QUAN TRI DIA PHUONG TRONG PHAT TRIEN CAC DOANH NGHIEP NHO VAVUfA
• TS HA QUANG NGOC
• ThS TRAN THI MINH CHAU Bd Ndi vu
D
oanh nghigp nhd vd vtra cd nhigu uu thg nhu; ddi hdi it vdn; ndng ddng, Unh boat vdi nhirng thay ddi cua thi trudng;de ddi mdi ttang thidt bi, cdng nghg; cd kha ndng tao ra nhirng sdn pham don chigc, theo don ddt hdng, phu hpp vdi nhu cdu thi trudng.
Do cd nhiing uu thg nhuvdyngn doanh nghigp nhd vd vtra cd thg huy dpng vd tan dung dupc cdc ngudn li.rc xd hpi ehp ddu tu phdt trign; tao ra nhigu viec lam; gia tdng siic canh ttanh vd higu qud cua san pham; cung cdp cho xd hpi hang hod vd dich vu nhanh.
Trong nhirng nam vua qua, Ddng va Nha nudc ludn quan tdm vd dd cd nhigu chu tnrong cu thg dg xdy dung vd phdt trien cdng ddng doanh nghigp nhd vd vua. Ngdy 23-11- 2001, Chinh phu da ban hdnh Nghi dinh sd 90 vg ttp gidp phdt trign dpanh nghigp nhd vd vira. Ddy Id vdn bdn phdp quy cdp Nhd nudc ddu tign vg doanh nghigp nhd vd vira dirpc ban hanh. Tu ndm 2001 dgn nay, Chinh phd dd ban hdnh nhigu vdn ban phdp quy dg
khuygn khich, trp giup vd phdt trien doanh nghigp nhd vd vira. Ngdy 23-10-2006, Thu tudng Chinh phd dd ban hdnh Quygt dinh sd 236/2006/QD-TTg phe duygt Kg hoach phdt trien doanh nghigp nhd vd vira giai doan 2005- 2010. Ngdy 30-6-2009, Chinh phd ban hdnh Nghi dinh sd 56/2009/ND-CP vg ttp gidp phdt trien doanh nghigp nhd vd vua. Ngay 7-9- 2012, Chinh phd ban hdnh Quygt dinh sd 1231/QD-TTg phg duygt Kg hoach phdt tiign doanh nghigp nhd vd viia giai doan 2011 - 2015. Ngdy 17-4-2013, Chinh phd da quygt dinh thdnh ldp Quy phdt trign doanh nghigp nhd vd vua vdi muc tigu la phdi hpp vdi cdc ngdn hdng thupng mai dg gidp cdc dpanh nghigp cd cohdi phat trign. Quy md vdn ban ddu cua quy ndy Id 200 ty ddng, sau dd dd ndng Ign muc 500 t^ ddng vd ddu ndm 2013 tdng Ign trgn 2 nghin tj ddng'". Chinh phu cdng dd cd nhigu chuong trinh hd tta vg khoa hpc - cdng nghg ddi vdi doanh nghigp nhu:
Chuong trinh hd ttp phdt ttign tdi san tri tug cda doanh nghigp; Chuong trinh qudc gia ndng cao ndng sudt vd chdt lupng sdn phdm, hdng hda cua dpanh nghigp Vigt Nam dgn ndm 2020; Chupng trinh ddi mdi cdng nghg qudc gia dgn ndm 2020'^'.
LfLUANCHlNH TRj-So 7/2014
m Mr.HigNcCru-PHATTRIEN LYLUAN
Doanh nghiep nho vd viea ngdy cdng co nhieu dong gop cho nen kinh te
Ket qua la, cling vdi da phdt trien chung cua ca nin kinh td, sd lugng eac doanh nghiep nhd vd viia da phdt trien nhanh chdng vdi hang chuc nghin doanh nghidp dang ky hang ndm, eao nhat la cac nam 2009, 2010 vdi Idioang tten 80 nghin doanh nghiep dang ky thanh lap mdi nam'^'. Hien nay, tdng sd doanh nghidp nhd va vua da dang ky thdnh lap la gdn 693 nghin, chidm khoang 97% tdng sd doanh nghiep dang ky thdnh lap'^'. Thu hut tdi tren 50% lao ddngxa hgi va hang ndm ddng gdp tdi 40% GDP cua ca nudc. Nam 2005, Hiep hgi doanh nghiep nho vd vua Vi6t Nam dugc tiianh lap, da thu hiit ti-en 32 nghin hdi vien'^'.
Do quy md, dac di6m, tinh chat cua loai hinh, ngn doanh nghiep nhd va vua eiing gap nhilu khd khdn nhu: khd tiep can vdi cdc ngudn vdn chinh thiic cua ngan hdng; khd ed
LYLUAN CHfNH TRJ-S07/2014
dilu kien de ddu tu md rdng san xudt, dau tu cdng nghe mdi, nhdt Id cdng nghe ddi hoi ngudn vdn ldn; h ^ chl trong dau tu cho nghien ciiu, ddo tao; viec tilp can thdng tin vd khd thilt lap, md rpng quan he hgp tdc voi cac doanh nghiep ldn va doanh nghiip nudc ngoai, neu cd thi dl bi ddng, le thudc trong cac quan he gia cd, cung iing vat tu, nguyin lilu va sdn pham... Thdi gian qua cdc doanh nghiip nhd va vira da bgc lp nhilu ban chl: lung tiing trong vile lua chgn hudng kinh doanh; nang luc tai chinh, vdn tu ddu tu con thdp; cdng nghe lac hdu; trinh dd quan tri doanh nghiip cdn bdt c^p, chii yeu dua vao kinh nghilm; kha ndng Ijip kl hoach, td chuc, triin khai va kilm soat san xuat kinh doanh cdn hgn chl; khd ndng canh tranh cua sdn phdm, doanh thu, hieu qua hogt dgng kinh
m
doanh chua cao. Trudc nhung tdc ddng cda suy giam kinh tg, nhigu doanh nghigp nhd vd vua roi vdo hodn cdnh hgt sire khd khdn. suy giam san xudt, tdn kho vd np xdu'". nhigu doanh nghiep phdi gidi thg'". Tu ndm 2010 dgn nay, sd doanh nghigp dang ky mdi giam sdt lign tuc"». Bgn canh dd, mdt bd phdn khdng nhd thudng vi pham cdc quy dinh cua Nhd nudc ve quan ly kinh tg, mdt sd doanh nghigp phdi xu ly theo phdp ludt. Dg doanh nghigp nhd vd vua phdt trign, gdp phan hon niia vdo cdng cupc phdt trign kinh tg cda ddt nudc rat can cd su quan tdm, hd trp tit phia Nhd nudc, ddc biet Id cua cdc cdp chinh quygn dia phuang.
Chinh quyen dja phuang, theo quy dinh cua phdp ludt, cd trdch nhigm thuc ddy su phdt ttien kinh tg - xd hdi trgn dia ban va dupc giap nhigu nhigm vu cu thg thuc hien trdch nhigm nay. Trong ngn kinh tg thi tnrdng, chinh quyen dia phupng cung ddn cd nhirng budc chuygn ddi trpng phuang thuc hpat ddng tu dan thudn qudn ly nhd nudc sang th^c hien quan tri nhd nudc tai dia phuong.
Chinh quyen dia phutmg khdng chi thuc hien cac boat ddng quan ly theo thdm quygn md vdi cdc ngudn luc dupc qudn ly, chinh quygn dia phutmg phai td chuc qudn tri cac tdi nguygn do sao cho cd thg cung cap cdc dich vu cdng tdt nhat cho td chuc vd cdng ddn trgn dia bdn, thuc day kinh tg - xa hdi phdt trign.
Doanh nghigp nhd vd vira Id ngudn lyc quan ttpng dg phdt trign kinh td cho dia phuong vd cd nudc. Doanh nghigp nhd vd viia cd nhigu thg mgnh nhung ciing cd nhiing khdkhdnhanchg nhdt dmh. Dg cd the phdt huy siic manh, thdc ddy sir phat trign cua doanh nghigp nhd va vita, thuc hign chuc ndng, nhigm vu dupc giap, chinh quyen dia phuong cdc cdp, nhat Id cdp tinh, ttong thdi gian qua. da cd nhigu hoat ddng
nhdm phdt trign cdc dpanh nghiep nhd vd vira ttgn dia phuang minh.
Diy manh viic thuc hien cic chu trucmg, cUnhsacbcuaTrunguongibanbinbcaccbinh sich aia diaphuongphit triin doanh nghiep.
I ^ g u dia phuang da xdy dung va ban hdnh kg hpach phat tiien dpanh nghigp nhd vd vua cda dia phuong. Thep thdng kg ban dau, hign da cd 14/63 tinh thanh phd true thudc Trung irong dd cd Kg hoach phdt trign doanh nghigp nhd vd viia. Bgn canh dd, nhigu dia phuong ban hdnh cdc chinh sdch cu thg dg phdt trign doanh nghigp nho va viia ttgn dia ban. Nhigu tinh, thdnh phd thdnh lap Ban digu phdi hoac giao Ban ddi mdi vd phdt trign doanh nghigp td chiic trign khai kg hoach phat ttign doanh nghigp nhd vd vua. Nhigu dia phuang thdnh lap nhitng dan vl su nghiep vg xdc tign ddu tu, xdc tign thuong mai dg hd ttp phdt Oign doanh nghigp nhd vd vua.
Cai each tbu tuc hinh chinh tao diiu kiin thuin Ityi cho viec dangkykinh doanh, gia nhap thi trudng cua doanh nghiep.
Cdc tinh, thdnh phd da thuc hign co chg "mdt ciia" mdt cira hen thdng, thuc hign quy trinh ddng ky doanh nghigp tten Hg thdng thdng tin ddng ky doanh nghigp qudc gia.
Thuc hign cdng khai Bd thu tuc hdnh chinh thupc tham quygn gidi quygt cua cdp, ngdnh vd trign khai thuc hign cdi edch thd tuc hdnh chinh, gidm bdt cdc thu ti,ic phign hd. tap digu kign thuan lpi eho cd nhdn. doanh nghigp.
Tao dieu kiin vi dit dai.
Nhigu dnh, didnh phd da hodn thdnh Quy hoach Sli dung ddt dgn nam 2020 vd kg hoach su dung ddt ky ddu, cdng khai cdc quy hoach. Hdng nam, ban hdnh don gid thug ddt va nhitng quy dmh ve quy trinh thuc hign dgn bit giai phdng mat bdng, tao digu Men cho doanh nghigp thug mat bdng.
LfLUAN CHlNH TR!-So 7/2014
^ Mr.uiCN CCru - P H A T TRIJN Lf lUi^N
Tao diiukien cho cicdoanhn^ip tiip can cic ngudn vdn.
Da cd 10/63 dia phuang gdm Ha Ndi, Thdnh phd Hd Chi Minh, Hd Giang, Ydn Bdi, Bdc Ninh, Vinh Phuc, Ninh Thudn, Binh Thudn, Trd Vinh, Kign Giang thdnh lap Quy bao lanh tin dung cho doanh nghigp nhd va vua vdi tdng sd vdn trgn 512 ty ddng. trong dd cao nhdt la Thdnh phd Hd Chi Minh trgn 196 ty ddng vd thdp nhdt Id Bmh Thudn trgn 10 ty ddng'™.
Hd tro ning cao nang luc, kha ning canh tranh.
Nhigu tinh, thdnh phd tao digu kien cho doanh nghigp tigp can vdi cdc chmmg trinh, du dn ho ttp vg khoa hpc - cdng nghg, ddu tir ddi mdi thigt hi, day chuygn sdn xuat.
Tap digu kign ehp doanh nghigp boat dOng ttong linh vuc chg bign ndng, lam san thuc hign quy hoach vimg nguygn hgu, tdng ddu tu vao viing nguygn hgu nhdm 6n dinh sdn xudt vd ndng cao gid tei sdn pham.
Da td chtic nhigu hdi cha, tao digu kien cho cdc doanh nghigp tham gia nhdm qudng bd sdn pham va md rdng hpp tdc, dau tu.
Cung cdp bdn tin gid cd thi trudng ttgn Ddi phdt thanh va truyen hinh, td chiic cdc dodn doanh nghigp di tim higu thi trudng cdng nghg va xuc tign ddu tu, qudng bd sdn pham.
Day manh phat trien ngudn nhin luc.
Nhigu tinh, thdnh phd dd chu ddng bd tri vd huy ddng ngudn vdn dau tu ndng cao chat lupng cdc cpsdddp tao nghe ttgndiabdn.tilgn khai Chupng tiinh ttp giup ddo tao ngudn nhdn lyc cho doanh nghigp nho vd vira giai doan 2004 - 2008.
Hdttpddotaonghg.xdy dung md hinh trinh dign ky thudt vd ung diing thigt bi ttong san xudt, td chuc cdc ldp ddo dao. bdi dudng qudn Ijf doanh nghigp.
Tao lap mdi trudngxa bdi thuan i(M.
Nhigu dia phuong da trign khai thuc hign cdc chuang ttinh ho ttp phdp ly cho doanh nghigp nhd va vira.
Vigc td chitc gap mat nhdn Ngdy doanh nhdn Vigt Nam. lua chpn vd gidi thigu cdc doanh nghiep, doanh nhdn ed thdnh tich tham gia cdc cude binh chpn dupc quan tdm.
Mac du ttong thdi gian qua, cdc boat ddng quan tri dia phuong trong phdt trign cdc doanh nghigp nhd va vua cua chinh quygn dia phuang dd cd nhieu kgt qud, nhimg van cdn nhigu ban chg, thigu sdt nhu mdt sd chinh sdch ho tta doanh nghiep nhu kg hoach phdt ttien doanh nghiep vira vd nhd, xdy dung Quy bdo ldnh tin dung eho doanh nghigp... cdn cham, nhigu tinh, thdnh vdn chua trign khai, Vigc tigp can cdc ngudn vdn phdt trign doanh nghigp cdn gdp khd khdn. Mdt sd thu tuc harih chinh hgn quan dgn ddu tu vd boat ddng sdn xudt, kinh doanh dd dupc ddi mdi, cdi tign nhung vdn cdn rudm rd.
Dg tigp tuc thuc day su phdt trign cua cdc doanh nghigp nhd vd viia ttong thdi gian tdi, chinh quygn cdc dia phuang, cdn ndm viing cdc gidi phdp ldn dd dupc Chinh phu ngu ra ttong Kg hpach phdt trign dpanh nghiep nhd vd vita giai dpan 2011 - 2015, tigp tuc thuc hien tdt cdc ndi dung sau;
I. Tiip tiiC nhit quan chu tinor^phit triin doanh nghiip nhd va viia, chii ddng ban hinh nhiing chinh sich hop ly thuc day su phit tiiin cua doanb nghiip.
Cdc tinh, thdnh phd can sdm hodn thdnh vigc xdy dyng kg hoaeh phdt trign doanh nghiep nhd vd vita phu hpp vdi dinh hudng phat tiign cua dia phuang.
Cdn ban hdnh cdc co chg, chinh sdch khuygn khich cdc thdnh phdn kinh tg phdt trign theo hudng chd ttpng loai hmh kinh tg tu nhan, uu
LfLUAN CHlNHTR!-So7/2014
tien ede ngdnh, nghd, san phdm cd gia tri gia tdng cao, khai thdc tdt tilm ndng, lpi thi eua dia phuong, tham gia tich cue vdo qua trinh edng nghiep hda ndng thdn, xda ddi, gidm nghIo ttlndiaban.
2. Nang eao chit luang edng tic giai quyit tbu tue hinh chinh cho doanh nghiep.
Ddy manh cai edch hdnh chinh, chu ttpng cai cdeh thu tyc hanh chinh. Tdng cudng vile rd sodt, sua ddi, bdi bd thu tuc, giay td khdng cdn phu hpp, gdy pliiln ha cho doanh nghiip'"'.
3. HS tra doanb nghiip tiep can ngudn tii chinh, tin dung, nang cao bi$u qua su dung vdn.
Cac dia phuong can dilu tta, du bdo tinh hinh kinh t l - xd hpi phuc vii cdng tdc lgp kl hoach vdn va phuc vu dau tu tin dung phdt triin doanh nghiip nhd vd viia. Td chiic cdc boat dpng thdng tin, phd biln tdi doanh nghiip cdc CO chl, chinh sdch liln quan din tin dung, cochlxiilyniiro,...
Cac td chuc tin dgng cai tiln phuong thtic cho vay theo hudng don gian hda cac thii tuc, phii hgp quy dinh eda phdp luat, dieu kiln, kha ndng ndm bdt, tilp can cua doanh nghiip.
4. Ting cudng kba ning tiip c$n dit dai cbo doanb ngiiiip nhd va vira.
Tiln hanh ra soat, hoan chinh cdc quy hoach Sli dung dat, cdng khai cdc quy hoach, kl hoach Sli dung ddt dl doanh n ^ l p va ngudi ddn tilp qin, tim hiiu.
Tilp tyc cai each cac thu tuc vl giao dat, cho thui dat phuc vu boat ddng san, xudt kinh doanh theo hudng don gian hoa, nit ngdn vl thdi gian... Ddu tu xdy di^g vd hoan thien co sd ha tdng ky thuat tai cac khu cdng nghiip va cdc ciim cdng nghiip tren dia ban.
Nang cao bilu qud boat dpng cua Quy Phdt triin ddt tinh, thanh phd, tilp nhan cdc ngudn
vdn theo quy dinh cua phdp luat dl iing vdn va chi hd trg ttong linh vuc bdi thudng, ho tro, tdi dinh cu; tao quy dat vd phdt trien quy ddt phuc vu phat trien kmh t l - xa hdi cua tinh, thanh phd.
5. Ho tig ddi mdi edng nghi, nang eao trinb do ky thuat cho eic doanb nghiep nhd va vda.
Thanh ldp quy phdt ttiln khoa hgc cdng nghe cua tinh, thdnh phd nhdm hd ttg', khuyin khich cdc doanh nghiep phdt triin khoa hgc cdng nghe.
6. Trgfgiup pbit trien ngudn nhin luc cd tay nghe ebo doanb nghiep nhd va vda.
Nang cao nang luc qudn tri cho cdc doanh nghiip nho va viia. Tilp tuc ddu tu nang cao chat lupng cdc trudng dgy nghi, ede co sd dao tao. Dinh hudng dl cac co sd dao tao nghi tim hiiu vd lua chgn cdc hinh thiie, cdc nghi dao tao phii hpp vdi nhu cau su dgng thuc tl.
Xay dung vd hodn thien he thdng thdng tin vl thi trudng lao d0ng; kit ndi cung cdu lao ddng qua cdc he thdng giao dich vile lam dl tao thudn lgi cho doanh nghiip ttong tuyin dung lao ddng phu hgp vdi nhu cau.
7. H6 tia doanh ngbiep nhd va viia tidp can tbi trudng mdrdng sin xudt kinh doanb.
Hang nam, xdy dung ke hoach va bd tri kinh phi thuc hiln cdc hogt ddng xuc tiln thuong mai, hd trg' thdng tin, md rdng thi trudng, tao dilu kiln thuan lpi dl doanh nghiip triin khai cdc boat ddng xuc tiln thuong mai, quang bd sdn pham, ddy manh xudt khau cdc san pham thudc thi manh cua dia phuong va cd gid tri cao, tham gia vao chudi gid tri san xudt toan cdu.
8. Hd tm doanh nghiip nhd va vda tiongUnh vue ndng ngbiep, ndngthdn.
Thuc hien tdt chinh sdch khuyin khich doanh nghiep ddu tu vao ndng nghiep, nong thdn theo quy dinh tai Nghi dinh sd 61 (2010)
LfLUAN CHfNH TRI-SO7/2014
E ^
NGHIEN cCru - P H A T T R I E N LYLUAN ciia Chinh phu. Cdc dia phuong can triin khai thuc hien cd hieu qua quy hoach sii dung ddt phat trien tilu thu cdng nghiep, sdn xudt hang hoa thudc Chuong ttinh mue tilu qudc gia xdy dung ndng thdn mdi giai doan 2011 - 2015, phdt triin doanh nghiep d ndng thdn cd vl sd lugng va chdt lugng.Triin khai thue hiln ed hieu qua cdc chinh sdch khuyin khich phdt trien thu cdng nghiip, lang nghe, khdi phyc, hinh thdnh vd phat triin mgt sd nganh nghi thu cdng nghiip d ndng thdn.
9. Tiip tue cai thien mdi trudng kinh doanb, kiin toan va nang eao ning lue cho ca quan diu mdi thuc hiin cbinb saeh phit triin doanb nghiep nhd va vita.
Tilp tuc lam tdt hon nda viec tuyen truyin, phd biln, nang cao nhdn thuc vl vi tti, vai ttd, tam quan trpng cua phat trien doanh nghiep nho va viia, tdn vinh, khen thudng kip thdi doanh nghiep, doanh nhdn ed thdnh tich ddng gdp vao phdt triin kinh t l - xa hpi.
Kiln toan vd tdng cudng nang luc cho Sd Kl hoach va Dau tu trong viec quan ly vd phdt triin doanh nghiep nho vd viia, ddi vdi cac dia phuong cd sd lugng doanh nghiep ldn cdn sdm thdnh lap don vi dau mdi dl quan ly vd phat triin doanh nghiep nhd va vua.
Cac giai phap neu tten, vua mang tinh chat lau dai, vtra Id nhiing viec lam edp bach ma chinh chinh quyin dia phuong cdp rinh can thuc hiln dl giup doanh nghiip nho vd viia thoat ra khdi su suy thoai kinh te, tiep tue phdt triin manh me ttong thdi gian tdi a
(1), (2), (10) Nguyen Hoa Cuong: Khung chinh sich trong dinh hudngphat triin doanh nghiep nho va vua Viet Nam. Hgi thao Tang cudng quin
tri dia phuang diphit triin kinh ti tai cic do thi Wef Nam, Hiep hgi Do dli Vi$t Nam. EU vd Konrad Adenauer Stftung, Ha Ngi, 11-9-2013.
(3) NguIn: Cgc Qudn ly ddng ky kinh doanh, Bp Kg hoach va Ddu tu.
(4) NguIn: Cue Quan ly ddng ky kinh doanh, BO KK hoach va Dau tu.
(5) VINAME. Cing thong tin di6n td cua Hi6p hfli doanh nghi?p nhd va vira Viet Nam
(6) Theo dilu tra ciia VCCI c6: 21,88% doanh nghiep bi thua 15,19,2% hoa vin, 52,715% c6 lai chdt it va chi c6 6,22% co lai nhu mong mudfn, Xem: Ph^im Hoang Tiln, Ph6 Gidm die TT H6 Tri?
DNNW. VCCI. Hgi thdo Tdng cudng qudn tri dja phuang de phdt triin kinh tl tai cdc d6 thi Vl^l Nam. mep hOi Do thi Vi$t Nam. EU va Konrad Adenauer Stftung, Ha NOi, U-9-2013.
(7) Theo eye ddng ky kinh doanh, Bp Kl hoach va Ddutu, tinh dln31-12-2012 ttong ting sd 694.500 doanh nghi$p da dupc thanh l|p, cd nudc c6n 475.776 doanh nghiSp dang hoat dpng (chiim 68,5%), 19.104 doanh nghiep ngimg ho^it dOng, 111.145 doanh nghi$p dimg hoat dOng nhung khong ddng ky, 88.475 doanh nghifp da gidi th^
(ddn theo Pham Hoang Tiln).
(8) Trong nam 2012, sd doanh nghiep thanh lap mdi la 69.874 vdi sd vdn la 467.265 t^ ding g i ^ 9,9% ve sd doanh nghiep va 9% vl vdn so vdi ndm 2011, ddy la ndm thu hai lien tilp kl tii khi Ludt Doanh nghiep ndm 1999 co hieu Ivc sl lupng doanh nghiep thanh lap mdi gidm sut so voi ciing ky nam trudc (Theo Pham Hoang Tiln, nhutrfin).
(9) Thdng tu Lien tich sd 02/2007/TTLT/BKH- BTC-BCA ngay 27-2-2007 vd thong tu Uen tich so 05/2008/TTLT/BKH-BTC-BCA ngay 29-7-2008.
(11) Thii tu ty le danh gia cda doanh nghiip v6i 3 thii tuc hanh chinh thudng gdp khd khdn Ai neu la 15,1%; 28,9% va 33,3% (ddn theo Pham Hoang Tiln).
LfLUAN CHfNH TRI-So 7/2014