TH! TRUCJNG/XUAT KHAU
'^ Nganh thuy san the gioi nam 2010
N
am 2010 la nam dang ghi nhd vdi nhieu daii mdc kha quan d nhieu linh vuc. Mac dii nen kinh te' phuc hdi cham chap va doanh thu dich vu thue pham tha'p, nhung san xuat va kinh doanh thuy san van tang ve nhieu mat.Vi du, tai My, khd'i lupng va gia tri tdng XK va NK thiiy san deu tang, vi ngay cang ed nhieu hang hda ed gia tri eao ban dupe giao dich. Gia NK thiiy san trung binh da tang 5% so vdi nam 2009 va gan bang gia tii nam 2008.
5 2 TH/ONG MAI THUY SAN / S 6 141 / THANG 9/2011
Gia XK thiiy san trung binh ciing tang, vupt gia tri nam 2008.
D i e u gi m a n g d e n s u h o i sinh?
Dien dan Ca day cho bie't, lan dau tien trong ban 1 thap ky qua, ngudn cung ea day tang nhanh trd lai. Ca minh thai Alaska dang quay ve miie eao lich sir. Nam nay, san lupng ea tuyet d vimg bien Barent se dat tren 700.000 tan va lan dau tien trong nhieu nam td'ng san lupng ca tuyet Dai Tay Duong tang tren 1 trieu tan.
Nam20101amdtnam ah tupng
cua ca hdi. San lupng va loi nhuan oia eae cdng ty nudi ca hoi dat gan miie ky lue (ngoai trir Chile), trong khi ngudn Ipi ea hoi tu nhien hdi phuc thvc su ah tupng.
Ca hdi dd d sdng Fraser phuc hdi gan ve miic ky luc va miia ea hdi dd Vinh Bristol dn dinh.
Alaska dat dupc mpt vu ca hoi ed gia tri eao nhat trong 18 nam qua, mac du ca hoi hdng phyc hdi khdng dang ke. Dang khich le ban, san lupng ca ea hdi Chinook va ca hoi dd deu tang d dpc Bd Tay nudc My. Nhieu trai nuoi
TH! TRUdNG/XUAT KHAU
thdng bao dat dupe san lupng eao ehua timg tha'y trong nhiing nam qua. Mua nhieu va viee quan ly cac hd va sudi tdt ban dudng n h u da cd tae ddng tich cue.
Doanh thu tdm on dinh, trong dd eae nha san xuat ldn n h u Thai Lan va Equado van phat trie'n trong khi eae khu vuc Mehied va hiddnexia giam. Vu tran dau da anh hudng deh n g u dan tdm d vinh Mehied, nhung nhung bao eao ve tdng thiet hai cnia mdi trudng dudng n h u bi thdi phdng qua miie khi ed bang ehiing eho tha'y he sinh thai nudc am cua
Vinh ed co ehe xir ly dau. San lupng thuy san nudi trdng khae deu tang, nhat la ea tr a va ea rd phi.
Gia thuy san
San lupng thiiy san tang nghia la thu nhap tang. Tuy nhien, viee tang gia khdng dien ra ngay trong ehudi cung cap. Thi trudng ban le va dich vu My phai mat khoang 9 thang de thich iing vdi tinh hinh, chang han nhu gia eua eao se anh hudng de'n nhu eau nam sau.
Nam 2012 cd these la nam khd khan hem eho ngudi ban, khi gia
thue pham tang eao, nhung tat ea eae loai thue pha'm deu tang gia ehu khdng rieng thiiy san. Nam nay, gia tieu dimg thiiy san ehi tang tdng cdng 0,9%, tha'p hon nhieu so vdi thit Ipn (tang 4,6%) va thit bd (2,7%). Nhung d pham vi ban budn, gia thiiy san da tang td'ng cpng 7,9%, trong dd tdm, eua va ea tuoi tang nhieu hon.
Vi the, trong nam 2012 chimg ta ed the se thay phan iing oia khach hang ddi vdi gia ea thdng qua viee eae don hang giam.
Nhung ed le su thay dd'i quan trpng nhat la cdng chiing ngay
NgUOl tieu ddng the gidl c6 the phii chju gid cao hcfti nim 2011 trong khi cic nhi cung cip fla thich Ong autre vdi tinh hinh niy
TH/ONG MAI THUY SAN / S 6 141 / THANG 9/2011 5 3
THI TRl/CJNG/XUAT KHAU
cang quan tam de'n thuy san va NTTS ben viing.
Cong n h a n thuy san b e n v u n g Trong hon 10 nam qua, ngudi dan ed tam ly eho rang ngudn thuy san dang dan bi can kiet.
Day la nguyen nhan ehinh lam gia tang nhiing ldi phan ddi lien quan de'n bao ve mdi trudng va lam tang chi phi, nhat la d nhiing khach mua le hang thuy san.
Trong khi dd, nhieu he thd'ng quan ly thiiy san tich cue b a n da ra ddi va nhieu khach hang va nha san xuat da ap dung cae phucmg phap quan ly ed trach nhiem va coi dd la chien lupe ehii dao eiia tuong lai. Ket qua la, ehiing nhan Hdi ddng Quan ly Bien (MSC) ddi vdi thiiy san tu nhien va ehiing nhan Thue hanh Nudi trdng thuy san Tdt nhat (BAP) ddi vdi NTTS ngay cang phd bie'n. Rat nhieu san pha'm thuy san thuong mai hien nay da dupe cae chuong trinh ben viing ndi tren ehiing nhan.
Ca kie'm la mdt vi du dien hinh. So'lupng ea kie'm giam dan va mdt sd'nha bao ve mdi trudng va cae dau be'p bat dau tay chay, hp cho rang day la each duy nhat de ciiu loai ca nay. Ddng thai nay da tae ddng tdi gia ea. Nhung ciing lue dd, eae bien phap quan ly va phuang phap danh bat tdt hem da dupc thue hien va ehi khi chie'n dich chdng khai thae ca kie'm len de'n dinh diem, loai ca nay mdi phuc hdi dang ke.
Hien nay, ea kie'm My dang dupe quan ly tdt. Mdt so' cdng ty ap dung cae tieu chuan ehiing nhan MSC va ngudi ta khdng
cdn nghe tha'y nhiing hdi chudng bao ddng cnia cdng ddng ve viec ea kie'm bi de dpa.
Hien nay, tinh trang tuong tu ciing dang xay ra d mdt sd' loai thiiy san tren pham vi rdng. Tat ea eae loai ea tuye't, ea minh thai, ca hoki va ea hdi deu bi anh hudng.
Ddi vdi ca ngir. Lien minh Thuy san Ben viing Qud'c te^ bao gdm hon 70% eae nha cung cap ca ngir tren the gidi, da khdi ddng Chuang trinh Quan ly Ca ngir Qud'c te dua tren d u bao khoa hpc ve trii lupng ngudn Ipi.
Trong khi dd, d chau Au eae y do ehinh tri va thuong mai dang lah at phucmg phap quan ly khoa hpc, gay can trd viee giai quyet nhiing van de ehinh o i a nghe ca, vi du ddi vdi ea ngir vay xanh.
Vi vay, ap lue de dua eae phuong phap quan ly tdt hem vao khu vue nay van se edn tie'p dien.
Chang ban, hay xem nhiing gi da xay ra trong "tham hpa" nghe ea d New England. Chuang trinh phan chia ban ngach khai thac gap khd khan, do da ed sai sdt trong viec phan chia ban ngach ay. Dd khdng phai la tham hpa thuy san ma la tham hpa xa hdi.
Td'ng thu nhap cnia nghe ca nam 2010 van tang. San lupng khai thae eiia cac tau cd chieu dai ldn b a n 15,25 m tang 6,5% va doanh thu tang 26% so vdi nam trude. Nhung van de lai nam d nhiing tau nhd ban. San lupng danh bat va doanh thu eua cac tau nhd bi giam lan lupt la 52^0 va 76% so vdi nam 2009.
Rd rang viee phan chia han ngach dd khdng quan tam de'n khd khan eua eae tau nhd va ket
qua la nhieu chu tau da bi pha san. Dieu nay van cdn cd the sira chiia, ne'u mud'n.
Thuy san va sue khoe
Nam 2010 dem lai nhiing thdng tin rat bat ngd ve quan he giiia thuy san va siie khde.
Tai Hdi nghi Thuy san va Siic khde td ehiic tai Oxtraylia moi day, GS Nick Rallston da dua ra ly thuye't, eho rang chat selen la nhan to quyet dinh methyl thuy ngan trong thiiy san ed doe hay khdng. Hau het cac loai ca, trir vai loai ea map va ea pecca vang (tilefish) deu chiia ed ti le ham lupng selen eao hom nhieu lan so vdi ham lupng thuy ngan.
Lue lien ket giua selen vol phan tii thuy ngan manh hon hang trieu lan so vdi bat ky chat nao khac. Vi vay, thuy ngan lien ket vdi selen khdng the lam ton thucmg de'n te' bao eon ngudi gid'ng n h u thiiy ngan nguyen chat. Ly thuyet nay hoan toan phu hpp vdi nhiing tai lieu nghien ciiu ve ehe dp an udng cho tha'y tang tieu thu thuy san lam cho siie khde eon ngudi tot hon, ddi vdi ca phu nii dang mang thai va mpi ngudi khac.
Hien nay, quan niem ve su nguy hiem oia methyl thuy ngan trong thuy san van dang phd bie'n, nhung ngay cang nhieu nha dinh dudng co gang tim kie'm nhiing ehiing eii khoa hpc mdi de bae bd quan niem do.
Dieu nay dang ngay cang thu hiit su quan tam ciia d u luan. •
Hang Van dich
Global Aquaculture Advocate 3-4/2011
5 4 TH/ONG MAI THUY SAN / S6 141 / THANG 9/2011
