedelai

Pa"aete" Hasil P"aktiku /. BK3  Lite"atu" /. BK3 Kada" ai" 

Kada" a#u P"(tein kasa" 

Kada" leak kasa"  Se"at kasa"  B+TN 75&9-,&1: 5:&9: 1&58 5&7, 5,&-8 71&- 6&- 2,&-5&9 ,&9 19&-Su#e" 4 Data P"ie" P"aktiku Bahan Pakan dan F("ulasi Ransu& 1-71$

 Standa" Nasi(nal Ind(nesia /788,3

#"1" Kadar air 

Be"dasa"kan hasil P"aktiku Bahan Pakan dan F("ulasi Ransu diketahui #ah0a kada" ai" da"i #ungkil kedelaidala BK se#esa"75&9-.$ Hasil te"se#ut le#ih "endah da"i lite"atu" SNI /788,3 yang enyatakan #ah0a standa" kada" ai" #ungkil kedelai dala BK se#esa" 71&-.$ Hal ini dika"enakanpe"#edaan uu" setelah peanenan kedelai$Pe"#edaan kada" ai" epenga"uhi nut"isi lain yang ada dala pakan$ Hal ini sesuai dengan pendapat Mu"tid%( /78:63 yang enyatakan #ah0a #anyak sedikitnya kada" ai" se!a"a kuantitas epenga"uhi kada" nut"isi lain& p"esentase kada"  ai" yang seakin ke!il kepekatannya seakin #aik untuk dipe"hitungkan k(p(sisinya$

#""2" Kadar a(u

Be"dasa"kan hasil P"aktiku Bahan Pakan dan F("ulasi Ransu diketahui #ah0a kada" a#u da"i #ungkil kedelaidala BK se#esa",&1:.$ Hasil te"se#ut le#ih "endah da"i lite"atu"SNI /788,3 yang enyatakan #ah0a standa" kada" a#u #ungkil kedelai se#esa" 6&-.$ Seakin ke!il kada" a#u aka seakin #aik nut"isi yang

(13)

te"kandung& ka"ena #ahan ("ganik seakin tinggi sehingga kandungan nut"ien #ahan ("ganik didala #ahan pakan seakin tinggi$Hal ini sesuai dengan pendapat Tillan et  al., /78873 yang enyatakan #ah0a k(p(nen a#u dala pakan hanya untuk enentukan pe"hitungan B+TN sehingga kada" a#u tidak e#e"ikan nilai pakan yang penting$

#"3" Kadar protein kasar 

Be"dasa"kan hasil P"aktiku Bahan Pakan dan F("ulasi Ransu diketahui #ah0a kada" p"(tein kasa" da"i #ungkil kedelai adalah 5:&9:.$Hasil te"se#ut le#ih "endah da"i lite"atu" SNI /788,3 yang enyatakan #ah0a standa" kada" p"(tein kasa"  pada #ungkil kedelai se#esa" 2,.$ Pe"#edaan ini dika"enakan )akt(" #e"aganya kualitas #ungkil kedelai dan pada saat p"(ses penga#ilan inyak$ Hal ini sesuai dengan pendapat Rasya) /78823 yang enyatakan #ah0a pe"#edaan kandungan p"(tein kasa" #ungkil kedelai dise#a#kan (leh kualitas ka!ang kedelai& a!a p"(ses penga#ilan inyak dan <a"ietas ka!ang kedelai te"se#ut$

(14)

#"2"#" Kadar ,emak Kasar 

Be"dasa"kan hasil P"aktiku Bahan Pakan dan F("ulasi Ransu dipe"(lehhasil kada" leak kasa" da"i #ungkil kedelai adalah 1&58.$ Hal ini tidak sesuai dengan SNI /788,3 yang enyatakan #ah0a standa" kada" leak kasa" pada #ungkil kedelai se#esa" 5&9.$Pe"#edaan kada" keak kasa" dipenga"uhi (leh #e#e"apa )akt("  sepe"ti kandungan inyak& kada" ai"& uu" kedelai pada saat dipanen$ Analisis leak kasa" pada #ungkil kedelai tidak kesulu"uhannya egandung leak& akan tetapi engandung *at lain$ Menu"utMu"tid%( /78:63 yang enyatakan #ah0a analisis kada"  leak kasa" #ukan e"upakan leak u"ni elaikan !apu"an da"i #e"#agai a!a *at sepe"ti kl("(pil& ant(pil& ka"(ten& dan lain'lain$

#"*" Kadar serat kasar 

Be"dasa"kan hasil P"aktiku Bahan Pakan dan F("ulasi Ransu diketahui #ah0a kada" se"at kasa" da"i #ungkil kedelai adalah 5&7,.$ Hasil te"se#ut le#ih "endah da"i lite"atu" SNI /788,3 yang enyatakan #ah0a standa" kada" se"at kasa" pada #ungkil kedelai se#esa" ,&9.$Pe"#edaan pada se"at kasa" #ungkil kedelai dipenga"uhi #e#e"apa hal sepe"ti uu" kedelai saat dipanen& kandungan nut"ien& dan p"(ses pe#uatan #ungkil kedelai$ Hal ini sesuai pendapat Angg("(di /78863 enyatakan #ah0a )akt(" yang dapat eepanga"uhi kada" se"at kada" ialah uu"& nut"isi dala tanah se"ta %enis tanaan$

(15)

#"6" Kadar (ahan ekstrak tanpa nitroen 4.-$5

Be"dasa"kan hasil P"aktiku Bahan Pakan dan F("ulasi Ransu diketahui #ah0a kada" se"at kasa" da"i #ungkil kedelaidala BK se#esa"5,&-8.$ Hasil ini tinggi da"i lite"atu" SNI /788,3 yang enyatakan #ah0a kada" B+TN da"i #ahan pakan #ungkil kedelai adalah 19&-.$ Menu"ut pendapatTillan et al.&/78873 enyatakan #ah0a kada"  B+TN adalah 7--. diku"angi kada" a#u& p"(tein& leak kasa" dan se"at kasa"& aka nilainya tidak selalu tepat se"ta dapat dipenga"uhi (leh kesalahan analisa da"i *at'*at lain$Angg("(di/78863engatakan #ah0a B+TNadalah suatu senya0a te"di"i da"i *at'*at (n(saka"ida& disaka"ida& dan p(lisaka"ida yang udah la"ut dala la"utan asa dan #asa se"ta se"at kasa" epunyai daya !e"na yang tinggi$Tillan et al./788:3 #esa"  ke!ilnya nilai B+TN ditentukan te"gantung kelia )"aksi yang ada /kada" ai"& a#u& p"(tein kasa"& leak& dan se"at kasa"3$ Besa"nya kada" B+TN enun%ukkan #ah0a asih #anyak kandungan *at pakan yang dapat enguntungkan& tetapi %uga dapat e"ugikan sepe"ti heiselul(sa %ika te"lalu #anyak *at te"se#ut sulit untuk di!e"na& se#aiknya apa#ila nilai B+TN yang ke!il enun%ukkan sediktnya kandungan *at pakan dan %uga heiselul(sa yang sedikit dan #e"aki#at pada *at te"se#ut udah untuk di!e"na$

(16)

A V

K.I!P+,A$ DA$ ARA$ *"1" Kesimpulan

Be"dasa"kan hasil p"aktiku Bahan Pakan dan F("ulasi Ransu tentang AnalisisP"(ksiat dapat disipulkan #ah0a #ungkil kedelai eiliki kada" ai"  tinggi& kada" a#u "endah& kada" p"(tein "endah& kada" leak "endah& kada" se"at kasa"  "endah& kada" B+TN tinggi& dan #ungkil kedelai te"asuk #ahan pakan su#e"  p"(tein$Hasil yang dipe"(leh da"i analisis p"(ksiat enun%ukkan #ah0a #ahan pakan #ungkil kedelai le#ih !(!(k digunakan untuk pakan unggas diana #ungkil kedelaie"upakan su#e" p"(tein yang sangat #agus& se#a# kesei#angan asa ain( yang te"kandung didalanya !ukup lengkap dan tinggi$ Hal te"se#ut sesuai dengan nut"isi yang di#utuhkan (leh te"nak unggas yaitu #e"upa p"(tein yang engandung asa ain( yang sei#ang dan #e"kualitas$

*"2" aran

Be"dasa"kan p"aktiku sa"an yang dapat disapaikan yaitu saat peni#angan sapel ha"us dilakukan dengan teliti untuk endapatkan hasil yang <alid se"ta dala analisis yang enggunakan la"utan asa atau #asa untuk #e"hati'hati dala enggunakannya$

(17)

DA'-AR P+-AKA

 Agus& A$ 1--6$ Me#uat Pakan Te"nak Se!a"a Mandi"i$ >it"a A%i P"ataa$ G(gyaka"ta$

 Angg("(di& R$ 7886$ Ilu Makanan Te"nak Uu$ Pene"#it "aedia& =aka"ta$

I!h0an& ?$ M$ ?$ 1--5$ Me#uat Pakan Aya Ras Pedaging$ PT$ Ag"(edia Pustaka$ =aka"ta$

Lu#is& D$A$ 7887$Ilu Makanan Te"nak$ PT$ Pe#angunan& =aka"ta$

Ma"ta0i%aya& +$ I$& +$ Ma"tant(& N$ T"inapilla$ 1--2$ Panduan Bete"nak Itik Petelu" Se!a"a Intensi)$ PT$ Ag"(edia pustaka$ =aka"ta$

Mu"tid%(& B$ A$ 78:6$ Ped(an Me"au Pakan Unggas$ Kanisus$ G(gyaka"ta$ Rasya)& M$ 7882$ Makanan Aya B"(ile"$ Kanisius$ G(gyaka"ta

SNI -7'2116'788,$ Bungkil Kedelai Bahan Baku Pakan

TillanA$D$& H$Ha"tadi&S$ Reks(hadip"(d%(&S$ P"a0i"(kusu(& S$Le#d(s(ek(t%($ 7887$ Ilu Makanan Te"nak Dasa"$ ad%ah Mada Uni<e"sity P"ess$ G(g%aka"ta$

(18)

,A!PIRA$

,ampiran 1" Perhitunan Kadar Air 

N( Sapel a0al Ke"tas inyak a0al B(t(l ti#ang Ke"tas inyak akhi"  Be"at k(nstan '''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''g''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''' 7 7&---- -&1,11 11&2669 -&1,12 15&5512 1 7&---1 -&192, 15&2768 -&192, 12&1682

Sapel se#ena"nya I  /Sapel  ke"tas inyak a0al3 C ke"tas inyak akhi"   /7&----  -&1,113 C -&1,12

 -&888:

Sapel se#ena"nya II  /Sapel  ke"tas inyak a0al3 C ke"tas inyak akhi"   /7&---1  -&192,3 C -&192,

 7&---1

Kada" Ai" I  /Sapel  B(t(l ti#ang3  Setelah (<en  7--.

  Sapel

 /-&888:  11&26693 C 15&5512  7--.

  -&888:

 15&2665 C 15&5512  7--.   -&888:

 72.

Kada" Ai" II  /Sapel  B(t(l ti#ang3  Setelah (<en  7--.

  Sapel

 /7&---1  15&27683 C 12&1682  7--.

  7&---1

 12&27:7 C 12&1682  7--.   7&---1

 75.

Rata CRata KA  Kada" ai" I  Kada" ai" II 1  72.  75. 1  75&9. BK  7-- C KA  7-- C 75&9.

(19)

 :,&9.

,ampiran 2" Perhitunan Kadar A(u N( $ Sapel a0al Ke"tas inyak a0al Ke"tas inyak akhi"  Crucible  porcelain Setelah Tanu"  ''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''g''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''

7 7&--1, -&1927 -&1925 7:&6779 7:&6692 1 7&---2 -&161: -&1618 11&2:56 11&927,

Sapel se#ena"nya I  /Sapel  ke"tas inyak a0al3 C ke"tas inyak akhi"   /7&--1,  -&19273 C -&1925

 7&--12

Sapel se#ena"nya II  /Sapel  ke"tas inyak a0al3 C ke"tas inyak akhi"   /7&---2  -&161:3 C -&1618

 7&---5

Kada" A#u I  Be"at setelah tanu" C Be"at Crucible porcelain 7--.

  Sapel  7:&6692 C 7:&6779  7--.   7&--12  -&-,58  7--.   7&--12  ,&56.

Kada" A#u II  Be"at setelah tanu" C Be"at Crucible porcelain  7--.

  Sapel  11&929, C 11&2:56  7--.   7&---5  -&-,78  7--.   7&---5  ,&78.

Rata C Rata Kada"  A#u

 Kada" a#u I  Kada" a#u II 1

 ,&56  ,&78. 1

 ,&1:.

(20)

BK . BK

 7--  ,&1:.   :,&9

(21)

,ampiran 3" Perhitunan Kadar Protein Kasar  N( Sapel Ke"tas inyak a0al Ke"tas inyak akhi" 

Tit"an Sapel Tit"an Blank(

'''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''g'''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''

7 7&--16 -&1,28 -&1,95 5,&6 -&5

1 7&--71 -&1,,8 -&1,,8 52&, -&5

Sapel se#ena"nya I  /Sapel  ke"tas inyak a0al3 C ke"tas inyak akhi"   /7&--16  -&1,283 C -&1,95

 7&--15

Sapel se#ena"nya II  /Sapel  ke"tas inyak a0al3 C ke"tas inyak akhi"   /7&--71  -&1,,83 C -&1,,8

 7&--71

Kada" PK I  /Tit"an sapel  #lank(3  N H>l  -&-72  ,&19  7--.

  Sapel

 /5,&6 C -&53 -&719  -&-72  ,&19  7--. 7&--15

 /5,&23  -&-7-8569  7--.   7&--15

 58&61.

Kada" PK II  /Tit"an sapel  #lank(3  N H>l  -&-72  ,&19  7--.

  Sapel

 /52&, C -&53 -&719  -&-72  ,&19  7--. 7&--15

 /52&53  -&-7-8569  7--.   7&--15

 56&25.

PK Rata C Rata  P"(tei kasa" I  P"(tein kasa" II 1  58&61.  56&25. 1  5:&9:. K(n<e"si dala 7--. BK  7--  Kada" PK  . BK  7--  5:&9:.   :,&9

(22)

 22&,-.

,ampiran #" Perhitunan Kadar ,emak Kasar 

N( Sapel B$KS O<en I O<en II

''''''''''''''''''''''''''''' g ''''''''''''''''''''''''''''''

7 7&---, 7&-7-7 7&:9-- 7&:162

1 7&--19 7&--29 7&:251 7&:196

Kada" Leak I  O<en I  O<en II 7--. O<en I C K$ Sa"ing

 7&:9-- C 7&:162 7--. 7&:9-- C 7&-7-7

 2&,8.

Kada" Leak II  O<en I  O<en II 7--. O<en I C K$ Sa"ing

 7&:251 C 7&:196 7--. 7&:251 C 7&--29

 1&-8.

LK Rata C Rata  Kada" leakI  Kada" leak II 1

 2&,8.  1&-8 . 1

(23)

,ampiran *" Perhitunan Kadar erat Kasar  N( Sape l Ke"tas inyak a0al Ke"tas akhi"  Crucible  porcelain Ke"tas sa"ing Setelah O<en Setelah Tanu"  ''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''g'''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''' 7 7&--5, -&15-8 -&152: 17&-5:5 7&---6 15&-5:5 11&--9: 1 7&--,: -&11-: -&118: 17&,--5 7&--7- 15&-791 17&8:1:

Sapel se#ena"nya I  /Sapel  KM 73 C KM 1  /7&--5,  -&15-83 C -&152:  -&8886

Sapel se#ena"nya II  /Sapel  KM 73 C KM 1  /7&--,:  -&11-:3 C -&118:  -&886:

Kada" PK I  /Be"at setelah (<enC Be"at setelah tanu" 3C Ke"tas sa"ing 7--.

Sapel se#ena"nya  /15&-5:5 C 11&--9:3 C 7&---6 7--.

  -&8886

 /7&-5193 C 7&---6 7--.   -&8886

 5&7:.

Kada" PK II  /Be"at setelah (<enC Be"at setelah tanu" 3 Ke"tas sa"ing 7--.

Sapel se#ena"nya  /15&-791 C 17&8:1: 3 C 7&--7- 7--.

  -&886:

 /7&-5123 C 7&--7- 7--. S

 5&79.

Rata C Rata SK  Kada" SK  Kada" SKII 1

 5&7:.  5&79. 1

(24)

K(n<e"si dala 7--. BK  7--  Kada" PK  . BK  7--  5&7,.   :,&9  5&,9.

,ampiran 6" Perhitunan Kadar ahan .kstrak -anpa $itroen 4.-$5 Kada" B+TN  7--. C /PK  LK  SK  ABU3

 7--. C /22&,-  1&58  5&,9  6&1,3  21&7.

Figur

Memperbarui...

Referensi

Memperbarui...

Related subjects :