SMOKING CESSATION PROCESS AMONG FEMALE SMOKERS IN BANGKOK PROVINCE
PRAPATSARA KHORATTANA
A THESIS SUBMITTED IN PARTIAL FULFILLMENT OF THE REQUIREMENTS FOR
THE DEGREE OF MASTER OF ARTS (POPULATION EDUCATION) FACULTY OF GRADUATE STUDIES
MAHIDOL UNIVERSITY 2006
COPYRIGHT OF MAHIDOL UNIVERSITY
กระบวนการเลิกสูบบุหรี่ของผูหญิงติดบุหรี่ในเขตกรุงเทพมหานคร
(SMOKING CESSATION PROCESS AMONG FEMALE SMOKERS IN BANGKOK PROVINCE)ประภัสรา ขอรัตน 4436519
SHPE/Mศศ.ม. (ประชากรศึกษา)
คณะกรรมการควบคุมวิทยานิพนธ : ประภาพรรณ อุนอบ, ศษ.ด., ลักขณา เติมศิริกุลชัย, Ph.D.
บทคัดยอ
การศึกษาครั้งนี้เปนการวิจัยเชิงคุณภาพวัตถุประสงคการวิจัยเพื่อศึกษาและสังเคราะห
กระบวนการเลิกบุหรี่ วิธีการปฏิบัติตัว ปญหา อุปสรรค และการแกไขปญหาอุปสรรคในการเลิก บุหรี่ของผูหญิงติดบุหรี่ และเพื่อศึกษาปจจัยภายนอกและปจจัยภายในที่มีผลใหผูหญิงติดบุหรี่
สามารถตัดสินใจและเลิกบุหรี่ได การเก็บรวบรวมขอมูลโดยวิธีการสังเกตแบบมีสวนรวมและ ไมมีสวนรวม รวมทั้งการสัมภาษณแบบเจาะลึก การคัดเลือกกลุมตัวอยางโดยวิธีการเลือกแบบ เฉพาะเจาะจงประกอบกับเทคนิคสโนวบอล เพื่อใหไดผูหญิงติดบุหรี่ที่อาศัยอยูในกรุงเทพมหานคร และสามารถเลิกบุหรี่ไดมาไมนอยกวา 6 เดือนกอนการสัมภาษณครั้งนี้ การวิเคราะหขอมูลโดย การสรางขอสรุปแบบอุปนัย การจําแนกขอมูล และการเปรียบเทียบขอมูล
ผลการศึกษาพบวา ผูหญิงติดบุหรี่มีหลายประเภท ซึ่งทําใหมีกระบวนการตัดสินใจเลิก บุหรี่แตกตางกัน ประเภทของกระบวนการเลิกสูบบุหรี่ของผูหญิงติดบุหรี่ในการศึกษาครั้งนี้
สามารถจัดแบงได 2 ประเภท คือ 1) การเลิกสูบบุหรี่ดวยตนเอง 2) การเลิกสูบบุหรี่โดยใชนิโคติน ทดแทนประกอบกับการรับคําปรึกษา(Counseling Technique) ปจจัยภายนอกที่มีผลใหผูหญิงติด บุหรี่สามารถตัดสินใจและเลิกสูบบุหรี่ไดสําเร็จ ไดแก การรับคําปรึกษาเรื่องการเลิกบุหรี่จากบุคคล รอบขาง มาตรการทางสังคม มาตรการทางกฎหมาย รวมทั้งปจจัยภายใน ซึ่งไดแก ความเชื่อมั่นใน ตนเอง การเปลี่ยนแปลงคานิยม ทัศนคติ ซึ่งเปนผลมาจากความเปลี่ยนแปลงดานสภาพแวดลอม จากการวิจัยครั้งนี้มีขอเสนอแนะวา การเลิกบุหรี่มีความแตกตางกันในผูหญิงติด บุหรี่แตละกลุม ดังนั้นการรณรงคใหผูหญิงเลิกบุหรี่ไดอาจตองใชแนวทางที่หลากหลายและ เฉพาะเจาะจงไปในแตละกลุมเปาหมายเพื่อใหเกิดประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น รัฐควรเพิ่มความเขมขน ในการตรวจอายุผูซื้อ และการแบงขายเปนมวน รวมทั้งการสรางคานิยมไมสูบบุหรี่ใหเกิดขึ้นใน สํานักงานขององคกรตางๆโดยการจํากัดสถานที่สูบบุหรี่จะมีผลใหผูหญิงติดบุหรี่สามารถเลิกสูบ บุหรี่ได
137 หนา.
Fac. of Grad. Studies, Mahidol Univ. Thesis /v
Fac. of Grad. Studies, Mahidol Univ. Thesis / iv
SMOKING CESSATION PROCESS AMONG FEMALE SMOKERS IN BANGKOK PROVINCE
PRAPATSARA KHORATTANA 4436519 SHPE/M
M.A. (POPULATION EDCATION)
THESIS ADVISORS: PRAPHAPHAN UN-OB, Ed.D., LAKKHANA TERMSIRIKULCHAI, Ph.D.
ABSTRACT
This study was qualitative research with the objective of studying and analyzing the smoking cessation process, problem, obstacles and solution during smoking cessation and external and internal factors affecting the decision to quit smoking among female smokers in Bangkok province. Data collection was participant observation, non-participant observation and in-depth interview. The key informants were selected by purposive sampling and snowball technique. Data was analyzed by classification and comparison of data including Analysis Induction.
The result showed that, there were various types of female smokers, who used two methods of smoking cessation: 1) Self-quitting and 2) nicotine dependency replacement with counseling. However, both types had similarities. External factors affecting the decision to quit were close personal support, social support and also laws related to smoking prevention and consumption control. Internal factors were self-efficacy, changing of attitude towards smoking, concern with the environment and context change.
The recommendations for the campaign for female smokers to quit smoking successfully must be varied and specific for each group of female smokers. The government should follow up laws related to smoking especially prohibiting cigarette sales for person aged 18 below and selling of individual cigarettes from a packet. No-smoking attitude should be promoted in the workplace and smoking zone limited. This could force female smokers to make a decision on smoking cessation.
KEY WORDS: SMOKING CESSATION / FEMALE SMOKERS / BANGKOK 137 p.
