أ
هدکشناد ی
یناسنا مولع و تایبدا
یشزومآ هورگ یبرع تایبدا و نابز
نایاپ هجرد تفایرد یارب همان دشرا یسانشراک ی
هتشر رد یبرع تایبدا شیارگ یبرع تایبدا و نابز ی
:ناونع
یقیبطت یسررب دازریپ ایوز و نامسلا هداغ یناتساد راثآ رد هنانز کبس
داتسا امنهار :
یتیگ رایرهش رتکد
داتسا رواشم :
ینسحم نیسح رتکد
رگشهوژپ :
ولیارس بنیز نمهب 6931
ب
مان يگداوناخ وجشناد
: ولیارس
مان : بنیز
ناونع ناياپ همان : دازریپ ایوز و نامسلا هداغ یناتساد راثآ رد هنانز کبس یقیبطت یسررب
داتسا )دیتاسا(
امنهار : یتیگ رایرهش رتکد
داتسا )دیتاسا(
واشم :ر ینسحم نیسح رتکد
عطقم لیصحت :ي دشرا یسانشراک
هتشر : و نابز یبرع تایبدا
شيارگ :
یبرع تایبدا
هاگشناد
: ققحم یلیبدرا
هدكشناد : یناسنا مولع و تایبدا
خيرات :عافد 7 / 66 / 6931
دادعت حفص :تا 611
هدیكچ : هلأسم هنانز تایبدا هتكن .دش حرطم یدج روط هب مسینیمف مّود جوم روهظ زا دعب هک تسا یا
ی
يم هتشون هنانز کبس هب هک یراثآ نایم هک تسا نيا تایبدا عون نيا دروم رد مهم نز راثآ و دنوش
-
زا هتسد نآ هب هنانز تایبدا هک ارچ .دش لئاق توافت دياب تشون يم قلاطا يبدا راثآ
لادج هب هک دوش
هطلس ماظن اب هدش عییضت قوقح قاقحا یارب شلات و هنادرم ی
يمرب نانز ی هفلؤم و دزیخ
ّصاخ یاه
شخب رد ار دوخ نز راثآ هكیلاح رد ؛دراد نامتفگ و وحن ،ناگژاو زا معا فلتخم یاه
ار یراثآ تشون
يم لماش يم هتشاگن نانز تسد هب هک دوش
.دنوش يم يتح هنانز تایبدا هب زین نادرم ملق هب دناوت
هتشر و نامسلا هداغ ايآ هک عوضوم نيا يسررب تهج رد تسا يشلات شهوژپ نيا .ديآرد ريرحت ی
يم هنانز کبس هب دازریپ ايوز نيا شراگن هویش رد يتاقارتفا و تاکارتشا هچ تسا نینچ رگا و دنسيون
يا یارب .دراد دوجو هنانز کبس هب ود
،روظنم ن يفیصوت شور زا هدافتسا اب
- يلیلحت ره يناتساد راثآ
شخب رد و هتفرگ رارق يسررب دروم هنانز کبس رظنم زا ،ازجم شخب ود رد هدنسيون ود نيا زا کي هسياقم ،شهوژپ يناياپ قباطم .تسا هدش حرطم رظنم نیمه زا هدنسيون ود نيا کبس يقیبطت ی
هتفاي ره هک دش صخشم قیبطت یاه يم هنانز کبس هب هدنسيون ود
ناگژاو هک توافت نيا اب دنسيون
يناتساد راثآ رد دازریپ ايوز لامعتسا دروم هژاولگ و هنانز سونأم ناگژاو دننام يتاملک بلغا ،شا
و اه
هژاوگنر يم لماش ار تسد نيا زا یدراوم و اه يناگژاو لماش نامسلا هداغ راثآ رد هنانز ناگژاو اما دوش
هک تسا ،تلامج راتخاس و وحن شخب رد نامسلا هداغ نابز هكنيا نمض .دنراد تللاد يگنانز و نت رب
هنادرم دعاوق اب زیتس هب هک تسا رعش هب کيدزن و لاّیس ينابز يمرب راتشون رب مکاح ی
رد .دزیخ
يمن هديد دازریپ مناخ راثآ رد یوحن ينكشراتخاس عون نيا هكیلاح يا دوجو هب تافتلا اب .دوش
عون ن
توافت توافت نینچمه و اه لصاح هجیتن نيا ،هدنسيون ود نيا راثآ ينامتفگ شخب رد دوجوم یاه
يم ثّنؤم يبدا تنس هب قلعتم نامسلا هداغ يناتساد راثآ هک دوش (
female ايوز يناتساد راثآ و )
مسینیمف يبدا تنس هب قلعتم دازریپ (
feminism يم )
.دشاب
دیلک هژاو اه : کبس هنانز یبدا مسینمف ، ،
نابز ، تیسنج یسانش
،نامسلا هداغ دازریپ ایوز
أ بلاطم تسرهف
بلاطم ناونع و هرامش
هحفص
:لوا لصف شهوژپ تایلک
1 - 1 - هلأسم نایب ...
...
....
..
...
...
2
1 - 2 - لاؤس شهوژپ یاه ...
...
...
...
3
1 - 3 - هیضرف ...شهوژپ یاه ...
...
..
...
4
1 - 4 - ...شهوژپ فادها ...
....
...
4
1 - 5 - ...شهوژپ تیمها و ترورض ...
...
4
1 - 6 - هنیشیپ ...شهوژپ ی ...
5
1 - 7 - داوم شهوژپ شور و .
...
...
...
...
8
:مود لصف شهوژپ یرظن ینابم
2 - 1 - ... همدقم ...
...
...
...
11
2 - 2 - .... يقیبطت تایبدا ...
...
...
13
2 - 3 - ...هنانز کبس ...
...
15
2 - 3 - 1 - ...مسینمف و هنانز کبس ...
...
...
...
16
2 - 3 - 1 - 1 - ...یرنه رثا قلاخ ناونع هب نز ...
...
...
...
11
2 - 3 - 1 - 2 - ...یرنه راثآ رظان و بطاخم ناونع هب نز ...
...
....
31
2 - 3 - 1 - 3 - ...یرنه راثا رد نز یامیس و ريوصت ...
...
...
...
32
2 - 3 - 2 - ...يعامتجا يسانش نابز و هنانز کبس ...
...
...
...
41
2 - 3 - 2 - 1 - شون کبس یاه هصخشم یرات
نابز هاگديد زا هنانز يعامتجا يسانش
...
..
...
...
. ...
...
46
2 - 3 - 2 - 1 - 1 - ...ناگژاو هيلا رد ...
...
...
47
2 - 3 - 2 - 1 - 1 - 1 - سونام ناگژاو ...
...
...
47
2 - 3 - 2 - 1 - 1 - 2 - هژاوگنر هژاو لگ و اه اه
...
...
...
...
48
2 - 3 - 2 - 1 - 1 - 3 - تروص يفطاع و يفصو یاه ...
....
...
..
...
...
41
ب
2 - 3 - 2 - 1 - 1 - 4 - تفص زا هدافتسا تروص و يهت یاه
نابز حيرص ریغ و مهبم یاه ...
...
...
...
..
41
2 - 3 - 2 - 1 - 1 - 5 - مرف دربراک هنابدؤم یاه
هژاوشد دربراک زا زیهرپ و نابز ی اه
...
...
...
51
2 - 3 - 2 - 1 - 1 - 6 - اهامنديدرت زا هدافتسا و تیهجو ...
...
...
51
2 - 3 - 2 - 1 - 1 - 7 - هدننک ديدشت و دّکؤم رصانع زا هدافتسا ...
...
...
...
52
2 - 3 - 2 - 1 - 1 - 8 - یراركت ناگژاو ...
...
...
53
2 - 3 - 2 - 1 - 1 - 1 - عمج ريامض زا هدافتسا ...
...
...
53
2 - 3 - 2 - 1 - 1 - 11 - هژاو نت هب طوبرم یاه ...
...
...
53
2 - 3 - 2 - 1 - 1 - 11 - هژاو تروص اب طبترم یاه ييارگ
...
. ...
54
2 - 3 - 2 - 1 - 2 - هيلا رد ی ...اه هلمج ...
...
...
...
54
2 - 3 - 2 - 1 - 2 - 1 - هداس ...يسيون ...
...
. ...
54
2 - 3 - 2 - 1 - 2 - 2 - ...نانز یرگشسرپ ...
...
55
2 - 3 - 2 - 1 - 2 - 3 - مه تلامج ...هياپ
...
...
...
56
2 - 3 - 2 - 1 - 2 - 4 - ...تلامج يهاتوک ...
...
...
...
...
56
2 - 3 - 2 - 1 - 2 - 5 - هلمج فذح هلمج و اه
...عطقم یاه ..
...
. ...
...
...
...
...
...
56
2 - 3 - 2 - 1 - 2 - 6 - يفطاع هجو ...
...
...
...
57
2 - 3 - 2 - 1 - 2 - 7 - ...میقتسم لوق لقن ...
...
57
2 - 3 - 2 - 1 - 3 - هيلا رد ی .يغلاب ...
...
...
...
...
..
57
2 - 3 - 2 - 1 - 3 - 1 - ...ضيرعت و هيانک ...
. 57
2 - 3 - 2 - 1 - 3 - 2 - هراعتسا ...هنانز یاه ...
...
...
...
58
2 - 3 - 2 - 1 - 4 - يگژيو رياس ...اه
...
...
. ...
...
51
2 - 3 - 2 - 1 - 4 - 1 - ...عوضوم ..
...
...
51
2 - 3 - 2 - 1 - 4 - 2 - ...هيام نورد ...
...
51
2 - 3 - 2 - 1 - 4 - 3 - هيواز ی ...ديد ...
...
...
61
2 - 3 - 2 - 1 - 4 - 4 - ...ناتساد دودحم یاضف ...
...
...
61
2 - 3 - 2 - 1 - 4 - 5 - ...هنامیمص نحل ...
61
ج
2 - 3 - 2 - 1 - 4 - 6 - يئزج وت( یرگن ...)بانطا و تایئزج فیص
...
...
61
2 - 3 - 2 - 1 - 4 - 7 - ...یراگنايؤر ..
...
...
62
:موس لصف یسررب و ثحب
3 - 1 - شراثآ و نامسلا هداغ يفرعم ...
...
...
...
...
...
...
...
...
64
3 - 2 - شراثآ و دازریپ ايوز يفرعم ...
...
...
...
66
3 - 3 - ... هنانز کبس رظنم زا نامسلا هداغ راثآ يسررب ...
...
71
3 - 3 - 1 - رد هيلا ...ناگژاو ...
71
3 - 3 - 2 - رد هيلا تروص یاه وحن ی ...
...
...
...
76
3 - 3 - 3 - ...نامتفگ هيلا رد ...
71
3 - 3 - 3 - 1 - ... هيام نورد ...
...
...
71
3 - 3 - 3 - 2 - ... یزادرپ تیصخش ...
...
18
3 - 3 - 3 - 3 - ... ديد هيواز ...
...
114
3 - 4 - ... هنانز کبس رظنم زا دازریپ ايوز راثآ يسررب ...
...
...
118
3 - 4 - 1 - رد هيلا ناگژاو ...
...
...
...
118
3 - 4 - 1 - 1 - سونأم ناگژاو ...
...
...
...
118
3 - 4 - 1 - 2 - هژاوگنر ... اه ..
...
...
...
111
3 - 4 - 1 - 3 - هژاولگ ... اه ..
...
...
111
3 - 4 - 1 - 4 - هژاوشد ... اه ....
...
...
112
3 - 4 - 1 - 5 - ... يفطاع و يفصو تارابع و تاملک ...
...
114
3 - 4 - 1 - 6 - ... نت هب طوبرم ناگژاو ....
...
...
116
3 - 4 - 1 - 7 - يئزج زا یا هناشن ناونع هب( صاخ يماسا دوجو ترثک ... )یرگن
...
117
3 - 4 - 2 - رد هيلا تروص یاه وحن ی ...
...
...
...
...
117
3 - 4 - 2 - 1 - هداس يسيون ...
...
...
117
3 - 4 - 2 - 2 - ... يتکراشم ملاک ...
...
...
111
3 - 4 - 2 - 2 - 1 - قيدصت ... اهرگ ...
...
...
...
111
د
3 - 4 - 2 - 2 - 2 - ... يلاؤس مرف ...
...
...
121
3 - 4 - 2 - 2 - 3 - اهروتسد . هنارمآ نابز و
...
...
...
121
3 - 4 - 2 - 3 - ... عطقم یاه هلمج و اه هلمج فذح ...
...
...
...
121
3 - 4 - 2 - 4 - يفطاع هجو ...
...
...
...
122
3 - 4 - 3 - نامتفگ هيلا رد ...
...
123
3 - 4 - 3 - 1 - ... هيام نورد ...
...
123
3 - 4 - 3 - 2 - تیصخش ... یزادرپ
...
...
...
...
138
3 - 4 - 3 - 3 ... ديد هيواز .
...
...
146
3 - 4 - 3 - 4 ... ناونع ..
...
...
141
:مراهچ لصف یریگ هجیتن
3 - 1 - ثحب هجیتن ...
...
...
151
ذخآم و عبانم تسرهف ...
...
...
157
ه
:لوا لصف
شهوژپ تایلک
2
6 - 6 - :هلأسم نایب
ّعف زا يهجوت لباق فیط صرع نلاا
يم لیكشت نانز ار تایبدا و رنه ه دنهد
شهوژپ هک رب ریخا یاه
يگژيو یور راثآ رد دوجوم یاه
قلخ طسوت هدش آ
ن توافت دوجو زا يکاح ،اه ز راثآ نایم يعطق یاه
و نان
نادرم و هدوب أت ریث
ّیسنج هلوقم
ّلسم یرما ناونع هب ار راتشون رب ت طق و م
يم دیيأت يع دنک
. يم هتفگ دوش
راثآ رد توافت نيا
، توافت زا يخرب زا وجو یاه
ينورد فطاوع نوچ نادرم و نانز ید
، هيواز ی زا زین و ديد
يعامتجا تیعقوم همشچرس نانآ توافتم
يم هولج و يگتسجرب .دریگ توافت نيا یرگ
هک تساج نادب ات اه
بحاص زا یرایسب تایبدا هزوح نارظن
ناونع اب نانز یارب هناگادج يتایبدا و هژيو يكبس دوجو هب لئاق
ّقلت زرط لصاح هک يكبس .دنتسه هنانز کبس نآ توافتم هشيدنا عون و روما زا نانز هناگادج ي
كعنا و اه سا
تسا راتشون نابز و نایب رد نآ بلاق رد و
ناگژاو باختنا نوچ يفلتخم یاه و يفرص ماظن ،تابیکرت ،
یوحن
، يوصت ناشن ار دوخ .... و یزاسر يم
.دهد زا توافت هلمج هک نادرم و نانز یاه
هنانز کبس ثحب رد
يم حرطم يم ،دوش
هنومن نيا هب ناوت میهافم لاقتنا یارب تاملک شنيزگ رد نادرم و نانز :درک هراشا اه
ش کي هب دوخ ينهذ يمن لمع هباشم روط هب و لك
،دننک
ّفلت هب نانز ليامت درادناتسا ظ
نادرم زا رتشیب
زير دوخ تافیصوت رد نانز و هدوب هنانیبب
رت يم لمع .دننک
ّتبلا هک یراثآ يمامت رد هنانز کبس ه هدش هتشاگن نز ناگدنسيون تسد هب
کي هب و لكش کي هب دنا
دوخ هک یروط هب .درادن دوجو نازیم گنررپ راثآ زا يخرب رد هنانز کبس ييامن
رت سوملم و رت
رد و هدوب
رگيد يخرب دهاش
هولج ی تام میتسه نآ زا یرت .
رگيد يبدا راثآ نيا رب هولاع هک دنراد دوجو زین ی
نآ ناگدنسيون ندوب نز دوجو اب اه
ّصفم یدعب لصف رد هک يليلاد هب نآ هب رت ل
،تخادرپ میهاوخ اه
هداد حیجرت کبس دّلقم ناشراثآ رد هک دنا
متح روطب اذل .دنشاب هنادرم يمن
افرص هک تفگ ناوت لیلد هب
يبدا یرثا نز کي هكنيا لاماک رثا نآ ،تسا هدرک دیلوت ار
.تسا هدش هتشاگن هنانز کبس هب
3
هک يناگدنسيون هلمج زا هنانز
حرطم ناشراثآ رد یراتشون کبس ندوب تسا
، زریپ ايوز دا
، نامر سيون
هداغ و يناريا لا
ّس نام
، ناتساد و رعاش .دنتسه یروس سيون
راثآ رد هک تسا یرابت ينمرا يناريا دازریپ ايوز
ب هژيو روط هب دوخ شقن نانز و هتخادرپ نانز عوضوم ه
ناتساد يلصا یاه هداد صاصتخا دوخ هب ار وا یاه
-
ّوحت و رییغت ریس .دنا دش ثعاب وا توافتم رثن .تسا یدوعص یریس وا راثآ رد نانز ل
ه تسا نيا راثآ هک
روم دوخ هرود رد دنمرنه لابقتسا د
هدرتسگ مدرم
ي غارچ نوچ راثآ نيا زا يخرب هک یروط هب دریگ رارق -
يم شوماخ نم ار اه دش همجرت نابز نيدنچ هب منک
تسا ه . گ يم هتف دوش هیبشت و هنانز و يعیبط یاه
ناتساد نيا رد طیحم و اضف فیصوت و حرش هویش ز هاگن و نابز دوجو هک تسا نانچ اه
راثآ نيا رد ار هنان
هب يم تابثا .دناسر
هداغ رتکد لا
م يگدنز هک تفگ ناوتب دياش هک تسا یرگيد هدنسيون زین ناّمس رد يمهم شقن شنرد
هنانز .تسا هتشاد وا يسيون وا هک یروط هب
مامت هدنيامن ار دا ديدج نايرج رایع
ّیب برع تایبدا رد هنانز تا
يم ناد .دن هدنسيون وا راکرپ یا
ثآ هک تسا هاگآ و دروم شرا
ناگرزب زا یرایسب نیسحت رارق يبدا هعماج
.تسا هتفرگ
ّجوت اب هناشن دوجو هب ه یاه
هدنسيون ود نيا راثآ رد هنانز کبس نيا هک تسا نآ رب شهوژپ نيا ،
رد يقیبطت يلكش هب ار عوضوم .دهد رارق یواکاو دروم روکذم ناگدنسيون راثآ
6 - 2 - لاؤس :شهوژپ یاه
1 هداغ يناتساد راثآ فلاتخا و کارتشا طاقن ) لا
ّس یوغل حطس رد هنانز کبس رد دازریپ ايوز و نام و یوحن ،
نامتفگ
؟تسیچ
2 )
؟تسا رت هتسجرب شخب مادک رد هدنسيون ود نيا زا کي ره راثآ رد هنانز تيوه 3 ) تنس زا کي مادک ليذ هدنسيون ود نيا زا کي ره راثآ ریگ يم رارق یراتشون یاه
؟د
6 - 9 - هیضرف شهوژپ یاه
:
4
1 دازریپ راثآ رد يناگژاو حطس رد هنانز کبس ) و نانز هب رصحنم ناگژاو زا هدافتسا بلاق رد رتشیب
تروص هژاوگنر هلمج زا يفصو یاه يم ناشن ار دوخ اه
؛دهد هدمع هک يلاح رد ی
راثآ ناگژاو لا
اّمس ،ن
يمسر و یزورما و نردم يناگژاو هک دنا
يم اهنآ زا یرتشیب هدافتسا صاوخ .دننک
2 راجنه و جورخو لودع ) هداغ یزيرگ
لا
ّس
ّم افتسا رد نا هدعاق قيرط زا( نابز روتسد زا هد
هدعاق و يهاک -
دازریپ ايوز اما تسا هدهاشم لباق حوضو هب شراثآ رد )ييازفا لاماک رایعم نابز روتسد دعاوق هب
دنب یاپ
.تسا 3 ) هدنسيون ود راثآ رب مکاح نامتفگ ناتساد یزادرپ تیصخش و ديد هيواز نوچ یرصانع رد هک
هب ناشياه
،تسا هدهاشم لباق حوضو نامسلا هداغ راكفا و راثآ نایم يبدا رّثأت و ریثأت دوجو هک تسا بلطم نيا دّيؤم
ناتساد رد هک ارچ تسا يفتنم دازریپ ايوز و هگر ناوت يم هداغ یاه
یاه مف راكفا هب ليامت ی
جوم يتسین
ديد ار مود نيا .
يلاح رد تسا
هک تنس هب یدنب یاپ رانک رد داریپ ايوز راثآ رد يتسینمف یدازآ دروم اه
.تسا مارتحا
6 - 4 - شهوژپ فادها :
شهوژپ نيا فده دازریپ ايوز و ناّمس هداغ يناتساد راثآ رد هنانز کبس زا هدافتسا يگنوگچ و نازیم ارچ .تسا زا يخرب رد و تسین لكش کي هب فلتخم ناگدنسيون راثآ رد هنانز کبس یریگ راكب تیفیک هک
ا عون و نازیم رد توافت تیفیک رد توافت نيا .دراد دومن یرت هتسجرب لكش هب راثآ رث
ار بطاخم رب یراذگ
.دراد هارمه هب زین
6 - 5 - شهوژپ تیّمها و ترورض :
يقیبطت یاه شهوژپ هكنيا لیلد هب
يبسانم هنیمز ار
داجيا یارب و
نیب تلاماعتو طباور شرتسگو هعسوت
يگنهرف یرگيد هنیيآ رد دوخ تخانش نینچمه و یرگيد تخانش هجیتن رد و
يم مهارف زئاح ،دننک
رياس اب نامس و دازریپ راثآ نایم يقیبطت یاه شهوژپ نيا زا شیپ هكنيا دوجو اب .دنتسه هژيو تیمها نا ارعش و ناگدنسيون اما ،تسا هتفرگ ماج
هسياقم هب ًاصاصتخا هک يشهوژپ قیبطت و
هدنسيون ود نيا راثآ
5
رگيدكي اب زا
م ا هتفرگن ماجنا ،دزادرپب هنانز کبس رظن هقباس يب و ون هجو نامه نيا و تس
شهوژپ نيا ی
نآ هک تسا .دزاس يم زيامتم دوخ هباشم یاه شهوژپ رياس زا ار
6 - 1 - هنیشیپ :شهوژپ ی
هرابرد باتک رب هولاع ،نانز راتشون يسررب و هنانز کبس ی هتخانش تلااقم و اه
هّيرظن هدش نازادرپ
دننام( تسینیمف فلتخم ناگدنسيون و گرزب
« اسودم هدنخ
» و وسكیس نله ی
« نانز نامز »
ایلوژ
و اوتسيرک
« ناشدوخ نآ زا ينابز »
هزوح هب طوبرم راثآ و )رتلاوش نلا نابز ی
ّیسنج يسانش حطس رد هک ت
حرطم يناهج دننام( ،دنا
« نانز هاگياج و نابز (»
1175 ،فاكیل نیبور )
« تردق و نابز (»
1181 ،فلاکرف )
« يعامتجا يسانشنابز یاهوگلا (»
1172 شلات زین ناريا رد )وابل ) و حلاطصا نيا يفّرعم تهج رد يياه
شلات نيا ؛تسا هتفرگ تروص نآ فلتخم داعبا ندناسانش رد رتشیب اه
هنیمز همجرت ی هدوب يجراخ راثآ ی
يم نایم نآ زا و باتک هب ناوت
« تاّیبدا و نز »
مجن هژینم شلات لصاح هک هراشا ،تسا شناراكمه و يقارع
رتلاوش نلا و فلوو اینیجريو دننام تسینیمف هتسجرب ناگدنسيون زا يياهدقن و تلااقم باتک نيا رد ؛درک وم ...و لچیم تیلوج و ردنپسا ليد و .تسا هتفرگ رارق همجرت در
همجرت رب هولاع يم ار هنانز کبس ناونع ،هنیمز نيا رد دوجوم یاه
باتک رد ناوت
« کبس ؛يسانش
هيرظن شور و اهدركيور ،اه اه
» هب امامت ار باتک رخآ لصف هک تفاي ينجعمدور يحوتف دومحم رتکد ی
و حیضوت یارب باتک نيا رد هدنسيون و تسا هداد صاصتخا دوخ نابز تاّيرظن هب ،حلاطصا نيا حرش
-
تسینمف و ناسانش هنومن لیلحت هزوح رد نینچمه .تسا هدرک دانتسا اه
و تلااقم ،هنانز تاّیبدا موهفم یا
ناياپ همان ... و هنانز نابز اي و هنانز راتشون اي و يتسینمف دقن اي و هنانز کبس يسررب نوچ ينيوانع اب يياه
راثآ زا یرامش یواکاو هب هتخادرپ هدنسيون نانز يناتساد
شهوژپ نایم نيا رد .دنا يم ار يياه
هک تفاي ناوت
نآ يسررب هب و هتفرگ رظن رد ثحب دروم هنومن ناونع هب ار ناّمس و دازریپ يناتساد راثآ هنانز رظنم زا اه
-
هتخادرپ يسيون يم راثآ نيا زا يخرب يفّرعم هب همادا رد .دنا
:ميزادرپ
6
ادفناج میسن هلاقم رد
ناونع اب یا
« يناريا ناگدنسيون زا لسن ود یدروم هعلاطم :نانز یراتشون تنس
)دازریپ ايوز و روشناد نیمیس(
» هک رتلاوش نلا هيرظن بوچراچ رد يقیبطت روط هب ار روشناد و دازریپ راثآ ،
تسینیمف هدنيامن يسیلگنا یاه
ن رد و هداد رارق يسررب و دقن دروم ،تسا يياكيرمآ – نامر تياه
« غارچ اه
يم شوماخ نم ار منک
» نامر و ثنؤم یراتشون تّنس هب بستنم ار
« مینک يم تداع »
هب بستنم ار دازریپ
يم يفرعم مسینمف یراتشون تّنس .دنک
هلاقم رد نینچمه ناونع اب یا
« هچرتفد و منک يم شوماخ نم ار اهغارچ نامر ود يقیبطت شناوخ
ثنؤم هيرظن ساسا رب عونمم هنانز راتشون رد یرگن
» يپ رظانت ،يعیفش هنامس هتشون نورد رظانت ،گنر
،هيام
تّیصخش رظانت هياس رد ،روکذم نامر ود ماجرف رظانت و یزادرپ
هّيرظن ی ثّنؤم ی
یرگن - رد يّلک هب هک
هزوح يم رارق ارگراتخاساسپ يتسینیمف دقن ی هلوقم اب و دریگ
يم قیثو طابترا هنانز شراگن ی اي
دب - دروم
هجیتن و هتفرگ رارق یواکاو هدنسيون ود هک تسا هدوب نيا لصاح ی
نامر ی هئارا اب ،روکذم یاه ريوصت ی
هتسناوت نانز تّیعضو زا هدیجنس و قیقد شياتس دنا
شزرا رگ شنيرفآ هّجوت دروم هراومه هک دنشاب يياه
-
هيرظن و ناقّقحم ،نارگ .تسا هدوب هنانز راتشون نازادرپ
« هطبار نامر شش يسررب :يسراف رصاعم نامر رد تّیسنج و نابز ی »
هتشون زین يناقهد ميرم ی
هلاقم توافت يسررب نآ يلصا عوضوم هک تسا یرگيد ی نامر رد نادرم و نانز یراتشون یاه
رصاعم یاه
هئارا اب هدنسيون ؛تسا ناريا نآ هسياقم و روکذم نامر شش زا ماقرا و رامآ ی
گيدكي اب اه هجیتن نيا هب ر
يم هژاوگنر يناوارف هک دسر ديدرت ،اه
امن هدننکديدشت ،تافص ،اه نانز راثآ رد يبيرقت تافص زا هدافتسا ،اه
هژاوشد دربراک و هدوب نادرم زا رتشیب .تسا رتشیب ثحب دروم هدنسيون نادرم راثآ رد اه
هلاقم رد زین رفنويامه راّجن دیشرف ناونع اب رگيد یا
« هسياقم غارچ رد مسینیمف يقیبطت ی نم ار اه
يم شوماخ لگ و دازریپ ايوز رثا منک
نياتشا ناج رثا یدوواد یاه کب
» نامر ود نداد رارق سایق دروم اب
قوف زا .دهد رارق دقن دروم يتسینیمف لئاسم هب نتخادرپ رد ار هدنسيون ود هویش ات تسا شلات رد رکذلا
ناشرثا رد هدنسيون ود ره وا هاگن هئارا هب اهنت
عضوم عون ره ذاخّتا زا و هدرک افتکا هعماج رد نانز ريوصت ی
يم یراددوخ رلااسدرم عامتجا هب تبسن نياتشا ناتساد يلصا تّیصخش .دننک
ندرمش کبس اب کب
7
يم درط هعماج زا ،رلااسدرم عامتجا رب مکاح یاهرایعم هدنسيون کي ناونع هب هک دازریپ اّما دوش
هب نز ی
ر ظفح يم طباو يم هگن رود يتبوقع نینچ زا ناتساد حرط نتخاس لزلزتم اب ار شناتساد نامرهق ،دشيدنا
-
.دراد هلاقم نینچمه ی
« هياپ رب يلیلحت ،دازریپ ايوز راثآ رد هنانز کبس نيوكت دنور کبس ی
يسانش
يتسینیمف »
هتشون هلاقم تخبوكین رصان ی هوجو يسررب زا سپ نآ رد هک تسا دنمشزرا یا
راثآ يكبس
کبس تفایهر ساسا رب دازریپ راثآ رد هنانز هاگديد هک تسا هدش لصاح هجیتن نيا ،يتسینیمف يسانش
نامتفگ و تلامج ،ناگژاو حطس رد ينعي نتم فلتخم حوطس رد ،شرثا نيرخآ ات نیتسخن زا دازریپ وا راثآ رد ،هدش رجنم نابز لّوحت هب هک هشيدنا لّوحت ریس ؛تسا هتفاي دومن هعومجم رد :تسا هنوگ نيا
ی
ناتساد يگّرمزور ریسا نانز وا هاتوک یاه هدارا دوخ زا و دنا
نامر رد ؛دنرادن یا
« غارچ يم شوماخ نم ار اه -
منک » يم رارق شسرپ دروم نز هاگياج نامر رد و دریگ
« يم تداع مینک
» هصرع هب نز شقن لوحت اب ی
شنک يفیصوت ،يعامتجا تّیلاعف و یرگ .تسا هدش هئارا يلعاف شقن رد هنانز تّيوه زا نوگرگيد
هلاقم رد زین ی
« دازریپ ايوز راثآ رد میلست و هطلس نانز »
هب ور دنور يگنوگچ ،نایمارهب لایهس هتشون
هک نانز .تسا هلاقم يلصا عوضوم نانز هطلس اي میلست هبنج زا دازریپ راثآ رد يتسینیمف نايرج دشر شقن شیپ و يلصا یاه ناتساد رد ار تياور هدنرب
يم يط یدوعص دنور ،دنتسه اراد دازریپ یاه نآ ،دننک
اه
يم لّوحتم رورم هب يم رد هب ندوب هار هبرس و عیطم زا و دنوش
هقراب .دنيآ ظفح و يهاگآ و روعش یاه
نامر رد هنانز تّيوه .تسا راكشآ لاماک دازریپ یاه
شهوژپ رب هولاع هلاقم ،قوف یاه
نع اب یا ناو « باتک زا هچوک رد یدرم هاتوک ناتساد يتسینیمف دقن
نم تشونرس تنامشچ نامّسلا هداغ زا دنا
» هتشون هک تسا دوجوم زین يقداص بنيز و یدمحم سيوا ی
يم هجیتن نيا هب رثا لیلحت و هيزجت زا سپ هدنسيون هيرظن ریثأت تحت ناتساد نيا رد ناّمسلا هک دسر
ی
يتسینیمف -
یسناتسيزگا هنانز نابز رد ار نيا و تسا هدوب راوبود نومیس يتسیلا
شلات رد زین و وا صاخ ی
شزرا و اهراجنه ندرک نوگژاو یارب شرمتسم هعماج یاه
یاج رد رلااسدرم ی يم ناتساد یاج
.ديد ناوت
8
هلاسر رد زین پسد يلع دیس ناونع اب دوخ یارتکد ی
« نانز يناتساد راثآ رد نابز لوحت ریس لیلحت »
هب
غارچ هلمج نم نز ناگدنسيون راثآ رد هنانز نابز يسررب هب طوسبم روط ،دازریپ منک يم شوماخ نم ار اه
.تسا هتخادرپ
6 - 7 - داوم :شهوژپ شور و
يفیصوت یدركيور شهوژپ نيا رب بلاغ دركيور بلاطم یروآدرگ زا سپ ققحم هک تسا يلیلحت –
نآ يهدناماس و یرادرب شیف قيرط زا فلتخم عبانم زا هیلوا ود راثآ لیلحت هب ،یرظن شخب بلاق رد اه
.تسا هتخادرپ رگيدكي اب اهنآ سایق و روکذم هدنسيون
9
:مود لصف
شهوژپ يرظن ینابم
01
2 - 6 - :همدقم
هب يناتساد تاّیبدا هنوگ نيرترادفرطرپ زا يكي ناونع
شزرا فیعضت اي تيوقت رد ،يبدا عّونتم یاه اه
هقلاع یرایسب نادنمرنه و دراد هّجوت روخرد يمهس ناهج رب مکاح ماظن و ملق هب دنم
نيا رد يياسرف
هصرع .دنا يم ار نآ هک تسا دوهشم یرما هنیمز نيا رد تّیلاعف هب نانز ليامت نایم نيا رد زا ناوت
راثآ ترثک
ناتساد هنحص هب نانز دورو هكنيا دوجو اب .درک تفايرد نز ناگدنسيون طسوت هدش هتشاگن يناتساد -
هب ،يسيون نز ناگدنسيون نيا زا يخرب ،تسا هدوب هصرع نيا رد نادرم تّیلاعف عورش زا رتريد يمسر روط
رد و رخاف راثآ و هدوبر نادرم زا ار تقبس یوگ دوخ راک رد تّيدج اب هضرع تایبدا ملاع هب ار یرابتعا روخ
هدرک نآ تهاجو رب یدیيأت رهم راثآ نيا نابطاخم هدرتسگ لابقتسا هک دنا نانز بیترت نيا هب .تساه
هتسناوت هزورما هناضرغم یاهرواب رب ينلاطب طخ و هدرک بسک يبدا عماجم نایم رد روخرد يهاگياج دنا
ی
تان ار نانز هک نآ زا شیپ و هدزون نرق يم یرنه شنيرفآ و تّیقلاخ زا ناو
.دنشكب تسناد
يگژيو و نادرم اب نانز راثآ توافت ثحب اما نآ یاه
هلأسم اه نانز دورو یادتبا رد هچرگا هک تسا یا
ناتساد هصرع هب یدج اب و جيردت هب نكل دوبن حرطم نادنچ يسيون
هتفرگ رت هژيو يلكش هب نانز راثآ ندش
تسینیمف یوس زا پس و اه
نابز س هعماج و يعامتجا ناسانش
رارق هعلاطم دروم و هدش حرطم نابز ناسانش
.تفرگ هلوقم هنادرم و هنانز نابز هلأسم حرط و نادرم و نانز شراگن و شرگن نایم توافت دوجو هک تسا یا
هشيدنا رد راب نّیلوا یارب ی
تسینیمف طّسوت و يتسینیمف تاشيارگ یاراد هک مّود جوم یاه
لاكيدار
هئارا اب جيردت هب و دش ناونع ،دندوب ی
تسینیمف .درک ادیپ یرتشیب تعسو عّونتم تاّيرظن فده اب هک اه
هصرع هب اپ نانز قوقح قاقحا ی
تّیلاعف شلات رد ،دندوب هتشاذگ .... و يگنهرف و یداصتقا و يسایس یاه
00
هطیح و مولع هب ذوفن و دورو اب ات دندوب هلمج نم فلتخم یاه
عییضت قوقح ،تایبدا نيا رد ار نانز هدش
هطیح سپ زاب اه و ضیعبت عفر ،تایبدا و نابز ماظن ندوب رلااسدرم رب دیکأت اب زین يبدا مسینیمف .دنریگ
یرباربان و هداد رارق دوخ فده ار هصرع نيا رد نانز رب هتفر متس اب طبترم ار هزوح نيا رد دوجوم یاه
متس ضیعبت و اه دوجوم یاه
هعماج رد ی
درم ریسفت ،دش يم لیمحت نانز رب فلتخم حوطس رد هک روحم
يم يگژيو زا و درک يم نخس هنادرم کبس و هنانز کبس یاه
.تفگ
تسینیمف رب هولاع نابز ،اه
هدرتسگ تاضارتعا ریثأت تحت زین ناسانش ی
هب ليامتم يتسینیمف
توافت باب رد شهوژپ هک دندش نادرم و نانز ينابز یاه
نابز رد نيا زا شیپ ات .دوب هدنام لوفغم يسانش
هخاش نایم زا نابز فلتخم یاه
نابز ،يسانش هخاش ناونع هب يعامتجا يسانش
هتشرانیب یا ههد زا هک یا
61 هدرک زاغآ امسر ار دوخ تاعلاطم یدلایم هزوح رد و
ی يگنوگچ يسررب هب دوخ تّیلاعف تاریثأت ٔ
يگژيو رب ،تفاب و تاعّقوت ،يگنهرف یاهراجنه دننام يعامتجا لماوع لدم و اه
فلتخم راشقا ينابز یاه
يم يعامتجا دزادرپ
هب ،
ّدج روط .تخادرپ )تیسنج و نابز( هنیمز نيا رد شهوژپ و هعلاطم هب ی
نیمه رد
ادرم و نانز طّسوت نابز لامعتسا توافت دراوم هزوح نيا رد ،اتسار هلوقم ریثأت و نآ للع نینچمه و ن
ی
يم رارق هشقانم دروم هدنسيون اي هدنيوگ نابز رد تّیسنج .دریگ
قّلعتم دروم نيا رد يشهوژپ رثا نیتسخن
نیبور هب نابز فاكیل جروج رسمه فاكیل
هعلاطم رد هک تسا فورعم سانش راتفگ يگژيو تشه نيون یا
.تسا هدرک حرطم ار نانز ،تخبوكین(
1311 : 121 - 122 )
نابز رانک رد نینچمه تسا راذگریثأت نابز رب هک یرّیغتم ناونع هب تّیسنج رب هک يعامتجا يسانش
،دراد هیكت هعماج
هزوح زین نابز يسانش ی
هلوقم هک تسا یرگيد
ّجوت دروم ار نابز و نز ی هب و هداد رارق ه
ييوگزاب طیحم و ينوریب لماوع ریثأت
لماع هلمج نم
ّیسنج رب ت هتشون نانز یاه يم
.دزادرپ
هعماج هخاش نابز يسانش نابز يقلات لحم زا هک تسا ينيون يملع ی
هعماج و يسانش هناوج يسانش
ينطاب( تسا هدز
، 1355 : 4 يم هخاش نيا فيرعت رد لیگدارت و ) :دسيون
« هعماج تسا ترابع نابز يسانش
هعلاطم زا عامتجا تفاب رد نابز ی
» ،لیگدارت(
1371 : 33 ) ينوگرگد يسررب تفگ ناوتب دياش لاكشا و اه
ّلع و ليلاد نتفاي و ينابز فلتخم ت
ریغ یاه يم طوبرم هعماج تفاب هب هک تافلاتخا نيا ينابز
مهم ،دوش -
02
هعماج راک نيرت .تسا نابز يسانش
،یرقاب(
1311 : 221 فشک يپ رد هتشر نيا ناقّقحم ساسا نیمه رب )
هئارا و ناشن هک دنتسه یدهاوش ی هد
هدن .دشاب يعامتجا راتخاس و ينابز یاهراتخاس نیب يگتسبمه ی
زورب رد هّجوت لباق يشقن تّیسنج يعامتجا لماع ،نابز رب رّثؤم يعامتجا لماوع نایم زا دندقتعم نانآ ينوگانوگ يم ار توافت و ينوگانوگ نيا هک یروط هب ،دراد ينابز یاه
هزوح رد ناوت ،يياوآ فلتخم یاه
ناگژاو ،یوحن درک هدهاشم ييانعم و ي
. هطبار نداد ناشن نياربانب هبنج زا يكي ،تّیسنج و نابز نیب ی
یاه
هعماج ناقّقحم يسررب دروم دراد رارق نابز يسانش
. ،يسردم(
1368 : 161 )
يم هّجوتم قوف تاحیضوت يسررب اب هعماج نایم هک ميوش
نابز و نابز يسانش يعامتجا يسانش
دراد دوجو کيدزن یدنویپ هزوح و
نیمه هب تسا کرتشم ابيرقت و کيدزن رایسب هتشر ود نيا یراک ی
يم هدافتسا مه یاج هب حلاطصا ود نيا هاگ هتشذگ رد لیلد رگيدكي زا هتشر ود نيا اهدعب اّما دندش
نابز تفگ دياب هتشر ود نيا قیقد توافت نایب رد .دنديدرگ کیكفت فیصوت هب رتشیب يعامتجا يسانش
هدرتسگ بز ی يم نا نابز طسوت و دراد دیکأت نابز رب هعماج ریثأت رب و دزادرپ مدرم و ناسانش
دروم ناسانش
يم رارق هدافتسا هعماج هک يلاح رد .دریگ
شیپ و حیضوت هب رتشیب نابز يسانش هديدپ شيوپ ينیب
نابز ی
هورگ حطس رد دروم و هتخادرپ هعماج رب نابز ریثأت هب رگيد ترابع هب و هعماج یاه
نادنمشناد هدافتسا
هعماج نابز يکدنا رامش و سانش .تسا هتفرگ رارق سانش
،یراختفا(
1312 : 67 ) لیلد هب و دوجو نيا اب
هرتسگ هكنيا ی
مه دراوم زا یرایسب رد هزوح ود نيا تّیلاعف همادا رد ام ،دراد يناشوپ
ی ود ره شهوژپ نيا
نابز( ناونع کي ليذ ار ثحب دروم )يعامتجا يسانش
يم رارق .میهد
تسینیمف مه نابز مه و اه
هطیح ار يناتساد تاّیبدا ،ناسانش توافت دومن یارب يبسانم ی
ينابز یاه
يم نادرم و نانز يكبس و هدرتسگ تاعلاطم اذل دنناد
هلوقم يسررب تهج رد یا ی
راثآ رد تیسنج و نابز
يم و هداد ماجنا فلتخم ناگدنسيون يناتساد .دنهد
اب هزورما ناتساد یوبو گنر يتسینمف راكفا شرتسگ
تسا هدرک رییغت هتشذگ اب سایق رد نانز یاه
ناتساد زا يهّجوت لباق رامش رضاح لاح رد .تسا مکاح اهنآ رب يّصاخ قایس و کبس و نز ناسيون
هب ،
دنراد ليامت يتسینیمف راكفا يم مشچ هب ناشراثآ رد حوضو هب هنانز تاشيارگ و
انز دنرایسب .دروخ هک ين
03
هشيدنا یاقلا تهج رد و هناهاگآ ار راكفا نيا يم راک هب صاخ یا
نامر و رعاش ،نامّسلا هداغ .دنریگ سيون
يم یرعاش هب رتشیب ار وا هّتبلا هک یروس راکرپ هدنسيون نيا زا يكي نامر يگدنسيون ات دنسانش
هک تساه
هنانز هب فرط ناونع هب( دازریپ ايوز اّما .تسا هرهش يسيون درادن يطيارش نینچ )شهوژپ نيا قیبطت مود
هدرب مان يتسینمف راثآ قلاخ ناونع هب وا زا اضعب هّتبلا هديد هلأسم نيا ّدر رد مه يفلاخم تارظن اما دنا
ود نيا يناتساد راثآ رد هنانز کبس تّیفیک و دوجو لیلحت هب ميراد انب ام شهوژپ نيا رد .تسا هدش سياقم و قیبطت و نز هدنسيون .ميزادرپب رگيدكي اب ود نآ ه
2 - 2 - :یقیبطت تایبدا
يسررب رد ار نآ ناسنا هک تسا یرشب تفرعم عبانم زا راشرس يعبنم ،هسياقم اي قیبطت فلتخم یاه
هزوح هب طوبرم لیصا قياقح هب يبایتسد یارب يهار ناونع هب ،دوخ عّونتم و هديزگرب ،دوخ شهوژپ یاه
،يفافک( .تسا 1382
: 1 قیبطت ) يم افيا ار شقن نیمه زین تایبدا رد
.دنک
نابز رد تایبدا يقلات يسررب هب يقیبطت تایبدا و لاح و هتشذگ رد نآ هدیچیپ طباور و فلتخم یاه
هزوح رد رّثأت و ریثأت ثیح زا نآ يخيرات طباور نايرج ،يبدا بتاكم ،یرنه یاه
عوضوم ،یركف یاه ،اه
يم ...و دارفا نامه( .دزادرپ
: 7 نيا ) لاس رد راب نیتسخن حلاطصا 1828
نمليو مان هب یدرف طّسوت يكي ،1
،یديدح( .دش حرطم نبروس هاگشناد ناداتسا زا 1356
: 173 يقیبطت تاّیبدا نآ هک دننآرب ناقّقحم هّتبلا )
يم نخس نآ زا شنارصاعم و نمليو هک ،دنتفگ
« عقاو رد و تشادن ينّیعم و صّخشم يملع شور و هویش
قم يعون طقف دوب فلتخم کلامم نارعاش نیب هسيا
» نيّرز(
،بوک 1374 : 181 ناقّقحم نيا داقتعا هب اذل )
لاس نیسپاو زا اهنت يقیبطت تاّیبدا هویش هب یدلایم مهدزون هدس یاه
هدش هتسارآ يملع حیحص یاه
،مّظنم یرظن( .تسا 1381
: 222 )
،یوسنارف دقتنم ،ووب تنس
ّیبدا هعلاطم ار يقیبطت تا ی
« باور رادناج ط »
ناهج یاهروشک نیب دوجوم
يم
ّیبدا زا دوصقم عقاو رد تسا دقتعم وا .دناد هقباطم و هسياقم ،يقیبطت تا
هكلب ،تسین قلطم و هداس ی
عوضوم هک تسا نآ هب فوطعم هژيو هّجوت شور و اه
رگيدكي زا اي هدرک ذوفن مه رد هنوگچ يبدا رّكفت یاه
1. Fransva Willman
04
ضهن و هدش ماغدا مه اب اي و بعشنم ت
هدروآ دوجو هب ار یركف گرزب یاه .دنا
یرافص(
1357 : 1 زا لقن هب
،رفدار 1386 : 81 ) نابز رد تاّیبدا يقلات هرابرد شهوژپ ،دراد تیمها يقیبطت تاّیبدا رد هچنآ و اه
گنهرف هئارا يلک روط هب و لاح و هتشذگ رد بدا دّدعتم و هدیچیپ یاهدنویپ نتفاي ،فلتخم یاه يشقن ی
پ هک تسا هتشاد يبدا یراذگرثا اي یريذپرثا رد يخيرات یاهدنوی
نايرج هاگديد زا هچ و کبس رد هچ ،دنا -
يم يقیبطت تاّیبدا کمک اب .یركف یاه هژيو هک ار يبدا عاونا نآ ناوت
گنهرف يخرب ی نابز رد يلو ،تساه
گنهرف تاّیبدا و
،هشونا( .تفايزاب ،هدش سكعنم رگيد یاه 1376
: 41 تایبدا رد ) زیچ ره زا شیب ،يقیبطت
يم هشيدنا تدحو طاقن هب ناوت هشيدنا هنوگچ هک درب يپ یرشب ی
هطقن رد یا طّسوت ناهج زا یا
یدنمشيدنا يم حرطم یرعاش اي يبيدا ،
هطقن رد و دوش هنوگ هب هشيدنا نامه رگيد یا
زورب لاجم رگيد یا
يم دباي . همشچرس زا يقیبطت تاّیبدا نینچمه نايرج یاه
اه يم رب هدرپ يّلم تاّیبدا یرنه و یركف ی ؛دراد
تهج رد زین و دراد دروخرب يناهج تاّیبدا اب زاغآ رد يبدا نايرج ره اريز يموق اي يناسنا يهاگآ يهد
يم تدعاسم يفافک( .دزرو
، 1382 : 7 و 8 )
هشير توافت هک دنتسه يقیبطت تاّیبدا رد حرطم بتكم ود يياكيرمآ و یوسنارف بتكم رادن یا
و دن
توافت اهنت يخيرات کرادم دنمزاین دوصقم هب ندیسر یارب یوسنارف بتكم .تسا قیقحت شور رد ناش
تابثا هکارچ ؛تسا تهابش هب يياكيرمآ بتكم و تسارگ
ناهج هب نوچ ،تسا دقتعم سامت نودب یاه -
،يناوریشونا( .دراد داقتعا تاّیبدا يلومش 1313
: 4 )
هتكن ا يقیبطت تاّیبدا رد مهم ی تاّیبدا( مان نيا هب هتشر نيا ندیمان دندقتعم يخرب هک تسا ني
هسياقم و قیبطت هک یروط هب هدروآ دوجو هب هتشر نيا تّیهام کرد رد ار يمهفژک يعون )يقیبطت فده ،
.تسا راک رازبا اهنت قیبطت هكلب .تسین فرص قیبطت يقیبطت تاّیبدا تلاسر هک يلاح رد تسا هدش ضرف ،نامه(
3 د زا ) هيرظن هاگدي هطقن ،هسياقم یوسنارف نازادرپ
کرد ناكما هک تسا يمزلا لمع و زاغآ ی
تهابش توافت اي و اه يم مهارف ار يبدا راثآ نیب رد دوجوم یاه
هلیسو افرص قیبطت ،نخس رگيد هب .ديامن -
تلم نیب يبدا تلادابم و تلاماعت نییبت نامه هک رتلااو يفده هب ندیسر یارب تسا یا م یاه
فلتخ
05
يم بوسحم يلم نابز و تاّیبدا هب ندیشخب انغ رد مهم يلماع هک تسا ،مظنم یرظن( .دوش
1381 : 224
و 225 )
ّسلا هداغ( رظن دروم هدنسيون ود نایم هسياقم هک تسا نيا رب شلات يقیبطت شهوژپ نيا رد و نام
.دشاب يقیبطت تایبدا یلااو فده نيا هب ندیسر تهج رد )دازریپ ايوز
2 - 9 :هنانز کبس
هب .تسا هتفريذپن تروص نآ زا يعنام و عماج فيرعت نونکات هک تاّیبدا رد تسا يحلاطصا کبس هویش ار کبس يتّنس ظاحل هدرک فيرعت رعاش اي هدنسيون نایب ی
،یوفص( .دنا 1311
: 116 ناوتب دياش اّما )
قیقد فيرعت رد ثا رد دوجوم تدحو ار کبس )عنام و عماج هن انئمطم و( رت
هک يتدحو .تسناد یرنه ر
،اسیمش( .تسا نتم رد دوجوم تاّصتخم و لماوع راركت زا ثعبنم 1386
: 16 رثا چیه اتعیبط نياربانب )
کبس یاهدادرارق اي اه تّنس هب قلعتم یرنه راثآ طقف درادن دوجو کبس زا یراع یرنه ،توافتم يتخانش
،گاتناس( .دنراد دوجو هدیچیپ شیبامک 1381
: 67 )
هشقانمرپ هلاسم ،کبس حلاطصا هب طوبرم ثحبم نيرت
رد .تساوتحم اي مرف شخب هب کبس قّلعت ی
هطبار دوجو لیلد هب هک تسا نيا بلاغ رظن دروم نيا اوتحم و مرف نیب کیناگرا ی
رصانع ،رثا کي ی
لیلحت لباق انعم و ظفل يّلک ورملق ود ره رد يكبس يم هتفگ رظن نيا دیيأت رد و دنا
دوش يگنوگچ کبس
مهرد تدحو و نتفات
تساوتحم و لكش نتفاي هک تسا لیلد نیمه هب و
« کبس لیلحت رد هولاع ،يتخانش
يگژيو زا تسا ترابع هک نتم تفاب رب ترابع و تلامج ،ناگژاو ،اهادص دننام نتم کي رد دوجوم یاه
-
يگژيو هک ينابز یاه يم لیكشت ار نتم یروص یاه
وم تفاب هب دياب ،دنهد ریغ تیعق
يگژيو( ينابز یاه
نورب .درک هجوت زین )کبس و نابز رب راذگرثا ينتم »
،رلواف ( 1311 : 111 ،کنادرو ؛ 1381
: 21 - 22 ) نيا اب
لیلحت يلمع هزوح رد هک هچنآ ،همه کبس یاه
يم هدهاشم يتخانش لئاسم هک تسا نيا زا يکاح دوش
هتساخرب لئاسم اب لخادتم رتشیب کبس موهفم زا يشان .اوتحم ات تسا مرف موهفم زا
هفلؤم ،رثا کي يكبس لیلحت رد يم ينوگانوگ و عّونتم یاه
اّما دشاب حرطم دناوت هتسد کي رد
یدنب
يم يّلک شنيزگ ،نوریب و نورد ناهج هب دنمرنه صاخ شرگن دننام يقياقح رب رظان کبس تفگ ناوت
06
هژاو زا يّصاخ رظن زا انئمطم هک( تارابع و ریباعت و اه
زا لک روط هب و افخ و حوضو هجرد و ساسحا تّدش
رظن .تسا مرن نابز و راجنه زا لودع و فارحنا رب رظان زین و )دنتوافتم رگيدكي اب نایب تردق ،اسیمش(
1386 :
17 ) هنانز کبس حلاطصا دروم رد اّما و -
تسا شهوژپ نيا يلصا عوضوم هک -
،دش هراشا رتشیپ هچنانچ
نابز یوس زا ناسانش
هاگديد تسینمف نادقتنم و يعامتجا کرد تهج اذل .تسا هدش حرطم يتوافتم یاه
موهفم نییبت و
« هنانز کبس »
هک تسا مزلا لاطصا نيا
هزوح نيا زا کي ره رد ح دروم ازجم روط هب اه
.دریگ رارق يسررب
2 - 9 - 6 - مسینیمف و هنانز کبس
تسدورف تیعقوم نآ ساسا هک يشبنج ناونع هب مسینیمف تضهن يضیعبت زین و هعماج رد نانز
،نمديرف( ،دنتسه وربور نآ اب دوخ تّیسنج لیلد هب نانز هک تسا 1381
: 5 رد مهدزون هدس یادتبا زا )
هرود يم جوم هس هب ریبعت نآ زا هک( فلتخم یاه تهج رد یرباربان و ضیعبت نيا اب هزرابم هب )دننک
.تسا هتخادرپ نانز قوقح قاقحا يساسا زا يكي رت
هیشاح تیعقوم و نانز يتسدورف نتسناد طبترم ،تضهن نيا رد حرطم یاهرواب ني -
نآ یا هلوقم اب عامتجا رد اه و سنج نایم هک تسا رواب نيا رب مسینیمف ؛تسا تّیسنج مان هب یا
؛دش لئاق توافت دياب تّیسنج
« سنج » توافت هب هراشا یارب هک تسا يحلاطصا تسيز یاه
و هناسانش
يكيزیف يم راک هب درم و نز نایم
يگژيو هب تّیسنج هک يلاح رد ،دور هّصخشم و اه
و يگنهرف یاه
شقن زا هعماج توافتم تاراظتنا هب درم و نز نیب يتّیسنج تازيامت .دراد هراشا يعامتجا ود نآ یاه
نب .دماجنایب سنج ود نایم رامثتسا و یّدعت ،یرباربان عاونا هب تسا نكمم اذل و تسا طوبرم يگنانز نياربا
هتخاسرب يگنادرم و يعامتجا يياه
،رتسبو( .يعیبط هن دنا 1382
: 121 ،گنات و 1387
: 11 نامه ) هک روط
راووبود نومیس يم هراشا يتسرد هب 1
يمن هدیياز نز ينز چیه هک دنک تسا هعماج گنهرف نيا هكلب دوش
يم دیلوت نز دوخ يفنم ديد اب هک
،راوبود( .دنک 1385
ج ، 2 : 13 ) 1. Simone De Beavoir
07
تسینیمف للادتسا نيا ساسا رب اتخاس رییغت ار دوخ فده اه
... و يعامتجا و يگنهرف طلغ یاهر هک .
يم رجنم نز رامثتسا هب نآ .دنداد رارق ،دش
گرزب هک يياجنآ زا دندوب دقتعم اه نادنمشناد نيرتشیب و نيرت
هطیح ّلک رد نادنمشيدنا و هدوب درم یرشب فراعم و مولع ی
نياربانب و دنا و بابسا نآ هب هچنآ مامت
يم هتفگ ناهج کي ساسا همه یاهدرواتسد هب دياب ،تسا هدوب نادرم فّرصت رد دوش
فراعم و مولع ی
هديد هب یرشب يم فراعم و مولع نيا لصاح هکارچ تسيرگن ديدرت ی
درکراک و راتخاس زا رّثأتم دناوت
م هّتبلا دص و ،نز اب درم توافتم يناور و ينهذ ،ينامسج اب سنج ود نيا )ضقانتم و( توافتم عفان
،نایكلم( .دشاب هدوب رگيدكي 1314
: 81 نآ اذل ) رگيد و يسانش نابز و يسانشناور و قطنم و هفسلف اه
يم یرادمدرم هب هتشغآ اساسا و رلااسردپ يماظن رب راوتسا ار مولع ،اسیمش( . دنتسناد
1386 : 312 و )
هيرظن همه دندوب دقتعم هتساخرب یاه
هنادرم تّیهام لیلد هب يهاگشناد و کیمداکآ یاهداهن زا دياب ناش
نآ هجیتن رد .دنریگب رارق ينوگرگد دروم هخاش دقن هب اه
هئارا و دوجوم فلتخم یاه تخانش ی
ليدب یاه
دندروآ یور فلتخم مولع رد يتسینیمف ،هدازریشم( .
1382 : 514 هگرج زا زین تاّیبدا ماظن ) مولع نيا ی
ينثتسم هشقانم ریسم رد اذل .دوبن
همین زا تاّیبدا رد مسینیمف ی هدس مود ی
هديدپ اب یدلایم متسیب ی یا
تیلاعف فلاخرب هک میتسه هجاوم )يبدا مسینیمف( نز تلاصا بتكم مان هب زا لبق يبدا يتسینیمف یاه
کبس نآ رد حرطم تاحلاطصا زا يكي و دراد هيرظن رب ينتبم و يمسر يلكش خيرات نيا رد هک تسا هنانز
هيرظن حرش نیح رد و همادا يم نآ نییبت هب يتسینیمف يبدا ی
.ميزادرپ
رد هّتبلا نانز رب يلیمحت متس عفر لابند هب مسینمف يلصا نايرج دننام يبدا يتسینیمف شبنج هزوح أت تحت ،میقتسم روط هب دنمرنه کي نهذ هک هلأسم نيا هب داقتعا اب بتكم نيا .تسا تاّیبدا ی ریث
شزرا يم لكش هعماج کي یاه هطلس هک تسا رواب نيا رب ،دریگ
هعماج رب نادرم مّلسم ی ،رلااسدرم ی
هزوح فلتخم لاكشا هب هک هتخاس رلااسدرم يماظن نآ زا و هداد رارق دوخ ریثأت تحت زین ار تاّیبدا ی
.تسا هتشاد اور متس نانآ ّقح رد و هتفرگ هديدان ار نانز قوقح يقارع مجن(
، 1385 : 77 مه هک متس نيا )
هزوح رد هزوح رد مه و تاّیبدا ی
زا درم نوگرگيد و توافتم يّقلت زا يکاح تسا هدش لامعا يبدا دقن ی
،هدنياپ( .تسا هعماج رد نز 1382
: 141 هعماج ) رکذم سنج زا ار رشب عون ،راووبود نومیس نایب هب هک یا
08
يم ز دوخ هچنآ ساسا رب هن ار نز درم و دناد يم فيرعت دوخ اب بسانتم هكلب تسه ن
دنک . هعماج هک یا
نآ رد تاذ دجاو هن و تسا تاذ دقاف نز و
درم
« هژوس
» نز و تسا قلطم دوجو اي
« یرگيد
» ،رتسبو( .
1382 : 121 ) تسینیمف هک تسا رکذ ناياش هزوح یاه
ات تاّیبدا و نابز ماظن رد دوجوم ضیعبت دندقتعم تایبدا ی
يتح هک تسا یّدح نابز ناگژاو رد
و هنادماع فذح هب رجنم یدراوم رد نینچمه و هتفاي دومن زین 1
ماظن .تسا هدش نادرم طّسوت تایبدا خيرات يمسر کرادم زا نز ناگدنسيون يخرب مان دنم مجن(
يقارع
، 1385 : 77 حرطم دوخ يتسینیمف ثحابم رد ار يتلااؤس روکذم یاهرواب رب هیكت اب بتكم نيا )
يم اپ هک دنک لاؤس نيا خس
يم و تسا طابترا رد هنانز کبس ثحبم اب امیقتسم اه نيا فيرعت رد ار ام دناوت
؟دنتوافتم اتیهام ،نادرم راثآ اب نانز لوصحم یرنه راثآ لاوصا ايآ :هكنيا دننام .دناسر یراي حلاطصا و يّلک روط هب نابز رگا و ؟تسا هدش ييامنزاب تاّیبدا رد دح هچ ات نانز تاّیبرجت رلااسدرم تایبدا ماظن
يم نز ناگدنسيون ايآ ،دنتسه تيدودحم نيا دنناوت
نخس هنانز يهاگآدوخ يعون اب و دننک ضقن ار اه
،رتسبو( ؟دنيوگ 1382
: 132 )
هک يلئاسم زا يكي هک درک هراشا عوضوم نيا هب دياب يتسینیمف ديد زا هنانز کبس حیضوت رد هّتبلا وشد اب ار روکذم حلاطصا فيرعت دجاو و مجسنم يبتكم مسینیمف هک تسا نيا ،تسا هدرک وربور یرا
شور و لوصا ،هدنياپ( .تسین ناسمه و هتفايزکرمت یاه
1382 : 142 هيرظن و ) هاگ و نوگانوگ عاونا و اه
يم رب رد ار یداضتم رتسبو رجار هک نانچ ،دریگ
يم2
:دسيون
« هيرظن هكنيا یاعّدا هعومجم يتسینیمف ی
یا
ا ادص کت نايز مسینیمف یارب و تسردان ،تسا شناد ز
هيرظن ندرک يّقلت هچراپكي .تسا روآ يبدا ی
هرطاخمرپ راک يتسینیمف هتشون بلغا تشرس .تسا یا
و دحاو يهاگديد زا هک تسا نانچ يتسینیمف یاه
يم بانتجا یزکرم هعومجم نّیبم و دنزرو
تفایهر زا یا .دنزکرمتمان و رّثكتم یاه
» نامه(
: 142 ) هّتبلا
يلع فلتخم تاشيارگ و تاّيرظن همه يّلک روط هب تفگ دياب مسینیمف رد رّثكت و عّونت دوجو مغر
0 ناسنا هب يسیلگنا رد.
man« » و mankind« »
شخب سیئر هب .دنيوگ يم chairman«
» وگنخس هب و spoksman«
» يم هتفگ
ریمض زا دنوادخ هب عاجرا رد.دوش
« »he و
»«
»his .دوش يم هدافتسا ( »
.اسیمش 1386 : 388 ) 2.Roger Webster
09
قفّتم لصا نيا رب يتسینیمف هعماج هک دنا
يم يگدنز نآ رد هک یا یارب دياب اذلف ؛تسا رلااسدرم ،دننک
هرهچ زا متس عفر هصرع رد نز ی
بط اما داد ماجنا يتامادقا نوگانوگ یاه هویش اتعی
رگيدكي اب اهنآ راک ی
.تسا توافتم ادتبا زا هک دنتسه يمیهافم ءزج هنانز کبس هلمج نم يتسینیمف تاحلاطصا ،تافیصوت نيا اب
هتشاد هارمه هب دوخ اب ار یرایسب تاشقانم دنا
؛ لاثم ناونع هب مان هب يموهفم دوجو هب لئاق يخرب
راتشون
انز کبس دندقتعم يخرب ،دنتسه هنانز يم يخرب و دورب راک هب هنانز راتشون یاج هب دياب هن
لاصا دنيوگ
.درادن هنادرم و هنانز تاّیبدا يم نآ ندناوخ اب هک تسا يكبس هنانز کبس هک دنداقتعا نيا رب يخرب هدنسيون هک درب يپ ناوت
ی
هژيو کبس هنانز کبس هک دندقتعم مه يخرب لباقم رد تسا هدوب نز کي رثا ه هک تسا یا
يم م دناوت
نز رثا ره اذل .نز کي طّسوت مه و دوش هتشون درم کي طّسوت رثا ره و تسین هنانز اموزل يتشون
تسینمف ءارآ نیب رد رظن نيا .هنادرم اموزل يتشوندرم ،دنتسه هناواكناور تاشيارگ یاراد هک یوسنارف یاه
يم هديد رتشیب .دوش
يم يّلک هاگن کي رد دوجو نيا اب تفگ ناوت
« س هيواز لوصحم هنانز کب هنانز ّصاخ رظنم و ديد ی
هویش و تاّیبرجت هدنرادرب رد و تسا رد کبس اريز .تسا يگدنز هب نانآ نداد انعم و کرد رد نانز نایب ی
هوحن زا يّلک تشادرب کي يم دوجو هب هدنسيون طّسوت هشيدنا نایب و نابز یارجا ی
.ديآ » ،یرهاط(
1388 :
112 کبس عون نيا ) هب و دنک داجيا تلادع ،رلااسدرم يتاّیبدا ماظن رد تسا شلات رد هک تسا يكبس
متس شخب رد نانز رب هدراو یاه ريوصت ،هدنناوخ ناونع هب نز ،هدنسيون ناونع هب نز( يبدا فلتخم یاه
يم نآ هب لاصفم همادا رد هک دهد ناياپ )یرنه راثآ رد نز :ميزادرپ
