2345-3524 / © 2021 The Authors. Published by University of Isfahan
This is an open access article under the CC-BY-NC-ND 4.0 License (https://creativecommons.org/licenses BY-NC-ND 4.0)
10.22108/CBS.2022.133170.1635 20.1001.1.22517642.1400.11.2.5.5
Journal of Research in Cognitive and Behavioral Sciences E-ISSN: 2345-3524
Vol. 11, Issue 2 No.21, Autumn and Winter 2022, P:123-138 Received: 01/04/2022 Accepted: 01/06/2022
Research in Cognitive and Behavioral Sciences
Research Article
Structural model of the relationship between school climate perception and externalizing behaviors with the mediating role of social-emotional
competence
Seyed Qasem Mosleh: PhD Student of Educational Psychology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran.
Abolfazl Farid: Associate Professor, Department of Education, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran.
Abstract
This study aimed to investigate the structural relationship between school climate perception and externalizing behaviors with the mediating role of social-emotional competence. The research design was descriptive-correlational. The Statistical population included all the Junior high school students in Urmia city in 2020-2021. The sample included 380 students that were selected through random cluster sampling method. The participants completed the Delaware School Climate Survey (Bear et al. 2011), Youth Self-report Scale (Achenbach &
Rescorla, 1991), and social-emotional competence Scale (Zhou and Ee, 2012). After deleting the outliers, 374 questionnaires were analyzed by structural equation modeling using AMOS software version 24. The results indicated that Perception of school climate and social- emotional competence directly predicted externalized behaviors. School climate also had an indirect effect on externalizing behaviors through Social-emotional competence. This research includes implications for those in charge of education to take necessary and optimal measures to modify and reduce externalized behaviors of students.
Keywords: Externalized behaviors, School climate perception, Social-Emotional competence
Corresponding author
ؾٍّظپ ٕساتفس ٍ ٖتخاٌؿ مَلػ ٕاّ
( ٖپا٘پ ،مٍد ُساوؿ ،نّدصاٗ لاػ 21
ىاتؼهص ٍ ض٘ٗاپ ،) 1400
:ف ، 138 - 123
:تفاٗسد خٗسات 12
/ 01 / 1401 :ؽشٗزپ خٗسات 11
/ 03 / 1401
:لوئسم ۀدنسیون.*
2345-3524 / © 2021 The Authors. Published by University of Isfahan
This is an open access article under the CC-BY-NC-ND 4.0 License (https://creativecommons.org/licenses BY-NC-ND 4.0)
10.22108/CBS.2022.133170.1635 20.1001.1.22517642.1400.11.2.5.5
یشهوژپ هلاقم
لدم ربتخبس ی طبار ۀ کاردا
ٍسردم ًّج ي
بَربتفر ی ويرب ی زبس ی
ٌدض بب صقو طساي ۀ بض ی گتس ی
عبمتجا ی ـ
َ ی وبج ی
س ی مسبقد حلصم :
َدـًاد
ٕ شتکد
ٕ ىاٍس ػاٌؿ
ٖ بشت
٘ت
ٖ ىاٍس ُذکـًاد ، ػاٌؿ
ٖ بشت مَلػ ٍ
٘ت
ٖ
،
ْؿ ُاگـًاد
٘ ذ
ًذه
ٖ ابسرآ
ٗ
،ىاد شبت
ٗ
،ض ا
ٗ ىاش .
رف لضفلاًبا ی
*د : ـًاد
٘ سا ػاٌـًاٍس ٍُشگ
ٖ بشت
٘ت
ٖ
، ىاٍس ُذکـًاد ػاٌؿ
ٖ بشت مَلػ ٍ
٘ت
ٖ
،
ْؿ ُاگـًاد
٘ ذ
ًذه
ٖ ابسرآ
ٗ
،ىاد شبت
ٗ
،ض ا
ٗ ىاش .
ٌدیکچ فذّ
ؾٍّظپ شهاح
، ػسشب
ٖ
ٌباس
ٔ ساتخاػ
ٕ کاسدا
ِػسذه َّخ
ٍ اّساتفس
ٕ
ًٍشب
ٖ صاػ
ٕ
ُذؿ ااب ؾاقً
ٌاػاٍ
ٔ اؿ
ٗ گتاؼ
ٖ
ػاوتخا
ٖ ا
ّ
٘
ًاد
ٖ دَب . ؽٍس ؾٍّظپ گتؼبوّ
ٖ
ٍ ؼهاخ
ٔ ساهآ
ٕ لهاؿ مااوت ؾاًاد ىاصَاهآ شاؼپ غاٌقه ٌاػَته
ٔ لٍا شْاؿ
هٍسا
٘
ِ سد لاػ لحت
٘ل
ٖ 1400 - 1399 دَب . 380 صا شفً
ؾًاد ىاصَهآ
ِب ؽٍس
ًَِوً
گ ا٘
ش ِاؿَخ ٕ ٕا
ِالحشهذٌچ ا
ٕ ااختًا
ٍ ذًذؿ قه
٘ عا اّ
ٕ اػسذه َّاخ
ٔ شاٍٗلاد ( ،ىاسااکوّ ٍ شا٘ب ،DSCS
2011 )
، مشاف دٌاػدَخ
ٖ ىاَاخًَ
(
، YSR
ٍ اابٌخآ
،لاسَکػس 1991
)
ٍ قه
٘ عا اؿ
ٗ گتاؼ
ٖ ٖػااوتخا اا
ًٖاادّ٘
( ،SECQ
ٍص
ٍ ا اٗ
،ٖ
2012 ) لا٘وکت اس ذاًدشک
. ذاؼب صا فزاح
ِهاٌـػشپ اّ
ٕ ؽٍذخه
ٍ
ُداد اّ
ٕ تشپ
، 374
ِهاٌـػشپ اب
ؽٍس
َگلا
ٗ با
ٖ
ِلداؼه اّ
ٕ ساتخااػ
ٕ
ٍ ااب ُدافتاػا صا مشاً
ساضافا
ٍAMOS
ٗ تػاش 24 لحت
٘ ل ذًذؿ . اتً
ٗ ح ىاـً
داد کاسدا
ِػسذه َّخ
ٍ اؿ
ٗ گتؼ
ٖ ػااوتخا
ٖ اا
ّ
٘ ًااد
ٖ ِاب تسَاك قتاؼه
٘ ن
اّساتفس
ٕ
ًٍٖشب
ٕصاػ
ُذؿ اس پ
٘ ؾ ب٘
ٌ
ٖ ذًدشک .
ٍُلاػ اشب
ٗ ي
، کاسدا
ِػسذه َّخ شب
اّساتفس
ٕ
ًٍٖشب
ٕصاػ ذؿ
ٓ ؾًاد ىاصَاهآ
ِب
ٌػاٍ
ٔ اؿ
ٗ گتؼ
ٖ ػاوتخا
ٖ ا
ّ
٘
ًاد شثا ٖ غ
٘ قتؼهش
٘ ن .دساد ا
ٗ ي ؾٍّظپ لهاؿ
َلت
ٗ تاح
ٖ اشب
ٕ لَته ا٘
ىا اكشػ
ٔ الؼت
٘ ن بشتٍ
ا٘
ت
تػا ات اب کت
٘
ِ شب اتً
ٗ ح
ٕاشب ، ذؼت
ٗ ل
ٍ ؾّاک اّساتفس
ٕ
ًٍٖشب ٕصااػ ذاؿ
ٓ ؾاًاد ىاصَاهآ تاهاذاقا مصلا
ٍ
ْب
٘ ِاٌ
ا
ٕ ماادًا
ذٌّد .
اي ش :یدیلک نبگ اّساتفس
ٕ
ًٍٖشب
ٕصاػ
ُذؿ
، کاسدا
ِػسذه َّخ
، اؿ
ٗ گتؼ
ٖ
ٖػاوتخا ا
ًٖادّ٘
ٍمدقم دادٗا ،ٖت٘لخؿ ساتخاػ ذؿس کٗ
تَّٗ
ٍ نداؼٌه
،ساذٗاپ
ٖٗاًاَت ن٘ظٌت ىادّ٘
ٍ اّ
ياباٍس سد ٖگتخپ ي٘اب
ؾلاچ صا ٖـخب ٕدشف لاػ نْه ٕاّ
ٕااّ
٘اـًٍصاشفشپ
سٍد
ٓ
ٖه َؼحه ًٖاَخًَ
کاٗ ل٘کـت .ذًَؿ ساتخااػ
ٖت٘لخؿ
،نلاػ
ٕشلٌػ
ٖػاػا ٕاشاب تا٘ف٘ک دشاکلوػ
ًٖاٍس ا ٖػااوتخا ىااًاَخًَ
ٖاه ٖاقلت دَاؿ
ِاک ٖاؿاً
صا
ٖٗاًاَت اًْآ سزاگ ٍ تٗاذّ سد تا٘قفَه
ضا٘هآ ىاشاحب صا
ٕاّ
ُسٍد ياٗا فاخ
ٍ ؾلااچ ٕااّ
ٕذاؿس دَاخٍ ِاب
ُذهآ تػا ( ااًاتًَف ىاسااکوّ ٍ
، 1
2022 .) سد ُسٍد ياٗا
،
ساتفس
ًٍٖشب
ٕصاػ
2ُذؿ
ٍ
َت أ تًَاـخ ااب م ىااًاَخًَ
ِاب
ىاٌَػ لکؿ
ٍ ٖلک يهضه ِلهاؼه ،ٕساادٌْباً
ٕا ناْه سد
صَح
ٓ تؿاذْب
ٖهَوػ تػا
ِک تاش٘ثأت
ٖفٌه َُقلااب
ٕا
شااب
ٖتااؼٗضْب
ٖوااؼخ
ٍ
ٖااًاٍس ِااخَت ٍ دساد ىاااًاَخًَ
شتؼگ
ُد فَاٌؼه دَاخ ِاب اس ٕا ُدشاک
تاػا ( ٍ اًاط
ىاساکوّ
، 3
2022 .)
تلاکـه
ٕساتفس
ًٍٖشب
ٕصاػ
ُذؿ
ِب اً٘
ٖؼ٘اػٍ
صا
ٕاااّساتفس
،ن٘قتااؼه ٍ ٖاافٌه ، شااخه ذااًٌاه
ؽاااخشپ
شگ
،ٕ
ساتفس
ِلباقه
،ٕا تلاکـه
،کَلػ ؾًااکت ٕشاگ
،
لاوػا ىًَاق
ٍ ًِاٌکؿ ُسااؿا ٕساکّضب
ِاب ِاک دساد باػ
ِااب ساکااؿآ ٍ يهضااه تااّ٘اه
ٕاّذااها٘پ
ٖاافٌه
،ِااٌٗضّشپ
ُدشتؼگ
ٍ
ًٖلاًَ
تذه
ٕاشب داشافا
ٍ غاهاَخ شادٌه ٖاه
ذًَؿ ( ىاساکوّ ٍ َولاپ
، 4
2017
؛ ين٘تٍااّ
ىاسااکوّ ٍ
، 5
2019 ).
ًاػاػا ياٗا تلاکاـه ٕسااتفس
ااب ٍ ٖو٘ظٌتدَاخ
لشتٌک ٘ؼه شب ىادّ٘
ٍ ااّ
لاااب
،قخ سااتفس ُاشاوّ
ااب
نااـخ
ٍ ؽاااخشپ شااگ
ٕ قخااـه
ٖااه
ًَااؿ ذ (
ِاالاک
ٍ
ىاساکوّ
، 6
2018 .) تکشؿ سد لاکؿا
ٖئضخ يٗا اّساتفس
سد لااٗاٍا
ًٖاَااخًَ
ّاااگ
ٖ
ٖااه ااقاَػ اااب ذااًاَت
ٕذااخ
1. Fontana at al
2. externalizing behaviour 3. Zhang et al
4. Palmu et al 5. Houtepen et al 6. Kahle et al
ىذؿش٘گتػد اٗ
غبح سد شخاٍا ذاؿاب يبتشاه ًٖاَخًَ
ٍ
سد
ٖلاؼگسضب تلاکـه
ٕشتـ٘ب يتفاٗ سد لغؿ اس يهوٌه
ذٌک دادٗا (
شتساک ،7
2019 ؾٍّظپ ٖخشب .) اّ
ٖتح ىاـً
ٖه ذّد
ٕداشفا
ِک
ٕاّساتفس
ًٍٖشب ٕصااػ ٕشتاـ٘ب ٓذاؿ
مادًا
ٖه
،ذٌّد ذ٘ها
ِب
ٖگذًص
ٕشتوک تبؼً
ِب ىااٗاتوّ
ذًساد دَخ (
تَوه ىَؼ٘لا
ٍ ىاساکوّ
،8
2020 .)
ىاًاَخًَ
ٕاساد تلاکـه
،ٕساتفس شتـ٘ب سد مشاؼه
شااٌخ
ٖگتااؼباٍ
،ٖااٍٗساد ؾٗاضاافا
تلاکااـه
،ٖتهلاااػ
تفشااـ٘پ
ٖل٘االحت
، ٘ؼااه تااا٘بشدت
ًٖااابشق ىذااؿ
ٍ
ٕاّساتفس شاٌخشپ
ذاًٌاه فشالهءَػ داَاه
ٍ ٕااّساتفس
ٖـکدَخ ذٌتؼّ
( ىاساکوّ ٍ عاشک٘پ ،9
2019 ٍ شهساف ؛
ىاساکوّ
،10
2015 ىاساکوّ ٍ ش٘ل ىٍ ؛ ،11
2012 ىاضا٘ه .)
تلاکـه صا ِتػد يٗا عَ٘ؿ
ٖه ىاـً ضً٘ ٕساتفس اّد
سد ذ
تلااااٗا ،اااکٗشهآ ٓذااحته 22
ذااكسد صا ؾااًاد ىاصَااهآ
ًٖاتػش٘بد سد
لًَ
لاػ
ٖل٘لحت سد
کٗ
اٗ
ذٌچ ٕاَاػد
ٖکٗض٘ف تکشؿ
ِتؿاد
ٍ ذًا 17 ذكسد صا ىااًآ ٕااّساتفس
ؽاخشپ شگ
ًٔا
ٍ ذٗذؿ سشکه
ُدشک ِبشدت اس ذًا
(
ٍساکَک
ٍ
12ٖل ، 2020 ي٘گًاا٘ه ،يٌ٘چوّ .) سااتفس
ؽااخشپ شگ ٔاًا
ؾااًاد ىاصَااهآ
ًٖاتااػش٘بد سد
35
ٔااٗداحتا َااوػ سَااـک
،اپٍسا صا ؾ٘ب 31 ؽساضاگ ذكسد تاػا ُذاؿ
( سَاکَب
ٍ
ىاساکوّ
،13
2020 .)
ٕسااتفس تلاکاـه عَ٘اؿ ىاضا٘ه ضً٘ سَـک لخاد سد ىٍشب
ٕصاػ حٗااتً ِک ُذؿ ٖػسشب ِؼلاٌه يٗذٌچ سد ُذؿ
ُدَاب اّسَاـک شاگٗد ااب ِبااـه ٍ داٗص ًاتبؼً عَ٘ؿ شگًا٘ب .تػا اشف ٔؼلاٌه سد ٖتؼٗشؿ ٍ ًٖاشوق ،ٕصشه
( 1390 ) شاب
ٍٕس ؾااًاد ىاصَااهآ
ٌِااػَته ٓسٍد تلالاتااخا
ساااتفس
ؽاخشپ شگ
ًِاٗا اب ي٘گًا٘ه 54 / 24 ذكسد ىاض٘ه يٗشتـ٘ب صا
ٍ ُدَب سادسَخشب عَ٘ؿ ساتفس
ىًَاق ٌٖکاؿ ِاب سَاً
ٖاٌؼه
7. Carter
8. Memmott-Elison et al 9. Piqueras et al 10. Farmer et al 11. Van Lier et al 12. Coccaro & Lee 13. Bucur et al
ٕساد سد ىاشؼپ شتـ٘ب صا ىاشتخد ؽساضگ سد .تاػا ُذؿ
سَپ ،ٕداشه ،ٖب٘بح ٔؼلاٌه ٖحلااك ٍ ٕدسٍآ
( 1394 ) ااب
ؾًاد ىاصَاهآ
ٓسٍد ٖٗاااوٌّاس
ٍ ٌٔااػَته ىاتااػا
،نااق
ىاض٘ه عَ٘اؿ تلالاتاخا ٕسااتفس
82 / 19 ؽساضاگ ذاكسد
ِک ُذؿ ؽاخشپ شگ غٗااؿ ٕ ٕسااتفس للاتاخا عَاً يٗشات
للاتخا عَ٘ؿ ىاض٘ه ٍ ُدَب
ٕساتفس ٕاّ
سد ؾًاد ىاصَاهآ
ٓسٍد
ٖٗاوٌّاس شتـ٘ب
صا
ٌِػَته ىاٌَػ ُذؿ شاٌخ .تػا
تلاکاـه ٕسااتفس
ٍ ًٖاادّ٘
لَاً سد
ٓسٍد ًٖاَاخًَ
ِخَتاب
ِب تاشا٘٘غت ٍ ٖتخاٌاؿ ،ٖواؼخ دااؼبا سد ٕذاؿس
ٖفًاػ
ٍ ش٘ثأت ىلااؼوّ
ؾٗاضفا
ٖه ِاخَت مٍضال ِاک ذباٗ
ؾ٘ااب ٖااه اس ُسٍد يااٗا ِااب ؾ٘ااپصا ذاابلً
( ٍ ٖکاَااؼتاً
ىاسااکوّ
،1
2009 ٖٗاااَٗپ ِاب ىاااًاَخًَ ،ىاا٘ه يااٗا سد .)
ي٘ب يباٍس ؾ٘اب ِاػسذه سد دَاخ ٌٖ٘حه ٍ ٕدشف
ذاحصا
ٖاه ىااـً شا٘خا تااؼلاٌه ٍ ذٌتؼّ عاؼح کاسدا ذاّد
ٍ ىاااولؼه ٖتٗاااوح تلاهاااؼت ،ِااػسذه َّااخ صا ىاااًاَخًَ
ماادًا ِاب شاتوک ؾٗاشاگ سد ىلاااؼوّ ااب ٖو٘وك ٌٔباس
ًٍٖشب ٕاّساتفس
ٕصاػ دساد ٕشثثاه ؾقً ُذؿ (
ٍ اًاط
،ىاساکوّ
2021 ىاساکوّ ٍ َئاب ؛ ،2
2015 .)
،ِػسذه َّخ کاسدا مَْفه غکؼٌه
ٓذاٌٌک تااکاسدا
ٍُشگ اّ
ٍ داشفا ل٘کـت
ٓذٌّد تفاب
ًٖاؼًا عساذه لهاؿ
،تٗشٗذه
،ىاولؼه ىاٌکساک
ٍ ي٘اٌچوّ
ؾاًاد ىاصَاهآ
ٍ
يٗذلاٍ
صا اًْآ
ٔبشدت
ٖگذًص
ٖلهاؼت سد ِاػسذه ٍ تاػا
يکوه تػا
ِبٌخ
ٕاّ
ِالوخصا ٕدذؼته کباػ
تٗشٗذاه
،ِػسذه
ٖگظٍٗ
ٕاّ
،ٖگٌّشف
ٔٗاهشػ
ًٖاؼًا
ٍ
ٔچخٗسات
ًٖاهصاػ لکؿ ٍ ن٘ظٌت سد َّاخ صا ىااًآ کاسدا ِاب ٖاّد
ذؿاب ل٘خد ِػسذه (
ىاساکوّ ٍ يَّک ،3
2009
ِب .) ناػص
يَٗال نػص ِاب ،ًٖاذا٘ه ٔاٗشظً سد ،4
ٕااخ ِاکٌٗا سااتفس اس
ًاهٍضل اب تؼ٘بً
دشف ي٘٘بت
،نٌ٘ک ذٗاب ىآ اس لَلؼه ىاابتسا
اب ي٘حه ىداه
ٍ ىػاوتخا تافشگ شاظً سد
ِاک سد سااتفس
1. Natsuaki et al 2. Bao et al 3. Cohen et al 4. Lewin
ذًشثثه
ٍ يٗا ساتفس سد ي٘احه ىآ ِاب
دَاخٍ
ىاه ذاٗآ . صا
،ٍٕ ُاگذااٗد تااؼ٘بً
ىااهدآ يااکوه تااؼً٘
لقتااؼه صا
ىاوتخاػ ىؼقاٍ
ىاذ٘ه ىػاوتخا دَاخَه
ذاؿاب . عااػاشب
ػاٌت ُذٗا يٗا دشف
ا ي٘حه لااوتحا اًْآ ي٘ب ٕساگصاػ ٍ
ٕاااّساتفس مااادًا تاابثه
اس ؾٗاضاافا
ٖااه ذااّد ( ااًلا ،5
2021 .) دشف ػاٌت ا
ِب اٗ ّٖاگؿصَهآ تفاب سد ي٘حه ٖتسابػ
ؾًاد صَهآ ا تلاکاـه ؾّاک اٗ صٍشب لاوتحا سد ِػسذه
ًٍٖشب ٕساتفس
ٕصاػ ٖاػسشب ٕدذاؼته تااؼلاٌه سد ُذاؿ
.تااػا ُذااؿ دَااخ ٔااؼلاٌه سد ىاساااکوّ ٍ ىَااػدشفتاگ
کسد ٍ حٗشااك يً٘اَااق صا تاابثه کاسدا ِااک ذااٌتفاٗسد ذه ي٘احه صا تلاذػ ٖاه ِاػس
ِاًاساکّضب سااتفس ااب ذاًاَت
ذاؿاب يبتشاه شتوک (
ىَاػدشفتاگ ىاسااکوّ ٍ
،6
2005 .)
کاسدا داد ىاااـً ىاساااکوّ ٍ عاااکَل ٔااؼلاٌه صا تاابثه
يباٍس ي٘ب
ٕدشف ؾًاد ىاصَهآ
، تلاکـه اب
ٕساتفس ىٍشب
ٕصاػ
ٕشتوک ٓذؿ تاػا ُاشاوّ
( ىاسااکوّ ٍ عااکَل ،7
2006 .) کاااٗ سد ضاااً٘ ىاسااااکوّ ٍ يگفتاااػا ِاااؼلاٌه
ٍٕس شب ٖل٘لحتاشف 31
ماادًا ٔاؼلاٌه ي٘اب ٔاٌباس سد ُذاؿ
اس سَکزاه ٌٔباس شثا ىاض٘ه تًَـخ ٍ ِػسذه َّخ کاسدا ذاًدشک ؽساضگ ٖفٌه ٍ يػَته (
يگفتاػا
ٍ ىاسااکوّ
،8
2013 .)
ٔاااؼلاٌه ٔاااد٘تً
ااااب ياااوکآ 914
ؾاااًاد صَاااهآ
سااتفس ساداٌؼه ٍ ٖفٌه ٌٔباس صا ٖکاح ًٖاتػش٘بد ؽااخشپ
شگ اااب ِااًا
ٍ دَااب ِااػسذه َّااخ کاسدا قخااـه
ذااؿ
ِااک
ٕاّساتفس
ٖتٗاوح ،نالؼه ي٘احه ٕااّ
ٕش٘گدااٗ
ياوٗا
ٍ
تلاهاااؼت تاابثه
اااب ىلااااؼوّ
ش٘ثأاات
ِسَااخسد
ْٖخَاات شااب
ٕاّساتفس ؽااخشپ
شگ ٔاًا ؾاًاد ىاصَاهآ دساد ( ياوکآ ،9
2021 )
.
ٖٗاشػ ضً٘ ىاشٗا سد دلاَف ٍ ُداص
( ٌچ 1398 ٌٔباس )
ًٍٖشب ٕساتفس تلاکـه
ٕصاػ ِاػسذه َّخ کاسدا ٍ ُذؿ
5. Long
6. Gottfredson et al 7. Loukas et al 8. Steffgen et al 9. Akman
ًَٔوً اب اس 506
ؾًاد ذاًدشک ٖاػسشب ىاَاخًَ صَهآ ِاک
ٖاٌؼه ٍ ٖافٌه ٔاٌباس صا ٖکااح حٗاتً
تلاکاـه ي٘اب ساد
ٕساتفس ٖاًٍشب ٕصااػ ُذاؿ
ٍ کاسدا ٍ دَاب ِاػسذه َّاخ
کاکٌاكا ىٍذاب ياباٍس ٍ َالٌه ِاػسذه َّاخ ِچشّ
کاسدا ٍ ٖااًٍسد ٕساااتفس تلاکااـه ىاضاا٘ه ،دَااب ُذااؿ
ًٍٖشب اػ ؽساضگ ٕشتوک ٕص .دَب ُذؿ
ٍُلاااػ ٔااٗشظً االاقسد ،ِااػسذه َّااخ صا کاسدا شااب
ؽصادشپ تاػلاًا
ٖباٗصسا ،ٖػاوتخا
ٕاّ
دشف ٖتخاٌؿ صا
ٖگتؼٗاؿ
ٖػاوتخا ا
ِب ًٖادّ٘
ىاَاٌػ کاٗ
ىاابتسا ٖاّلػ
َُقلاب ي٘ب شٌخ اکتسا لاوػا ؽااخشپ شگ ِاًا
ٍ ٕاشاخا
ٖؼقاٍ
اًْآ
ٖه داذولق دَؿ
( ىاسااکوّ ٍ ضًَاخ
، 1
2011 .)
ٖگتااؼٗاؿ
ٕاااّ
ٖػاااوتخا ااا
ًٖااادّ٘
تساااْه
،اااّ
،ؾااًاد
ؽشااگً
اااّ
ٍ تلاٗاااوت
ٖػاااوتخا
ٍ
ًٖااادّ٘
مصلا
ٕاشااب
ي٘٘ؼت
،فاذّا تٗشٗذه
،ساتفس دادٗا ،ياباٍس ؽصادشاپ
ٍ
ِب ىدشناػشًاخ تااػلاًا
ٖاٌ٘حه ٖاه شاب سد اس ٍ دشا٘گ
ٕاّذٌٗاشف لهاؿ
ًٖادّ٘
ذًٌاه ن٘اظٌت ىاادّ٘
ااّ
ٍ ىااـً
ىداد ،ٖلذوّ
تسااْه ٕااّ
ي٘اب ٕدشاف لهااؿ تاٗافک
ٍ
ُاگذاااٗد
ٕشااا٘گ
ٖػااااوتخا
ٍ ن٘اااظٌت لهااااؿ ٖتخاٌاااؿ
فاااٌؼًا
ٕشٗزااپ ( تااػا ٖااٌّر اااٗ ٖتخاٌااؿ ٍ وشااب
ىاساکوّ
،2
2017 .)
ؾااًاد اصَااهآ
ًٖ
ِااک شااب
ٖگتااؼٗاؿ اااّ
ٖػاااوتخا ٕ ااا
عااؼحا ؾَٗخ ًٖادّ٘
تا٘لاؼف سد ،ذاًساد يلاؼت ٕااّ
ِبداوتػا اب ٕش٘گداٗ
ٖاه تکشؿ ٕشتـ٘ب غفً
سد ٍ ذاٌٌک
فااٌؼًا تلاکـه اب ِْخاَه شٗزاپ
ٕ ىااـً ٕشتاـ٘ب اه
ٖ
( ذااٌّد ضاالکا ٍ ااًاٍ
،3
2012 .) ي٘ااٌچوّ
، لااٗاوت اااًْآ
تزال دَاخ ىلاااؼوّ ٍ ىااولؼه اب تبثه يباٍس صا ذًساد ٕسااتفس تلاکاـه ٖػااوتخا ٕااّساتفس ٕاٌثاسد ٍ ذًشبب ( ذٌّد ىاـً دَخ صا اس ٕشتوک ياؼکٗسا
ٍ ٍشاب ،4
2022 .)
کوّ ٍ اصَػد
ِؼلاٌه ًٖ ىاسا اب ٕا
ؾًاد ىاصَهآ ىاَخًَ
1. Jones et al 2. Berg et al 3. Wang & Eccles 4. Eriksen & Bru
ٖگتؼٗاؿ نْه ؾقً
ٖػاوتخا ٕاّ
ا ؾّااک سد اس ًٖادّ٘
ٖاًٍشب ٕسااتفس تلاکـه ٕصااػ
دَابْب ٍ ُذاؿ دشاکلوػ
ذًداد ىاـً ٖل٘لحت (
اصَػد
ٍ ىاساکوّ
،5
2021 ٔاد٘تً .)
کاسدا ؾاقً شگًاا٘ب ضً٘ ىاساکوّ ٍ شبَّ ؾٍّظپ ٔد٘تً
ؾًاد ىاصَاهآ ٖگتاؼٗاؿ صا ٕااّ
ٖػااوتخا اا
سد ًٖاادّ٘
ًِاـً ؾّاک
ًٍٖشب ساتفس ٕاّ
ٕصاػ دَاب ىاًآ ٓذؿ (
شبَاّ
ٍ ىاساااکوّ
،6
2019 ٍ ٖااکشت سَپذااوحا ضااً٘ ىاشااٗا سد .)
( ىاساکوّ
1397 ِاؼلاٌه ًٖ ،) ؽصَاهآ ذاًداد ىااـً ٕا
ٖگتؼٗاؿ
ٖػاوتخا اا ًٖاادّ٘
ااب ؾٗاضافا ٖٗااًاَت ن٘اظٌت
،ىادّ٘
ثػاب ؾّاک
ٕاّساتفس ؽاخشپ
شگ
ًِا
ٍ ؾٗاضافا
لح
ِلهؼه سد ؾًاد ىاصَهآ
ٖه دَؿ .
مادًا تاؼلاٌه قبً
ِػسذه َّخ ُذؿ لهاػ
ؾ٘اپ ٖاٌ٘ب
ٓذٌٌک ٔاٌ٘هصسد ٖوْه ،تااػاؼحا
اًاَػ
ٍ ٕاّذاها٘پ
ٕساتفس ؾًاد ىاصَهآ تػا . َٓاحً ِاب ِػسذه َّخ کاسدا
لهاؼت داشفا سد
ِػسذه
ٍ لهاؼت اًْآ اب لاهاَػ ٕساتخااػ
ذًٌاه ق٘لخت
،غباٌه
ٓصاذًا َٓاحً ،علااک ٍُشاگ
ٕذاٌب
ؾاًاد ىاصَااهآ ااب شگٗذااکٗ
ٍ اااب ياباٍس شٗاااػ ٍ ىااولؼه
ؾًاد ىاصَاهآ ٖاػساذه .تاػا ِتاؼباٍ
ِاک ااب تلاهااؼت
،يااوٗا
ٖتٗاااوح
ٍ شاا٘گاشف قخااـه
ٖااه
،ذًَااؿ شااتْب
ٖه ذاًٌاَت ٕااّدشبّاس ٖاؿصَهآ
ِاک ذاٌٌک رااختا شثثاه
ٖه
ٖگتؼٗاؿ ذًاَت
ٖػاوتخا ٕاّ
ا ًٖادّ٘
ؾاًاد ىاصَاهآ
ٍ ذٌک تَٗقت اس
ٕاّدشبّاس ًِاش٘گاـ٘پ
اس ٕاشاب ؾّااک
،ٕسذلق ساصآ
ٍ تٗرا
ٍ
ِب تًَـخ اشخا
دسٍآسد ( وشاب
،ىاساااکوّ ٍ 2017
َچساااْچ سد ،شااگٗد َٕااػ صا .)
ٕش٘گداٗ ٔٗشظً
ٖػااوتخا اا
،ًٖاادّ٘
ٍ ًٖاادّ٘ تاٗاوح
ٕساتفس
ِک ىاولؼه
ٕاشب
،ٖٗاػاٌؿ ؽسٍشپ
ٍ تاٗاوح صا
ِتػاَخ
ٍ عاؼحا ت٘لهاػ ؾًاد ىاصَهآ
ِئاسا ٖاه ،ذاٌٌک
شب ت٘ف٘ک يباٍس ؾًاد ىاصَهآ ىااولؼه ٍ شگٗذاکٗ اب د
س
ِػسذه َّخ صا ىاًآ ٖلک کاسدا ٍ ِػسذه تاػا سازگشثا
ٍ ؾًاد ىاصَهآ
ٕاساد
ٖگتؼٗاؿ ٖػااوتخا
اا ِاب ًٖاادّ٘
5. De Souza et al 6. Huber et al
سد ٖلکسَاً
ِاػسذه تباؼً
ِاب ؾاًاد اصَاهآ
ًٖ
ِاک صا
ٖگتؼٗاؿ
ٖػاوتخا ا
ًٖادّ٘
سادسَخشب ،ذٌتاؼً٘
دشاکلوػ
ذااًساد ٕشاتْب (
ىاساااکوّ ٍ ىَاػذَٗٗد ،1
2018 يٗاشااب .)
ٖػاوتخا ٖگتؼٗاؿ ٓصاػ ،عاػا ا
ٖه ًٖادّ٘
يواه ذًاَت
تاا٘ف٘ک ؾٗاضاافا ِااب ِااػسذه َّااخ کاسدا صا ٕشٗزااپشثا سد ىآ دَابْب ٍ يباٍس ؾاًاد
ىاصَاهآ ِاب ٍ ذاٌک کاوک
ِاًاکت ٕااّساتفس ؾّاک ِب ٖتظافح لهاػ کٗ ىاٌَػ ٕا
سادصاااب ٍ ٍ ٖوخاااْت ٕاااّساتفس ٕ ؽاااخشپ
شااگ شاادٌه ٕ
يااٗاصا ؛دَااؿ ٖااه ساااظتًا ،ٍس
،مٍشاافه ٖلذااه سد دٍس
ٖػاوتخا ٖگتؼٗاؿ اا
َّاخ کاسدا ي٘اب ٔاٌباس سد ًٖاادّ٘
ًٍٖشب ٕساتفس تلاکـه ٍ ِػسذه
ٕصاػ کاٗ ؾاقً ُذؿ
ٌِػاٍ ش٘غته .ذٌک افٗا اس شثثه ٕا
مادًا تاؼلاٌه سٍشه ٕساتفس تلاکـه ٓصَح سد ُذؿ
ًٍٖشب
ٕصاػ صا ٖکاح ُذؿ
ٕذؼبذٌچ ٍ ُذ٘چ٘پ ياٗا ىدَب
ٌٖ٘حه ٍ ٕدشف ىَگاًَگ لهاَػ صا شثأته ِک تػا ُصاػ ىٍسد لاهاَػ شب تاؼلاٌه شتـ٘ب ،يٗادَخٍاب .تػا ٕدشاف
ُاس
ُدَب ضکشوته تلاکـه يٗا صاذًا ؾٍّظاپ ماادًا ٍ ذًا
ِااب شااهاح ي٘ااحه صا داشاافا تاااکاسدا ِااب ِااخَت بااػ
تاـ٘ب ِخَت مٍضل ،ٕش٘گداٗ
ٕاّذٌٗااؼپ ٍ اّذٌٗااـ٘پ ِاب ش
ٖه ىاٗاوً اس ساتفس سد ٌٖ٘حه
ٖه ِک ذٌک سااٌک سد ذاًاَت
سد ٕذاؼب التخه تااؼلاٌه ٔاٌ٘هص ٌٖ٘حه لهاَػ شٗاػ ِاخَتاب .ذٌک نّاشف اس ٕساتفس تلاکـه ٓصَح تااؼبت ِاب
ًٍٖشب ٕاّساتفس سد تکساـه ٕاشب ُذؿشکر ٖفٌه ٕصااػ
ٍ ذااؿس االتخه داااؼبا شااب ٖاافٌه تاشااثا ،ُذااؿ دشااکلوػ
ٖل٘لحت اٌّشف سد ُذٗذپ يٗا ٕلااب عَ٘ؿ ٍ ىاًاَخًَ
ٍ کسد ٕاشاب ؾٍّظاپ ماادًا تسٍشاه ، التخه ٕاّ
ُذٗذپ يٗا اب يبتشه صاػشٌخ ٍ ٖتظفاحه لهاَػ ٖٗاػاٌؿ اٌتخا اس ناْه ياٗا کسد ،ٖافشً صا .تػا ُدشک شٗزپاً
ِب ُصاذًا ِچ ات ِػسذه َّخ صا َلٌه کاسدا ِک
ٍ دَبْب
تَٗقت ؼٗاؿ
ٖگت
ٕاّ
ٖػاوتخا ا
ًٖادّ٘
ٖه شدٌه ٍ دَاؿ
ٕش٘گداٗ يٗا قٗشًصا ٕساتفس تلاکـه اّ
ؾاًاد ىاصَاهآ
1. Davidson et al
ٖاه ٖاتاش٘٘غت ِاچ ساچد ٖاه ،دَاؿ
ؽصَاهآ ٕاشاب ذاًاَت
،ياباٍس ٕصااؼْب ٕاتػاسسد ٖتاحَٗلت ؽسٍشپٍ
،اّااوف
َُ٘ؿ اّ
ٍ يخ
ٖـه ذاٌک نّاشاف عساذاه سد ٖٗاشخا ٕاّ
ؾًاد ٕشظً ًٖابه يؼب يوه ات ُصَاح ياٗا سد دَاخَه
ٌِ٘هص ٖاًٍشب ٕااّساتفس ؾّاک ٍ لٗذؼت ٕاّ
ٕصااػ ٓذاؿ
ِاؼلاٌه ِاکٌٗا يواه .دَاؿ لكاح عساذه سد ىاًاَخًَ
ىذـً
شثا
ٖگتؼٗاؿ شب ِػسذه َّخ کاسدا
ٖػاوتخا ٕاّ
ا
ِب ًٖادّ٘
ىاٌَػ لأخ
ٖـٍّظپ تاؼلاٌه
ٖلخاد صا َٖٗاػ
ٍ يٍٗذت لذه
ٖلک
ٌِباس دشاف اػاٌت ٔاٗشظً اؼحشب اا
اب يَٗل ي٘حه ؾقً
ٖدًاا٘ه ٖگتاؼٗاؿ ٖػااوتخا ٕااّ
اا
ًٖااادّ٘
ؾااًاد ىاصَااهآ صا
َٕااػ شااگٗد تاا٘وّا
ٔااؼلاٌه
شهاح اس ىاـً
ٖاه ذاّد . يٗاشاب فذاّ ،عااػا ؾٍّظاپ
شااهاح
ٖااػسشب
ٔااٌباس
ٕساتخاااػ کاسدا
ِااػسذه َّااخ
ٍ
ٕاّساتفس
ًٍٖشب ٕصااػ ُذاؿ ااب ؾاقً
ٌٔاػاٍ
ٖگتاؼٗاؿ
ٖػاوتخا ا
ًٖادّ٘
.دَب
شير يااٗا ؾٍّظااپ صا
عَااً
ٖگتااؼبوّ
دَااب
ٍ يااباٍس ي٘ااب
ُصاػ لذه ٕاّ
ٕداٌْـ٘پ ااب
ُدافتاػا صا ؽٍس لذاه ٖبااٗ
تلاداؼه ل٘لحت ٕساتخاػ
ذؿ .
ؼهاخ
ٔ لهاؿ ؾٍّظپ يٗا ٕساهآ
٘لک
ٔ ؾًاد ىاصَاهآ
ًاشؼپ عساذه
ٔ غٌقه
ٌػَته
ٔ لٍا ،ِا٘هٍسا شْاؿ سد
لااػ
ٖل٘الحت 1400
- 1399 .دَااب قبااٌه اااب ٌ٘اـ٘پ
ٔ ٖااـٍّظپ
دَخَه
، ٕسااتفس تلاکاـه ٖاًٍشب
ٕصااػ ُذاؿ سٍد سد ٓ
ٌااػَته ٔ لٍا ىاشااؼپ ي٘ااب سد ٍ صا
ٕشتلااااب عَ٘ااؿ ىاضاا٘ه
دَب سادسَخشب
،يٗاشباٌب ؛
ًَِوً
ي٘ب صا ؾًاد ىاصَاهآ شاؼپ
سٍد
ٓ .ذؿ اختًا ٌِػَته لٍا
ِکادًآصا حااك
ىاشاظً
لقاذح ندح
ًَِوً
اس 250
ٍ 500
ًَِوً
اس لا٘لحت ٕاشاب
َلٌه
ٖه ذًٌاد
،يهَّ(
1385 ) ساا٘ؼه يتفشگشظًسد اب ٍ
5 ات 15
،ش٘غته شّ ٕاشب ًٖدَهصآ يٗاشب
عااػا ِاخَتاب ِاب
يٗاشؿ
ٍ تاًاکها دٍذاح 380 شافً
سد ياٗا ِاب ؾٍّظاپ
ؽٍس
ًَِوً
گ
٘ ش
ٕ
ِؿَخ
ٕا
ِلحشهذٌچ
ٕا اختًا .ذًذؿ
٘حاً ٍد ي٘ب صا ًَِوً اختًا ٕاشب
ٔ
ٖؿصَهآ
، کاٗ اذاتبا
صا ٍ ِ٘حاً
ِ٘حاً ىآ 3
ػسذه
ٔ
ٌػَته
ٔ اختًا لٍا ذاؿ
ٍ
ِػسذه شّ صا 5
علاک
ِب تسَك ذاؿ اختًا ٖفدالت
ٍ
وّ
ٔ ؾًاد ىاصَهآ سد شاهاح علااک
ااّ
ىَاهصآ ذًذاؿ .
ؽٍس يٗذااب اشااااخا گ
ِااااخَتاااب ِااااک دَااااب ِااااًَ
ِااااب
ذاااٍَٗک عٍشاااٍٗ صا ٖااااؿاً يٗاشااااؿ ااا
19 ٖااالٌ٘ؼت ٍ
ٕسَوح ت٘لاؼف َ٘ااؿ عساذااه
ٓ ٖاکًٍ٘شتکلا ٕاشااخا
(
ٕصاااده غااٗصَت )
ِهاٌـػشپ اّ
يااػَت مشف لگَگ ساگً
(
Google Forms
) ذااؿ اااختًا اشااخا ٕاشااب
ٍ ٕاشاب
ت ل٘وک
ِهاٌـػشپ اّ
لاَهؼه اب ٖگٌّاوّ يوه عساذاه ى
،
ذًَ٘پ سد ِهاٌـػشپ )کٌ٘ل(
ذٌچ
ٖػلاک ٍُشگ ُداد ساشاق
ذؿ . يٌ٘چوّ
ٕاشب ، صا ىاٌ٘وًا لَلح تقد
ًٖدَهصآ ااّ
ِهاٌااـػشپ لا٘وکت سد سشااقه
ذااؿ ِهاٌاـػشپ اااّ
شااظً شااٗص
ىاولؼه سد کٗ
صاب
ٓ
ًاهص قخـه ٖ ٖاؿصَهآ تاػاػ صا
ل٘وکت دَؿ صا ذؼب ِهاٌـػشپ تفاٗسد ٕاشب ٍ صاب
ٓ ًٖااهص
قخـه
ُذؿ مشاف قٗشًصا سااگً
تٗدٍذاحه ذاؿ داادٗا
.
تٗاًْسد ذؼب
صا جساخ ىدشک
ِهاٌـػشپ
ٕاّ
ؽٍذاخه ِاب
ىااؼکٗ َٕگلا يتؿاد ل٘لد خاػاپ
ااّ
ُداد ٍ ،تشاپ ٕااّ
ًَِوً
ِاب 374 شافً
لا٘لقت تافاٗ
. ِاب داشافا دٍسٍ کلااه
لهااؿ ِؼلاٌه ٌاػَته غاٌقه سد ل٘الحت
ٔ ،لٍا ٍ لاٗاوت
ًاّاگآ تٗاهس ٔ
ؾًاد ىاصَهآ ؾٍّظاپ سد تکسااـه ِب
يٌ٘چوّ .دَب
، قبااػ ِاًَگشّ يتؿاد
ٔ ضاً٘ ٖاًاٍس للاتاخا
ذاؿ ِاتفشگ شظً سد ِؼلاٌه صا جٍشخ کلاه قاٗشًصا ِاک
ٖػسشب
ُذًٍشپ ٕااّ
ُسٍااـه ياػَت سٍااـه ا عساذاه ى
،
د٘تً
ٔ قباَػ للاتخا
ًٖاٍس ملاؼتػا ذؿ ِتفشگ .
صجىس راسبا 1 - مبىــطسرپ ۀ
ــسردم ًّــج ۀ
رــیيلاد ( )DSCS
:
هاٌااـػشپ
ٔ ِااػسذه َّااخ يااػَت1
ىاساااکوّ ٍ شاا٘ب سد2
ُاگااـًاد شااٍٗلاد
آ اااکٗشه
ٖااحاشً
ٍ
ٖباااٗسادٌّ
ذااؿ .
اٌااـػشپ
ٔه
ِااػسذه َّااخ کااٗ
ساضاابا 23
ِااَٗگ
ٕا تااػا
ٍ
1. Delaware School Climate Survey 2. Bear et al
ُشوً
ٕسازگ ىآ عااػاشب اً٘
تشاک٘ل لهااؿ ًلاهااک
نفلاخه
; 1 ، نفلااخه
; 2
، ;نقفاَاه 3
ٍ ًلاهااک نقفاَاه
; 4 ،
ااٌهاد
ٔ تاشاا٘٘غت ىآ
صا 23 ااات 92 ِااچشّ ٍ تااػا شااوً
ٓ
ُذؿزخا شتلااب
،ذؿاب
ًاـً
ٔ
َّخ تابثه سد ِاػسذه تاػا .
ِهاٌـػشپ ُدشاخ حٌپ
عاا٘قه ياباٍس ؾاًاد صَاهآ اا نالؼه
(
ِاااَٗگ
ٕااااّ
4 ، 5 ، 8 ، 10 ، 13 ، 14 ، 15
ٍ 20
،) ياااباٍس
ؾًاد صَهآ ا ؾًاد صَاهآ ( ِاَٗگ ٕااّ
16 ، 17 ، 19
ٍ 21 )
،
تلاذااػ سد يً٘اَااق (
ِااَٗگ ٕاااّ
6 ، 7 ، 22 ٍ 23 )
، تااٌ٘ها
ِػسذه (
َِٗگ ٕاّ
3 ، 11 ٍ 12 ) ذًَ٘پ ٍ اب
ِػسذه (
َِٗگ
ٕاااّ
1 ، 2 ، 9 ٍ 18 ) دساد ٍ شاا٘ب ٖخساااخ ؾٍّظااپ سد .
ىاساااکوّ
( 2011 ٕااافلآ قااٗشًصا ِهاٌااـػشپ ٖٗاااٗاپ ،)
اس ابًٍشک سد
ُدشاخ عاا٘قه اٌباس
ٔ نالؼه اا ؾاًاد صَاهآ
88 / 0
،
ٌباس
ٔ ؾًاد صَهآ اا ؾاًاد صَاهآ 81 / 0
، تلاذاػ سد
يً٘اَااق 70 / 0
، تااٌ٘ها ِااػسذه 83 / 0
ٍ ذااًَ٘پ اااب ِااػسذه
83 / 0
ٍ ٗشااه
ٖٗاااٗاپ لااک عااا٘قه ضااً٘
93 / 0 ؽساضااگ
ذًدشک يٌ٘چوّ .
، ٖاػسشب ااًْآ ؾٍّظاپ سد ُصاػ ٖٗاٍس
ذؿ ل٘لحت ِک ٖلهااػ
ٕذا٘ٗأت ٖکااح صا ؽصاشاب لذاه
ٍ
ٖااوٗشک ٖاالخاد ؾٍّظااپ سد .تااػا ُدَااب ِهاٌااـػشپ ( 1393 ِهاٌاـػشپ ٕاشاب اابًٍشک ٕافلآ قٗشًصا ٖٗاٗاپ )
89 / 0 ؽساضگ .تػا ُذؿ ٖٗااٗاپ
ؾٍّظاپ سد ِهاٌاـػشپ
ٕاشب شهاح
ِفلثه
ٕاّ
يباٍس ؾًاد صَهآ اا نالؼه ياباٍس ،
ؾًاد صَهآ ا ؾًاد تلاذػ ،صَهآ سد
تٌ٘ها ،يً٘اَق
ِػسذه
ٍ ذًَ٘پ اب
ِػسذه
ِب شباشب ٘تشت 0.87
، 0.77 ، 0.61 ، 0.70
ٍ 0.63 .ذهآ تػد ِب
2 - ناًــجًو یجىــسدًخ خرــف (
):YSR
ٕاشااب
ٖدٌاػدَخ مشاف صا ىااًاَخًَ ٕساتفس تلاکـه ؾدٌػ ىاَخًَ
لاسَکػس ٍ ابٌخآ(3
، 4
1991 ) سد ؾدٌاػ ماظً
شاب ٌٖتبه ابشدت
ٔ اابٌخآ (
ASEBA
) .ذاؿ ُدافتاػا ياٗا
ِهاٌـػشپ يٌ٘اػ ٕاشب
11 اات 18 ٍ ُذاؿ ٖبااٗسادٌّ ِلااػ
ىاَخًَ دَخ اس ىآ
ٖاه ل٘وکت اٌک
ىاَاخًَ .ذ عااػاشب
3. Youth Self-report Scale (YSR) 4. Achenbach & Rescorla
ت٘ؼهٍ
ؾؿ ُااه لابق ،دَاخ شاّ
لاثاػ اس ِاب تسَاك
0
؛تػسداً ; 1
; ات
ٕذح اٗ
ّٖاگ تػسد ٍ 2
; ًلاهااک
اٗ
ًابلاغ
ِخسد ،تػسد
ٕذٌب
ٖه ذٌک عاػاشب.
ل٘لحت ٕااّ
ابٌخآ
ٍ لاسَکػس (
2001 ) سااتفس ىاگًااـً عاا٘قه ٍد ،
ىًَاق ٍ ٌٖکؿ ؽاخشپ
شگ تلاکـه ٕ
ًٍٖشب ٕصااػ ُذاؿ
ٖه ٖفشؼه اس
ٌک شاٗص صا يقف شهاح ؾٍّظپ سد .ذ عاا٘قه
ِب ىَبشه تلاکـه
ٕساتفس ٖاًٍشب ٕصااػ ذاؿ
ٓ مشاف ياٗا
ُدافتػا ذؿ ِک لهاؿ
ٍد عاا٘قهشٗص ساواؿ
ٓ 7 ( ااب ِاَٗگ
ٕاّ
2 ، 26 ، 28
، 39 ، 43 ، 63 ، 67 ، 72 ، 81 ، 82 ، 90 ، 96 ،
99 ، 101
ٍ 105 )
ٍ عا٘قهشٗص ساوؿ
ٓ 8 (
َِٗگ اب ٕااّ
3 ،
16 ، 19
، 20 ، 21 ، 22 ، 23 ، 37 ، 57 ، 68 ، 86 ، 87 ، 89 ،
94 ، 95 ، 97 ٍ 104 ) تػا
ٍ
ٌهاد
ٔ شوً
ٓ ىآ ي٘ب اتشفك 64
ساشق
ٖه دش٘گ . خؼً ٖٗاٗاپ ٍ ٖٗاٍس
ٔ دَاخ مشاف ٖخسااخ
ىاَخًَ ٖدٌػ ىٌَکات
ب اّسا ػسشب ٖ
ُذؿ د٘تً ٍ
ٔ ٖٗااٗاپ
ِب اب ًٍٖسد ًٖاؼوّ ؽٍس افلآ
اًَوً ٕاشب اس ابًٍشک ٕ
ٔ
لااک سد ىاااًاَخًَ
93 / 0 تلاکااـه عااا٘قهشٗص ٕاشااب ،
ًٍٖسد
ٕصاػ 89 / 0 تلاکـه ٍ
ًٍٖشب
ٕصاػ
ُذؿ اس 89 / 0
ؽساضاااگ ذاااًدشک
( ىاسااااکوّ ٍ ًٖاتاااؼبٗا
، 1
2011 .) سد
ٖالخاد ؾٍّظاپ ( ٖٗاااٌ٘ه ضاً٘
1385 ) باػاحه ااب
ٔ ٕااافلآ
ٗاشاه ،ٖاًٍسد ًٖااؼوّ ٕاشب ابًٍشک 86
/ 0 ٕاشاب اس
عا٘قه
ًٍٖشب ٍ ٕصاػ 87 / 0
ًٍٖسد عا٘قه ٕاشب اس
ٕصاػ
ؽساضااگ دشااک
. سد ؾٍّظااپ يااٗا ضااً٘
ٖااًٍسد ًٖاااؼوّ
ٕاشب ابًٍشک ٕافلآ قٗشًصا فلثه
ٔ ىًَاق شگ
ٕضٗ
0.85 ٍ
ٕاشب فلثه
ٔ ؽاخشپ شگ ٕ 0.70 .ذهآ تػد ِب
3 - مبىطسرپ ۀ یگتسیبض یوبـجیَ
ــ یعبـمتجا
صواد نازًمآ (
)SECQ
: هاٌـػشپ
ٔ
ٖگتؼٗاؿ
ًٖادّ٘
ا
ٖػاوتخا ؾًاد2
ىاصَهآ ( ص
ٗا ٍ ٍ
3ٖ
، 2012 ) ساضابا کاٗ
ؽساضگدَخ اب ّٖد
25 ًلاهااک( تشاک٘ل اً٘ سد لاثػ
;نفلاخه 1 ات ، ٕذاح ;نفلااخه 2
، ;نفلااخه 3
اات ، ٕذاح
;نقفاَه 4
، ;نقفاَاه 5
، ًلاهااک ;نقفاَاه 6 سد ِاک تاػا )
1. Ebesutani et al
2. Social emotional competence questionnaire 3. Zhou & Ee
ٕاشب سَپاگٌػ ُاگـًاد ؾًاد
ىاصَهآ ِاتفاٗ عاػاشب ٕااّ
ضکشه
ٕساکوّ
ًٖادّ٘ ٕش٘گداٗ
ا
ٖػاوتخا (4
2008 مشً )
اافلثه حٌااپ ِهاٌااـػشپ يااٗا .تااػا ُذااؿ
ٔ
ّٖاااگآدَخ
(
َِٗگ ٕاّ
1 ات 4 )
، ّٖااگآ ٖػااوتخا (
ِاَٗگ ٕااّ
5 اات
10 )
، دَخ
ٖتٗشٗذه (
َِٗگ ٕاّ
11 ات 15 )
، تٗشٗذه
ٌِباس
(
ِاااَٗگ ٕااااّ
16 اااات 20 )
ٍ ن٘وااالت
ٕشااا٘گ
ًِلاَهاااؼه
(
َِٗگ
ٕاّ
21 اات 25 ) ؾدٌاػ اس ٖاه
ذاٌک ؾٍّظاپ سد .
ٕاشاب اابًٍشک ٕافلآ قٗشًصا ًٍٖسد ًٖاؼوّ ،ٖخساخ
ِفلثه ٖگتؼٗاؿ ٕاّ
ٖػاوتخا ا ًٖاادّ٘
صااب سد
ٓ 71 / 0 اات
76 / 0 ؽساضگ ِهاٌاـػشپ َالٌه ٖٗااٗاپ شگًا٘ب ِک ُذؿ
ؾ٘پ ٖٗاٍس .تػا تفشاـ٘پ ااب عا٘ق سد ضً٘ ِهاٌـػشپ ي٘ب
،مَلػ عٍسد ٖل٘لحت داد ىاـً ٖؼ٘لگًا ىابص ٍ ٖهاٗس
ؾ٘اپ ٖاٗاٍس ٕاساد ِهاٌـػشپ ِک ي٘اب
تاػا ( ص
ٍ
ٍ اٗا
ٖ
،
2012 ).
قخااااؿ ٕااااّ
تاااٗافک سد ِهاٌاااـػشپ ٖدٌاااػ
ٖلقهاها ؾٍّظپ ىاسااکوّ ٍ ذًٍ
( 1398 ٖاػسشب ) ٍ ذاؿ
ٕاشاب اابًٍشک ٕافلآ قٗشًصا ِهاٌـػشپ ٖٗاٗاپ داد ىاـً
ِفلثه صا ماذکشّ
،ّٖااگآدَخ ٕااّ
ّٖااگآ ،ٖػااوتخا
،ٖتٗشٗذهدَخ تٗشٗذه
ٌِباس
ٍ ن٘والت ٕشا٘گ ًِلاَهاؼه
ِب اب شباشب ٘تشت 78
/ 0 ، 79 / 0 ، 80 / 0 ، 79 / 0 ٍ 77 / 0 .تػا
ٖٗاااٗاپ ضااً٘ ؾٍّظااپ يااٗا سد
ِهاٌااـػشپ قااٗشًصا
ٕااافلآ
ابًٍشک
ٕاشب
ِفلثه
ٕاّ
،ّٖاگآدَخ
ّٖاگآ
،ٖػاوتخا
،ٖتٗشٗذهدَخ تٗشٗذه
ٌِباس
ٍ ن٘والت ٕشا٘گ ًِلاَهاؼه
ِب ٘تشت شباشب 75 / 0
، 86 / 0 ، 79 / 0 ، 71 / 0
ٍ 0.71 ِبػاحه
.ذؿ دشگ آ
ُداد ٕسٍ
حٗشاـت يوه ،ىاشگـٍّظپ يػَت اّ
زخا ٍ ًٖدَاهصآ صا ّٖافؿ تٗاهس صا ىااٌ٘وًا ىداد ،ااّ
ِااًاهشحه ّاااگآ ،اااًْآ تاااػلاًا ىدَااب
صا ٖ تکشااؿ
ٕساااکوّ ٕاشااب سااا٘تخا يتااؿاد ٍ ِااًابلًٍاد ىدشااکً
سد
ِهاٌااـػشپ لاا٘وکت
ِااٗضدت .تاافشگ تسَااك اااّ
لاا٘لحتٍ
ُداد
ِااب اااّ
ؽٍس
ٖباااَٗگلا
ِاالداؼه
ٕاااّ
ٕساتخاااػ
ٍ اااب
ُدافتػا صا مشً
ساضفا تػاشٍٗAMOS
24 .ذؿ مادًا
4. CASEL
ٍتفبی بَ
ِب تا٘ؼوخ غٗصَت ٍاحل شثکاذاح ٍ لقاذاح ،ٖتخاٌاؿ
ًٖدَهصآ يػ
ِب اّ
٘تشت 12 ٍ 16 ( ي٘گًاا٘ه اب 10
/ 14 ) ٍ
سا٘ؼه فاشحًا (
85 / 0 )
ِب ٍ اٗاپ ٍاحل
ٔ ٖل٘الحت 97
شافً
( 9 / 25 ذكسد
ٗاپ سد )
ٔ ،نتفّ
149 ( شافً
8 / 39 ذاكسد سد )
ٗاپ
ٔ ٍ نتـّ
128 شفً
( 2 / 34 ذكسد )
ٗاپ سد
ٔ لَغاـه ناًْ
.ذًدَب ل٘لحت ِب سد
لٍذخ 1
، قخاؿ ٕااّ
ٍ ٖف٘اكَت
ٖگتؼبوّ غٗشتاه
ٕاّش٘غته ؾٍّظپ
ِئاسا
ُذؿ تػا .
ليدج 1 . یگتسبمَ سیرتبم یبَریغتم
صَيصپ
بَریغتم
1 2 3 4 5 6 7 8 9 11 11 12
1 . طبار ۀ صواد زًمآ ـ
- ملعم
2 . صواد زًمآ ـ صواد
زًمآ
70**
/ 0 -
3 . تیىما
ٍسردم رد
74**
/
** 0 64 / 0 -
4 . تلادع
ٍسردم رد
65**
/
** 0 62 /
** 0 56 / 0 -
5 . دوًیپ
ٍسردم بب
45**
/
** 0 53 /
** 0 47 /
** 0 57 / 0 -
6 . یَبگآدًخ
19**
/
** 0 19 /
** 0 15 /
** 0 21 /
** 0 19 / 0 -
7 . یَبگآ یعبمتجا
29**
/
** 0 28 /
** 0 23 /
** 0 22 /
* 0 22 /
** 0 52 / 0 -
8 . یتیریدمدًخ
23**
/
** 0 22 /
** 0 24 /
** 0 17 /
** 0 21 / 0 36 /
** 0 55 / 0 -
9 . تیریدم
ٍطبار
23**
/
** 0 22 /
* 0 23 /
** 0 21 /
** 0 26 /
** 0 38 /
** 0 48 / 0 53 / 0 -
11 . مصت ی م
ٍولاًئسم
25**
/
** 0 25 /
** 0 23 /
** 0 18 /
** 0 17 /
** 0 38 /
** 0 52 /
** 0 50 /
** 0 51 / 0 -
11 . شبخرپ رگ
** ی
36 / 0
** - 34 / 0
** - 35 / 0
** - 32 / 0
** - 38 / 0
** - 23 / 0
** - 32 / 0
** - 22 / 0
** - 22 / 0
** - 26 / 0 - -
12 نًوبق.
یسیرگ
27**
/ 0
** - 29 / 0
** - 29 / 0
** - 26 / 0
** - 31 / 0
** - 13 / 0
** - 24 / 0
** - 11 / 0
** - 13 / 0
** - 16 / 0
** - 72 / 0 -
هیگوبیم
89 / 24 29 / 12 94 / 9 12 / 11 40 / 10 39 / 18 75 / 25 78 / 20 56 / 18 65 / 19 62 / 10 05 / 9
ربیعم فارحوا
26 / 5 62 / 2 06 / 2 10 / 2 32 / 2 54 / 3 53 / 6 23 / 5 70 / 3 82 / 3 46 / 5 79 / 6
*p<0.05
**p<0.01
ِتفاٗ
لٍذاخ ٕاّ
1 ٕااّش٘غته ي٘اب ىاابتسا صا ٖکااح
؛تااػا ؾٍّظااپ يٗاشباااٌب
، ِ٘ااهشف ٖااػسشب ٕاشااب ٕاااّ
لذه ؽٍس صا ؾٍّظپ ٖباٗ
ُدافتاػا ٕساتخااػ تلادااؼه
صا لبق .ذؿ ىَهصآ
،لذه
ُداد
ٕاّ
تشپ فزاح ذًذاؿ
ٍ
ؾ٘پ مشف
ٕاّ
لاهشً
،ىدَاب دَابً
ناّ
ٖاٌخ ِاًاگذٌچ
ٍ
ٌٖخ ىدَب اّش٘غته
ٖػسشب ذؿ . اهٍشفه
ٔ لااهشً
ىدَاب ااب
ُدافتػا صا قخاؿ
ٖدک
ٍ
ٖگذ٘ـک
ٕاّش٘غته ُذّااـه
ُذؿ
ٖػسشب ذؿ . شٗدااقه ٖادک
ٍ ٖگذ٘اـک ىَابشه
ِاب
ماوت
ٕاّش٘غته
ُذّاـه
،ُذؿ شتوک صا
±2 دَاب ِاک ىااـً
ٖه ذّد غٗصَت ٘اّ
ماذاک صا ٕااّش٘غته ُذّااـه
ُذاؿ ااب
غٗصَت لاهشً
تٍافت سادااٌؼه دساذاً
. يواه ِاکٌٗا لااهشً
ىدَب
ُش٘غتهذٌچ اب
ُدافتػا صا ٗشه اٗدساه
ٖػسشب .ذاؿ
ِکادًآصا شٗداقه
وسضب شت صا 5 ٕاشاب ٗشاه ااٗدساه اب
ِ لضٌه
ٔ غٗصَت لاهشًش٘غ
ُداد اّ
ا تاػ ( ىشٗااب
، 1
2010
،) سد
قخاااؿ شااهاح ؾٍّظااپ
ٖگذ٘ااـک اااٗدساه
( 25 / 4 )
ِااب
تػد ذهآ
ٍ تبؼً
ًٖاشحب يٗا قخاؿ ( 24 / 2 ِاک دَاب )
صا ساذقه
ًٖاشحب 58 / 2 شتوک تػا
؛ يٗاشباٌب
، ؾ٘اپ مشاف
لاهشً
ىدَب ضاً٘ ُش٘غتهذٌچ ذا٘ٗأت
.ذاؿ ٕاشاب ٖاػسشب ناّ
ٌٖخ
،ًِاگذٌچ صا
ساهآ
ٓ لوحت
ٍ لاهاػ مسَات غًااٗساٍ
ؽصسا .ذؿ ُدافتػا لوحت
ِبػاحه عاا٘قهشٗص ٕاشاب ُذاؿ
ٌباس
ٔ ؾًاد صَهآ ا نلؼه
،
ٌباس
ٔ ؾًاد صَاهآ اا ؾاًاد ،صَاهآ
ِاػسذه تاٌ٘ها ٍ ِاػسذه اب ذًَ٘پ ،ِػسذه سد تلاذػ ِاب
٘تشت شباشب 33 / 0 ، 40 / 0 ، 45 / 0 ، 60 / 0
ٍ 41 / 0 تاػد ِب
ذهآ ؾ٘پ ش٘غته حٌپ شّ سد ِک ي٘اب
صا ساذاقه 10 / 0 شتاـ٘ب
دَب . يٌ٘چوّ
، ساذقه لهاػ مسَت ِاب ضاً٘ غًااٗساٍ
ا٘تشت
1. Byrne