Investigating human rights challenges in the field of soft war against the Islamic Republic of Iran and comparing it with Saudi Arabia and Azerbaijan

هدکشناد ی

یناسنا مولع و تایبدا

یشزومآ هورگ یسایس مولع و قوقح

نایاپ همان هجرد تفایرد یارب دشرا یسانشراک ی

هتشر رد ی

لملا نیب طباور و یسایس مولع ل

شیارگ یا هقطنم تاعلاطم

:ناونع

و ناریا یملاسا یروهمج هیلع مرن گنج هزوح رد رشب قوقح یاه شلاچ یسررب ناجیابرذآ و ناتسبرع اب نآ هسیاقم

داتسا )دیتاسا(

امنهار :

مدقم یتخاون نیما رتکد یاقآ بانج

داتسا )دیتاسا(

رواشم :

رتکد یاقآ بانج یمیهاربا یضترم

رگشهوژپ :

یناحور یدهم ناتسبات 99

2

مان يگداوناخ وجشناد

: يناحور مان

: یدهم

ناونع ناياپ همان : سررب ي اه شلاچ ی لع مرن گنج هزوح رد رشب قوقح ی

ه رو همج ی سا م ي ا ي نار اقم و ي ه س ا ب نآ

ابرذآ و ناتسبرع ي

ناج

داتسا )دیتاسا(

امنهار : مدقم يتخاون نیما رتکد یاقآ بانج

داتسا )دیتاسا(

واشم :ر يمیهاربا يضترم رتکد یاقآ بانج

عطقم لیصحت :ي دشرا یسانشراک

هتشر : ا نیب طباور و يسایس مولع للمل

شيارگ : یا هقطنم تاعلاطم

هاگشناد : ققحم یلیبدرا

هدكشناد : يناسنا مولع و تایبدا

خيرات :عافد 06 / 05 / 1399 دادعت حفص :تا 198

هدیكچ : روهمج ماظن ی

م سا ي ا ي نار .تسا هتفرگ رارق نافلاخم موجه دروم فلتخم رازبا اب دلوت ودب زا ي

ك ي ا زا ي ن اه رازبا

زاس هرهچ اب هک هدوب مرن گنج ی

اه ی فنم ي رط زا ي ق اه هبرح کمک ابو اه هناسر ی

افتم و عس ت ي رخت رد ي ب رهچ ه

تسار ی ن خ رد مه و لخاد رد مه مدرم مشچ رد ماظن ک زا جرا

روش لع مرن گنج.دنا هدومن راشف لامعا فده اب ی

ه روشک

هجو دنچ تروص هب ي

وراب و ي درك اه ی وس زا فلتخم ی

و هب نافلاخم ي

هژ رمآ ي اك م لابند ي .دوش هک ي ك ي ا زا ي ن ور ي درك

ور، اه ي درك اعر هلاسم و رشب قوقح ي

ت م تلم قوقح ي

امن گرزب اب هک دشاب يي

ا ي ن عس هلاسم ي

ندرک شودخم رد

ا هرهچ ي نار لخاد ماظن رد ي

ب و ی ن للملا ي ماظن ناونع هب ي

س لاوصا .دنراد رشب قوقح صقان ی

تسا برغ ناراذگ ي

هفلوم زا

رازفا مرون ی اعف تروص هب رشب قوقح لی

ت ناور ي ر حرط ي ز ی ارب هدش ی ثات ی ر راذگ ی تفر هب ا اه روشک ر ی

، دوخ فلاخم

س اب ی تسا راذگ ی م هرهب دوخ بولطم ي

گ ی دنر نآ زا و تسد تهج رد ی

با ي س فادها هب ی

سا ي ماظن و ي م هرهب دوخ ي

.دنرب رد ا ي ن عس هلاقم ي ا رب ام ي ن زاس نشور هک تسا ي

م اه هفلوم و رشب قوقح هبرح زا نمشد ارچ ی

ظن نآ ی ر دازآ ی

د ي ن ي رباربو تاواسم ، ی

اعر ، ي ت دازآ ، نانز قوقح ی

اه ی قع ی هد بو ی نا دازآ و ي اه ی لقاو ماوقا ی ت نع هب ... و اه ناو

رازبا ی ارب ی لع مرن گنج ی

ه ا ي نار م هدافتسا ي

دنک اهروشک يضعب رد رشب قوقح عییضت ربارب رد لباقم رد يلو زا

.دنک يم توكس دراد عفانم اهنآ رد هک ناتسبرع و ناجيابرذآ هلمج شوپ مشچ

ي رمآ ي اك رشب قوقح ضقن لابق رد

لست ت ماعم تفگنه دوس تهج رد ناتسبرع طسوت ی

تاح ي ه هدوب ا هدرتسگ دهاوش .تس ی

ح س شورف هک دراد دوجو

ربهر تحت ف تئا هب ی

سآ هب رجنم ناتسبرع ی

ب اه ی غ هب هدرتسگ ی

ماظنر ی نا ي نم ي ا اما تسا هدش ي

ن هدشن ببس

رمآ ي

،اك لگنا ی

،س پسا ،هسنارف نا

ی ا ا و ي لات ی ا م شورف زا ی

ل ی اهدرا لست رلاد ی تاح راددوخ ی ا .دننک ي ن نتشک رب نوزفا راک

غ ی ماظنر ی

،نا پ رخسمت ی نام ناهج ي لست تراجت ی

تاح .تسا رد ابرذآ روشک اب هطبار ي

ناج م ي شوپ مشچ هک تفگ ناوت ي

رما ي اك اه ضقن زا ی

ابرذآ روشک طسوت رشب قوقح ي

ناج ارگ م سا راهم تهج هب يي

گولج و ی ر ی هاوخ م سا دشر زا ي

رمآ تسه ي

اك دج روطب ی ي ك ي ،زاقفق هقطنم رد ار دوخ فادها و عفانم زا گولج

ی ر ی ارگ م سا دشر زا يي

ا رد ي ن

روهمج ی اه نچمه،درک م عا ی

ن گولج ی ر ی تسا زا ی ی سور ددجم ی

ه رمآ ،هقطنم رد ي

اك پ رد ي كحت ی م ژتارتسا ی هعسوت

لپوئژ ی ت ی ك ي ساروا هقطنم رد ی

ا ی شاپورف زا سپ ي

وروش داحتا ی

نچمه .تسا ی

ن رمآ ي اك اجب ی رد رشب قوقح دصر

اهروشک ی برذآ هلمج زا زاقفق اي

ناج هدجاب لابند هب ي

س ی سا ي زاس عونتم تهج رد ی

سم ی اهر ی ژرنا لاقتنا ی

مک و

م ندرک ی ناز ثأت ی ذپر ي ر ی اهروشک تفن زا ی

مرواخ ی ش ت،هنا ارب

ی ازفا ي ش اه تکرش و نارادماهس روضح ی

صوصخ ي و

ناپمک ي اه ی تفن ي تباقر،

اه تردق اب ی

د ي رگ ارب ی تما ندروآ تسد هب ی

اهزا ی ب ی ش رت م ي .دشاب

لک دی هژاو اه : روهمج ، اه هناسر ، م سا ، رشب قوقح ، مرن گنج ی

م سا ي ا ي نار ابرذآ ، ناتسبرع،

ي ناج

3

لوا لصف :

قیقحت حرط

1 - 1 - قیقحت عوضوم

4

« یسررب شلاچ یاه قوقح رشب رد هزوح گنج مرن هیلع یروهمج لاسا

یم ناریا و هسیاقم نآ اب ناتسبرع

و ناجیابرذآ

»

1-2 - اه هژاو دیلک

ناجیابرذآ ، ناتسبرع، ناریا یملاسا یروهمج ، اه هناسر ، ملاسا ، رشب قوقح ، مرن گنج 1-3 - :هلاسم نایب

زا یکی .تسا هتفرگ رارق نافلاخم موجه دروم فلتخم رازبا اب دلوت ودب زا ناریا یملاسا یروهمج ماظن نیا ت.افتم یاه هبرح کمک ابو اه هناسر قیرط زا یفنم یاه یزاس هرهچ اب هک هدوب مرن گنج اه رازبا لامعا فده اب روشک زا جراخ رد مه و لخاد رد مه مدرم مشچ رد ماظن نیتسار هارهچ بیرخت رد یعس

م یوس زا فلتخم یاه درکیوراب و یهجو دنچ تروص هب روشک هیلع مرن گنج.دنا هدومن راشف هب نافلاخ

.دوش یم لابند اکیرمآ هژیو ییامن گرزب اب هک دشاب یم تلم قوقح تیاعر هلاسم و رشب قوقح درکیور، اه درکیور نیا زا یکی هک قوقح صقان یماظن ناونع هب یللملا نیب و یلخاد ماظن رد ناریا هرهچ ندرک شودخم رد یعس هلاسم نیا م زا یبرغ ناراذگ تسایس لاوصا .دنراد رشب هفلو

ت حرط یناور تیلاعف تروص هب رشب قوقح یرازفا مرو

یم هرهب دوخ بولطم یراذگ تسایس اب ، دوخ فلاخم یاه روشک رتفر هب یراذگ ریثات یارب هدش یزیر .دنرب یم هرهب دوخ یماظن و یسایس فادها هب یبایتسد تهج رد نآ زا و دنریگ رچ میزاس نشور هک تسا نیا رب ام یعس هلاقم نیا رد ریظن نآ یاه هفلوم و رشب قوقح هبرح زا نمشد ا

تیلقاو ماوقا یاهیدازآ و نایبو هدیقع یاه یدازآ ، نانز قوقح تیاعر ، یرباربو تاواسم ، ینید یدازآ .دنک یم هدافتسا ناریا هیلع مرن گنج یارب یرازبا ناونع هب ... و اه رد رشب قوقح هک مینک یم یسررب و

یدوعس ناتسبرع یاهروشک یم ضقن اهروشک نیا نارادمدرس و نامکاح طسوت ناجیابرذآ یروهمج و

5

یلو دوش ضقن نیا اکیرمآ و اه یبرغ یوس زا

رشب قوقح راکشآ هدیدان

هتفرگ یم یاه تلع هتبلا دوش

دشاب هتشاد دناوت یم یدایز یروهمج یوس زا هک یبرغ هن و یقرش هن راعش هب دناوت یم نآ هلمج زا هک

د ناریا یملاسا ناریا هک دید اکیرمآ و یسایس للاقتسا هب ناریا یملاسا یروهمج رارصا نینچمه دش هدا

هیلع رشب قوقح هبرح زا اذل دشاب یم شا یا هقطنم عفانم و اه یهاوخ هدایز لباقم رد یلصا عنام درک هدافتسا ناریا یملاسا یروهمج .

روهمج ی ابرذآ ی ناج ی ک ی عض زا ی ف رت ی ن اعر رد اهروشک ی

ت قوقح راشف هتشذگ لاس دنچ رد .تسا رشب

شور هب تلود نادقتنم رب اه

ی ازفا لاح رد نوگانوگ ی

ش هدوب م هتفگ .تسا ی

دوش ی ک ی لاد زا ی ل مدع

امت ی ل اضعا ی اروش ی تازاجم هب اپورا یا

ا رد هرکاذم ی

ن روهمج اب دروم ی

ابرذآ ی

،ناج اخ هب رط تفن عبانم

بط زاگ و ماخ ی

ع ی ا ی ن .تسا روشک

تلود ات وکاب بهذم هتسجرب هرهچ اههد نونک ی

ش ی هع لاعف هک ی ت اه ی مآ حلص ی ز لاعف اههد و دنتشاد

ندم هعماج ی

گتسد ار ی ر رضاح لاح رد .تسا هدرک تشادزاب و ۱۰۰

نادنز ی س ی سا ی اهنادنز رد ی

ا ی ن

م رس هب روشک ی

.دنرب ی ک ی ون زا ی هدنس اه ی س ی سا ی ا ی ن مان هب روشک

« آ مرکا یل ی لس ی

» ورف رد هاگد لم ی

زاب .دوش جراخ روشک زا تسناوتن و دش تشاد

« ما قئاف ی لر ی

» دم ی ر لام ی لدازآ همانزور ی

ق تسد و ی را ئر ی س

مدرم ههبج بزح ی

ابرذآ ی ناج وس زا ی ن ی اهور ی نما یت ی ا ی ن گتسد روشک ی

ر د .دش ی رگ س نافلاخم ی

سا ی ن ی ز

گتسد ی ر .دندش تشادزاب و

م ی عضو هک تفگ تحارص اب ناوت ی

ت س ی سا ی روهمج رد ی

ابرذآ ی ناج خو ی م تموکح .دش دهاوخ رت

لع ی مودنارفر دراد دصق فا ی

ازفا فده اب ی

ش کحت و دوخ تردق ی

م دادبتسا تموکح ی

.دنک رازگرب

تن ی هج ا ی ن ن مودنارفر ی

ز تن انئمطم سلجم و تسا صخشم ی

هج وصت ار نآ ی

ب ا ساسا رب .درک دهاوخ ی

ن

رفر مودنا ر هرود تدم ، ی

تسا روهمج ی زا ۵ هب ۷ ازفا لاس ی

ش ی ا

،هتف ر نواعم تسپ ی

تسا روهمج ی

6

ای داج دناک نس و ی

اد ی امن سلجم ی

ناگدن م شهاک ی

ی دبا ا . ی داج ر تنواعم تسپ ی

تسا روهمج ی ا هب ی ن

هک تسا روظنم ی

ک ی اضعا زا ی لع هداوناخ ی

ا فا ی ن ترورض عقوم رد دناوتب و هتفرگ هدهعرب ار تسپ

ز مام گ تسد رد ار روشک روما ی

در امن نس شهاک . ی

ناگدن سلجم نی ز ا هب ی ن لد ی ل حارط ی لع رسپ ات هدش ی

اب .دوش ناملراپ دراو و هدرک تکرش تاباختنا رد دناوتب فا ی

د رازگرب هک تفگ ی

غت تهج مودنارفر یی

ر

ساسا نوناق ی

نعم هب مزلا باصن دح بسک و ی

کحت ی م لع تموکح ی

روهمج رد فا ی

ابرذآ ی ناج .تسا

رد ا ی ن عضو ی ت س ی نارادمتسا رمآ

ی اک یی م ی وگ ی دن د ی ساملپ ی رتهب توکس ی

ن مات تهج لح هار ی

ن عفانم

رمآ ی اک روهمج رد ی

ابرذآ ی ناج لحت رب انب .تسا ی

ل ا ی ن س ی

،نارادمتسا عقوم

ی ت ژتارتسا ی ک روهمج ی

ابرذآ ی ناج رد رد یا ی اسمه و رزخ ی

گ ی ا ی ن سور اب روشک ی

ه ا و ی نار روشک و ی م تشه یل ی نو ی م اب عفان تفن

نغ زاگ و ی

م ی ا دحتم ناونع هب دناوت یا

تلا گنررپ شقن هقطنم رد هدحتم ی

اب اما .دشاب هتشاد ی

د هک تفگ

ارگدادبتسا رگا یی

روهمج رد ی

ابرذآ ی ناج شرتسگ ی

دبا س نارحب ی

سا ی عامتجا و ی

ا رد ی ن خر روشک

تنرد و داد دهاوخ ی

هج رما عفانم ی

اک روهمج رد ی

ابرذآ ی ناج اوخ رارق رطخ رد ده

.تفرگ

هولاع ا رب ی ن روهمج نادرمتلود ی

ابرذآ ی ناج پ ی ور تکات ی ک اه ی ا هناسر ی دلاو ی م ی ر توپ ی ن سور رد ی ه

رمآ هرهچ هک دنتسه ی

اک مومع ناهذا رد نمشد ناونع هب ار ی

م هولج ی .دنهد ی ک خا هک هلاقم ی

ار رد ی ک

روهمج همانزور ی

ابرذآ ی ناج ا هدش رشتنم ی

تلاا زا هب مهتم ار هدحتم

« آ نداد تسد زا ابرذ

ی ناج

»

،

« ندناشک

ابرذآ ی ناج زنا هب او

» ،

« رمآ تلفغ ی

اک راکمه زا ی

وکاب اب شزرا اب »

ا رد .تسا هدرک مهتم ی

ن ا هب هلاقم ی

تلاا

روهمج رگا هک تسا هدش هداد رادشه هدحتم ی

ابرذآ ی ناج زگ دنک اهر ار ی

هن ا ی و تشاد دهاوخن

ابرذآ ی ناج اسمه اب ی ناگ سور دوخ ی

ه ا و ی نار دزن طباور ی

ک رت ی ماح .دومن دهاوخ رارقرب ی

نا لع ماهلا ی فا

اتدوک عوقو هب ی

کرت رد ماجرفان ی

ه ن ی ز ا و هدرک هراشا ی

تلاا امح هب ار هدحتم ی

ت کرت تلود نافلاخم زا ی

ه

اتدوک دنناوتب ات هدرک مهتم یی

روهمج رد ار ی

ابرذآ ی ناج لع ی ه حارط تلود ی

.دننک

7

هتشذگ پ زا ی تاداهنش ی امن طسوت هتشذگ ربماسد هک ی

هدن

« رک ی رفتس مسا چا ی ت

» امن ی هدن ا ی لا ت ن ی سرجو ی رد

روهمج رد رشب قوقح ضقن دروم ی

ابرذآ ی ناج نارگن و دش هئارا ی

اههورگ و نلااعف ی

رما رشب قوقح ی

،اک

رمآ تلود ی

اک مهم مادقا ی

ابرذآ تلود اب هلباقم تهج ی

ناج سا هدادن ماجنا نونکات ت

م هدهاشم تردن هب . ی

نک ی م ا ترافس هک ی

تلاا ابرذآ رد هدحتم ی

ناج هجراخ روما ترازو و رمآ

ی اک رد رشب قوقح ضقن دروم رد

ای ن تح .دنشاب هدرک تبحص روشک ی

ن هلمح ی اهور ی نما یت ی ابرذآ ی ناج ا هب ی هاگتس دار ی و یی اپورا ی و دازآ

دار ی و دازآ ی رمآ تلود لرتنک تحت هک ی

تساک تشادزاب و

« دخ ی هج عامسا ی اول

» ا راگنربخ ی

ن ا ی هاگتس

دار ی و یی لاس رد ۲۰۱۴

سب شنکاو هب رجنم ی

را عض ی ف رما تلود ی

اک دخ .دش ی

هج عامسا ی اول اوا رد ی ل لاس

راج ی و اما دش دازآ ی

ا زا جورخ قح لاس جنپ تدم هب ی

ن ا .درادن ار روشک ی

هاگتس دار ی و یی اپورا ی دازآ

دار و ی و دازآ ی ن ی ز لاعف هزاجا نونکات ی

ت رد ابرذآ کاخ ی

ناج ن تسد هب ار ی

هدروا دنچ ره ی

ک ی رتمهم زا ی

ن

اهنامزاس ی

غ ی تلودر ی رما ی اک .تسا

رد رحت لامعا راتساوخ اهراب رشب قوقح نلااعف هتشذگ ی

م - اراد ندرک دودسم یی

عونمم و اه ی

ت

و رودص ی

– از یلع ه روهمج تاماقم ی

ابرذآ ی ناج ا رد رشب قوقح ضقن نلاوئسم و ی

ن .دنا هدش روشک

رمآ ی اک ن ی زا ی وصت لابند هب ات درادن ی

ب ناوق ین ی دج ی د لع مادقا تهج ی

ه روهمج تلود ی

ابرذآ ی ناج .دشاب

هب ا رد رشب قوقح شحاف ضقن تلع ی

ن ئر روشک ی

س رمآ روهج ی

اک م ی تخا تحت دناوت ی

تارا ر ی تسا

روهمج ی ا رد مزلا تامادقا دوخ ی

ن ا رب هولاع .دهد ماجنا ار روشک ی

ن ا ی تلاا رما هدحتم ی

اک ابن ی د زا

اه کمک ی

ب قودنص ی

ن للملا ی ناهج کناب و لوپ ی

ا هب ی ن امح روشک ی

ت .دنک ابرذآ تلود ی

ناج هج ت

اه شلاچ اب هلباقم ی

داصتقا ی اه کمک راتساوخ انئمطم ی

اهداهن ی لام ی ب ی ن للملا ی رما هک تسا ی

اک اب ی د

ا تساوخرد اب ی

ن .دنک تفلاخم تلود

8

رما ی اک نچمه ی ن اب ی د لاعف هب ی ت اه ی امرس ی ه راذگ ی اه تکرش ی

صوصخ ی ابرذآ رد ی

ناج و هداد همتاخ

و تارداص کناب دهدن هزاجا ا هب تادراو

ی ن ا .دنک ءاطعا ماو روشک ی

تلاا نچمه هدحتم ی

ن اب ی د فس ی ر دوخ

روهمج رد ی

ابرذآ ی ناج اه هرواشم و تاروتسد و هدناوخارف ار ی

و هب ار مزلا ی

وم رد در نارگن ی اه ی

ابرذآ رد رشب قوقح ضقن ی

،ناج ازفا ی ش اهراعش ی رمآ دض ی اک یی اه هناسر و تاماقم طسوت ی

تلود ی ا ی ن

.دهدب روشک ای تلاا نچمه هدحتم ی

ن اب ی د ا رد ار اپورا ی

ن ا .دنک گنهامه دوخ اب دروم ی

ن اب تامادقا ی

د ات دوش ماجنا

نامز ی نادنز هک ی اه ی س ی سا ی ا رد ی ن مودنارفر و هدش دازآ روشک ی

ازفا ثعاب هک ی

ش لع تردق ی

م فا ی

اهن رد .دوش ملاعا لطاب ،دوش ی

ت اب ی د ابرذآ رگا هک تفگ ی

ناج ا هب ی نار سور و ی ه دزن ی ک ا نودب دوش ی

هکن

ا اب نزاوت ی

تلاا براجت ،دهد رارق رظن دم ار هدحتم ی

زه نآ تباب هک دروآ دهاوخ تسد هب ار ی

هن اه ی

فازگ ی .تخادرپ دهاوخ

هاشداپ ماظن ی

هبرصحنم ناتسبرع ،تسا درف

ی نع ی دنزرف ردپ ساسارب هن ی

رت دشرا ردارب ساسارب هکلب

زعلادبع نارسپ و تسا راوتسا ی

ز نب ی نا راذگ ترت هب ناتسبرع ی

ب دشرا ی ت هاشداپ تخت رب ی

م سولج ی

دننک

ا . ی ن ش ی هو تموکح ی

، قحت بجوم بلغا ی

ر وس زا ی صحت صوصخب و مدرم ی

ل ناگدرک برغ

ی ش

،هد هکارچ

نآ ش اه ی هو تموکح ی شزرا اب ار دوخ اه

ی برغ ی ی نع ی مدرم ،ناگبخن باختنا قح ،رشب قوقح رلااس

ی

سارکومد ی

دنورهش قح و ی

رد س تکراشم ی

سا ی ن و ی ز وخ مهس ی

ش س تردق رد ی

سا ی اقم ی هس م ی دننک .

مهرب ی ن سب ساسا ی

را ی لخاد نافلاخم زا ی

ن ی ز کشت هب مادقا روشک زا جورخ اب ی

ل هورگ اه ی جراخ فلاخم

هدرک روشک زا هب دنا

روط ی هک لاعف ،ندنل نونکا رت

ی ن دوعس ناتسبرع تموکح نافلاخم نوناک ی

جراخ رد

.تسا روشک زا

9

ب هجوتا ا هب ی ن هک س ی متس دوعس ناتسبرع ی

ی ک س ی متس هاشداپ ی نتبم قلطم و هتسب ی

بق ماظن رب ی

هل ا ی ،تسا

لاعف ی ت هتسد ،بازحا هورگ و اه

اه ی س ی سا ی داقتنا هنوگره و تسا عونمم ی

نامزاس زا اه

ی تلود ی ی ا

س ی تسا اه ی لکروطب ماظن نلاوئسم زا داقتنا و تموکح ی

قلت مرج و هدوب عونمم ی

م ی ما(( . دوش ی

ر دلاخ

فلا ی لص ا هب خساپ رد )) ی

ن ولت لاوس ی

ز ی نو ی س بازحا هب ناتسبرع ارچ هک ناتسلگنا ی

سا ی لاعف هزاجا ی

ت

من ی دهد س ماظن حلاصا رکف هب و هب و ی

سا ی ن ی

،تس نچ ی ن مه ملاسا ((:تفگ ی

ن لاعف ملاسا و تسا ی

ت

هدرک عونمم ار بازحا کشت ،لاحرهرد ))...تسا

ی ل داحتا عون ره ی

ه و س بازحا ی

سا ی ا رد ی ن روشک

هب گولج روظنم ی

ر ی لامتحا هثداح هنوگره زا ی

س تازرابم و عونمم ی

سا ی تاباختنا و ی

ن ی ز موهفم ی اهنت .درادن

کشت انثتسا دروم ی

ل فنص نمجنا ی

همانزور و نارگراک ن روضح رثا رب مه نآ هک تسا ناراگن

ی اهور ی برغ ی

ژر ات دش ببس هک دوب ی

م وحت رثا رب ناتسبرع لا

ت خا ی ر مک ی .دهد ناشن شمرن دوخ زا

رد لاعف هنوگره ،ناتسبرع روشک ی

ت بهذم ی آ زا جراخ یی

ن باهو ی ت دروخرب نآ اب تدشب و تسا عونمم

م ی م رد هتبلا . دوش ی

نا باهو ی نا ن ی ز ارگ ی ش اه ی وردنت فلتخم ی

طارفا ی تنس ، بصعتم و لدتعم ،ارگ

م ی هنا ور دوعس تلود ، دنراد دوجو ی

وئسم بصن رد د نلا

ین ی

، س ی سا ی داصتقا و ی

تقد روشک ز

ی دا ی

م فرص ی دنک س نافلاخم ادابم ات ی

تسا اه ی م دوعس لآ ی

ناد لاعف تصرف و ی

ت پ ی اد .دننک

ساسارب نما نوناق

ی ت لم ی ط هک ی لاس اه ی ۱96۵ و ۱98۲ و ۱98۵ تازاجم ،هدشرداص اه

ی گنس ین ی ارب ی

دارفا ی س اب هک ی تسا اه ی مسر ی م تفلاخم تموکح ی

دنزرو

، هتفرگ رظن رد خرب ساسارب .تسا هدش

ی زا

ا دراوم ی ن داقتنا هنوگره نوناق ی

همانزور ،بتک رد ار راکشآ لکش هب تموکح زا اه

یا تروص ره هب

د ی رگ ی ظن ی ر بش غ و اه همان ی

هر م بوسحم مرج ،دسرب مدرم علاطا هب هک ی

دوش نچمه ی ن روما رد تلاخد

س ی سا ی و یا ارگ ی ش وس هب ی نامزاس رگ و اه هو

اه ی س ی سا ی و یا وشت ی ق د ی نارگ ،تلود هب ضارتعا رب

10

نما للاخا و مرج یت

ی لم ی قلت ی م ی ساسارب. دوش ی

ک ی د ی رگ ا دراوم زا ی

ن وناق

،ن وشت ی ق باصتعا هب یا

م بوسحم ملظ نآ رد تکرش ی

دوش .

رب درف هک دوش تباث هاگ ره ،قوف نوناق ساسا ی

ا رظندروم مئارج بکترم ی

ن تازاجم و هدش نوناق

عبت ،نادنز ی

د و روشک لخاد رد یا

م موکحم مادعا ی

ددرگ ا رد . ی ن نچمه نوناق ی

ن رصت ی ح ،تسا هدش

دارفا ی م توعد تلود حلاصم اب فلاخم راکفا هب ار مدرم هک ی

امن ی

،دن عبت هب ی د وشک لخاد رد ر

موکحم

م ی دنوش دارفا مرج . ی

س بازحا هب هک ی

سا ی ارگ ی ش و دنراد یا

هورگ اب اه ی خ رد فلاخم طابترا جرا

م رارقرب ی امن ی

،دن هب نآ تدم هک تسا نادنز ۱۵

م ملاس ی درف رگا اما . دسر ی

زادنارب ددصرد ی

زا ماظن

رط ی ق مآرهق ی ز هدام ساسارب . دش دهاوخ موکحم گرم هب دشاب ۴

ا ی ن نوناق و نچمه ی ن فرع ساسارب

راج ی

، دارفا هدنورپ ی

دازآ هب طوبرم مئارج بکترم هک ار ی

ب ی نا قع و ی هد هدش اه هاگداد رد دنا ی

و ی هژ

سررب دروم ثحابملا ناونع تحت ی

م رارق ی گ ی در هاگداد و اه

ی داع ی

، سر و نتخادرپ قح ی

گد ی هب

ای ن هنوگ لاعف هب نامهتم . دنرادن ار دراوم ی

ت اه ی س ی سا ی

ًلاومعم نادنز ،عافد قح و همکاحم ماجنا نودب ی

م ی دنوش و یا عون ،دندرگ همکاحم رگا یا

وکحم تدم می

ت علاطا هب نانآ من ناش

ی دسر زا سپ ًلاومعم و

رپس ی موکحم تدم ندش ی

ت م دازآ رابرد وفع اب ی

،دندرگ دازآ ماکحا رد اما

ی نآ رکذ اه ی تلع زا

موکحم ی ت م هب ی نا من ی آی د نچمه و ی ن تئارب نآ اه ن ماهتا زا ی

ز ب ی نا من ی دوش .

ناتسبرع اهروشک دودعم هلمجزا

ی برع ی م ی مز رد هک دشاب ی

هن امرس ،تاعوبطم ی

ه راذگ ی اه ی سب ی را ی

لک روط هب . تسا هدومن ی

ا تاعوبطم ی

ن م ار روشک ی

ناوت لخاد تاعوبطم هتسد ود هب ی

جراخ و ی سقت ی م

لخاد تاعوبطم . دومن ی

، هناسر زا ترابع اه

ی راتشون ی پاچ هب ناتسبرع لخاد رد هک تسا م

ی دنسر .

ای ن هناسر هب اه ز لماک روط ی

ر هدوب تلود رظن ن نآ نابحاص بلاغ و

ی ز ی ا تنطلس نادناخ هب قلعتم ی

و یا

11

ا هب هتسباو ی

ن هناسر مامت لاحره هب .دنتسه نادناخ اه

ی هورگ ی اعر هب مزلم ناتسبرع ی

ت هتساوخ اه ی

هب و هدوب تلود ه

ی چ هجو ز ار تلود دنرادن قح ی

ر .دنربب لاوس

هب لد ی ل ا ی ن هک دازآ ی قع ی هد و بازحا و تاعوبطم رد بهذم و ب و ملق نابحاص و هتشادن دوج

ی نا هب تدش

م لرتنک ی دوش وس زا و ی

د ی رگ امهدرگ و تارهاظت هنوگره یی

تملاسم مآ

ی ز ن ی ز ارب و عونمم ی

نانز

دودحم ی ت اه ی و ی هژ ا ی م لامعا ی دوش دنورهش قوقح ضقن هب رجنم هک قوف لماوع اب دروخرب اذل . ی

دوعس ی اهروشک عابتا و ی

جراخ ی م ی سگ باتزاب ،دوش هدرت

ا ی ژر اما ،تشاد ی

م دوعس ی هنوگره زا

ضوت ی ح خساپ و ی ب لفاحم تاضارتعا ربارب رد ی

ن للملا ی راددوخ ی م ی دنک دوعس تاماقم هک دنچره ی

خرب ی هراپ هب تاقوا ا

ی دوعس نادنورهش دارفا . دنا هداد خساپ تاداقتنا زا ی

ارب ی م تد اه ی دم ی د ی نودب

نادنز ،مرج تابثا و همکاحم ی

م ی . دنوش ا رد ی ن ژر ی م نوناق ی نادنز هک درادن دوجو ی

زا لبق نآ قبط رب

ق اب همکاحم ی

د ا رد . دوش دازآ تنامض ی

ن ژر ی م نوناق ی نادنز درف هداوناخ زا هک درادن دوجو ی

امح ی ت

گتسد دارفا . دوش ی

هدشر دارفنا تروص هب نادنز رد ی

م رس هب ی دنرب قحت لحارم ات ی

ق اپ هب ی نا ا دسر ی ن

هاگ نارود ی

هب هتفه هام و اه ن اه ی ز م ی دماجنا ا . ی ن ژر ی م نبم ددعتم تاشرازگ ربارب رد ی

نادنز هجنکش رب ی

نا

س ی سا ی اجنآزا تسا هدرک توکس یی

هک عبت ی د در رد ی ف تازاجم اه

ی ژر ی م عبت زا اذل ،درادن رارق ی

د

نادنز ی نا س ی سا ی راددوخ ی م ی دوش .

هورگ اه ی تلود ی هن و فورعم هب رما ی

ن رکنم زا ی

ز هب لپ هباثم ی س نما یت ی م لمع ی دننک ًلاماک ناشمادقا رد و

لبق راطخا هنوگره نودب نانآ دنراتخم و دازآ ی

و یا هناخ دراو ،هزاجا بسک اه

ی م مدرم ی دنوش هب و

وجزاب یی تفت و ی ش صخش نکاما ی

م ی دزادرپ تفلاخم و شنکاو هنوگ ره و ی

وس زا ی ار هناخ نابحاص

م بوکرس ی

دننک لپ . ی س نما یت ی ک لی ه نفلت تاملاکم ی

لخاد ی جراخ و ی م لرتنک ار ی

دنک ا . ی ن عضو ی ت رد

ن دارفا تابتاکم صوصخ رد تسپ هرادا ی

ز لک . تسا رارقرب ی

ه لپ تامادقا ی

س ز ی ر روشک ترازو رظن

12

م تروص ی

گ ی در سب تاشرازگ . ی

را ی نبم ی چربخ رصانع دوجو رب ی

ن رد تارادا تلود ی تاسسؤم و

صخش ی مگ نارومأم .تسا تسد رد دوعس کر

ی ن تسپ هرادا و ی

ز لک ی ه تکاپ و اه هتسب م زاب ار اه

ی

،دننک

شا دورو زا ات یا

گولج هعونمم تاعلاطا و ی

ر ی .دننک

هب لاحره دوعس ناتسبرع هکاجنآزا ی

اراد ی ی ک ژر ی م تنطلس هقلطم ی

لک و تسا ی

ه مه روشک ناکرا و اوق

ز ی ر لاعف هاشداپ رظن ی

ت ناکم اذل دنراد ی

مز ی ارب ی خساپ وگ ی ی لو و هاش زج هب مدرم ضارتعا هب ی

دهع دوجو

نارحب و درادن شنت و اه

هب اه م بوکرس تدش ی

دنوش ژر رازبا و ی

م نچ ماجنا رد ی

ن فده ی اه نامزاس ی

تاعلاطا ی نما و یت ی نچمه و ی ن لم تراک ی

اب تربور . تسا ی

ر ی ک ی اضعا زا ی

دق ی م ی س یا سانشراک و

مرواخ ی هنا گنا ی هز اه ی نچ ی ن شروش ران و اه اض

یت ی دوعس نادناخ طوقس ناونع تحت دوخ هلاقم رد ار ی

م للادتسا و فطع .تسا هدروآ ی

دنک ژر هک ی م عورشم ناتسبرع رد مکاح ی

.تسا هداد تسد زا ار دوخ ت

نچ ی ن نادناخ ی لباق تکراشم لکش نادنورهش هب هجوت

ی من ی دهد دوعس نادناخ . ی

اهداسف تلع هب ی

قلاخا تافارحنا دننام ناوارف ی

، تسکش طسلف ندرک دازآ رد

ی ن گتسباو هب ی

دزن ی شک ا هب ی تلاا ،هدحتم

هب ار دوخ رابتعا مزرس عفادم ناونع

ی ن اه ی سا گنهرف رد سدقم ملا

ی .تسا هداد تسد زا

مشچ شوپ ی رمآ ی اک رد لابق ضقن قوقح رشب طسوت ناتتسبرع رد

تتهج دوتس تتفگنه تلاماتعم

لست ی تاح ی هدوب تسه . دهاوش هدرتسگ ا ی دوجو دراد هک شورف حلاس هب فلاتئا تحت ربهر ی ناتتسبرع

رجنم هب سآ ی ب اه ی هدرتسگ هب

غ ی ماظنر ی نا ی نم ی هدش تسا اما ا ی ن ببس هدشن رمآ ی

،اک لگنا ی

،س ،هتسنارف

ناپسا یا و ا ی لات یا زا شورف م یل ی اهدرا رلاد لست ی تاح راددوخ ی دننک . ای ن راک نوزفا رتب نتتشک غ ی ماظنر تی

،نا

رخسمت پ ی نام ناهج ی تراجت لست

ی تاح تسا .

تلود نادرم رمآ ی اک رد د ی راد اب تاماقم دوعس

ی رب اپ ی دنب ی نتگنشاو هب

ظفح و هعتسوت طتباور

اتب

ر ی ضا هب و ی هژ رد مز ی هن اه ی داصتقا ی و لست ی تاح ی کات ی د دندرک . اهنآ هدعو دنداد هک تارداص حلاس

هتب

13

ناتسبرع باتش

ب ی رتش ی گب ی در و لوئسم ی ن ناتسبرع ی ن ی ز هتفگ دنا ناتسبرع د

ر راظتنا رد ی تتفا بتمب اته ی

دنمشوه زا

بناج رمآ ی اک تسا .

رمآ ی اک ی اه هب تاماقم دوعس

ی مطا ی نان دنداد نتگنشاو زا

س ی تسا اه ی هقطنم ا ی ر تی ضا امح تی ت

دهاوخ درک . زا گنج ی نم ، دنچ هام م ی درذگ و رمآ ی اک زا رط ی ق کمک اه ی لست ی تاح ی هب دوعس ی اته و

توکس رد

ربارب راشک مدرم ی نم ، شقن ساسا ی رد ا ی ن زواجت دراد . رمآ ی اک مه ی ن شتقن ار رد تلاوتحت

روس ی ه و قارع ن ی ز ا ی اف م ی دنک و زا هورگ فکت ی ر ی ، رورت ی تس ی شعاد هک طسوت دوعس ی اه امح تی ت تم ی

دوش ، امح ی ت م ی دنک . رمآ ی اک هتبلا رد پ ی داقتنا راکفا مومع ی ناهج و نچمه ی ن نامزاس اته و اتهداهن ی

قوقح رشب ی زا انج ی تا رورت ی تس اه ی شعاد ، شلات م ی دنک امح ی ت دوخ زا رورت ی تس اته ار ناتهنپ

دنک و رد رهاظ زا ناتسبرع دوعس

ی هب ناونع ماح ی شعاد هب هنوگ ا ی گنرمک داقتنا

دنک .

رمآ ی اک و ناتسبرع دوعس

ی طباور د ی ر ی هن داصتقا ی و لست ی تاح ی دنراد . رمآ ی اک ی ک ی زا رتشم ی نا لصا ی

تفن ناتسبرع تسا

و لآ س دوع ن ی ز ی ک ی زا رتشم ی نا گرزب لست ی تاح رمآ ی اک تسا . رمآ ی اک رد لاس اه ی

خا ی ر ارب ی شهاک تافلت نی ور ی ناسنا ی و زه ی هن اته ی تگنج ی ، س ی تتسا

"

گتنج ن تی تبا

"ی ار رد تخرب ی

قطانم ناهج لابند هدرک تسا . رد ا ی ن مز ی هن ، ناتسبرع دوعس

ی گرد ی ر گنج ی ماجرفان و

زهرپ ی هن رد ی نم

هدش تسا . رد هرود پمارت ن ی ز و ی ناتسبرع ار

تشواگ ی ر هد تصوت ی ف هدرتک و ملاتعا درتک اب تی د زا لوتپ

ناتسبرع هدافتسا

درک .

رد هطبار اب روشک ابرذآ ی ناج م ی ناوت تفگ هک مشچ شوپ ی رمآ ی اک زا ضقن اه ی قوقح رشب طسوت

روشک ابرذآ ی ناج هب تهج راهم ملاسا ارگ یی و گولج ی ر ی زا دشر ملاسا هاوخ ی تسه رمآ ی اک روطب دج ی

ی ک ی زا عفانم و فادها دوخ ار رد هقطنم

،زاقفق گولج ی ر ی زا دشر ملاسا ارگ یی رد ا ی ن روهمج ی اه ملاعا

نچمه،درک ی

ن گولج ی ر ی زا تسا ی لا ی ددجم تسور ی ه رد ،هتقطنم رمآ

ی اتک رد تپ ی تکحت ی م ژتارتتسا ی هعتسوت

لپوئژ یت ی ک ی رد هقطنم ساروا یا ی سپ زا شاپورف ی داحتا وروش ی تسا . رمآ ی اک لابندب شاپورف ی وروتش ی و

زجت ی ه نآ هب تلود اه ی

،لقتسم شلات

هدرتسگ ا ی ار زاغآ درک ات ءلاخ لپوتئژ یت ی ک ی پ ی نوتمار تساردف ی نو

14

سور ی ه ار رپ دنک . روطب ی هک رد ودت ی ن ژتارتسا ی رمآ ی اک رد

،هقطنم رب ترورض دس

ندرتک هعتسوت ذوتفن

سور ی ه و کأت ی د رب هرهب گ ی ر ی زا س ی تسا اه و اهرازبا ی بسانم ارب ی ققحت ا تی ن ،فدته هراوتمه

رظندتم

تلود رمآ ی اک رارق هتشاد

،تسا زا فادها ژتارتسا ی ک رمآ ی اک گولج ی ر ی زا رارقرب ی ددجم نومژه ی تسور ی ه

رد هقطنم سپ زا وروش ی تسا و ارب ی سر ی ند هب ا ی ن فده رتمهم ی ن

،هلئسم فارحنا تسور

ی ه زا ولوا تی ت

اه ی س ی سا ی رد هقطنم تسا . نچمه ی ن رمآ ی اک تجب ا ی دتصر قوتقح رتشب

رد اهروتشک ی

زاتقفق زا هتلمج

ابرذآ ی ناج هب لابند هدجاب ی س ی سا ی رد تهج عونتم زاس ی سم ی اهر ی لاتقتنا ژرتنا ی و متک ندرتک م تی ناز

ثأت ی ذپر ی ر ی زا تفن اهروشک ی

مرواخ ی شلات،هنا ارب

ی ازفا ی ش روضح نارادماهس و

تکرش اه ی صوصخ ی

و ناپمک ی اه ی تفن ی تباقر،

اب تردق اه ی د ی رگ رب ا ی هب تسد ندروآ تما ی اهزا ی ب ی ش

،رت هب و ی هژ رد لرتنک

سم ی اهر ی ژرنا ی دجت،

ی رظند بلط ی رد زاقفق رد تهج غت یی ر نزاوت ژتارتساوئژ ی

ک رب دض عفانم سور ی مأت،ه ی ن

نما ی ت طخ لاقتنا تفن وکاب - لفت ی س - ج ی م،ناح ی دشاب .

« ر ی دراچ رلازوک ی چ

» دم ی ر دنا ی هدکش مولع و س ی تسا راذگ ی ژرنا ی رد گشناد ها جرج م ی نوس و فس ی ر

پی ش ی ن رمآ ی اک رد روهمج ی ابرذآ ی ناج ( ۱99۴-۱99۷ )

و و نتسوب ی و وتگزره ی ن ( ۱99۷-۱999 )

رد هراتب

ای هکن روهمج ی ابرذآ ی ناج ضقان قوقح رشب تسا و ارچ رمآ ی اک توکس هدرتک

تتسا هتتفگ : رد ارتش ی ط

صاخ و رد طابترا اب اهروشک یی دننام روتهمج ی

ابرذآ ی ناتج هتک رما ی اتک اتب نآ اته اراد ی عفاتنم کرتتشم

( سرتسد ی ناهج ی هب رازاب تفن و زاگ روهمج ی ابرذآ ی ناج ) و شلاچ اه ی کرتشم (

گنج لع ی ه رورت ی مس )

تسا رما ی اک عس ی م ی دنک زا د ی ساملپ ی توکس و

مارآ هدافتسا دنک . رب ا ی ن ساسا رد هناسر اه ی موتمع ی

رب هبنج اه ی تبثم ا ی ن اهروشک کات

ی د هدرک و رد ط ی تاقلام اب

س ی نارادمتتسا ا

تی ن اهروتشک و

هتب روتط

صوصخ ی رد دروم نارگن ی اه ی قوقح رشب رد ا ی ن اهروشک تبحص

تم ی دتنک . و ی رد هتمادا هتتفگ ا تی ن

تکرح رمآ ی اک اب روهمج ی ابرذآ ی ناج ی روآدا ا ی ن برض لثملا تسا هک

« ناتسود رما

ی اتک تارکومد تی ک رتت

دنتسه

» . ر ی دراچ رلازوک ی چ م ی وگ ی د ور ی درک رما ی اک هب هلوقم ح قوق رشب رد طابترا اب ناتسود رد

اقم ی هس اتب

اس ی ر اهروشک ی ناسک ن ی تس ا،

ی تلاا هدحتم رما ی اک رد رهاتظ رد س ی تتسا ناتهج ی ولوا تی ت ار هتب ءاتقترا

15

اهشزرا ی سارکومد ی

و قوقح رشب هداد تسا اما اب ی د تفگ هک رد سب ی را ی زا دراوم تاعوتضوم نما

ی تت ی و

داصتقا ی رد ولوا ی ت س ی تسا جراخ ی ا ی ن روشک رارق دنراد . اربانب ی

،ن ولوا ی ت اته ی تواتفتم رد

س ی تتسا

جراخ ی اهروشک ی صاخ و رد مز ی هن اه ی صاخ ثعاب م ی دوش هک س ی تسا اه ی اهنآ ضقانتم هتب

رتظن

آی د . 1-4 - پ ی ش ی هن قحت ی ق :

م ی مز رد تفگ ناوت ی

هن ی قحت و اه شهوژپ ام عوضوم ی

ق سررب دروم مه زا ادج تروص هب اه ی

ب هدش عقاو نارگشهوژپ د

ی ن هک تروص یا

نابم

" ی مرن گنج

"

واکاو ی و تسه هدش یا

دعب تمسق ی

ام عوضوم ی

نع

" ی رشب قوقح

"

قحت و ثحب دروم ی

ق سررب و هدش عقاو ی

ا هب شهوژپ و ی

ن هک تروص

هب رشب قوقح ناونع

رازبا ی شکچ و ی رما تسد رد ی

اک ا رس هب ار نآ هک ی

نار م ی دنز من مشچ هب ی

و دروخ

یا سب رد ی را ی قحت زا ی ق د تاعوضوم اه ی

رگ ی ا ، هناسر لثم ی

،تنرتن گنهرف ذوفن ی

و یا رازبا ناونع هب...

لع مرن گنج ی

ه ا ی نار سررب دروم ی

رورض و مزلا اذل هتفرگ رارق ی

نع هب رشب قوقح ثحب ات تسه ناو

ی ک ی اهرازبا زا ی

رما مرن گنج مهم ی

اک لع ی ه روهمج ی ملاسا ی ا ی نار سررب دروم ی

گ رارق ی در . دعب و

وقح تیاعر یدوعس ناتسبرع و ناجیابرذآ یروهمج روشک اب ناریا یملاسا یروهمج رد ار رشب ق

و رشب قوقح راکشآ و حیرص ضقن هلمج زا میدیسر یبوخ جیاتن هب هسیاقم نیا رد و مینک یم هسیاقم نیا اب هسیاقم رد رشب قوقح هک میدیسر هجیتن نیا هب و میدروآ تسدب ار اهروشک نیا رد مدرم قوقح هروشک دنیب یمن ار اهروشک نیا رد رشب قوقح ضقن اکیرمآ ارچ سپ دوش یم تیاعر یبوخ هب ناریا رد ا اکیرمآ عفانم هلمج زا یدایز یاه تلع هک دزاس یم حرطم ار ناریارد رشب قوقح ضقن ثحب یل و

.دشاب یم حرطم

16

1-5 - یلصا لاوس ازبا ناونع هب تلم قوقح تیاعر و رشب قوقح هبرح زا نمشد ارچ هدافتسا ناریا هیلع مرن گنج یارب یر

دنک یم توکس یدوعسس ناتسبرع و ناجیابرذآ یروهمج روشک رد رشب قوقح راکشآ ضقن رباربرد یلو

تسه هدرک

؟

1-6 - یعرف لاوس

توافت راتفر یاهروشک گرزب

و هب صوصخ تلود

اکیرمآ رد لابق هلاسم قوقح رشب رد ج .ا . ناریا و

ناتسبرع و

ناجیابرذآ تسیچ

دشاب یم یزیچ هچ اه روشک نیا رد اکیرمآ عفانم و

؟

1-7 - یلصا هیضرف اصتقا، یسایس فلتخم یاه راشف لامعا، ناریا هیلع رشب قوقح هبرح زا نمشد فده هب ماظن رییغت و، ید

روشککرد دوخ رامشیب عفانم لیلد هب و دنیب یم هقطنم رد یدج بیقر ناونع هب ار ناریا و تسا دوخ عفن تسبرع یاه .دنک یم توکس اهروشک نیا رد رشب قوقح ضقن ربابرد ناجیابرذآ و نا

1-8 - یعرف هیضرف مآ یگدرکرس هب یبرغ یاهروشک رد اکیرمآ راکشآ راتفر توافت و دنتسه رشب قوقح یلصا ناضقان اکیر

.دشاب یم ریذپان ناهنپ یرما ناجیابرذآ و ناتسبرع رد رشب قوقح ضقن اب هطبار 1-9 - قیقحت فده

ه روشک رد ار نادنورهش یساسا یاهیدازآ و رشب قوقح تیاعر هلاسم هک تسا نآ شهوژپ نیا رد ام فد زا برغ فده هک هلاسم نیا هب نینچمه و میزاس نشور ملاسا ینید ینابم و یساسا نوناق هب هجوت اب

ب هچ ناریا یملاسا یرهج هیلع مرن گنج هزوح رد نآ یاه هفلوم و رشب قوقح درکیور لامعا ؟ هدو

17

قوقح هک ار هچنآ اعقاو دوخ نمشد ایآ هک میزاس نشور رگید فرط زا و میهد هئارا هدننک عناق یخساپ رد رشب قوقح ضقن دوجو اب ارچ هک میهد خساپ لاوس نیا هب و ؟ دنک یم تیاعر ار نآ دمان یم رشب .درادن اه ضقن نیا هب یشنکاو چیه اکیرمآ ناجیابرذآ یروهمج و ناتسبرع 1-10 - :قیقحت شور

یلیلحت شهوژپ نیا رد ام قیقحت شور .دشاب یم یفیصوت–

18

لصف :مود

یرظن ینابم

تایلک و

19

Family name:Rohani Name:Mahdi

Title of Thesis: Investigating human rights challenges in the field of soft war against the Islamic Republic of Iran and comparing it with Saudi Arabia and Azerbaijan

Supervisor(s):Dr. Amin Navakhti Moghaddam Advisor(s):Dr. Morteza Ebrahimi

Graduate Degree M.Sc. / M.A. Masters

Major: Political Science and International Relations Specialty: Regional Studies University: Mohaghegh Ardabili Faculty: Literature and Humanities Graduation date: 2020 July 27 Number of pages: 198 Abstract:

the islamic republic of iran has been attacked by different tools since birth . one of these tools is soft war that tries to destroy the true face of the system in the eyes of the people both inside and outside the country . the soft war against the country is dealt with in many ways and by the opposition , especially the united states . one of these approaches is the human rights approach and the issue of respecting the rights of the people . ~~~ this approach tries to undermine iran 's face in domestic and international system as an incomplete military system . in principle , western policy makers use norms of human rights as a mental activity to influence the behavior of their countries with their proper policy making and use it to achieve their political and military goals . in this article , we try to shed light on why the enemy uses the weapon of human rights and its components such as religious freedom , equality of equality , observance of women 's rights , freedom of opinion , and … as a tool for soft war against iran . the american eye on human rights abuses by saudi arabia for the huge benefit of armament deals . there is widespread evidence that selling weapons to the saudi - led coalition has led to massive damage to yemeni civilians , but the u.s. , england , france , spain and italy refused to sell billions of dollars . it is in addition to killing civilians , mocking the international treaty of arms trade . regarding azerbaijan to prevent the growth of islam in the caucasus as well as preventing the growth of islam in the caucasus as well as preventing the growth of islam in the region , the united states is seeking to strengthen the strategy of geopolitical development in central eurasia after the collapse of the soviet union . the united states , instead of

observing human rights in the caucasus countries , including azerbaijan , seeks to increase the presence of shareholders and private companies and oil companies in order to increase the presence of shareholders and private companies and oil companies to compete with

other powers

.

Keywords:Soft war, human rights, Islam, media, Islamic Republic of Iran, Saudi Arabia, Azerbaijan

20

University of Mohaghegh Ardabili

Faculty of Literature and Humanities Department of Law and Political Science

Thesis is approved for the degree of M.Sc. / M.A.

In the field of political science and international relations, the field of regional studies

Title:

Investigating human rights challenges in the field of soft war against the Islamic Republic of Iran and comparing it with Saudi Arabia and Azerbaijan

Supervisor(s):

Dr. Amin Navakhti Moghaddam

Advisor(s):

Dr. Morteza Ebrahimi

By:

Mehdi Rouhani Summer – 2020