• Tidak ada hasil yang ditemukan

DI SAN HAN NOM CUA DONG HO PHAN MAC ^^^,mt^M ^.^ 4 i

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2024

Membagikan "DI SAN HAN NOM CUA DONG HO PHAN MAC ^^^,mt^M ^.^ 4 i"

Copied!
7
0
0

Teks penuh

(1)

\ICUI

f3

Sl/U TAM - TU" LIEU THAM KHAO

DI SAN HAN NOM

CUA DONG HO PHAN MAC

PHAN DANG T H U A N ( • )

H g Phan Mac la mdt trong nhiing ddng hg ndi tieng cua xa Hoa Thanh huyen Yen Thanh tinh Nghe An.

Day la mot ddng hg "tram anh thi phiet", nhung bdi "thdi thi thay ddi, ddt lat trdi nghieng"^'^ dan din phai ddi tir ho Mac sang hg Phan dk tranh sy tmy sat. Tai nha thd ddng hg Phan Mac ngay nay cdn luu giu dugc mdt sd tu lieu Han Ndm bao gdm bien go va sdc phong hit siic quy gia giiip chiing ta hieu them vl

t 9

ddng hg ndi tieng nay. Xin dugc gidi thieu ndi dung tu lieu nay.

1. Bien ghi the pho tir dudng ho Phan Mac

7 9 t

Bien ghi the phd nay dugc treo trong nha trung dien cua tii dudng hg Phan Mac.

Nguyen vdn cha Hdn

^^^,mt^M ^ . ^ 4 i :^ ^ f ifr^^m ^ih^m^^MMmm

F^^ J,^§: ^ J. t # # # f <i:^.^^%

•^^t^n±^•^^^m^k^^'it ^. ^

i t X

^t -f^ ^ ^ # ^ 4g ^ 40 ^ i t

<i:±yx^^jfL$n^my^y^i:

ityA^i:Mj^;t^^^1i:^i:^^

^^t^i:AA±^st^^±^i:

±m^^i:tt ±f f^^^m.

^^.^mm±'k^i:^^±^'f

X ^ X X Ip. ^^ Jk ^^ ^f- ^% ^

^^^^ir^Miik^iL^^m

vu 3 ^ir

'k'Ait^'k^ A-t:fA-kfXXX JL ^ :i 4 ^ .t: ^ ii -I- ^ -S- * ^

X $, ^^^^ ^s.)t^t M. $i ^9 ^^

^^ ^ y^ % ^ff^t ^ ^ kiP^'t

^*^ThS. Vien Su hoc.

't

(2)

TAP CHI HAN NOM so 4 (125) - 2014 PHAN DANG THU AN

Phien dm:

Mgc Phan ky niem du&ng the pho chi biin

Long Phi Quy Mui nguyet tai Manh xuan, than ky thugng ha tat tap tii dudng hoac vj ngd tdc ngudng phiing ngii phuang thii biit, td ky ban tac Mac som phat tich, tuan ky nguyen tac Liing Dong khai CO, Hai Duomg Chi Linh the tmyln khoa giap cdng hdu. Qui 6 Cd Trai nghiep dien, Hoang vuomg dk ba minh diic da. Vien he xudt thdn minh lugc thuat di bien minh trdn vu biln, ti hilu tii tii tdn van dai nhu kiln.

Kinh duy! Nga gia thi Ly trilu Tl tudng, Trang nguyen Mac Hiln Tich, Trdn trilu T I tudng ludng quoc Trang nguyen Mac DTnh Chi hau due. Cdng sinh ha ngii nam. Nhi tai Trilu Tien qudc lien dang khoa giap. Cd dT dang vi thi, thii tu Vinh Quan cdng Dang VT sinh Trang nguyen Thugng thu Dang Thanh.

Thanh sinh Dang Udn, Udn sinh Dang Xuomg, Xuomg sinh Giai nguyen Dang Phii, Phii sinh Tan ly khanh Dang Nghi, Nghj sinh TTnh Quan cdng Dang Dat.

Dat sinh bat tu. Nhi nhan tdng huynh Bde sii cu, Tmng Hoa. Tii tii Tiln sT Hg bo Thugng thu Tich Diic hdu Dang Hoanh, Hoanh sinh tmdng Dang Thieu, Thi?u sinh tmdng tii Tiln sT Han lam Hieu ly Dang Thuat, Thuat sinh Minh

Diic, Minh Diic sinh Chinh Dai, Chinh Dai sinh Quang Hda, Quang Hda xung vu VTnh Dinh, VTnh Dinh sinh thap lyc nam. Tmdng Hdng Ninh nhan bien Bac bdn hd, thi Cao Bdng quy tii Dang Binh dir Hong Ninh Thai tii Phiic Thanh^'^ dn vu Nghe An. Binh cai tinh Thai doan, lich cu trung phudng tmng hau, diet Phiic Thanh hieu ngii phuang sinh tmdng tai Dai Ddng, thii tai Cai 6 c tam tii Phong Quang ba Huyen Nhai cai tdng mau tinh Phan, cu Trudng Thanh vi nga

7 X A

chi thliy td. Huyen Nhai sinh tmdng An Quang hau Huyen Lam, thii Nho sinh

X X

tning thiic Huyen Mac, Huyen Mac sinh Chinh Phiic, Chinh Phiic sinh Hue Phiic, Hue Phiic sinh Thien An, Thien An sinh Hue Chinh vi trudng chi Chieu td. Thii Dang Lam vi nga chi Thilu td Dang Lam sinh Dang VT, Dang VT sinh bat tu thanh tam phai, tmdng phai Sinh dd Dang Lugng, Dang Lugng sinh Huyen thiia Dang Trgng, Dang Trgng sinh Thanh Quang hdu Dang De. Dang De sinh Dang Linh, Dang Linh khoa dang tien. De nhi phai Chudng ca Ddng NghTa hdu Dang Vinh, Dang Vinh sinh

Sinh dd Dang Tan, Dang Dao, Tan sinh Chi huy sii Dang Dien. De tam phai Dang Thuy sinh Phd thien hg hdu Dang Chan. Thii Dang Chau, duomg duomg tai thugng tien td thi Hoang van tu nien cdng diic bdt hu.

X t

Ddng tgc can chi.

Hau due quan vien phu Dang Du Nam Phong Dang Dieu phyng soan.

74

(3)

DI SAN HAN NOM CUA DONG HO PHAN MAC

Dich nghia:

Bien ghi the pho

nhd tir&ng niem hg Mgc Phan

Thang Manh xuan nam Quy Miii Long Phi (?), than ky tren dudi tu tap d tii dudng ma ban rang tdc ta may gap Ngii phuang thii biit, ma theo goc thi phat tich tii Mac Som, theo ngudn thi tu Long Ddng md nghiep. Hai Duomg Chi Linh cac ddi luu tmyen khoa giap cdng hau. Que 6 Cd Trai ndi nghiep Hoang vuomg de ba diic sang vay. Cac ddi xa xua deu xuat Id thdn minh, nen lugc thuat di bien ma ke hit ra biln nay, dl

9 X

con hieu, chau hien mudn ddi nhu tai.

Kinh thay!

Gia the td ta la Ly trieu Te tudng, Trang nguyen Mac Hien Tich. Hau due

X X 9 f

la Tran tneu Te tudng Ludng qudc Trang nguyen Mac DTnh Chi. Ong sinh ha 5 con trai. Ngudi con thii hai tai nudc Trilu Tien cac ddi diu do dat. Do dd lay ten dem la Dang lam hg. Con trai thii la Vinh Quan cdng Dang VT sinh Trang nguyen Thugng thu Dang Thanh. Thanh sinh Dang Udn, Udn sinh Dang Xuomg, Xuomg sinh Giai nguyen Dang Phii, Phii sinh Tan ly khanh Dang Nghi, Nghi sinh TTnh Quan cdng Dang Dat. Dat sinh tam con trai. Con trai thii hai theo ngudi anh dinh cu d Bac qudc. Con trai thii tu la Tiln sT Hg bg Thugng thu Tich Diic hdu Dang Hoanh, Hoanh sinh con tmdng la Dang Thi?u, Thieu sinh con tmdng la Tiln sT Han lam Hieu ly Dang Thuat, Thuat sinh Minh Diic, Minh Diic sinh Chinh Dai, Chinh Dai sinh Quang Hda,

Quang Hda xung la VTnh Dinh, VTnh Dinh sinh 16 con trai. Con tmdng la Hdng Ninh phai chay trdn len Cao Bdng.

Con lit ciia Dang Binh va Thai tu cua

X

Hdng Ninh la Phiic Thanh lanh nan vao Nghe An. Binh ddi ho sang Thai doan,

9 ^ 9 f

may ddi sdng trung hau nai phudng ap.

9 /

Den ngudi chat la Phuc Thanh hieu Ngii Phuang, sinh con tmdng d Dai Ddng, con thii d Cai 6c, con trai thii ba la Phong Quang ba HuyIn Nhai ddi theo ho me la Phan, sdng d Tmdng Thanh lam Thuy td chi hg ta.

X A

Huyen Nhai sinh con tmdng la An Quang hau HuyIn Lam, con thii la Nho sinh tning thiic Huyen Mac, Huyen Mac sinh Chinh Phiic, Chinh Phiic sinh Hue Phiic, Hue Phiic sinh Thien An, Thien An sinh Hue Chinh. Hue Chinh la Chieu td chi tmdng. Con trai thii la Dang Lam la Thieu td chi ta. Dang Lam sinh Dang VT, Dang VT sinh 8 con trai thanh ba phai. Tmdng phai Sinh do Dang Lugng, Dang Lugng sinh Huyen thira Dang Trong, Dang Trong sinh Thanh Quang hdu Dang De. Dang De sinh Dang Linh, Dang Linh do dai khoa. De nhi phai la

X X

Chudng ca Ddng NghTa hau Dang Vjnh, Dang Vinh sinh Sinh do Dang Tan, Dang Dao, Tan sinh Chi huy sii Dang Dien. De tam phai la Dang Thyy sinh Phd thien hg hdu Dang Chan, con thii la Dang Chau. Tien td linh thieng hiln hi?n Hoang tdc v ^ nam cdng diic bat hii.

Toan tdc kinh can ghi lai.

Hau due quan vien phy Dang Du

Nam Phong Dang Dieu phung soan.

(4)

TAP CHI HAN NOM SO 4 (125) - 2014 PHAN DANG THUAN

2. Sac phong Dgo thie 1

Nguyen vdn cha Hdn

1^ i^ ;^ ^ 1^ # *^4- S ^li ^^^ .^ ^

# ; ^ ^ # i^ 'f^ t ^ t ^ - C # ^ ^;5

f ^ ^ # ^ # ^* 'I* 4 f^ ^ ii: ^

Phien dm:

sdc Nghe An tinh Yen Thanh huyen Tmdng Thanh xa Ddng thdn phung sy Ban canh Thanh hoang chinh trye tdi linh chi than. Nam tni linh iing, hudmg lai vi hiiu dy phong. Tii kim phi thiia

9 9 X

canh menh, mien [dien] mem than huu, tni phong vi Dye bao Tmng hung Linh phii chi than. Chuan nhung cyu phyng

X

sy. Than ky tudng hyu bao nga le dan.

Kham tai!

Thanh Thai thap tam nien thap nhi nguyet thap ngii nhat.

Dich nghTa:

sac cho thdn Ddng xa Tmdng Thanh huyen Yen Thanh tinh Nghe An thd phung vi linh thdn la Thanh hoang ban canh chinh trye tdi linh. Rdt nhilu idn linh ling, nhung tii tmdc din nay chua dugc dy phong. Nay Tram gdng nhan menh ldm, tudmg nhd cdng lao tdt dep ciia thdn, dac phong: Dye bao Tmng hung Linh phu. Phe chudn cho dan lang phung thd theo diln ll cu.

X

Than hay giiip dd che chd cho mudn dan cua tram. Nay ban sdc.

Ngay 15 thang 11 nien hieu Thanh Thai thii 13 (1901).

Dgo thie 2

Nguyen vdn cha Hdn

*4L

X 4c ^^ * ^ ti -^ ^ ^i * . #

^ ^ ^ t ^ ^^ JSL ^ -(& ^ ^f "A^ i L # S 7|c ^ 4- .^ ; t # >^ ^ # ^ ^^ 'f* t

^ # ^ ^-^ IT ^ * # * 4 @ -f* # ^ t-

Phien dm:

sac Nghe An tinh Yen Thanh huyen Tmdng Thanh xa Ddng thdn phyng sy Hdi tning Tam tmdng Phong Quang ba Phan tudng cdng^"'^ chi than. Nam tni linh ling hudng lai vi mdng ban cap sac van.

Tii kim phi thiia canh menh, miln niem than huu, tiii phong vi Dye bao Trung hung.

Dac chuan nhung cyu phung sy. Than ky tudng huu bao nga le dan kham tai.

Thanh Thai thap ngii nien thap nhdt nguyet nhi thap luc nhat.

Dich nghTa:

sdc cho thdn Ddng xa Tmdng Thanh huyen Yen Thanh tmh Nghe An thd phyng vi thdn tudng cdng hg Phan tudc Phong Quang ba, thi Hgi [timg] tning Tam tmdng. Linh iing td ro nhung tmdc day chua dugc dgi an ban cdp sdc phong.

Nay tram ndi theo menh ldm, nghT din

cdng lao cua than phong la Dye bao

Tmng hung. Dac chudn cho phyng thd

nhu cii. Thdn hay che trd cho dan ciia

tram. Nay ban sac !

(5)

DI SAN HAN NOM CUA DONG HQPHAN MAC

Ngay 26 thang 11 nien hieu Thanh Thai thii 15 (1903).

Dgo thie 3

Nguyen vdn cha Hdn

It X ^ ;^^ ^ ^ m -^ i^ ^i *. #

^^ ^^ t ^ # ^ ^^ f ^ * # * ^f -f^

# 4 ^ R l i : ^

Phien dm:

sac Nghe An tinh Yen Thanh huyen Tmdng Thanh xa Ddng thdn phyng sy Tmng nghTa Tudng quan vii ky liy Thanh Quang hau Phan tudng cdng^'*^

chi than. Nam tni linh iing, hudng lai vi mdng ban cap sac van. Tii kim phi thiia

9 X

canh menh, mien niem than huu, tni phong vi Dye bao Trung hung. Dac chuan nhung cyu phung sy. Than ky tudng hum bao nga le dan. Kham tai.

Thanh Thai thap luc nien thap nhat nguyet nhi thap ngii nhat.

Dfch nghTa:

sdc ban cho thdn Ddng xa Trudng Thanh huyen Yen Thanh tinh Nghe An thd phung vj than Tudng cdng hg Phan, la Trung nghTa Tudng quan, d ddi V6 ky liy, trude Thanh Quang hdu.

Linh ling td ro, nhung trude day chua

9 9

dugc dgi om ban cap sac phong. Nay

•tram ndi theo menh Idn, nghT din cdng lao cua thdn, phong la Dye bao Trung hung. Dac chudn cho phung thd nhu cii. Thdn hay che trd cho dan cua

9

tram. Nay ban sac !

Ngay 25 thang 11 nien hieu Thanh Thai thii 16 (1904).

Dgo thie 4

Nguyen vdn cha Hdn

# M. it. f? :# 4@ "A^ -^ # i^ j ^ t ^

t ^ -t' k^^'^A^m^^^ #. jf

^f ^s: z, # f p m. m ^

#4L

# i^ ^ ^

#^ -i: >ft lir ^ ^ # i^ ^ « #^ ^r ffl

Phien dm:

sac chi Nghe An tinh Yen Thanh huyen Trudng Thanh xa Ddng thdn

X

tdng tien phung sy Dye bao trung hung

X

linh phu, tang triing tam tmdng, Phong Quang ba Phan tudng cdng chi than;

Dye bao trung hung linh phii, Trung nghTa tudng quan vii Ky liy Thanh Quang hdu Phan tudng cdng chi thdn.

Tilt kinh ban cap sac phong, chuan ky phung sy. Duy Tan nguyen nien, tan quang dai le, kinh ban bao chilu, dam an ll, long dang trat, [dac]? chudn y cyu phung sy dyng chi qudc khanh nhi than ty diln. Kham tai!

Duy Tan tam nien bat nguyet thap nhat nhat.

Dich nghTa:

sdc cho thdn Ddng xa Tmdng Thanh huyen Yen Thanh tinh Nghf An tir tmdc din nay phung thd Tudng cdng ho Phan [my ty] Dye bao Tmng hung Linh phu, timg thi Hgi tning Tam tmdng, tmdc phong Quang ba; eimg vj thdn Tudng cdng ho Phan, [my ty] Dye

(6)

TAP CHI HAN NOM so 4 (125) - 2014 PHAN DANG THUAN

bao Trung hung Linh phu, la Tmng nghTa tudng quan, d ddi Vd ky liy, tudc

X /

Thanh Quang hau. Trai cac tan dugc ban cdp sdc phong, chuan cho thd ciing.

Nam Duy Tan thii 1 (1907), nhan dai ll len ngdi ciia tram, ben ban chieu bau, lam ll md rdng an hue, long trong dang trat, dac chudn cho phyng thd nhu cii dk ghi nhd ngay qudc khanh ma ghi vao

t 9

dien thd. Nay ban sac !

Ngay 11 thang 8 nien hieu Duy Tan thii 3 (1909).

Dao thie 5

Nguyen vdn cha Hdn

;$^ ^ ,S. 7t #. B^ it «: t ?t /fr ^ ^ ^t

Phien dm:

sdc Nghe An tinh Yen Thanh huyen Tmdng Thanh xa Ddng thdn phyng sy An Quang hdu Minh dat Tdi linh Phan phii quan chi thdn. Nam tni linh ling. Tii kim phi thiia canh menh, mien niem than huu, tni phong vi Dye bao Tmng hung Linh phu chi thdn.

Chudn ky phung sy. Thii ca thdn ky tudng hiiu bao nga le dan. Kham tai

Khai Dinh nhj nien tam nguyet nhj thap bat nhat

Dfch nghTa:

sdc cho thdn Ddng xa Tmdng Thanh huyen Yen Thanh tinh Nghe An phyng thd vj linh thdn Phu quan hg Phan [my ty] Minh dat tdi linh, tudc An Quang hdu. Linh iing td r5. Nay tram ndi theo

menh ldm, nghT din cdng lao ciia thdn, phong la Dye bao Trung hung Linh phu chi thdn. Chudn cho phung thd nhu cu.

Mong thdn hay che chd cho dan ciia tram. Nay ban sac !

Ngay 28 thang 3 nien hieu Khai Djnh thii 2 (1917).

Dao thie 6

Nguyen vdn cha Hdn

|4L X ^ ^ ' 4c ^ U -^ ^ 4i ^ #

^ ^ j^. m m i^^ ^ n ^ ^n ^% .t' k^^^A^^^ii^ M Jt ^^ <f^ #

# i i ^ 4c R. f^ ^ S >t Ip t «^ .^

^k^-^n^^^^xii.j^v3 ij

;!^o St 3^ t # # # ^ ^ f^ ffl i i l i / t

^^^iEA^I^^C-t^^El

Phien dm:

sac Nghe An tinh Yen Thanh huyen Tmdng Thanh xa Ddng thdn phyng sy nguyen tang Dye bao Tmng hung Linh

X

phu Tien kiet tmng nghTa tudng quan vu ky liy Thanh Quang hdu Phan tudng

X ^ /SI

cdng tdn than. Hg qudc an dan nam tni linh ling, tiet mdng ban cdp sdc, tni chuan hira phyng sy. Tii kim chinh trj trim tii tudn dai khanh tilt, kinh ban bao chilu, dam an le, long dang trat, tni gia tang Doan tiic tdn thdn. Dac chudn phung sy dyng chi quoc khanh nhi than ty diln kham tai

Khai Dinh ciiu nien thdt nguyet nhj thap ngii nhat.

Dich nghTa:

sdc cho thdn Ddng xa Tmdng Thanh huyen Yen Thanh tinh Nghe An thd ngai Phan tudng cdng^'*^ nguyen tang

78

(7)

DI SAN HAN NOM CUA DONG HQ PHAN MAC Dye bao Trung hung Linh phu Tien kiet

tmng nghTa tudng quan vii ky liy Thanh Quang hdu tdn thdn. Da bao ve nudc giiip dan rat nhilu idn linh iing, cac tuan tiet da timg dugc ban tang sac phong cho phung thd.

Nay mimg ngay ll tram trdn 40 tudi, nen ban chieu bau, lam ll md rdng an hue, cdng trang dang trat, gia tang cho

X > ,

than la Doan tiic tdn than. Dac chuan cho thd phung nhu cii de ghi nhd ngay qudc khanh ma ghi vao diln thd. Nay ban sac !

Ngay 25 thang 7 nien hieu Khai Dinh thii 9 (1924)^^^

Nhiing tu lieu Han van ndi tren da giiip chiing ta hieu them v l cdi ngudn ciia ddng hg Phan Mac ciing nhu truyen thdng khoa bang va ddng gdp cua ddng hg cho que huong xii Nghe.

Mac du phai ddi hg thay ten nhung con chau ddng hg Phan Mac van phat huy

dugc truyen thong hilu hoc va yeu nudc ciia minh.

P.D.T Chu thich:

(1) Van te td cua ddng ho Phan Mac.

(2) Theo gia pha ciia ho Phan Dang, hp Nguyen Phuang, Thai Duy thi thiiy to ciia ddng hp nay la Mac Phiic Thanh, con ciia vua Mac Mau Hpp. Theo Hgp bien thi phd ho Mgc va Toe phd ho Mgc a Nghe Tinh thi thliy td cua dong hp Phan Mac la cu Mac Mau Giang, con thii 14 cua vua Mac Phiic Nguyen.

Gia pha hp Ngd, goc Mac, d VTnh Tudng cung cho biet: Mac Mau Hpp cd mpt ngudi con ten la Thanh chay vao Thanh Hda.

(3) Phan tudng cdng tiic Phan Huyen Nhai con cua Mac Phiic Thanh.

(4) Phan tudmg cdng tiic Phan Dang De.

(5) Ban phien am dich nghTa tai lieu Han Ndm nay do Phan Dang Thuan thuc hien, PGS.TS. Dinh Khde Thuan hieu dinh./.

Referensi

Dokumen terkait