TRIEN KHAI N H I E M V U CUA NQANH N A M 2 0 I 4
NANG DO TUOI TRE EM TIT OlMl 16 LEN DUTQll 18 TUOI
TS. Nguyen Hai Huu Cue trtrdng Cue Bdo ve, Cham soc tre em
Viec ndng dg s y harp ly cda viec nSng d o
t u d i t r i em t d d u d i 16 ien dUc^
18 t u o i
Theo quy djnh tai D i l u 1 Cdng Udc Qudc te v l q u y l n t r i em (CRC) cOa L i l n hgp quoc thi trd em cd nghTa la ngudi dudi 18 tuoi, t r d trudng hgp luat phap ap dung doi vdi tre em dd quy djnh tuoi thanh n i i n sdm hon. Theo quy djnh tai Dieu 1 cua Luat B l o v l eham soc giaa due trd em: " T r i em quy dinh trong Luat nay I I edng dan Vidt Nam dudi mudi s i u tuoi". Nhuvay, xet ve khia canh dinh nghia the nao la t r i em, thi l u i t p h i p Vidt Nam cd hai d i l m khac vdi djnh nghTa quy djnh trong Cong Ude,
dd la: Do tudi trd em cUa Viet Nam dugc quy dinh thap hdn; Gidi han la cdng dan V i l t Nam. Ban luan v l dinh nghTa nay cung da duge nhieu ehuyen gia phan tfch, d^nh g i l v l cung cd d i l m thong nhat vdi nhau, nhung cung cd diem chUa thdng nhat duge vdi nhau. D i l m thdng nhat la vide n i n g do tuoi t r i em t d dudi 16 tudi Idn dudi 18 tudi vi nhdng ly da sau day: trUde h i t , Viet Nam la nddc dau t i l n trong khu vye c h i u A va I I nudc t h d hai t r i n the gidi phd chuan Cong Udc v l q u y l n t r i em cOa L i l n hgp quoc v i o n g i y (20/2/1990). T i l p nda, theo thong ke cua Td chdc Unicef tai V i l t Nam, tinh d i n t h i n g 12/2013, trong s6 66 qudc gia cd dugc thdng tin v l do tudi trd em chi cd 12 quoc gia quy dinh do tudi tre em khae vdi Cdng Ude v l q u y l n t r i em cua Lien hgp quoe (54 nude quy djnh do tudi t r i em dUdi 18 tudi, 2 nudc q u y d j n h d u d i 2 1 tudi, 4 nude quy dmh do tudi dddi 17 tudi v l 6 nude quy dinh dddi 16 tudi, trong do ed Vidt Nam).
D i l u n i y cho t h i y xu hUdng hgi nhap v l d d tudi t r i em dang dien ra r^t nhanh, vi vay Vidt Nam cung d n n g h i i n eUu d i l u chinh cho phu hgp. TrUde day chung ta cdn dua ly do dSt nudc cdn ngheo, kinh t l -
tuoi Irc em den duai IS. se tao dieu kien cho Ire duac bdo ve, chdm soc day dii. lodn dien han.
xahdi cdn khd khan, vide quy djnh do tudi trd em dudi 16 lade cdn cd k h i nang b l o d i m v l nguon luethuc thi d e ehinh sach v l t r i em, nhung t d nam 2010, V i l t Nam d l ra khdt danh sach cle nude nghdo, d i l u dd eung ed nghTa la tiem lUe kinh t l v l phat trien xa hgi d l d mUc kha hon, do vay vile m d rgng ddi tugng tre em v l thUe thi d c chfnh sleh tro giup t r i em eung la d i l u hgp ly. Han nda, vide n i n g dd tudi t r i em len dudi 18 cung se tae ddng tot d i n vide k h u y i n khfch hge tap eua trd em. Khong p h l i ngau nhidn ma CRC lai quy dinh trd em la ngudi dudi 18 tuoi, vi r i n g , n i u 6 tudi vao hgc Idp mgt va vdi chuong trinh giao dye hidn nay la 12 nam thi den het 17 tudi, budc vao tudi 18 c l e em hoc h i t chuang trinh giao duc phd thdng;
con n i u hoc het chuang trinh trung hgc ca sd { h i t Idp 9) eac em trdn 15 tuoi. Vi vay, viec xac djnh do tudi t r i em hay do tudi lao dgng toi thieu cd y nghia rat quan trgng va cd lidn quan chat c h l vdi dd tudi di hoe cua tre em. Vide tre em b i t dau di hgc tieu hgc {ldp 1) vao nam 6 tudi eung la mgt cdng trinh khoa hgc m l ngudi ta da chUng minh r i n g d dp tuoi do thi t r i em mdi ed du sUe khde xdt ve mat t h i chat 6e hgc tap, va k h i nang tiep thu k i l n thdc, cd y thdc v l vile
•AP CH[ LAO O O N G V A X A H 0 I - S 6 470 + 471 ( t u 0 1 - 3 1 / 1 / 2 0 1 4 )
T R I E N KHA) N H I € M V U COA N G A N H N A M 5 0 I 4
hgc tap, co tfnh t y chu trong moi quan he vdi ban b l ciJng trang Ida. Chinh vl vay ma hau het cac qudc gia tren the gidi deu xac dinh do tudi di hgc tieu hgc la 6 tudi, do vay, neu Luat t r i em sda ddi lan nay quy djnh trd em la ngUdi dddi 18 tudi se khuyen khich d c gia dinh cho con em hg di hgc va d i l u nay cd Igi han cho t r i em. 0 6 n g thdt, cac n g h i i n cufu cijng cho thay rang, tuoi dddi 18 la d d tuoi dang phat trien de hoan thien ve mat the chat, nhan thUe cdn non ndt, chUa day du, tam sinh ly cdn chda dn djnh, vdng vang, dng x d chua chin chan... Chinh vi nhdng ly do nay ma do tuoi dudi 18 tham gia d c hoat dgng dan sd, lao dgng hay lien quan d i n phap luat van can cd ngUdi giam hg hay sy dong y cua gia dinh, dieu nay khdng chi phap luat Viet Nam quy djnh ma qudc te cung quy djnh nhUvay. D i l u dac biet, viee nang do tudi tre em l l n dUdi 18 cd anh hudng den vide b l o dam thUc thi chfnh sach bao trg xa hgi hay khong, day la van de phdc tap nhat can 6tftfc nghien eUu lam ro han.
Tuy nhien, theo phan tfch sa bd thi ed hai d c h x d ly, each t h d nhat la vide nang do tudi tre em ldn dudi 18, nhUng vide thyc thi d c chinh sach ddi vdi nhom trd em t d 16 d i n dudi 18 ed the cham lai sau vai nam so vdi khi Luat duge ban hanh, theo each nay thi lo ngai ve k h i nang bao dam ngan sach thyc thi cac chinh sach trg giiip doi vdi tre em se khdng cdn nda.
Song, eung co nhdng nghien cUu sa bg cho rang v i l e nang do tudi tre em ldn dudi 18 tudi cung khong anh hudng ldn den vide chi ngan saeh ddi vdi viee thyc thi d c chinh sach bao trg xa hgi doi vdi trd em.
Diem chUa thong nhat cao la dinh nghia ve trd em trang luat sda ddi nay ed gidi han la cong dan Vidt Nam hay khdng; quan diem thU nhat cho rang dinh nghia v l tre em thi khdng can gidi han do la edng dan Viet Nam, de nd phu hgp vdi t h o n g le quoc te; cdn pham vi dieu chfnh cua Luat sd quy dinh ap dung vdi trd em la cong dan Viet Nam. Tuy vay, cung c d q u a n diem thU hai cho rang can quy dmh rongay trong Dieu 1, tre em la cdng dan Viet Nam dudi 18 tudi; vi luat nay ehi ap dung ddi vdi cong dan Viet Nam, con tre em d c qudc gia khac song tren lanh t h d Viet Nam se thyc hien theo cam k i t hoae thoa thuan song phuang, trong trudng hap chua co cam k i t hay t h o i thuan song phuang giOa hai nude thi ap dung theo quy djnh cua cdng udc qude te ve quyen trd em ma quoe gia do da phd chuan, h o l e thuc hidn t d n g phan neu qudc gia do cd bao lUu mdt so dieu luat nao do. Xet ve b i n chat thi hai quan diem nay khong co su khac nhau Idn vi nd ehi l i l n quan d i n pham vi dieu ehinh cua luat ma thdi; do
vay ap dung each nao cung cd the chap nhan dugc vi khong cd gi trai vdi cac quy djnh cCia Cong Udc ve q u y l n tre em cUa Lien hap quoc.
Viec n a n g d o t u o i t r e e m tii dUdi 16 len duc^
18 t u o i va viec thtfc t h i c h i n h sach xa h o i Chfnh sach xa hgi doi vdi t r i em 6 nUdc ta c6 pham vi rat rgng bao trum tat ca nhdng ITnh vtfc eo lien quan den viec bao d i m thUc hien d c quyln cOa tre em. Vi le dd ma vide nang do tudi tre em tU dUdi 16 Idn dudi 18 can phai dugc nghien cdu va lam ro vcfi kha nang thyc thi eac chinh sach xa hgi ddi vdi t r i em.
Chinh sach xa hgi d nUdc ta dugc chia theo nhieu cau phan khac nhau, bao gom ehinh saeh giao due, y te, b l o hiem xa hgi, bao t r g xa hdi, chinh sach dan tgc, dan sd ke hoach hoa gia dinh, tdn giao... Trong sd 7 n h d m chinh sach xa hgi ndu trdn thi cd mot so nhdm chinh sach lien quan true tiep tdi vide ning do tudi tre em tU dUdi 16 len dUdi 18 tudi, bao gom chinh sach t r g cap xa hgi, chinh sach mua t h i blo hiem t e v a chinh saeh ho t r g giao dye. Van d l dat ra la anh hUdng eua viec nang do tudi tre em vdi viec thue hien eac chinh sach do nhU the nao, nhUviec tang quy m d ddi tugng hUdng chinh saeh xa h6i,va tang ngan sach Nha nUdc trong v i l e thUc h i l n chfnh saeh, tang ehi phi quan ly doi tUang.
Ve thtfc hien chinh sdch tracap xa hpi, theo b l o cio cua d c dja phuang va so lieu k h I o s i t cua Tdng cue Thong ke, dan sd tre cua nUdc ta tU 0 - dUdi 16 tudi cd khoang 25,25 trieu vao nam 2012, chiem khoing 29% dan sd ea nudc, trong do 66 tudi t d 0-du6i 6 tudi gan 9,6 t r i l u va cd xu hudng tang nhanh trong nhdng nam gan day, nhdm t d 6-dUdi 16 tudi co khoang 15,65 trieu, n h u vay binh quan moi do tuoi cd k h o i n g 1,5 tneu tre em. Neu nang do tudi t r i em them 2 do tudi thi sd tre em se tang t h i m 3 trilu, tiJc la khoang 28,25 trieu chiem 31,38% dan sd c l nUdc (gan mgt phan b a d a n s d d nUdc). Trdn thyc t l , viec thyc hien chinh sach tra cap cho cac doi tUdng bio t r g xa hgi, ey the la nam 2011, ca nUdc cd khoing 1,73 trieu doi tugng dugc hudng t r g cap hang thing tai cgng dong, trong do cd k h o i n g 400.000 t r i em;
den nam 2012, cae con so tuang dng la 2 trilu vJ k h o i n g 450.000 trd; nam 2013 Udc tinh khoing 2,3 tridu ddi t u g n g thy hudng, r i l n g t r i em la 500.000 (chiem k h o i n g 1,98% dan sd trd em). Khi nang il5 tudi trd em len dudi 18 tudi, dan sd t r i em tang thim 3 tridu, neu t^ Id dugc hudng tra cap xa hgi II 1.98*
thi cijng chi cd them k h o i n g 59.400 em (lay trdnli 60.000 em), tang thdm k h o i n g 12% ddi tuang t r i em hudng t r g cap.Theo mdc chuan tro cap tdi t h i l u hlfi"
TAP CHI LAO O O N G v A X A H O I - So 470 + 471 ( t u 01-31/1/201^
T R | € N KHAI N H i e M V U CUA NGANH N A M 2 0 I 4
nay la 270.000 ddng/thang, thi mdt nam chi khoang 3,24 tridu ddng, vdi so lugng tang thdm 60.000 t r i thi kinh phi tang thdm mdt nam cung chi k h o i n g 194 ty ddng, n i u mdc t r g cap blnh quan cho d c em b5ng 1,5 ian mde chuan t r g cap toi thieu thi mdc chi tang t h i m cung chi khoang 291 X^ ddng. So vdi tdng ehi trg cap xa hdi nam 2011 cung ehi tang k h o i n g 3%.
Ddi vdi nhUng ngudi dan than nudi eon nhd thugc d i l n hg ngheo, theo b l o d o eua eae dia phuang trong nhiing nam qua sd lugng ngudi dugc hudng trg cap eung chi k h o i n g gan 100.000 ngudi va ty I I hg ngheo h i l n nay eua nude ta giao ddng trong k h o i n g 9-10%, neu ed dang do tudi trd em t h i m hai dd tudi nda v l sd ngUdi thugc didn dan than nuoi con nhd eijng khdng vUgt qua 2.000 ngudi, vdi mUc trg cap xa hgi bang vdi mdc chuan 270.000 d d n g / t h i n g , 3,24 t r i l u ddng/nam thi kinh phi tang thdm cung chi k h o i n g 6,48 ty dong, con so khdng dang ke so vdi ngan sach ehi t r g cap xa hgi hien nay.
Vi chinh sdch bdo hiem y te, theo bao d o cOa d c dja phuang den eudi nam 2012, do bao phu eda bao h i l m y t l dat mdc 60% dan sd, nhUng dan so tre em lai cao han, k h o i n g gan 70% trd em dugc cap t h i b l o hiem y te hoac dugc t r g giup mua thd. Neu vdi mUe mua t h i b l o hiem y t l la 4,5% mdc luang tdi t h i l u h i l n nay thi menh gia thd khoang 567.000 ddng/nam. Ddi tugng duge ho trg mua t h i b l o hiem y te ude tinh tang thdm k h o i n g 62.000 trd em thi chi phi eung s l tang t h i m k h o i n g 35 ty mdt nam.
Chinh sdch gido due, hidn nay Nha nudc da cd ehinh sleh mien g i l m hgc phi doi vdl nhdm t r i em hudng t r g cap xa hgi, trd em n g h l o , t r i em d i n toe t h i l u sd, trd em c u t r u tai nhdng dia ban khd khan dang theo hgc cac bac hge phd thdng, d e trudng cao d i n g , dai hgc, trUdng n g h i v l trd em hge d e trudng dan tgc ndi tru; mgt sd ddi tugng t r i em thudc didn hgc mSu g i l o , tieu hgc, trung hgc phd thdng d dja b i n dac biet khd khan cdn dugc ho tra bda cam trUa; t r i em hgc cac trudng ndi tru duac t r g d p xa hdl, t r i em hgc trddng ban tru neu p h l i thud n h i tro dugc hd t r g t i l n trg... Xdt ve doi tuang tang t h i m thudc dien hUdng chinh sach nay khi ma nang d d t u d i t r i em t d d u d i 16 Idn dudi 18 gan nhu khdng cd hole ed eung khdng dang ke. V l ea b i n , chinh sleh g i l o dye hien nay cung da bao phu gan het t r i em nghdo, trd em vung dan tgc thieu sd va tre em thudc didn can nghdo, n i u cd thyc hidn chinh sich miem g i l m hgc phi thi eung chl la g i l m thu eua d c trudng v l k h o i n kinh phf n i y ciJng khdng Idn.
Chi phi tU n g i n sich cho chinh sleh giao due cung
gan nhu khdng tang thdm, hoae cd tang thdm eung khong dang ke.
Nhu vay, vdi sd ddi tugng tre em duge hUdng cac chinh saeh t r g giup tang thdm khoang 60.000, chi t r g cap xa hgi tang t h i m khoang 194ty den 291 ty dong mgt nam, ehi mua t h i b l o hiem y te cho 62.000 ddi tugng tang them khoang 35 ty ddng mgt nam. Tdng ehi eho d c nhdm ehfnh saeh phuang an thap la 229 t^ - 326 ty ddng, so vdi tdng ngan saeh ehi eho hai nhdm chfnh sach xa hot n i u t r i n cung khong vugt qua mde 3 %
Ve chi phi quan ly. theo bao d o cua cac dja phuang va theo ca che hidn hanh, thi chi phf q u i n ly' cho viee lap ho sa ddi tugng, ehi tra t r g cap xa hdi hang thang cung sd phat sinh, nhung vdi so ddi tugng tang t h i m do tang do tudi t r i em cung chl chiem khoang 2,4% (60.000/2.5000.000) thi kinh phi p h i t sinh cung khdng dang ke. N i u chi phf q u i n ly giao dgng d mde 0,5% tdng chl ngan saeh eho chinh sach t r g d p xa hgi tinh theo so lieu nam 2012 thi cung chi k h o i n g 45 ty ddng mgt nam; nhu vay vdi 2,4 % doi tuang tang t h i m thi ehi phi quan ly cung chi khoang 1,2 ty dong mdt nam va lai do ngan sach dja phuang ehi t r i
Tdm lai, t d phan tich n i u trdn chung tdi cho r i n g vile n i n g d d t u d i tre em t d d u d i 16 Idn dUdi 18 tudi, cung khdng I n h hudng dang ke den v i l e chi ngan sach thue hien d c chfnh sach xa hdi cho trd em. •
Nguyen Quyet Chiln Van la nggn lira quen roi!
Vui timg khoanh khac ben ndi banh chung!...
Cho long am ap d cung Khi ngudi than song ve chung mai nha
Nhihig hat mua thoang la da Gui vao trdi dat ggi la tinh xuan ?...
Vai ldi chuc giyc lam than Dua hao phong nhiing ban chan mdi ngucri
Va chan thanh nhiing ny cudi Cho duoTig xuan den muon ddi nd hoa!...
A P C H ! LAO D 6 N G V A X A H 6 | - S(5 470 + 471 ( t i j O l - 3 1 / 1 / 2 0 1 4 )
