9IUDIEABITAT
N.p.artd
onptllti.
t.&
DI (AW,4SAN TAMAN PTS.,IIA
I{L.IM
I,EMBAE IIARAULELY EAN,{JIA]H
PROCRAM PASCASARJANA
STIJDT
EAIIIA'I
N.path6 arEuldn.
J.c\
DI X,|WASAN TAMAN WISATA AI-AM LEMBAE IIAXAU
Oleh:
Liy
rbiDfia!
(Di baMn binbingu
Erizl Mulh& dd
syamuardi)Pdelitie
lenhrg Studi Habitat Nepenth.sanpuldid rek
I:l
KM
Tafu
WisdaAlu
tmbat tL6u
Ditinje
Dari S€ei Kotrdisifialilat
dtuil{
tnpdldio
vtlk
ndeetdui
srukur,tordlsisi
jenis,jaisrnbdrd
yag
hjdup diFkitadys.
dn
p€.mpiL!
norfolosi di da€Eh terbutadoss
d@h
lemug
rela! dilahrtm ddibdd
Ds€mbd 2007@Fi
FebMi
2008_TMboIan N.
Anpul@ia
dilc.,l
dsgd
IEm
k nonge@,
teFba
1@
nulai
dai
Ausfalia
Asiarqgeda
hidrpdi
tenpal rernuta aiau aeallerlindug
pad^h,liiat
miskinlEE,
sdrDyai
kelmbabd drysi,
de
rctireeim
ndclrli
1100n
dpl. Pe.@fada!spcrii
obar nars"skil
pen4 rempallmbualm
n.L'nan.Alcl)lm
ekoloejs rerhdap h.bir.t Fnisi.i
adalshpenanfaalan
yag
beriebinod{i tmb'tr
yog
hidnps€{e
duia!.
peDbut@bne
p€rtania4 perkcbuaqperlM
vilayal
siera
dil(aeag
ToM
wistaAld
t
nb8nE!ru
Perclitie
dilahrkr
s€te
desloiptif nengeunl,n
tuetode.lnrFsive
smpli4"
dengmcm
s6s
diskirer -N./ftp,/teta
dida6n lenaug
du
lerb*a pdd! altirr* 450 m dpl. Di
da6h
&rug
nl.llfu
20 x 50 m djhu.l plo! l. 2 x 2 milo
plori
utul
tubuha
heru
2. I0 x l0n
00 pto0Eiut
pohorPmbudd
plorrl*bln
nelelalko rv
Anpa.tia
*b?€u
pustnyaj@u
tmbund
di*tlt
Dddjsis,
nagulu
tinggid.!
dimdd
barang (DBH). Plot<laeE! le]l1@g dan
iertula
sdua jeiislubunu
yee
ada dicst tde
dihir@gjmla!trya
lMils-lEirg.
HGil
Fnefli&
noujulrm
kobDDsisio$ka
tbhon tti d&Eh rel:l@gdijuFi
*b6nya!ll
fmili,
l8jojs
dm 77 individu- Konposisirnato
lohondi
daeEt terbuka ditmuk!
ehdylk l0
&hili,
l3
jdis
du
23 individL SelaDjtrht! tobtosisi pohon deEhtetumg
dnemlttu€hdyal
9fdili
13jenis
d6
29 individu Pada bahitatyde
ttu8
tmbnlb
P,ititospe@
sp.00,70)
ddluyai
NnaiPdtire
ymg bninggi padarngLr{
dd@
pohol
Ano@ana
.16n6
.38,6%)d
cd@pr,r
sp. (35Jaz.)n
puy"j
Mtai Poiingt€di4gi
pad! tinetat po[on]ug
hidup dj ekira! haiila!r{
duzl@ja
Pada brbiLl ydC rerb*a ti<ld direnulm j@is pobotr
d6
aDl6
pohoD.)me
b@puFi
Nilai pating ldtinggi .dalat Pqdrarr,id sp, (18,18%)d6
reeqta!dijMp.i
p€rlz jenis,!8ertr
lorsillo.afl,J8/t
Jsis
tmbunm
t?ng tedalslpada
dadn
tdb*a do
l€munsndu.jlttad
hsllnteebul
lelMuk
tategod nutmpridd-
P€trgomlesm
norfolosiDou.il}}iD
banmpoj6g
dlE
l'eperd?J dil@dal
ddgtu
Im
lonroneeme
dau tubuhenpetugti!
s@gs4
memiliki
dau
nresrl
l@ba
ebasia
alanelunhtrya
d&
neiglrmi
oeiano'losisndjadi
alat Dmy€tupai k@rons*IE
(Mdyarto,Cdluinsddi
dq
setiawa 2000). rvqrrrl,"J tumbu! d.nreebd
nulaiddi
Aust,lia
bgim
uta6, Asia TenggaE" hingga Ci@ bagiaelotd
Di d@iaid
lelah
ditnuko
Fbsyak
82jais
ymg 64 jedis dimlaEnyadilenuka
dihdon€sia
(llmdaymi
2001). Bome (KaliDmlaa Sm$nlq Sa}!!.de
B@i)
s@pelan pus.l penyebtu i,ep€,rr.r di
duia
k,l@
ditemukm*6eld
32jenis. Selojuhy. di
SualeF
dihul,n
Fbayat
29 jenis (Clake 1997j2ml)
sdss
di SnnateFBml dileh!}ln
sh€nyat 18j6is
0.iep€nlhsTen!
200.1)ydg
drn
sanrjmisnya adalah lr'.p€rtur ,zpull@i".N.
Mprlloia
II.tmaya
hidupditenFt-tentat t€duta
atauag*
lerlidu.€
dj
lEbilal yangniski!
bm
de n€niliti
kel€mbabanudd
@tapringgi.
Tmbub
ini dapsl hidnp smpailedneda
2100n
d&ipqnlkd
t&no€bb
md
Chelq 1997)Di
Bomo,
j{is iri
biM}€
ditentrtmdi
hu&r Ke@egs,EB
smbu!
dd
hrtun E@ydg
naatda
tcMbr
hidup meneD3i1000
n
dpl.(Clrke,
1997).i{ ozlle,a
daral diman&a&s untur bc.h€gaikepd@
/ kebutuiEshdi-hai
nastaElrt erenpd!Jcnis kmlong
s€@
ini
kla!
bayak
din@fa!*
ututuL b€rbdgail€pdlb
sperti batqsnyay
skur
dm lentubie
digumla utuk ndeikal
barug-bamg, epenj
sgtd
blrug-
AL{
rMbun n ini diFstai *bagai ob6s*n Fn4 dosa
c@
nenilu
air€blJeya
Kdlole
jdG
ini
b€ny* diguntm
ulll
penbugl*
Letupall(,m
kmrongstM
itubda!
b€s
dd
2
MoEn
Clarke.da
Hawti.n
2003).Knljs
di
Heu
!€nmfr.rd
taindei
k
longend
ini adal€Idieb,r&
Fbagai w.dan p€negeri daunpise.
mrul
heDbut
malm
dnsa
yda
bcne.ldlri
cmplfu
tepug
b.6,
sdade
trld
kenudie dikuLu.hal.!fu
yee diebul tarek.Penmfaaod,:og
b€ ebintudqi
tmbuntr
iDi
yas
hiduDs€@
al4ia!
da!€tnduturm
jmbi
individq popddin,€. Disanpinsitu
cmm
lai!
sp€ni
Fenbur@
lalo
p€rtanie,perkebM,
ds
perl@
yna,5!
wiela
jusa nemp€neanrhikebetultuya
apab'lstidat
diiklti
upayautut
pelindus@
d6
p€nbldida'@ya Menud
Ctdlc et
at.,
(.2oOt) N.Anpu
zia te,fuk
k^.gsi
Red
ListLrnc
(lowd
Riskr€st
CoM)
scndets
nenunn Burloyo,N6i,Iallnddii.
Erwiadd
M
iati (2000)jdisid
ompaltu
runbuhln
neguLr
dila@ Td&
WistaAbo
tmbs!
U@r feFdndr
detrgo bertuk norfoiosi tmto.snyay
gui!,
m€njadi d6yala;k &Mndiri b€si
pm
pcngseMtanme
hia
(Dam4 SuendE, Irartuinssihda
SiFstu
200-,1).B€rdMkm
Fn
di
atas6ata p€nlis
lertlrik
mtD!nclaluld
petreliti
rcnr,ng srtlli hsbitattl^j
N.MprlLria
rNbnt
djTd
wiela
Alu
Lnban
HrE
ll,PerubunMsl'h
Ddi
mle
dl abr didaparla nas.lan sbasai b€ritDr :I
Bagainda tondisi habitaL dlri rV arpul,,@r, dikaRas
Tu
\VistaAtm
Ldbdn
IIau
?V. Kf4SIMPTJI,AN
Dari
hAil
p@litid
lohada!
rrrdi
halital Nepetnh$mpu
ria
dikagr@
Tllrru
WisraAlm
Ldbal
HaEu dalaldiebil
kdimpde
Fbasail-
KonFsisi anlm
pobon di daeEl lcmabgdijupai
ehmyak 13famili, l8
jeni!
dd
77 individr Konposisie,l,n
pohon di d&Entqiuta
di&mul,r
ebdt
l
l0
6nili, 1l
j€nis
23
i.dividuS€laljuhta tonposisi
pobor
di
d!en!
lmhe
ditmubj
ebe}ll
9 faDni, 13 j€nis,dd
29 individr2.
Psrlah.lrird
daenh
€trug
tmbt$^
Poittitospemn
sp.(10,70ol4
F€mpu'€i
NilaiPo{ne
lenilggi patlarilskal
pohoi.el6ti$
\38,6%)d^
Cada,opsr;
sp.
e:'94n
D€npuyai Nilai porjng lerlineei pada dnst€t ponor
ras
hid!!
diekit
tab;tatN anpuluia.
3.
Pada habibr l€rhula ddak dir€muk njois
pohordd
ad, anakepohotr ymg
nmphy,i
Nilai Penling tenilgei alabnprcr,rja
sp(18,18%l
fmili
Rubia@
dd
yds
t€E.d,}ldijupai
pad!jdis
ElEenio longilara (1]a%) dili famili
Mlrla€e
4.
Pere,m.des@
norfologinfrujut&{
6airu lEljms
dauaAd,m, J. H. 2002. DqnogElhic study ofNep€dnes spsies @Dded along, th€
tuil
10 thewi
of
Dourn Kinibaluin
sbat!
Malaysie Pa&lfd,Jo
m
Id
B io 10 gi.a I&
ie rc. s 514 ), 4 19 42 6.Backer, A.
C.
d B.Vadd BntL
1964. FlotuofJ@a.\lolune
IIL N.V.D.N@rdotr-Cmnined Thc Ncdcnanns.
Budoyo, Y;
NNi,
N; liabnrddi4ffl:a
dtu Mn\irh- 2000. IatDrunldenifk6i
Ungylan Pore8i
Ke6a a, /
WA
L.
bahHed.
D.p
tcmn
Kennbm d,nPdtebum
Unit KSDASmalm
Banr lad&C.llmwd,
J. E.od
Jlmld
E-
Je.
1971:Fi.u
Md
bbodo.l'
Mato.h
Jo,
GMa!
Ecolosi.Stsad l/lition.
Wm.c. BrcM
CoDpey PlblisherCldkq C.M. ard J.A-Mod 1994. A
nfih6
l@rd
ofdial
pitc!6
inNepedh5
ahpt
dit
rek. Malard NatseJoml
47: 321-323cfu*e. C.M. 1991.
N.Fnth6
ofrorreo.Natn
Hislorytubli€rioN
(aom6).Cla*e. C: Cdtley. R: NeIz Ji Risher.
tl.
ed
witsub4 A. 2000. Nep?nth6Adpultia-
Ia:ltJol2001.
2007 IUCN Re.1 List afltucatercd Spc.ie!hl'p://wq* ,ucnredlht.ofs/. DoMtoaded on 26 Olalob€r 2007.
Co\,
c.
w .. 1992. IAbotalo,fMurl
oJ C.tutut E@togt.witlin
C.Ann
Clarte, C.M. 200r. ilsP€,rrdr aJ Sufutera and
Peni8
ar
Matqsia-N^vol
Hiio.r
Publiqtiotu (Bom6), Koia kimbalu.Dam4 LD.?;
S@dl!.
LP; Hartujngsihed
M-SiEsr.
2004. Kemekragmo
Neleds
diTam
wGaraAld
Nmggalam.]-lm.
Sdaw*i
Selaun.Riotu
\o.q2),12Gt29.Daub.miE R.
F:
1971PId
atd Ennode,n,Tlrtd lilition,
Jhonwily
nd
s..sNo
lo.t-
LoDloFs'dn€y TomntoDesnut\ Ll99Z
t
rllEi
Ttopit,
Idjoa.he,
Pcns6it
YayM
Obotlndoneis \_oe.:14
C6*loni,
M.Rod
t
PF6.l€
lql7.
Stutw
od
Dynmicsin
rr'err?rresPibndH6
ofB:E
t
qc.!
E otost3a0.CFsseU. J.E. 198.
\l*
.gid
l,]:ta
ol
nmmss
ecmulatioDi!
tbe FapsOlm
EI:|:JE