DAFTAR ISI DAFTAR ISI
DAFTA
DAFTAR R ISI...ISI...1...1 BAB I
BAB I PENDAHULUAN...PENDAHULUAN...2...2 1.1
1.1 Latar BeLatar Belakanglakang...2...2 1.2
1.2 RumuRumusan Masan Masalah.salah...... 1.
1. TuTu!uan.!uan..... BAB II
BAB II TIN"AUAN PUSTATIN"AUAN PUSTA#A...#A...$...$ %.1
%.1 Buah Buah La&a La&a H'tam.H'tam...$..$ %.2
%.2 S'm(S'm(l's'a..l's'a...$...$ %.
%. U!' TumU!' Tum)uhan *)at.)uhan *)at...%..% BAB III
BAB III MET*DE PENELITIAN...MET*DE PENELITIAN... ...+...+ .1
.1 H'st,H'st,k'm'a.k'm'a...+...+ .2
.2 #r,m#r,mat,gra-at,gra-' La(' La('s T's T'('s.'('s...+...+ BAB I
BAB I PEMBAHASAN...PEMBAHASAN.../.../ $.1
$.1 H'st,H'st,k'm'a.k'm'a.../.../ $.2
$.2 #r,m#r,mat,gra-at,gra-' La(' La('s T's T'('s.'('s.../.../ BAB
BAB PENUTUP...PENUTUP...11...11 %.1
%.1 #es'm(#es'm(ulan.ulan...1...111 %.2
%.2 SaranSaran...1...111 DAFTA
BAB I PENDAHULUAN
1.1 Latar Belakang
Ilmu -armak,gn,s' mengura'kan tentang (emer'ksaan s'm(l's'a na)at' &an '&ent'-'kas' tum)uhan ,)at )er&asarkan kan&ungan k'm'an0a )entuk &an s'm(l's'an0a )a'k makr,sk,('k mau(un m'kr,sk,('kn0a serta 'nentar'sas' tanaman ,)at 0ang kera( kal' &'gunakan mas0arakat &alam meng,)at' suatu (en0ak't. In&,nes'a 0ang )er'kl'm tr,('s men0e)a)kan tanahn0a su)ur seh'ngga )an0ak !en's tum)uhan mem'l'k' khas'at se)aga' ,)at.Namun se)ag'an )esar &ar' tum)uhan ,)at 'tu )an0ak 0ang t'&ak &'ketahu' ,leh manus'a seh'ngga t'&ak tera3at &engan )a'k.
Tanaman la&a 4 Piper nigrum L. 5 a&alah tanaman 0ang termasuk ke&alam -am'l' P'(era6eae. Tanaman la&a 'n' )erasal &ar' (anta' Barat 7hats Mala)ar In&'a. Pa&a tahun 188 SM 9 :88 SM tanaman la&a 'n' mula' tum)uh &' In&,nes'a. Para k,l,n' In&'a telah mem)a3a la&a masuk ke In&,nes'a 4D'rekt,rat "en&ral Perke)unan28885. H'ngga saat 'n' (er&agangan la&a In&,nes'a terkenal &'(asaran &' seluruh (en!uru &un'a. In&,nes'a
mem(un0a' &aerah (enghas'l la&a 0a'tu &aerah Lam(ung &an Bangka.
#an&ungan 0ang ter&a(at &alam )uah la&a a&alah a'r m'n0ak ats'r' sa(,n'n -la,n,'&. Sela'n 'tu )uah la&a mengan&ung ('(er'n 4alkal,'&55 ,le,res'n -la(,n,'& ;at (r,te'n ;at kar),h'&rat &an ;at an,rgan'k 4;at P2* ;at sul-ur ;at #2* ;at ka(ur <a*5. #an&ungan 0ang (al'ng )an0ak a&alah kar),h'&rat. Alkal,'& &a(at &'!um(a' (a&a )er)aga' !en's tanaman salah satun0a tanaman la&a 4 Piper nigrum L. 5. Alkal,'& 'n' termasuk ;at akt'- 0ang )era6un alkal,'& 'n' )'sa men'm)ulkan rasa (ah't &an se&'k't )aha0a &alam (enggunaan 0ang )erle)'han 4S,e&')0, 28825.
D' &alam )uah la&a h'tam 4 Piper nigrum L.5 ter&a(at sen0a3a &an ('(er'n sen0a3a 'n' a&alah sen0a3a 0ang mem)er'kan rasa (e&as (a&a )uah la&a 4Am'n 288=5. Sen0a3a ('(er'n 'n' termasuk ke&alam kel,m(,k sen0a3a alkal,'&. M'n0ak ats'r' la&a )aru &'kenal (a&a tahun 1%+$ ka&ar m'n0ak ats'r'n0a )ers'-at t'&ak mengua( 4n,n ,lat'le e>tra6t5. M'n0ak ats'r' &a(at &'(er,leh melalu' ekstraks' &an &a(at &'(er,leh )ahan (a&at 0ang &'se)ut ,le,res'n.
Buah mer'6a h'tam )erkhas'at se)aga' )ahan (en0egar menghangatkan )a&an merangsang semangat ,)at (erut kem)ung merangsang keluarn0a ker'ngat &an ,)at sesak na-as 47una3an 1///5. Sela'n 'tu !uga se)aga' karm'nat'- &'a-,ret'k &an analges'k 4S,e&')0, 1//=5.
1.2 Rumusan Masalah
1. A(a -ungs' (enam)ahan reagen?reagen k'm'a &alam anal's's h'st,k'm'a P'(er's N'gr' Fru6tus @
2. A(a sa!a kan&ungan k'm'a &alam P'(er's N'gr' Fru6tus @
. A(akah ter&a(at kan&ungan k'm'a ('(er'n (a&a P'(er's N'gr' Fru6tus @
1. Tu!uan
1. Mahas's3a &a(at mengetahu' -ungs' mas'ng?mas'ng reagen k'm'a 0ang &'tam)ahkan untuk anal's's met,&e h'st,k'm'a.
2. Mahas's3a &a(at mengetahu' kan&ungan k'm'a &alam P'(er's N'gr' Fru6tus melalu' anal's's h'st,k'm'a.
. Mahas's3a &a(at mengetahu' a&a t'&akn0a kan&ungan k'm'a ('(er'n &alam P'(er's N'gr' Fru6tus menggunakan met,&e #LT 4#r,mat,gra-' La('s T'('s5
BAB II TIN"AUAN PUSTA#A
1 Buah La$a H%tam
&am'ar 1 Piperis Nigri Fructus
La$a h%tam atau Piper nigrum a&alah salah satu !en's tanaman 0angh )eru(a semak &engan t'ngg' %?1% m. La&a h'tam 'n' mem'l'k' )entuk )atang )ulat )eralur &an )erakar melekat. Daun &ar' la&a h'tam 'n' tunggal )ertangka' &u&uk )ersel'ng )entuk )ulat ter)al'k mele)ar 9 )ulat meman!ang (angkal mem)ulat ? tum(ul ? (asak u!ung merun6'ng (ermukaan atas h'!au tua mengk'lat )a3ah )erl'l'n &engan )'nt'k kelen!ar ra(at = ? 28 6m >
%?1% 6m tangka' 8+?= 6m. Bunga &ar' tanaman 'n' )eru(a ma!emuk )ul'r 4unta'5 )unga )an6' )ul'r menggantung tangka' 1?% 6m ruas %?22 6m a&a ram)ut &' (angkal )akal )uah. Buah la&a h'tam tergantung )e)as )er)entuk ),la atau el'( langs'ng )er3arna h'!au ? merah ? h'tam gar's tengak 2% mm sam(a' : mm (ermukaan )erker'(ut kasar &alam seru(a !ala (a&a u!ung )uah ter&a(at s'sa &ar' ke(ala (ut'k 0ang t'&ak )ertangka' (a&a 'r'san mem)u!ur ter&a(at (er'kar( 0ang t'('s sem('t &an )er3arna gela( men0e)ung' 'nt' )'!'h 0ang (ut'h &ar' )'!' tunggal (er'kar( melekat erat (a&a )'! '. Ham('r seluruh 'nt' )'!' ter&'r' &ar' &ar' (er's(erm )ag'an tengah (er's(erm )er,ngga )ag'an u!ung (er's(erm )er,ngga )ag'an u!ung (ers(erm men0elu)ung' en&,s(erm 0ang ke6'l em)r', sangat ke6'l ter)enam &alam en&,&erm. Dan (an!ang )'!' la&a h'tam kurang le)'h $ mm.
A&a(un klas'-'kas' taks,n,m' la&a h'tam a&alah se)aga' )er'kut
1. #'ng&,m Plantae
2. D''s' S(ermat,(h0ta . Su) &''s' Ang',s(ermae $. #elas M,n,6,t0le&,neae %. *r&, P'(erales
:. Fam'l' P'(era6eae
+. 7enus P'(er
=. S(es'es P'(er n'grum L'nn
Tanaman 'n' meru(akan salah satu &ar' sek'an )an0ak tanaman her)al 0ang ser'ng &'gunakan mas0arakat 'n&,nes'a se)aga' ,)at 4Ra6hma&an' 28815. Ekstrak )uah La&a H'tam &alam )er)aga' )entuk ,lahan )an0ak &'e&arkan &'(asaran se)aga' ,)at. Bag'an tanaman la&a h'tam 0ang )'sa &'man-aatkan se)aga' ,)at 0a'tu (a&a )ag'an )uah &an &aun 4-,l'um5.
Sen0a3a k'm'a 0ang terkan&ung &' &alam )uah la&a h'tam a&alah m'n0ak ats'r' 1? %C 0ang se)ag'an )esar meru(akan sen0a3a m,n,ter(en,'&. Sen0a3a utama &alam )uah la&a h'tam ('(er'n 0a'tu suatu sen0a3a am'&a 0ang ter)entuk &ar' ('(er'&'n &an
asam ('(erat. Sela'n 'tu &' &alam )uah la&a h'tam !uga ter&a(at sen0a3a am'&a la'n &engan 'nt' ('(er'&'n 0a'tu ('(eran'n &an ('(eret'n untuk 'nt' ('r,l'&'n a&a ('(er'l'n serta ter&a(at 's,)ut'lam'n. Dan sen0a3a la'n 0ang ter&a(at (a&a )uah la&a h'tam 0a'tu &? l'm,nene 1?l'mnen 1? 9l'm,nen 9('nene 1? 9('nene 9kar0,-'len &an kar0,-'len ,ks'&a. D'&alam )uah la&a h'tam !uga ter&a(at kas''n. #a's'n meru(akan kan&ungan 0ang )ertanggung !a3a) terha&a( rasa (e&as &'mana ka's'n meru(akan 's,mer )asa &ar' ('(er'n <1+H1/ N* )eru(a kr'stal kun'ng &engan !arak le)ur antara 12/?18*<. Sela'n &'gunakan se)aga' (elengka( )um)u &a(ur la&a h'tam !uga ser'ng &'(aka' untuk ,)at tra&'s',nal (enguat lam)ung 4st,ma6h'6um5 &an merangsang keluarn0a ang'n (erut 46arm'nat'a5 tekanan &arah t'ngg' sesak na-as &an merangsang keluarn0a ker'ngat &an la'n se)aga'n0a.
2.2 S%m(l%s%a
S'm(l's'a a&alah )ahan alam'ah 0ang &'(ergunakan se)aga' ,)at 0ang )elum mengalam' (eng,lahan a(a(un !uga &an ke6ual' &'n0atakan la'n s'm(l's'a meru(akan )ahan 0ang &'ker'ngkan. S'm(l's'a ter&'r' &ar' s'm(l's'a na)at' s'm(l's'a he3an' &an
s'm(l's'a (el'kan atau m'neral.
Dalam hal s'm(l's'a se)aga' )ahan )aku 4a3al5 &an (r,&uk s'a( &'k,nsums' langsung &a(at &'(ert'm)angkan t'ga k,nse( untuk men0usun (arameter stan&ar mutu 0a'tu se)aga' )er'kut
1. Bah3a s'm(l's'a se)aga' )ahan ke-armas'an seharusn0a mem(un0a' t'ga (arameter mutu umum suatu )ahan 4mater'al5 0a'tu ke)enaran !en's 4'&ent'-'kas'5 kemurn'an 4)e)as &ar' k,ntam'nas' k'm'a &an )',l,g's5 serta aturan (ensta)'lan 43a&ah (en0'm(anan &an trans(,rtas'5.
2. Bah3a s'm(l's'a se)aga' )ahan &an (r,&uk k,nsums' manus'a se)aga' ,)at teta( &'u(a0akan mem'l'k' t'ga (ara&'gma se(ert' (r,&uk ke-armas'an la'nn0a 0a'tu Quality-Safety-Efficacy 4mutu?aman?man-aat5.
. Bah3a s'm(l's'a se)aga' )ahan &engan kan&ungan k'm'a 0ang )ertanggung!a3a) terha&a( res(,ns )',l,g's untuk mem(un0a' s(es'-'kas' k'm'a 0a'tu 'n-,rmas' k,m(,s's' 4!en's &an ka&ar5 sen0a3a kan&ungan.4An,n'm28885
2. U!% Tum'uhan )'at
Untuk mengetahu' ke)enaran &an mutu ,)at tra&'s',nal termasuk s'm(l's'a maka &'lakukan anal's's 0ang mel'(ut' anal's's kuant'tat'- &an kual'tat'-. Anal's's kuant'tat'- ter&'r' atas (engu!'an ,rgan,le(t'k (engu!'an makr,sk,('k (engu!'an m'kr,sk,('k &an (engu!'an h'st,k'm'a.
2..1 U!' *rgan,le(t'k
U!' ,rgan,le(t'k &'lakukan &engan tu!uan untuk mengetahu' khususn0a )au &an rasa s'm(l's'a 0ang &'u!'. Ber'kut a&alah has'l &ar' u!' *rgan,le(t'k sesua' (ustaka 0a'tu
Bau Ar,mat'k
Rasa Pah't
2..2 U!' Makr,sk,('k
U!' makr,sk,('k &'lakukan &engan menggunakan ka6a (em)esar atau tan(a menggunakan alat. <ara 'n' &'lakukan untuk men6ar' khususn0a m,r-,l,g' ukuran &an 3arna s'm(l's'a 0ang &'u!'. Bag'an?)ag'an makr,sk,('k (a&a )uah la&a h'tam 0a'tu )ulat ke6'l )er3arna h'tam.
2.. U!' M'kr,sk,('k
U!' m'kr,sk,('k &'lakukan &engan menggunakan m'kr,sk,( 0ang &era!at (em)esarann0a &'sesua'kan &engan ke(erluan. S'm(l's'a 0ang &'u!' &a(at )eru(a
sa0atan mel'ntang ra&'al (ara&ermal mau(un mem)u!ur atau )eru(a ser)uk 3arna h'!au kela)u. Pa&a u!' m'kr,sk,('k &'6ar' unsur 9 unsur anat,m' !ar'ngan 0ang khas. Dar' (engu!'an 'n' akan &'ketahu' !en's s'm(l's'a )er&asarkan -ragmen (engenal 0ang s(es'-'k )ag' mas'ng 9 mas'ng s'm(l's'a. Fragmen?-ragmen (engenal 0ang s(es'-'k &ar' s'm(l's'a 'n' mel'(ut' )ut'r am'lum -ragmen e('&erm's &an sel )atu -ragmen en&,6ar( )eru(a sel )atu &engan (ene)alan )entuk U -ragmen (arenk'm mes,kar( &an saluran m'n0ak.
2..$ U!' H'st,k'm'a
U!' h'st,k'm'a )ertu!uan untuk mengetahu' )er)aga' ma6am ;at kan&ungan 0ang ter&a(at &alam !ar'ngan tanaman. Dengan (ereaks' s(es'-'k ;at 9 ;at kan&ungan terse)ut akan mem)er'kan 3arna 0ang s(es'-'k (ula seh'ngga mu&ah &'&eteks'. 4An,n'm1/=+5.
1. Asam sul-at P 4H2S*$5 <,klat tua
2. Asam sul-at 18 N #un'ng
. Asam kl,r'&a P <,klat tua $. Asam kl,r'&a en6er #un'ng 2..+ #r,mat,gra-' La('s T'('s
#LT meru(akan salah satu tekn'k (em'sahan. <u(l'kan 0ang akan &'('sahkan akan ter&'str')us' &'antara 2 -ase 0a'tu -ase &'am &an -ase gerak seh'ngga akan terura' men!a&' k,m(,nen?k,m(,nen tunggal 4St,en,'u et al. 288:5. Se6ara luas #LT )an0ak &'gunakan untuk )er)aga' tugas anal's's tum)uhan ,)at. Pen6'r' )eru(a kr,mat,gram kr,mat,gram 0ang &'has'lkan meru(akan (,la 0ang menggam)arkan sen0a3a &alam set'a( tum)uhan ,)at
seh'ngga )erman-aat &alam ken&al' mutu tum)uhan ,)at )a'k untuk (en6'r'an )ahan mentah mau(un (r,&uk akh'r.
Be)era(a -akt,r 0ang menun!ang tekn'k #LT &' antaran0a 15 -ase &'am ukuran (art'kel (enun!ang -ase &'am )er(eran (ent'ng semak'n ke6'l &an seragam akan men'ngkatkan &a0a (em'sahan -ase &'am 0ang (al'ng )an0ak &'gunakan untuk #LT a&alah s'l'ka gel karena s'l'ka mem(un0a' kekuatan (em'sahan 0ang sangat )a'k 4N0're&0 28825 25 (en,t,lan 6u(l'kan (en,t,lan &a(at &'lakukan se6ara manual atau(un ,t,mat's untuk men&a(atkan res,lus' ,(t'mum maka (en,t,lan sam(el )a'k )eru(a )er6ak atau(un ('ta harus seke6'l mungk'n seh'ngga untuk mengatas' ,lume 6u(l'kan saat (en,t,lan (enggunaan (en,t,l ,t,mat's le)'h &'suka' 5 -ase gerak (em'l'han -ase gerak sangat (ent'ng &alam tekn'k #LT &'('l'h )er&asarkan a&s,r)en 0ang &'gunakan (a&a -ase &'am &an struktur k,m(,nen 0ang akan &'('sahkan k,m(,s's' 0ang &'gunakan harus sese&erhana mungk'n $5 )e!ana kr,mat,gra-' )er)aga' ma6am )e!ana kr,mat,gra-' &a(at &'gunakan &'sesua'kan &engan met,&e 0ang a&a &an %5 &er'at'sas' &alam ken&al' mutu tum)uhan ,)at &er'at'sas' sangat &'(erlukan untuk memun6ulkan k,m(,nen 0ang telah &'('sahkan &an untuk mem)er'kan has'l s(es'-'k &ar' anal's's s'&'k !ar' &er'at'sas' &a(at &'lakukan &engan (en6elu(an atau(un (en0em(r,tan &engan suatu reagen 4#,ll et al. 2885.
Diambil secukupnya (±2 mg) simplisia buah lada hitam ( Piperis Nigri Fructus) yang akan diu
Dibagi di 4 lubang plat tetes
engan reagen-reagen yang ditentukan dalam lemari asam (!sam sul"at pekat# asam sul"at $% N#
Diaduk tiap lubang plat tetes dan amati perubahan 'arnanya
BAB III MET)DE PENELITIAN.1 H%st,k%m%a 1 Alat
• Plat tetes
2 Bahan
• S'm(l's'a P'(er's N'gr' Fru6tus • Asam sul-at Pekat
• Asam sul-at 18 N • Asam kl,r'&a P • Asam kl,r'&a en6er
.2 #r,mat,gra-% La(%s T%(%s .2.1 Alat • Ta)ung reaks' • Beaker 7lass • S(atula • P'(et ,lume • M'6r, ('(et • T'm)angan anal't'k
• Lem(eng S'l'ka 7el : F2%$ • <ham)er • H,t (late st'rrer • B,t,l t'm)ang .2.2 Bahan • P'(er's N'gr' Fru6tus • Etan,l • T,luen • Et'l asetat • P'(er'n 88%C 2..: <ara #er!a
Mel'ngkar' n,&a 0ang tam(ak &an &'h'tung R- n0a
Mel'hat n,&a larutan u!' &an (em)an&'ng &engan menggunakan s'nar U Men0em(r,tkan larutan an'sal&eh'& (a&a lem(eng se)aga' (enam(ak n,&a
tunggu h'ngga ker'ng
Meletakkan lem(eng ke &alam eluen &engan tegak lurus tunggu h'ngga eluen na'k
Men,t,lkan larutan u!' se)an0ak 18 Gl &'sam('ng t,t,lan ('(er'n &engan !arak 1 6m
Men0'a(kan lem(eng s'l'6a gel :8 F2%$&an t,t,lkan ('(er'n 88%C se)an0ak $ Gl
Mem'n&ahkan larutan u!' ke &alam ),t,l t'm)ang kemu&'an menutu( ),t,l t'm)ang
Men0ar'ng larutan u!' ke&alam &' la)u ukur menggunakan 6,r,ng &an kertas sar'ng kemu&'an &' a&& kan sam(a' tan&a )atas
Meletakkan ta)ung reaks' &' h,t (late st'rrer sam(a' h,m,gen )er3arna 6,klat keh'!auan
Mem)uat eluen menggunakan t,luene et'l asetat &engan (er)an&'ngan + Menam)ahkan etan,l se)an0ak 18 mL ke &alam ta)ung reaks'
Mem)uat larutan u!' &engan 6ara men'm)ang P'(er's N'gr' Fru6tus se)an0ak 8% g lalu masukkan &alam ta)ung reaks' reaks'
BAB I PEMBAHASAN
/.1 H%st,k%m%a
Reagen Te,r%t%s Per0,'aan Has%l
Asam Sul-at P <,klat tua <,klat tua
Asam sul-at 18 N #un'ng <,klat ?
Asam kl,r'&a P <,klat tua H'!au 6,klat ?
Asam kl,r'&a en6er #un'ng <,klat ?
1 Fungs' Penam)ahan Reagen
1 Reagen Asam sul-at (ekat
Setelah &'lakukan (engu!'an (a&a s'm(l's'a &engan menam)ahkan )e)era(a tetes reagen asam sul-at (ekat maka telah &'(er,leh has'l )ah3a ter!a&' (eru)ahan 3arna men!a&' 6,klat tua sesua' &engan has'l 0ang ter6antum (a&a l'teratur. Hal 'n' menun!ukkan )ah3a s'm(l's'a (,s't'- mengan&ung m'n0ak ats'rr' ster,'& &an ter(en,'&.
M'n0ak ats'r' a&alah ;at )er)au 0ang terkan&ung &alam tanaman. M'n0ak 'n' &'se)ut !uga m'n0ak mengua( m'n0ak eter's m'n0ak esens'al karena (a&a suhu kamar mu&ah mengua(. Namun (a&a (en0'm(anan lama m'n0ak ats'r' &a(at ter,ks'&as'.
M'n0ak ats'r' )'asan0a ter&'r' &ar' )er)aga' 6am(uran (ersen0a3aan k'm'a 0ang ter)entuk &ar' unsur #ar),n 4<5 H'&r,gen 4H5 &an ,ks'gen 4*5. Pa&a umumn0a k,m(,nen k'm'a m'n0ak ats'r' &')ag' men!a&' &ua g,l,ngan 0a'tu 15 H'&r,kar),n 0ang terutama ter&'r' &ar' (ersen0a3aan ter(en &an 25 H'&r,kar),n ter,ks'genas'.
7,l,ngan h'&r,kar),n Persen0a3aan 0ang termasuk g,l,ngan 'n' ter)entuk &ar' unsur #ar),n 4<5 &an H'&r,gen 4H5. "en's h'&r,kar),n 0ang ter&a(at &alam m'n0ak ats'r' se)ag'an )esar ter&'r' &ar' m,n,ter(en 42 un't 's,(ren5 sesu'ter(en 4 un't 's,(ren5 &'ter(en 4$ un't 's,(ren5 &an (,l'ter(en.
7,l,ngan h'&r,kar),n ter,ks'genas' #,m(,nen k'm'a &ar' g,l,ngan (ersen0a3aan 'n' ter)entuk &ar' unsure #ar),n 4<5 H'&r,gen 4H5 &an *ks'gen 4*5. Persen0a3aan 0ang termasuk &alam g,l,ngan 'n' a&alah (ersen0a3aan al6,h,l al&eh'& ket,n ester eter &an -en,l. Ikatan kar),n 0ang ter&a(at &alam m,lekuln0a &a(at ter&'r' &ar' 'katan tunggal 'katan rangka( &ua &an 'katan rangka( t'ga.
Ter(en mengan&ung 'katan tunggal &an 'katan rangka( &ua. Sen0a3a ter(en mem'l'k' ar,ma kurang 3ang' sukar larut &alam alk,h,l en6er &an !'ka &'s'm(an &alam 3aktu lama akan mem)entuk res'n. 7,l,ngan h'&r,kar),n ter,ks'genas' meru(akan sen0a3a 0ang (ent'ng &alam m'n0ak ats'r' karena umumn0a ar,ma 0ang le)'h 3ang'.
$.1.1.2 Reagen Asam Sul-at 18 N
Setelah &'lakukan (engu!'an (a&a s'm(l's'a &engan menam)ahkan )e)era(a tetes reagen asam sul-at 18 N maka telah &'(er,leh has'l )ah3a ter!a&' (eru)ahan 3arna men!a&' 6,klat t'&ak sesua' &engan has'l 0ang ter6antum (a&a l'teratur. D'mana seharusn0a &engan (enam)ahan reagen asam sul-at 18 N menun!ukkan ter!a&'n0a (eru)ahan 3arna men!a&' kun'ng. Hal 'n' menun!ukkan )ah3a s'm(l's'a negat'- mengan&ung m'n0ak ats'r'.
$.1.1. Reagen Asam #l,r'&a Pekat
Setelah &'lakukan (engu!'an (a&a s'm(l's'a &engan menam)ahkan )e)era(a tetes reagen asam kl,r'&a (ekat maka telah &'(er,leh has'l )ah3a ter!a&' (eru)ahan 3arna men!a&' h'!au 6,klat t'&ak sesua' &engan has'l 0ang ter6antum (a&a l'teratur. D'mana seharusn0a &engan (enam)ahan reagen asam kl,r'&a (ekat menun!ukkan ter!a&'n0a (eru)ahan 3arna men!a&' 6,klat tua. Hal 'n' menun!ukkan )ah3a s'm(l's'a negat'- mengan&ung l'gn'n &an alkal,'&.
Alkal,'& meru(akan g,l,ngan ;at tum)uhan sekun&er 0ang ter)esar. Alkal,'& termasuk sen0a3a )ers'-at )asa 0ang mengan&ung satu atau at,m n'tr,gen &an )er)entuk kr'stal. Untuk alkal,'& &alam &aun atau )uah segar a&alah rasan0a (ah't &' l'&ah serta mem(un0a' e-ek -'s',l,g's kuat atau keras terha&a( manus'a. S'-at la'n 0a'tu sukar larut &alam a'r &engan suatu asam akan mem)entuk garam alkal,'& 0ang le)'h mu&ah larut 4Har),rne 1/=+5.
$.1.1.$ Reagen Asam #l,r'&a En6er
Setelah &'lakukan (engu!'an (a&a s'm(l's'a &engan menam)ahkan )e)era(a tetes reagen asam kl,r'&a en6er maka telah &'(er,leh has'l )ah3a ter!a&' (eru)ahan 3arna men!a&' 6,klat t'&ak sesua' &engan has'l 0ang ter6antum (a&a l'teratur. D'mana seharusn0a &engan (enam)ahan reagen asam kl,r'&a en6er mem)er'kan (eru)ahan 3arna men!a&' kun'ng. Hal 'n' menun!ukkan )ah3a s'm(l's'a negat'- mengan&ung m'n0ak ats'r' &an alkal,'&.
/.2 #r,mat,gra-% La(%s T%(%s
Nama s'm(l's'a P'(er's N'gr' Fru6tus Nama s(es'es Piper nigrum L Nama l,kal La&a h'tam Fam'l'a P'(era6eae Pem)an&'ng
P'(er'n 88%C &alam etan,l ,lume (en,t,lan
$Gl (em)an&'ng &an 18 Gl larutan u!' Fase gerak
T,luen et'l asetat J + Fase &'am S'l'6a gel :8 F2%$ Penam(ak n,&a An'sal&eh'& Karna n,&a Ungu ke)'ruan R- 1. R- stan&ar J 2 6m +/ 6m J 8$8% 2. R- sam(el J 2 6m +/ 6m J 8$8% #es'm(ulan
P'(er's N'gr' Fru6tus mengan&ung ('(er'n.
#r,mat,gra-' meru(akan )entuk
kr,mat,gra-' (lanar sela'n kr,mat,gra-' kertas &an elektr,-,res's. Mesk'(un &em'k'an kr,mat,gra-' (lanar 'n' &a(at &'katakan se)aga'
)entuk ter)uka &ar' kr,mat,gra-' k,l,m. Fase gerak 0ang &'kenal se)aga' (elarut
(engem)ang akan )ergerak se(an!ang -ase
&'am karena (engaruh ka('ler (a&a
(engem)angan se6ara mena'k
4ascending 5 atau karena (engaruh gra'tas'(a&a (engem)anngan se6ara menurun 4descending 5.
Fase &'am 0ang &'gunakan &alam (er6,)aan 'n' a&alah s'l'ka gel F2%$ 0ang
mem'l'k' mekan'sme a&s,r)s'. 7el s'l'6a &a(at
&'gunakan (a&a sen0a3a?sen0a3a 0ang mengan&ungasam am'n, h'&r,kar),n 'tam'n &an alkal,'&. #e)an0akan -ase &'am &'k,ntr,l kea!egan ukuran (art'kel &an luas (ermukaann0a.
Eluen a&alah -ase gerak 0ang )er(eran (ent'ng (a&a (r,ses elus' )ag' larutan um(an 4 feed 5 untuk mele3at' -ase &'am 4adsorbent 5. Interaks' antara adsorbent &engan eluen sangat menentukan ter!a&'n0a (em'sahan k,m(,nen. Eluen &a(at &'g,l,ngkan menurut ukuran kekuatan tera&s,r)s'n0a (elarut atau 6am(uran (elarut terse)ut (a&a a&s,r)en &an &alam hal 'n' 0ang )an0ak &'gunakan a&alah !en's a&s,r)en alum'na atau se)uah la('s t'('s s'l'6a. Suatu (elarut 0ang )ers'-at larutan relatif polar &a(at mengus'r (elarut 0ang relat'- tak (,lar &ar' 'katann0a &engan alum'na. Fase gerak 0ang &'gunakan (a&a (rat'kum kal' 'n' a&alah T,luen &an Et'l asetat &engan (er)an&'ngan + .
S'stem -ase gerak #LT 0ang (al'ng se&erhana 'alah 6am(uran &ua (elarut ,rgan'k karena &a0a elus' 6am(uran ke&ua (elarut 'n' &a(at mu&ah &'atur se&em'k'an ru(a seh'ngga (em'sahan &a(at ter!a&' se6ara ,(t'mal. Fase gerak harus mem(un0a' kemurn'an 0ang sangat t'ngg' karena #LT meru(akan tekn'k 0ang sangat sens't'-. Da0a elus'n0a (un harus &'atur se&em'k'an ru(a seh'ngga harga R-n0a sesua' &engan te,r' 4R,hman 288+5.
Fakt,r retens' 4R-5 a&alah !arak 0ang &'tem(uh ,leh k,m(,nen &')ag' &engan !arak 0ang &'tem(uh ,leh eluen. Rumus -akt,r retens' a&alah
Dar' has'l (rakt'kum 'n' &' &a(atkan R- stan&ar 8$8% &an R- 8$8% hal 'n' mem)ukt'kan )ah3a Piper nigrum mengan&ung ('(er'n. Has'l (rakt'kum 'n' sesua' &engan 0ang a&a (a&a l'terature )ah3a Piper nigrum mengan&ung ('(er'n.
BAB PENUTUP
+.1 #es%m(ulan
Setelah &'lakukan (engu!'an s'm(l's'a &engan h'st,k'm'a &an #LT maka &a(at &'s'm(ulkan )ah3a P'(er's N'gr' Fru6tus mengan&ung -la,n,'& ter(en,'& alkal,'& &an m'n0ak ats'r' serta ('(er'n.
+.2 Saran
%.2.1 H'st,k'm'a
%.2.1.1 #eterse&'aan reagen kurang )an0ak seh'ngga 3aktu (rakt'kum men!a&' lama karena harus )ergant'an &engan kel,m(,k la'n.
%.2.1.2 Prakt'kan harus le)'h tel't' saat mem)e&akan 3arna setelah &'tam)ah reagen 4m'saln0a 6,klat h'!au &an h'!au 6,klat5.
%.2.2 #LT
%.2.2.1 Seharusn0a -ase &'am s'l'6a gel F2%$ terse&'a satu untuk mas'ng? mas'ng kel,m(,k seh'ngga t'&ak a&a (enun&aan ak')at menunggu kel,m(,k 0ang )elum selesa' (re(aras' sam(el.
DAFTAR PUSTA#A
