nota-pelan-dan-rekabentuk-paip-retikulasi-pdf-format1.pdf

Water Academy SAJHSB. 1.0. PELAN DAN REKABENTUK. PENGENALAN ALIRAN DALAM RANGKAIAN PAIP Sistem retikulasi adalah gabungan saluran paip dengan beberapa pepasangan (fittings) pada paip bagi membekalkan air bersih kepada pengguna. 1.1. Objektif penyaluran bekalan air didalam sistem retikulasi:a. b. c.. Bekalan air yang disalurkan kepada pengguna hendaklah mematuhi garis panduan kualiti yang telah ditetapkan. Tekanan air yang diterima oleh pengguna adalah pada tahap optima pada sepanjang masa. Bekalan air (water demand) hendaklah sentiasa mencukupi dan berterusan khususnya untuk kebakaran dan keadaan kecemasan.. Sistem retikulasi bermula dari punca air bersih sehinggalah kepada pengguna.. Raw Water Source. Balancing Reservoir. Storage Reservoir. Booster Pumping Station. Clear Water Tank. Distribution Mains Customers. Storage Reservoir. Water Treatment Plant. Reticulation System Customers. Skematik/gambarajah sistem bekalan air. nurtechnologies@wordpress.com. Page 1.

PELAN DAN REKABENTUK. Water Academy SAJHSB. Gravity Flow Supply Source Gravity Flow Treatment Plant Gravity Flow Reservoir. Service Area. (a) GRAVITY SYSTEM. Pumped Flow Service Area Booster Station. Pumped Flow Treatment Plant. Supply Source. (b) DIRECT PUMPED SYSTEM. Pumped Flow Pumped Flow. Gravity Flow Reservoir. Booster Station Treatment Plant. Booster Station. Service Area. Supply Source. (c) GRAVITY AND PUMPED COMBINATION. Diagrammatic of the typical types of distribution systems. nurtechnologies@wordpress.com. Page 2.

Water Academy SAJHSB. 1.2. PELAN DAN REKABENTUK. Keperluan air (water demand consumption) Keperluan air yang diperlukan dari sistem bekalan air adalah terbahagi kepada enam (6) jenis iaitu:a. b. c. d. e. f.. 2.0. Keperluan domestik (domestic consumption) Keperluan komersial dan institusi Keperluan industri Keperluan pertanian Keperluan perlancongan Kehilangan air tidak berhasil (NRW). REKABENTUK SISTEM AGIHAN AIR 2.1. Tujuan rekabentuk atau analisis sistem rangkaian/agihan adalah bagi mendapatkan:a. b. c. -. Kadaralir dalam paip (Q) Turus tekalan baki minima Saiz paip paling ekonomi Aliran dalam paip boleh dibahagikan kepada 2 jenis iaitu aliran lamina dan aliran bergelora (turbulent flow). Apabila wujud aliran dalam paip, akan berlakunya kehilangan turus.. Kehilangan turus didalam paip adalah disebabkan oleh perkara berikut:a. b. c.. Rintangan dari geseran Geseran pada dinding paip Bentuk perpasangan (fittings). - Analisis aliran dalam paip boleh dikira menggunakan persamaan Bernoulli P1 V12 P V2   z1  2  2  z 2  hL  2g  2g - Kehilangan tenaga disebabkan oleh:a. b.. Geseran (friction loss) Kehilangan kecil (minor loss). nurtechnologies@wordpress.com. Page 3.

Water Academy SAJHSB. 2.2. PELAN DAN REKABENTUK. Syarat analisis dalam rangkaian:a.. Jumlah kadaralir pada simpang = 0 -. Kadaralir masuk ke simpang perlu sama dengan kadaralir keluar simpang Q2. Q1. Q3. Q4. Q1 + Q2 = Q3 + Q4. b.. Setiap paip yang direkabentuk perlu memenuhi hukum geseran dalam paip berdasarkan formula berikut:Darcy Weisbach,. hL  4 f. Hazen Williams, hL  f hL L Q C D. L V2 D 2g. 10.69 LQ 1.852 C 1.852 D 4.87. = friction factor = head loss (m) = pipe length (m) = flow rate (m3/s) = Hazen Williams pipe roughness coefficient = pipe diameter (m). nurtechnologies@wordpress.com. Page 4.

Water Academy SAJHSB. PELAN DAN REKABENTUK. Hazen-Williams Pipe Roughness Coefficient Material Asbestos cement Brass Brick sewer Cast-iron, new unlined Cast-iron, 10 years old Cast-iron, 20 years old Cast-iron, 30 years old Cast-iron, 40 years old Concrete Copper Ductile Iron Pipe (DIP) Galvanized iron Glass Lead Plastic PVC, CPVC Smooth Pipes Steel - New unlined Steel Steel - Riveted Tin Wood Stave. c.. Hazen-Williams Coefficient - C 140 130 - 140 100 130 107 - 113 89 - 100 75 - 90 64 - 83 120 - 140 130 - 140 120 120 140 130 - 140 140 - 150 150 140 140 - 150 130 110 130 120. Jumlah kehilangan turus (head loss) didalam satu sistem litar perpaipan adalah sifar. hL1  hL 4  hL 3  hL 2  0. -. Bagi sistem retikulasi yang tidak berangkaian, analisis hanya dibuat terhadap turus tenaga.  Tentukan turus tenaga di setiap nod bagi setiap kriteria rekabentuk.  Gunakan persamaan tenaga bagi mengira kehilangan, contohnya persamaan Darcy Weisbach atau hazen Williams.. nurtechnologies@wordpress.com. Page 5.

Water Academy SAJHSB. -. PELAN DAN REKABENTUK. Kaedah asas pengiraan bagi analisis aliran dalam paip adalah menggunakan kaedah Hardy Cross.  Anggarkan agihan kadaralir dan arah aliran.  Kira kehilangan turus dalam setiap paip dengan persamaan Darcy-Weisbach, Hazen-Williams dan sebagainya.  Untuk setiap loop (litar), jumlahkan kesemua kehilangan turus (hL) dimana  hLlitar  0  Kaedah ‘trial & error’ digunapakai bagi menentukan Qbaru. Qbaru = Qlama + ΔQ Q  . Q  . hLi dh  L dQ. i. hL  2ri Qi.  Ulang prosidur diatas sehingga ΔQ (perbezaan nilai kadaralir yang diperolehi diantara Q sebelum dengan Q seterusnya) berada didalam julat yang dibenarkan.. 3.0. KEPERLUAN REKABENTUK RANGKAIAN/AGIHAN AIR 3.1. Pendekatan Dan Perlaksanaan . Bergantung sepenuhnya kepada a. b.. . Perkiraan sistem hidraulik Lain-lain keperluan yang ditetapkan oleh pihak berkuasa bekalan air negeri.. Panduan piawaian rekabentuk a. b. c. d. e. f. g.. MWA Design Guidelines For Water Supply System Suruhanjaya Perkhidmatan Air Negara (SPAN) Cawangan Bekalan Air, JKR SAJ Holdings Sdn Bhd (SAJHSB) Syarikat Bekalan Air Selangor (SYABAS) Lembaga Air Perak (LAP) Lembaga Air Pulau Pinang (PBA). nurtechnologies@wordpress.com. Page 6.

Water Academy SAJHSB. 3.2. PELAN DAN REKABENTUK. Permintaan Air (Water Demand)  . Permintaan air bergantung kepada bilangan dan jenis bangunan. Permintaan air = Jumlah permintaan air bagi setiap jenis bangunan x bilangan unit bangunan.. i. ii.. Low cost terrace house/flat 1135 lps (250 gpd) Single Storey terrace house/low medium 1360 lpd (300 gpd) & medium cost flats iii. Double storey terrace house/ 1590 lpd (350 gpd) High cost flats iv. Semi detached house 1820 lpd (400 gpd) v. Bungalow/condominiums 2270 lpd (500 gpd) vi. Shophouse (single storey/gerai) 2270 lpd (500 gpd) vii. Shophouse (double storey) 2730 lpd (600 gpd) viii. Shophouse (three storey) 4090 lpd (900 gpd) ix. Light industrial workshop 1590 lpd (350 gpd) x. Semi detached / bungalow workshops 2730 lpd (600 gpd) xi. Heavy industry 65,000 l/ha/day (6,000 gal/acre/day) xii. Medium industry 50,000 l/ha/day (4,500 gal/acre/day) xiii. Light industry 33,000 l/ha/day (3,000 gal/acre/day) xiv. Office/Complex/ 1,200 lpd/100Sq.m (250gpd/1,000 sq.ft) Commercial (domestic usage) xv. Hotel (with dining & Laundry facility-domestic Usage) Hotel (3 star) 1,360 lpd/room (300 gpd/room) Hotel (5 star) 2,000 lpd/room (440 gpd/room) xvi. School/education Institutions - Day school/institution 55 lpd/student (12 gpd/student) - Fully residential 360 lpd/student (80 gpd/student) xvii. Hospitals (domestic usage) 1,100 lpd/bed (240 gpd/bed) xviii. Mosque (domestic usage) 135 lpd/person (30 gpd/person) xix. Other place of worship 55 lpd/person (12 gpd/person) xx. Wet market 820 lpd/store (180 gpd/store) xxi. Petrol kiosk 5000 lpd/service (1080 gpd/service bay) xxii. Stadium 55 lpd/person (12 gpd/person) xxiii. Golf course 5500 lpd/hole (1200 gpd/hole) gpd lpd l/ha/day. = Gallon per day = Liter per day = Liter/hectares/day. nurtechnologies@wordpress.com. Page 7.

Water Academy SAJHSB. 3.3. PELAN DAN REKABENTUK. Permintaan Air Puncak (Peak Demand) -. Permintaan air harian bergantung kepada banyak faktor seperti cuaca, kebudayaan, cuti perayaan serta taraf sosio ekonomi pengguna. Perubahan permintaan setiap jam adalah besar dan kebisaannya tinggi pada awal pagi, tengahari dan lewat petang.. -. Faktor Puncak (peak factor) Retikulasi Saluran Graviti (trunk main) Bandar (urban area) 2.5 1.2 Perkampungan (rural area) 2.5 1.2 FELDA 3.0 1.2 MWA design guidelines for water supply systems Kawasan. 3.4. Baki Turus Tekanan (Residual Pressure) Berikut merupakan baki turus yang disyorkan untuk jenis bangunan:Bilangan Tingkat Bangunan Satu Tingkat (Single Storey) Dua Tingkat (Double Storey) Tiga Tingkat (Three Storey) Empat Tingkat (Four Storey) -. -. 3.5. Baki Turus Tekanan (min. residual pressure) 10.7 meter 13.7 meter 18.3 meter 22.9 meter. Atau turus minima adalah 7.6m (25 kaki) diatas aras tanah tertinggi. Keperluan ini hanya terhad kepada bangunan yang tidak mempunyai tangki simpanan sahaja atau penggunaan air secara terus tanpa tangki. Turus maksima ialah 61m.. Analisis Aliran Analisis aliran didalam rekabentuk perlu mengambilkira dua (2) keadaan iaitu: a.. Aliran Puncak = Aliran purata x faktor aliran (Peak flow=Average Flow x Peak Factor). b.. Aliran Kebakaran = Aliran purata + aliran hydrant (Fire Fighting Flow=Average Flow + Average Total Flow of Hydrant). nurtechnologies@wordpress.com. Page 8.

Water Academy SAJHSB. 3.6. PELAN DAN REKABENTUK. Aliran Kebakaran (fire fighting flow) Berikut adalah keperluan aliran kebakaran (quantity of water required) sebagaimana dicadangkan oleh MWA-Design Guidelines For Water Supply System. Class Of Risk. Class A Risk. Average Total Flow (Litres) (Per Minute). Spanning (Metres). Maximum No. Of Hydrant Outlet used Simultaneously. 4100. 90. 3 @ 1370 lpd. 2700. 90. 2 @ 1370 lpd. 1370. 90. 1. 1140. 120-terrace 150-detached / semi detached. 1. 680. 180. 1. Large buildings, shopping complexes, high rise buildings, large industrial estate, warehouse and ports. Class B Risk Congested areas with buildings up to 5 storeys Class C Risk Shop house up to 3 storey, light industry Class D Risk Residential terrace house, detached, semi detached Class E Risk Others. -. 3.7. Berdasarkan SAJHSB, aliran kebakaran adalah bersamaan 300 gpd atau 1364 lpd.. Saiz Dan Jenis Paip Retikulasi -. Saiz minima paip retikulasi ialah 150mm diameter. Terdapat juga negeri yang menggunakan saiz minima paip 100mm diameter. Terdapat beberapa jenis paip yang sesuai digunakan dalam sistem retikulasi iaitu paip uPVC, Ductile Iron, HDPE dan AB-3P.. nurtechnologies@wordpress.com. Page 9.

Water Academy SAJHSB. 3.8. Hujung Paip Retikulasi -. 3.9. PELAN DAN REKABENTUK. Rangkaian paip retikulasi perlu direkabentuk dalam bentuk litar tertutup. Dead end perlu dihadkan bagi mengelakkan pemendapan. Sediakan ‘scour valve’ atau ‘hydrant’ pada penghujung paip bagi memudahkan penyelenggaraan paip.. Halaju Aliran Dalam Paip -. Halaju maksima aliran didalam paip adalah 2.6m/s. Ianya ditetapkan bagi mengelakkan hakisan (erosion) yang disebabkan oleh aliran bergelora (turbulent).. nurtechnologies@wordpress.com. Page 10.

Water Academy SAJHSB. PELAN DAN REKABENTUK 4.. CONTOH REKABENTUK PAIP RETIKULASI. nurtechnologies@wordpress.com. Page 11.

Water Academy SAJHSB. PELAN DAN REKABENTUK. TABLE 1: Average Domestic Flow Rate (Without Fire Flow) Demand Flow Rate Calculations Node. Nod 0 - 1. Description 2-storey terrace houses (10 units) 1-storey terrace houses (20 units) 1-storey terrace houses (20 units). Water Demand (liter/day). Total Demand (liter/day). 1590. 10. 15900. 0.1840. 1360. 20. 27200. 0.3148. 1360. 20. 27200. 0.3148. 70300. 0.8137. TOTAL Nod 1 - 2. 1-storey terrace houses (10 units) 1-storey terrace houses (10 units). 1360. 10. 13600. 0.1574. 1360. 10. 13600. 0.1574. 27200. 0.3148. TOTAL Nod 2 - 3. 1-storey terrace houses (10 units) 1-storey terrace houses (10 units). Average Flow, Q (liter/s). Quantity (nos). 1360. 10. 13600. 0.1574. 1360. 10. 13600. 0.1574. 27200. 0.3148. TOTAL. nurtechnologies@wordpress.com. Page 12.

Water Academy SAJHSB. PELAN DAN REKABENTUK. TABLE 2: Peak Flow Rate. Node. Average Flow Rate (liter/s). 1 2 3. 0.8137 0.3148 0.3148. Peak Flow Rate Calculation = Average Flow Rate x Peak Factor Average Flow Peak Flow Rate Peak Factor (liter/s) (liter/s) 2.5 0.8137 2.0341 2.5 0.3148 0.7870 2.5 0.3148 0.7870. TABLE 3: Fire Flow Rate. Node. Average Flow Rate (liter/s). 1 2 3. 0.8137 0.3148 0.3148. Fire Flow Rate Calculation = Average Flow Rate + Hydrant Flow Average Flow (liter/s) Hydrant Flow Fire Flow Rate (liter/s) (liter/s) 0.8137 0.8137 0.3148 19.0000 19.3148 0.3148 0.3148. * Based on MWA requirement: One hydrant flow (Class D Risk) = 1140 liter/minute or 19 liter/s. nurtechnologies@wordpress.com. Page 13.

Water Academy SAJHSB. PELAN DAN REKABENTUK. TABLE 4: Pipe Data Elevation at Tapping Point Pressure at Tapping Point. : 20 meter : 28 meter. Node. Pipe No.. Length (m). 1 2 3. 1 2 3. 1000 800 800. Elevation At Node 27 18 29. Type MS DI DI. Proposed Pipe Diameter (m) 0.2 0.15 0.15. nurtechnologies@wordpress.com. Roughness Coefficient, C 130 120 120. Page 14. Minor Loss 0 0 0.

Water Academy SAJHSB. PELAN DAN REKABENTUK. KEPUTUSAN UJIAN TEKANAN AIR DALAM PAIP UTAMA BERSAIZ 200mm ND MS DI PERSIMPANGAN TAMAN DATO’ HJ FIRDAUS. nurtechnologies@wordpress.com. Page 15.

Water Academy SAJHSB. PELAN DAN REKABENTUK. Ringkasan Pengiraan Analisis Alian Puncak (Retikulasi) (1). Untuk Saluran Paip 1 (node 1) Kehilangan turus (hL) diperolehi melalui formula Hazen Williams; hL (1) hL (1) hL (1) hL (1). 10.69 LQ1.852 C 1.852 D 4.87 10.69(1000)(0.0020)1.852  (130)1.852 (0.2) 4.87 0.1107  3.2437  0.0341 m . Halaju air, V;. V1. . V1. . V1. Q1 A 0.0020 2.  0 .2     2   0.0647 m/s < 2.6m/s (Mematuhi keperluan MWA). Tekanan baki (residual pressure) pada hujung nod 1 diperolehi dengan menggunakan formula Bernoulli;. P0 V02 P V2   z 0  1  1  Z 1  hL  2g  2g Formula Bernoulli disusun semula seperti berikut;. P1  P1  P1 . P0 V02 V12    Z0   Z 1  hL  2g 2g 2  0.0647   28  0  20 . 2g.  27  0.0341.  20.966 m > 13.7m (Mematuhi tekanan min. bangunan 2 tingkat). nurtechnologies@wordpress.com. Page 16.

Water Academy SAJHSB. (2). PELAN DAN REKABENTUK. Untuk Saluran Paip 2 (node 2) Kehilangan turus (hL) diperolehi melalui formula Hazen Williams; hL ( 2 ) hL ( 2 ) hL ( 2 ) hL ( 2 ). 10.69 LQ1.852  1.852 4.87 C D 10.69(800)(0.0008)1.852  (120)1.852 (0.15) 4.87 0.0153  0.689  0.022 m. Halaju air, V;. V2. . V2. . V2. Q2 A 0.0008 2.  0.15     2   0.0445 m/s < 2.6m/s (Mematuhi keperluan MWA). Tekanan baki (residual pressure) pada hujung nod 2 diperolehi dengan menggunakan formula Bernoulli;. P1 V12 P V2   z1  2  2  Z 2  hL  2g  2g Formula Bernoulli disusun semula seperti berikut;. P2  P2  P2 . P1 V12 V22    Z1   Z 2  hL  2g 2g 2  0.0647   20.966 . 2g. 2  0.0445  27 . 2g.  18  0.022.  29.944 m > 10.7m (Mematuhi tekanan min. bangunan 1 tingkat). nurtechnologies@wordpress.com. Page 17.

Water Academy SAJHSB. (3). PELAN DAN REKABENTUK. Untuk Saluran Paip 3 (node 3) Kehilangan turus (hL) diperolehi melalui formula Hazen Williams; hL ( 3 ) hL ( 3) hL ( 3 ) hL (3). 10.69 LQ1.852  1.852 4.87 C D 10.69(800)(0.0008)1.852  (120)1.852 (0.15) 4.87 0.0153  0.689  0.022 m. Halaju air, V;. V3. . V3. . V3. Q3 A 0.0008 2.  0.15     2   0.0445 m/s < 2.6m/s (Mematuhi keperluan MWA). Tekanan baki (residual pressure) pada hujung nod 3 diperolehi dengan menggunakan formula Bernoulli;. P3 V32 P2 V22   z2    Z 3  hL  2g  2g Formula Bernoulli disusun semula seperti berikut;. P3  P3  P3 . V32 P2 V22    Z2   Z 3  hL  2g 2g 2  0.0445  29.944 . 2g. 2  0.0445  18 . 2g.  29  0.022.  18.921 m > 10.7m (Mematuhi tekanan min. bangunan 1 tingkat). nurtechnologies@wordpress.com. Page 18.

Water Academy SAJHSB. 5.. PELAN DAN REKABENTUK. Checklist Sistem Retikulasi 5.1. Laporan Pengiraan Retikulasi a. Keterangan projek b. Kriteria rekabentuk c. Carta tekanan air paip utama (Pressure At Tapping Point) yang disahkan oleh pihak berkuasa bekalan air. d. Jadual keperluan air mengikut bilangan dan jenis bangunan. e. Perkiraan kapasiti tangki. f. Perkiraan TWL, BWL dan ½ TWL. g. Pengiraan hidraulik paip masuk utama (main pipe). (Faktor rekabentuk paip utama (trunk main) = 1.2 h. Ringkasan jadual:- Nombor nod - Bilangan unit bangunan - Keperluan air seunit - Jumlah keperluan air - Aliran purata dan aliran puncak i. Analisis aliran puncak (peak flow analysis) Faktor aliran puncak = 2.5 Analisis berdasarkan ‘available head’ ditempat sambungan. Tekanan baki minima ialah 7.6m dari paras tertinggi. j. Analisis kebakaran (fire fighting flow analysis) No. nod aliran kebakaran dinyatakan (Fire fighting flow = Average flow + Hydrant Flow) Analisis berdasarkan ‘available head’ ditempat sambungan. Tekanan baki minima ialah 7.6m dari paras tertinggi. k. Skematik diagram Maklumat teknikal: saiz paip, jenis paip, no. nod, panjang paip. Lokasi paip utama (proposed connection at existing pipeline). Aliran puncak. Aliran kebakaran. l. Perkiraan rekabentuk dan pelan untuk sistem pam.. nurtechnologies@wordpress.com. Page 19.

Water Academy SAJHSB. 5.2. PELAN DAN REKABENTUK. Pelan Retikulasi a.. Pelan lokasi -. b.. Diwarnakan, skala, no. lot, nama jalan dan lain-lain.. Pelan kunci -. Diwarnakan, skala, nama jalan dan lain-lain. c.. Nama taman. d.. Saiz paip sediada - Lukisan skematik kedudukan paip sediada (boleh diperolehi dari pihak berkuasa bekalan air). - Invert level perlu dinyatakan. - Saiz dan jenis paip.. e.. Cadangan penyambungan paip utama Perlu mendapat persetujuan pihak berkuasa bekalan air. Lukisan perincian penyambungan paip perlu disertakan. - Kaedah kerja (method statement) cadangan kerja-kerja penyambungan paip utama.. f.. Paip masuk - Mestilah dari jenis mild steel pipe atau jenis paip yang diluluskan oleh pihak berkuasa bekalan air. - Jika perlu: menyediakan bulk meter, pressure reducing valve, sluice valve dan sebagainya.. g.. Injap-injap (valve) - Kedudukan injap-injap perlu dinyatakan secara jelas dan terperinci. - Antara injap-injap tersebut ialah isolation valve (sluice valve), air valve, scour valve, boundary valve. - Kedudukan end cap juga perlu ditunjukkan.. h.. Jenis paip Saiz minima paip retikulasi adalah 150mm ND. - Antara paip yang biasa digunapakai didalam sistem retikulasi adalah paip uPVC, ductile iron (DI pipe) dan HDPE.. nurtechnologies@wordpress.com. Page 20.

Water Academy SAJHSB. PELAN DAN REKABENTUK. - Sementara didalam sistem paip agihan (distribution main), paip yang biasa digunapakai adalah paip mild steel (MS pipe) dan ductile iron (DI pipe). - Jenis dan kelas paip perlu dinyatakan secara jelas. - Bagi pemasangan paip yang melintasi jalan berpremix; paip mild steel hendaklah digunapakai. i.. Nombor-nombor nod Paras pelantar (platform level) atau ground level. - Paras tekanan/baki turus tekaan pada setiap nod (residual pressure). j.. Jenis bangunan -. k.. Diwarnakan Bilangan unit mengikut jenis.. Lokasi pili bomba (hydrant) -. Ditandakan dan diwarnakan Surat kelulusan dari Jabatan Bomba dan Penyelamat.. nurtechnologies@wordpress.com. Page 21.