KY YtU HOl T H A O K H O A HOC
NHU CAU TIN VA DAM BAO THONG TIN KHOA HOC VA CONG NGHE CHO NGI/OI DUNG TIN TAI T H L VIEN V I L N KINH TE
VA CHINH TRI THE GIOI
ThS. Nguyen Thi Kim Dung'
Nhu cau thdng tin KH&CN la mdt trong nhimg nhu cau ca ban ciia con ngudi, xuat phat tir Idng ham hieu biet va kham pha the gidi khach quan, Nhu cau thdng tin KH&CN ndi rieng, nhu cau tin ndi chung cdn la ngudn gdc, muc tieu hudng tdi cua hoat ddng TT-TV, Vi the viec di sau nghien cim nhu cau tin va dam bao thdng tin KH&CN cho ngudi diing tin la mdt viec lam khdng the thieu ddi vdi cac ca quan thdng tin-thu vien ndi chung, Thu vien Vien Kinh te va Chinh trj The gidi (KT&CTTG) ndi rieng.
Nghien cuu nhu cau tin la ca sd de Thu vien hieu dugc ngudi diing tin cua minh, giup Thu vien xay dung dinh hudng phat trien vdn tai lieu, xac djnh phuang phap xu ly thdng tin, he thdng tra cim tim tin va td chirc phuc vu ngudi diing tin dat hieu qua. Tu nhan dinh dd, can bd thu vien cd the tac ddng giiip cho ngudi dimg tin xay dung dugc nhirng nhu cau tin dung dan, hgp ly, phii hgp vdi yeu cau ciia hp.
Vdi nhiem vu thu thap, bd sung, xir ly va cung cap tai lieu, thdng tin ve eac ITnh vuc khoa hpc co ban lien quan den eac van de kinh te, chinh trj va quan he kinh te qudc te ciia the gidi nham dap img nhu cau nghien ciru. hpc tap, giang day ciia can bd trong va ngoai Vien KT&CTTG, can bd cap cao va sinh vien eac trudng dai hpc. De hoan thanh tdt vai trd ciia minh Thu vien Vien KT&CTTG can phai dat ra nhiing ke hoach phat trien mdi trong hoat ddng ciia minh, nam rd nhu cau tin ciia ngudi dimg tin va dap img tdt thdng tin cho ngudi diing tin, dam bao cung cap thdng tin ludn mdi, kjp thdi va chinh xac.
1. Khai quat ve Vien Kinh te va Chinh tri The gioi
Vien KT&CTTG true thudc Uy ban Khoa hpc Xa hdi Viet Nam dugc thanh lap theo Quyet djnh sd 96/HDBT ngay 9/9/1983 ciia Hdi ddng Bd trudng, Vdi tu each la mdt trong nhung ca quan nghien cim hang dau ciia Chinh phii trong ITnh vuc kinh te va chinh trj the gidi, Vien da xac djnh rd chirc nang, nhiem vu ciia minh la: "Nghien cim nhirng van de kinh te the gidi dudi giac dp ciia kinh te chinh trj hpc Mac - Le nin, nham lam sang td nhiing dae diem, quy luat va ca che van ddng ciia nen kinh te the gidi va quan he kinh te qudc te, tren ca sd dd ddng gdp nhiing ca sd khoa hpc cho viec hoach djnh dudng ldi, chinh sach kinh te ciia Dang va Nha nudc; phuc vu viec nghien ciru va giang day ve kinh te the gidi va quan he kinh te qudc te d trong nudc".
Vien KT&CTTG hien ed 64 can bd. Trong dd cd 4 Phd giao su, 13 Tien sT, 18 Thac sT, 25 Cir nhan, 02 Cao dang, 01 trung cap \ a 1 phd thdng trung hpc, Sd can bd nay dugc dao tao tir cac trudng Dai hpc Kinh te Qudc dan, Dai hpe Ngoai ngir. Dai hoc
• Giang \ ien Khoa Thong tin - Thu \ ien. Truang DHKHXH&W, DHQGHN.
- 2 1 -
KY YtU HOl THAO K H O A HOC
Ngoai thuang. Hpc vien Ngoai giae, Bao chi tu} en truyen, Dai hgc KHXH & NV, Dai hgc Van hda Ha Ndi...Ngoai Ban lanh dao ciia Vien va Tap chi, Vien dugc chia thanh
13 phdng chirc nang sau: Phdng bien tap - tri su; Phdng hanh chinh tdng hgp; Phdng quan ly khoa hgc & dao tao; Phdng nghien cuu cac nudc dang phat trien; Trung tam nghien cuu an ninh chiln luge qudc tl; Phdng nghien cuu chinh tri qudc te; Phdng nghien cim kinh tl quoc tl; Phdng nghien cim cac nude phat trien; Phdng nghien ciru cac nIn kinh te chuyin doi; Phdng nghien cuu cac td chirc va the che qudc te; Phdng nghien cim toan ciu hda va hdi nhap; Trung tam nghien cim tieu viing Sdng Mekdng md rgng; Thu vien.
2. Thu* vien Vien kinh te va chinh trj the gioi
Thu vien Vien KT&CTTG la mdt bd phan gin liin vdi sir phat trien ciia Vien ngay tir nhtirng ngay diu thanh lap. Thu vien ddng vai trd chii chdt trong viec luu giir va cung d p thdng tin khoa hpc chuyen nganh kinh te the gidi, quan he kinh te qudc te va chinh tri qudc te cho cae can bd nghien cim trong va ngoai Vien. Vdi 5 can bg trong dd cd 01 Thac sT Thu vien, 02 Cir nhan Thu vien, 02 Cu nhan Ngoai ngO. Ngoai Lanh dao Thu vien, Thu vien gdm cac phdng sau: Phdng Bd sung, Phdng Nghiep vu, Phdng Tra cuu, Phdng dpc.
• Nguon luc thong tin khoa hpc & cong nghe cda Thu vien
Thu vien Vien KT&CTTG hien cd 24.904 tai lieu dugc td chiirc thanh 3 kho tai lieu nhu sau:
- Kho 1: Kho chira tai lieu mdi bao gdm sach, bao, tap chi...tir nhung nam 1990 trd lai day. Vdi 2 ngdn ngir chinh la tieng Viet va tieng Anh. Kho 1 ed tdng sd tai lieu la 14.935 tinh den thang 12/2008, trong dd: Sach tieng Viet: 5.475 cudn; Sach tieng Anh:
4.070 cudn; Tap chi: 4.255 cudn; Bao: 600 cudn; Luan an: 60 cudn; Tu lieu: 475
- Kho 2: Kho tai lieu cii la nhirng loai sach, tap chi, tu lieu cat dan tir nhirng nam 1990 trd ve trudc va cac sach tieng Nga - ngudn tai lieu it ngudi sir dung ciing dugc dua vao trong kho nay. Kho cii cd 9.698 tai lieu bao gdm: Sach tieng Viet: 4.493 cudn; Sach tieng Anh: 2.116 cudn; Sach tieng Nga: 1.537; Tap chi: 1.212 cudn; Tu lieu: 340 cap ba day
- Kho 3: Kho chua tai lieu ndi sinh cd khoang 400 diu sach.
Ngoai ra Thu vien cdn cd 41 tai lieu ebook bing ngdn ngir tiing Anh mdi dugc bd sung nam 2009 tir Cdng ty Nam Hoang, 230 sach, tap chi dien tir toan van luu giir dudi file djnh dang pdf, file anh va file word.
- 2 2 -
KY Y^U HQI T H A O KHOA HOC
3. Dac diem ngu-di dung tin tai Thu vien Vien Kinh te va Chinh trj the gidi
Qua khao sat va dieu tra thuc te tai Thu vien Vien KT&CTTG tdi chia doi tugng phuc vu chinh ciia Thu vien thanh 3 nhdm. Nhdm 1: Can bd nghien cim trong Vien;
Nhdm 2: Can bd nghien cim ngoai Vien; Nhdm 3: Sinh vien eac trudng dai hpc.
• Nhom 1: Can bo nghien cihi trong Vien (chiem 62%)
Nhdm ngudi diing tin nay bao gdm: Can bd lanh dao, quan ly, nghien cuu, va can bo van phdng cUa Vien.
- Nhdm cdn bd lanh dgo, qudn ly, nghien cicu trong Vien la Ban lanh dao, cac nha khoa hgc thudc cac phdng: quan ly khoa hpc & dao tao; nghien cim cac nudc dang phat trien; nghien cuu an ninh chien luge qudc te; nghien cuu chinh trj qudc te; nghien cim kinh te qudc te...cua Vien. Hg la nhiing ngudi cd trinh dp hpc van cao va dugc dao tao cd he thdng ve mdt ITnh vuc nhat djnh. Pham chat tam ly dac biet ciia nhdm ddi tugng nay la trung thuc, nhay ben, linh hoat, kien tri va ben bi.
- Nhdm cdn bd vdn phdng cua Vien: la nhirng ngudi lam viec tai cac Phdng bien tap - trj sir, Phdng Hanh chinh tdng hgp, Thu vien. Cac phdng nay la nhirng phdng cd nhiem vu bien tap thdng tin, cung cap thdng tin...hd trg cho cac can bd trong Vien hoan thanh qua trinh nghien cuu.
i- Nhom 2: Can bo nghien cuu ngoai Vien (chiem 18%)
Nhdm ngudi dimg tin nay la cac can bd nghien cuu, cac hpc vien cao hpc, nghien cuu sinh...hp den tir cac vien nghien cim thudc Vien Khoa hpc Xa hdi Viet Nam, tir Vien nghien cuu quan ly kinh te Trung uang...vdi muc dich tim kiem thdng tin phuc vu cho viec hoan thanh cae de tai nghien cuu khoa hpc, cac luan an tien sT, cac luan van thac sT...
^ Nhom 3: Sinh vien cac truong dai hoc (chiem 20%)
Day la nhdm ddi tugng thudng xuyen len su dung Thu vien Vien KT&CTTG. Hp la sinh vien ciia cac trudng Dai hpc Ngoai thuang, Hpc vien Quan he qudc te, Dai hpc Kinh te qudc dan, Dai hgc Thuong mai. Dac diem ciia nhdm ddi tugng nay: Can tim tdi cac cdng trinh nghien cim de nang cao kien thirc, bd sung thdng tin, hoan thien qua trinh tu hpc, tu nghien cim ciia hg, dap img nhu cau xa hdi khi ra trudng.
4. Nhu cau thong tin khoa hoc va cong nghe cua cac nhom nguoi diing tin tai Thu vien Vien Kinh te va Chinh trj the gidi
Theo Nghj djnh 159/2004/ND-CP ngay 31/8/2004 ciia Chinh phii, tai muc 1, dilu 2 ciia Nghj djnh nay: "Thdng tin khoa hgc vd cdng nghe" la cdc die lieu, sd lieu, die kien, lin tuc, tri thicc khoa hgc vd cdng nghe (bao gdm khoa hgc tu nhien. khoa hgc cdng nghe. khoa hgc xd hdi vd nhdn vdn) dugc tgo lap. qudn ly vd sic dung nhdm muc dich
-23
KY Y£U HOI THAO K H O A HOC
cung cdp dich vu cong, phuc vu qudn ly cua nhd nudc, hogc dap ung nhu cdu ciia to chicc, cd nhdn trong xd hdi".
D I tim hilu thue trang nhu d u thdng tin KH&CN ciia ngudi diing tin tai Thu vien Vien KT&CTTG tdi da tiin hanh dilu tra, khao sat thuc tl dl qua trinh nghien ciru nbu cau tin dam bao do chinh xac, khach quan.
4.1. Nhu cau tin cua nhom ngu'di dung tin la can bo nghien cmi trong Vien
Day la nhdm ngudi diing tin chinh tai Thu vien Vien KT&CTTG, hg chiem 62%
trong tdng sd ngudi diing tin ciia Thu vien. Hp la nhirng ngudi cd trinh dp hpe van cao, cd chuyen mdn sau ve ITnh vuc nghien cuu, ITnh \ uc ed lien quan. Hg true tiep lam cdng tac nghien cim khoa hgc, trien khai eac du an nghien cuu, hg vira la ngudi sir dung thdng tin vira la ngudi tao ra thdng tin thdng qua cac cdng trinh nghien cuu ciia minh.
Hp cd thdi gian tuong ddi dn dinh danh cho viec nghien cuu tai lieu. Thdng tin hg can la nbijng thdng tin ed be sau, chinh xac, phan anh diing ddi tugng, cd gia tri, cd tinh logic cao, thdng tin phai mdi, mang tinh thdi sir. Sach chuyen khao, bao va tap chi khoa hge la nhirng loai tai lieu cd gia tri thdng tin khoa hgc cao thudng dugc nhdm ngudi dimg tin nay uu tien sir dung; Ngoai ra hp cGng cd nhu cau sir dung tai lieu dien tir de cap nhat dugc thdng tin nhanh chdng, kip thdi. Ngoai ngdn ngir tieng Viet, 100% nhdm ddi tugng nay cd nhu cau sir dung tai lieu bang ngdn ngii tieng Anh. Nai hp tim tai lieu khdng chi cd Thu vien ma ed nhieu ngudn khac nhau de hp tim kiem thdng tin, nhung Thu vien van la dja chi can thiet nhat cho hp treng viee tim kiem tai lieu. Qua khao sat thdi gian danh cho viec tim kiem tai lieu trong mdt ngay ciia nhdm ddi tugng nay, tdi cd ket qua la 76% danh thdi gian tir l-3h tim kiem thdng tin tai Thu vien, 85%) ngudi dung tin danh tir 3-5h tim kiem thdng tin tai nha. Do dae thii cdng viec ciia hg la nghien cuu, ma de hoan thanh mdt cdng trinh nghien cim ddi hdi lugng thdi gian va cdng sire bd ra la rat Idn. Vi the hg tim kiem thdng tin khdng chi d tren Thu vien ma ngay tai nha bg van tien hanh tim kiem thdng tin. Viec tim kiem thdng tin tai nha se giiip hg thu nhan dugc cac ngudn thdng tin kha la da dang va phong phii qua Internet, qua cae kenh truyen thanh, truyen hinh... 100% ngudi dimg tin khi dugc hdi deu tra ldi la cd nhu cau tim tai lieu, dieu nay chimg td nbu cau tim tin de hoan thanh cdng trinh nghien cim ciia hp la rat cao.
Vdi cau hdi Bgn quan tdm den thdng tin thudc linh vuc ndo? Tdi cd dugc ket qua nhu sau: Kinh te qudc te 20%; Hdi nhap kinh te qudc te 23%; Thuang mai diu tu qudc te 10%); Tai chinh tien te qudc te 14%i; Chinh tri qudc te 11%; An ninh va chiln luge qudc te 15%; The che qudc te 7%. Vdi sd lieu nay tbi nhu d u vl Hdi nhap kinh tl quoc te chiem ti le Idn nhat (23%), cd the ndi do viec hdi nhap dien ra d tat ca cac nude tren the gidi va dang cd nhiing bien ddi manh me, cac mdi quan he giira cac nudc dien ra phirc tap hon khdng chi ve kinh te ma mat chinh tri cung dang dugc quan tam. Vdi thue te dd nd ciing anh hudng tdi nhu cau tin ciia ngudi diing tin d day.
-24
KY YtU HOl THAO KHOA HOC
Nhu cau tin cdn the hien rat rd trong cac \an de hg quan tam dd la ve khu \Lrc kinh te ma hg dang quan tam chiem khoang 74% nhu cau tin hien nay. Trong dd thdng tin ve Cac nen kinh te phat trien dugc quan tam hang dau (34%). Dd la dieu tat yeu ma hien nay khdng chi Vien ma nhieu nganh, nhieu ITnh vuc ciing rat quan tam. Muc dich nghien cim van de nay de thay rd dugc tinh hinh kinh te ciia cac nudc phat trien dien ra nhu the nao de tir do cd the hpc tap kinh nghiem ciia eac nudc di trudc nham dua ra dugc cac phuang hudng, giai phap cho nen kinh te Viet Nam. Ngoai ra khdng chi van de lien quan den cac nudc phat trien mdi dugc quan tam nhieu ma cac van de lien quan den Tieu viing Me kdng md rdng ciing dugc quan tam (32%). Day la ITnh vuc mdi trong cac de tai nghien cim ciia Vien nhung thu hut sir chii y, quan tam ciia rat nhieu ngudi.
Vdi cac nen kinh te dang phat trien cd 23%, cac nen kinh te chuyen ddi la 11%.
Cac loai hinh tai lieu d day dugc nhdm ngudi dimg tin nay sir dung nhieu dd la tai lieu bang sach va bao, tap chi. Trong dd thi bao, tap chi dugc tim kiem nhieu hon vi cac thdng tin cd trong dd ludn dugc cap nhat thudng xuyen va nhu vay nd se dap ung tdt nhirng ddi hdi ma ngudi diing tin can. Qua dieu tra nhu cau sir dung loai hinh tai lieu ciia nhdm nay thi cd tdi 88% ngudi diing tin sir dung bao, tap chi; 73% la sach; cac loai tai lieu khac la 13%.
Hinh thirc tim kiem thdng tin dugc ngudi dung tin sir dung chii yeu tai Thu vien thi 91% ngudi diing tin cd nhu cau tra ciru thdng tin tren may tinh, vi thdi gian de tim thay tai lieu can la nhanh ban, khdng ngudi diing tin nao cd nhu cau sir dung he thdng muc luc de tra cuu. Vi vay ma cae can bd thu vien dang cd gang dua cac thdng tin can thiet nhat lien quan den tai lieu vao ca sd dir lieu de viec tim tin dat hieu qua cao hon.
Ngoai cac can bd nghien cim thi nhirng ngudi dimg tin lam cdng viec hanh chinh, van phdng (Phdng bien tap - trj sir, Phdng Hanh chinh - tdng hgp, Thu vien) ciia Vien lai cd nbu cau tin thap ban rat nhieu. Hp chi cd nhu cau tim dpc cac bao, tap chi bang tieng Viet, bao dien tir mang tinh chat giai tri ve cac thdng tin lien quan den ddi sdng xa hdi.
Nhu vay, nhin mdt each khach quan va cu the thi ta cd the thay nhu cau ve tai lieu, thdng tin cua nhdm can bd nghien cuu trong Vien kha da dang. Nhdm ngudi diing tin nay thich img tdt dugc vdi nhirng bien ddng manh me ciia nen kinh te - chinh trj ciia the gidi. Nhu d u tin ciing anh hudng rat Idn tir nhirng bien ddng tren the gidi, cu the d day nbu d u tin ve van de Nghien cim kinh te qudc te va Hdi nhap kinh te qudc te dugc ngudi dimg tin nay quan tam nhieu nhat. Cac van de khac ciing dugc quan tam de phii hgp vdi cac dl tai ma hp nghien cuu. Tu dd ma Thu vien cang thay rd hon chirc nang, vai trd ciia minh trong sir thanh cdng ciia cac cdng trinh nghien cim khoa hpc d day.
4.2. Nhu cau tin cua nhom nguoi diing tin la can bo nghien cmi ngoai Vien
Nhdm ddi tugng nay nhu da ndi d tren hp la cac can bd nghien cim, cac hpc vien, cac nghien cim sinh dang hpc va lam luan van cao hpc, luan an tien sT ciia cac co sd dao
- 2 5 -
KY YtU HOl THAO K H O A HOC
tao cua cua cac Vien thudc Vien Khoa hgc Xa bdi Viet Nam nhu: Vien Nghien ciru Ddng Nam A, Ddng Bac A, Vien Nghien cim Chau Au,...Vi the bg ciing la nhiing ngudi diing tin cd trinh do hgc van cao, nhdm ngudi diing tin nay chiem ti le thap nhat
18% tong sd ngudi diing tin ciia Thu vien.
Nhdm ngudi dimg tin nay chi sir dung Thu vien Vien KT&CTTG khi van de nghien ciru ciia bp khdng dugc dap img tai cac Thu vien cua Vien nai hg cdng tac, hoac thdng tin hp d n khdng thi tim dugc d eac ngudn khac, vi thi kbi hg tra cim dugc thdng tin minh d n qua cac ca sd dii lieu ciia ma Thu vien dua len mang LAN, ngay lap tuc hg se tdi thu vien de thu thap thdng tin. Nen miic dp sir dung Thu vien Vien KT&CTTG ciia hg la khdng thudng xuyen. Tuy nhien kbi dugc hdi ve thdi gian danh cho viec tim kiem tai lieu trong mdt ngay ciia nhdm ddi tugng nay, ket qua cd 52% ngudi diing tin danh thdi gian tir l-3h tim kiem thdng tin tai Thu vien, 90% ngudi dimg tin danh tir 3-5h tim kiem thdng tin tai nha.
Cac ITnh vuc ma hg quan tam trong thanh phan vdn tai lieu ma Thu vien cd: Kinh te qudc te 22%; Hdi nhap kinh te qudc te 22%; Tai chinh tien te qudc te 18%; Thuong mai dau tu qudc te 10%; Chinh trj qudc te 12%); An ninh va chien luge qudc te 8%; The che qudc te 8%. Vdi sd lieu nay chimg ta cd the thay hai ITnh vuc ma nhdm ngudi diing tin nay quan tam nhieu nhat la Kinh te qudc te ; Hdi nhap kinh te qudc te (22%)). LTnh vuc hg it quan tam nhat la An ninh va chien luge qudc te; The che qudc te (8%).
Khi dugc bdi ve khu vuc kinh te ma hp dang quan tam thi cd tdi 36% ngudi diing tin tra ldi la hg quan tam den thdng tin ve Cac nen kinh te phat trien; Cac nen kinh tl dang phat trien la 30% va cac van de lien quan den Tieu viing Me kdng md rdng ciing dugc tim kiem 22%. Cae nen kinh te chuyen ddi la 12%.
Vdi nhdm ddi tugng nay thi cd tdi 85%) ngudi dimg tin sir dung tai lieu dien tir, do la cac eBooks (sach dien tir) dugc Thu vien mua trong 2 nam trd lai day, da dugc thu vien xir ly va dua ra phuc vu toan van, ngudi dimg tin ed the tra cim true tilp qua mang LAN, tim kiem trong ca sd dir lieu CDS/ISIS ma Thu vien da xay dung thdng qua dudng link lien ket de cd the xem toan van tai lieu. Chang ban nhu cac sach:
Contemporary Iran: Economy, Society, Politics. Ebook English2 2009, 401.pg; 21*' Century Management - A Reference Handbook Vol 1 Ebook Englisb2 2008, 606.pg;
21'* Century Management - A Reference Handbook Vol 2 Ebook English2 2008, 615.pg; Understanding Wall Street Ebook English2 2009, 385.pg...
Mdt sd it ngudi diing tin khac cd them nhu cau sir dung tai lieu la tu lieu va tap chi khoa hgc ve cac ITnh vuc kinh te va chinh tri the gidi.
Cd thi ndi so vdi nhdm diing tin la can bd nghien cuu trong Vien thi nhdm ngudi diing tin nay cd nhu cau tim kiem thdng tin tai Thu vien ciing rit cao, va thdng tin luu giu" dudi dang cac eBooks dugc hp su dung nhieu nhat.
- 2 6 -
KY YtU HOl THAO KHOA HOC
4.3. Nhu cau tin cua nhom ngu'di dung tin la sinh vien cac trudng dai hoc
Nhdm ddi tugng nay deu la nhirng ngudi cdn tre, hp chua cd kinh nghiem trong nghien cim, dang hgc tap, tim hieu ve nganh nghe, nen viec tim kilm thdng tin cua hp chu yeu la phuc vu cho cdng tac hpc tap, vi the cac tai lieu hg can la nhiing tai lieu mang tinh chat tham khao can ban ve chuyen nganh kinh te va quan he quoc tl. Vi vay, kit qua nghien cuu ciia de tai, cac thdng tin chuyen de, suu tap chuyen dl, luan an ciia cac can bd nghien cim la nhiing tai lieu het sire bd ich ddi vdi hp. Ngoai ra hp cdn muon hieu biet ve tat ca cac ITnh vuc do dd hg mudn thii thu gidi thieu nhirng cudn sach hay nhat, cd lien quan den van de ma hp quan tam. Ben canh dd hg din Thu vien dl giai tri sau nhirng gid hpc tap, nghien cuu cang thang, hg den dgc bao, tap chi...dl cap nhat khai thac thdng tin phii hgp vdi thuc te dang dien ra, phuc vu cudc sdng. Vi thi sinh vien thudng cd nbu cau tin hien dai. Vdi nhdm ngudi diing tin nay Thu vien chi cap the dgc, thdi gian sir dung the la 3 thang, bet 3 thang sinh vien phai den lam lai the.
Theo dieu tra ve ITnh vuc thdng tin ma nhdm ngudi diing tin nay quan tam thi:
Kinh te qudc te la 9%; Hdi nhap kinh te qudc te 31%; Thuang mai dau tu quoc tl 13%;
Tai chinh tien te qudc te 28%); Chinh tri qudc te 6%; An ninh va chiln luge qudc tl 2%;
The che qudc te 11%. Vdi ket qua dieu tra thu dugc cd the thay nhu cau tin ciia nhdm ngudi diing tin la sinh vien ve Hdi nhap kinh te qudc te chiem 31 %, ITnh vuc vl Tai chinh tien te qudc te cQng rat dugc quan tam chiem 28%. Nhin chung do sinh vien den Thu vien tir rat nhieu trudng Dai hgc khac nhau nen cac ITnh vuc cua mdi sinh vien d timg trudng ciing cd su khac nhau; Ngdn ngir dugc sinh vien sir dung de tim kiem thdng tin va dgc tai lieu chii yeu van la tieng Viet (100%) va tieng Anh (10%), cdn ngdn ngii khac hau nhu khdng dugc sir dung; Lugng thdi gian ma sinh vien danh cho viec len Thu vien la kha Idn khoang 61% danh tir l-3h de sir dung thu vien, va thdi gian tim kiem tai lieu d nha ciing dugc sinh vien tan dung de cd the tim thay tai lieu phii hgp cho minh, dieu nay ciing phan anh viec hpc tap ciia hp kha nghiem tuc.
Tdm lai qua viec thdng ke va phan anh nhu cau tin ciia ba nhdm ngudi diing tin la can bd nghien ciiu trong Vien, can bd nghien cim ngoai Vien va sinh vien tai Thu vien Vien KT&CTTG chiing ta cd the thay dugc rang nhu cau thdng tin KH&CN cua ngudi diing tin d day tuang ddi cao. Cac van de dugc quan tam phong phu va da dang dieu dd la rat phii hgp vdi sir phat trien ciia kinh te hien nay. Van de dat ra la lam the nao de Thu vien cd the dam bao yeu cau ma ngudi dimg tin dua ra nham phuc vu tdt nhu cau tin ciia hp.
5. Dam bao thong tin khoa hoc va cong nghe cho nguoi dung tin tai Thir vien Vien Kinh te va Chinh trj The gidi
Khi nghien cim dugc nhu cau thdng tin KH&CN ciia ngudi diing tin tai Thu vien Vien KT&CTTG, chiing ta can tim hieu viee dam bao thdng tin KH&CN de cung cap cho ngudi diing tin d day cd day du, kip thdi, nhanh chdng va chinh xac.
- 2 7 -
KY YtU HOI T H A O K H O A HOC
5.1. Dam bao ve von tai lieu
Thu vien tiin hanh suu tim, thu thap tai lieu thdng qua ngudn bd sung tir cac nha sach tu nhan, Cdng ty Phat hanh Bao chi TU", Xunhabasa - Cdng ty xuit nhap khiu sach b a c . v a cac nguon trao ddi, bilu tang, luu chilu, D I boat ddng bd sung khdng lang phi, dap img tot nhu d u ciia ngudi sir dung, trudc khi tiin hanh bd sung, Thu vien thudng giri cac danh muc sach mdi ciia cac nha xuit ban cho Ban lanh dao, cac Trudng, Phd phdng trong Vien de cac phdng dl xuit nguon tai lieu minh can vdi Thu vien. Tren ca sd cac phdng ban lira chpn tai lieu, Thu vien se thdng ke xem cac tai lieu nao cd nhu cau mugn nhilu, bing ngudn kinh phi dugc d p hang nam Thu vien se tien hanh bd sung tai lieu tir cao xudng thap cho den khi het kinh phi theo thii tu uu tien.
Hien moi diu sach d Thu vien chi cd mdt cuon duy nhat. Nen khi cd hai nbu cau tim hieu ve mdt van de ciia mdt cudn sach thi tat yeu se xay ra trudng hgp thieu tai lieu cho qua trinh nghien cim. Chinh vi the ma Thu vien khdng cho phep ban dpc ngoai Vien dugc mugn tai lieu ve nha, ma chi dugc phep mugn va dgc tai lieu ngay tai chd.
Ngudn tai lieu ndi sinh: tai Thu vien ngudn tai lieu nay chii yeu la cac de tai nghien cim khoa hpc dudi dang tai lieu in; cac suu tap thdng tin chuyen de; Cac de tai cap Vien, Bd, Nha nudc; Tai lieu hdi thao, hdi nghi cd lien quan den cac van de ma Vien quan tam; hay nhiing ban bao cao di thuc te ciia can bd trong Vien di ra nudc ngoai sau dd ve viet bao cao giri lai cho Vien. Ngoai ra Thu vien cdn cd 2 sd Tap ehi chuyen nganh do Vien xuat ban dugc luu giii kha day dii de phuc vu ngudi diing tin. Dd la tap chi Vietnam Economic Review, Tap chi nhiing van de KT&CTTG.
Tir nam 2008 Thu vien dugc cap mdt khoan kinh phi danh cho viec bo sung tai lieu dien tir, tuy ngudn kinh phi khdng nhieu nhung ciing giup Thu vien bo sung them loai hinh tai lieu mdi vao kho tai lieu ciia minh. Ngudn tai lieu dien tu d day chinh la cac cBook, ngdn ngii ciia tai lieu hoan toan bang tieng Anh.
Vi vay viec dam bao tdt ngudn lire thdng tin tai Thu vien Vien KT&CTTG ddi hdi can bd thu vien can phai nam virng, nam rd nhu d u ciia ngudi diing tin dk suu tim tai lieu cho phii hgp.
5.2. Bo may tra ciru tim tin cua Thir vien
Bd may tra cuu la tap hgp cac cdng eu va phuang tien cho phep tim, cung d p cac tai lieu, thdng tin dii kien phii hgp vdi dien dl tai bao quat cua Thu vien, dap img yeu cau tin ciia ngudi diing tin. Thu vien hien to chuc 2 he thong muc luc tra cim la muc luc chir cai ten sach, ten tac gia va muc luc chii dl. Ben canh dd ngudi dimg tin cd thi tra cim tai lieu tren may tinh qua cac CSDL Thu vien xay dung. Kbi khao sat thuc tl thi tren 90% ngudi diing tin khdng cd nhu d u tra tim tai lieu theo he thdng muc luc ciia Vien, hp thudng tra cuu tren cac ca sd dii lieu (CSDL) ciia Thu vien, vi thi Thu vien khdng cdn phuc vu ngudi diing tin tim tin tren he thong muc luc niia. Cac CSDL ma
- 2 8 -
KY Y^U HOI THAO KHOA HOC
Thu vien Vien da xay dung de tra cuu la: CSDL Sach tieng Viet, tieng Anh; CSDL Sach tieng Nga; CSDL bai trich bao - tap chi...Ngoai ra hang nam Thu vien cdn tien hanh xay dung danh muc thdng bao sach mdi va thu muc chuyen de phuc vu ngudi diing tin tra cim nhanh, hieu qua.
5.3. Cong tac phuc vu ngiroi diing tin
Hoat ddng td chirc phuc vu ngudi diing tin dugc tien hanh tai Phdng dpc eua Thu vien. Phdng dpc d day dugc chia lam 2 phdng cu the dd la Phdng dpc sach, bao, tap chi va Phdng dgc tai lieu ndi sinh. Tai Thu vien chi phuc vu ban dpc tai chd dudi hinh thiic kho kin. Chi cd can bd trong Vien mdi dugc phep mugn tai lieu ve nha vdi sd lugng tdi da la 5 tai lieu/ thang va dugc gia han them vdi dieu kien phai mang tai lieu den Thu vien trong thdi ban quy djnh va tai lieu dd chua cd ban dpc khac yeu cau; Ban dpc ngoai Vien chi dugc mugn va dgc tai lieu tai chd. Mdi lan mugn tdi da 2 tai lieu, neu mudn mugn tiep phai tra tai lieu da mugn; Neu cd nhu cau photo, ban dpc phai lien he Thu thu de dang ky pho to. Ddi vdi ban dpc trong Vien hp khdng can phai cd the thu vien vi mdi can bd nghien cim da dugc cap mdt Sd mugn tai lieu, can bd ngoai Vien cd the diing giay gidi thieu, chirng minh thu de sir dung thu vien.
Bd phan phuc vu ludn dam bao phuc vu tai lieu nhanh nhat cho ban dpc, han che tdi da viec tir chdi tai lieu, thai dp phuc vu an can, nhiet tinh, niem nd, the hien ngudi can bd thu vien cd van boa, cd trinh dp trong mdi trudng thu vien hien dai.
5.4. Mot so nhan xet va danh gia 5.4.1. Diem manh
5.4.1.1. Ngiroi diing tin va nhu cau tin
Nhin chung sd lugng ngudi diing tin tai Thu vien Vien Kinh te va Chinh trj The gidi khdng phai la qua Idn, nhung ddi tugng ma Thu vien phuc vu d day ciing kha dac biet va nd mang dung tinh chat cua mdt Thu vien chuyen nganh. Nen ngudi diing tin d day la nhiing ngudi cd nhu cau tim hieu ve cac \an de kinh te va chinh trj ciia the gidi, hp la nhirng ngudi cd trinh dp hpc van cao, cd trinh dp ve tin hpc va ngoai ngir.
5.4.1.2. Ve dam bao thong tin cho nguoi diing tin
- Von tai lieu: Vdn tai lieu ciia Thu vien ludn dugc bd sung hang nam dua tren nhirng khao sat, danh gia ciia Thu vien ve tinh hinh sir dung tai lieu cung nhu nhu cau cap nhat thdng tin, tai lieu mdi d n thiet phuc vu cho qua trinh nghien cim cu the ma theo cac hudng de tai da dat ra.
- Bo may tra cuu: He thong tra cim ciia Thu vien dugc chu trpng phat trien, ben canh bd may tra cim truyin thdng da tdn tai tu lau. thi Thu vien da sir dung bd may tra cuu hien dai nhim trg giup cho ngudi diing tin cd the tim kiem thdng tin dugc nhanh chdng, hieu qua cao, tilt kiem thdi gian tim kiem tai lieu.
29
KY YtU HOI THAO K H O A HOC
- Cong tac phuc vu ban doc: Tuy la Thu vien nhd nbung cac phdng ban van dugc chia cu the, dac biet d day cd hai phdng dgc nham phuc vu cho viec dgc tai lieu tai cho ciia ngudi diing tin. Cac phdng ban phan nao da lam tdt cac nhiem vu ciia minh trong viec giai quylt nhu d u tin ciia ngudi diing tin trong thdi gian qua. Thu vien da ndi mang toan bd he thong may tinh ciia Thu vien nham phuc vu tdt hon cho ca can bd va ngudi dimg tin.
5.4.2. Diem yeu
Ben canh nhiing kit qua ma Thu vien Vien KT&CTTG da dat dugc trong thdi gian qua thi van cdn mdt sd ban che can phai khac phuc trong thdi gian tdi nham nang cao dugc chat lugng phuc vu ngudi diing tin tai day va dam bao ngudn thdng tin cho hp.
Von tai lieu: Viec xay dung vdn tai lieu d Thu vien Vien KT&CTTG cdn phu thudc nhieu vao ngudn kinh phi dugc cap, hien tai kinh phi de mua sach, bao ciia Thu vien chua Idn, dac biet tir nam 2008 den nay, kinh phi cap cho viec bd sung tai lieu ciia Thu vien giam xudng hon 1 nira. Neu nhu nam 2007 Thu vien dugc cap 200trieu de bd sung tai lieu tieng Viet, thi nam 2008, 2009 sd kinh phi nay chi cdn 90trieu, ddi vdi bao- tap chi kinh phi dugc cap la 35trieu, tai lieu dien tir nam 2008 (35trieu), 2009 (40trieu).
Viec cat giam kinh phi bd sung ciia Thu vien dugc giai thich la Vien Khoa hoc Xa bdi Viet Nam se tien banh bd sung tap trung cho tat ca cac Vien thudc Vien de tranh triing lap, lang phi kinh phi. Tuy nhien cdng viec nay tir nam 2008 den nay van chua dugc tien hanh. Vi the tai lieu mua ve bi han che nhieu. Sd lugng vdn tai lieu tieng nudc ngoai dugc bd sung phan Idn la do cac ca quan, td chirc nudc ngoai bieu tang nbu World Bank (Ngan hang the gidi), IMF (Quy tien te qudc te). tuy nhien ngudn tai lieu tang bilu chii yeu la bao, tap chi cdn sach thi hau nhu la khdng cd. Va tai lieu dang sach bing tieng nudc ngoai lai cd gia kha cao vi the ma sd lugng tai lieu mua ve dugc rat it.
Vdi tdng sd vdn tai lieu hien cd tai Thu vien thi khdng the dap ung dugc bit nhu cau cua ngudi diing tin, dac biet vdi sd lugng ngudi dimg tin ngay cang tang nhu hien nay. Vi kinh phi dau tu cho viec mua tai lieu nudc ngoai it da lam ban cbl trong viec mua loai tai lieu nay, hau nhu tai lieu dang sach d day chi mua dugc mdt ban duy nhit vi the anh hudng khdng nhd den do quay vdng ciia tai lieu. Ben canh dd, do tinh chit cdng viec va viec hgc tap ma nhu cau mugn tai lieu ve nha ciia ngudi dung tin la rit Idn nbung do sd lugng tai lieu cd ban nen Thu vien da de ra quy dinh khdng cho ban dgc ngoai Vien mugn tai lieu ve nha, vi vay ciing da gay ra mdt sd khd khan trong qua trinh nghien cim, hpc tap va lam viec ciia hp. Qua khao sat ve nhu cau thi nhdm ngudi dimg tin la can bd nghien ciru trong Vien tra ldi, nhu cau thdng tin KH&CN ciia hg chi dap ling dugc cd 20%. Hai nhdm ngudi diing tin cdn lai cho rang 80% nhu d u ciia bg khdng dugc dap img. Nbu vay cd the ndi, vdi vdn tai lieu nhu hien nay thi Thu vien chua tbuc sir dap img dugc day dii nhu cau tin ciia ngudi dimg tin tai Thu vien Vien Kinh te va Chinh trj The gidi.
- 3 0 -
K t Y^U HOl T H A O K H O A HOC
36 may tim tin: Hien bd may tra cim truyen thdng ciia Thu vien da khdng cdn phuc vu ngudi diing tin. Trong khi dd bd may tra ciiu tim tin hien dai la trg thu dac lire giiip cho ngudi diing tin cd the tim thay thdng tin mdt each nhanh nhat van cdn cd mdt sd nhugc diem: CDS/ISIS la pham mem tu lieu, cho phep de dang chinh sira theo yeu cau ciia ngudi diing nhung vdi mdt sd chuan qudc te hien hanh ciia boat ddng thu vien nhu chuan MARC 21 cho dir lieu thu muc, AACR2...viec thuc hien theo cac chuan nay cdn gap nhieu khd khan.
Cong tac phuc vu ngudi diing tin: Vdi su cd gang bet minh ciia can bd Thu vien tbi nhin chung cdng tac phuc vu tai day dugc ngudi dimg tin danh gia la tdt. Tuy nhien, trong thuc te do nhieu nguyen nhan khach quan dan den cdng tac phuc vu ban dgc van cdn mdt sd khiem khuyet sau. Dd la: Do sd lugng can bd Thu vien la rat it, chi cd 5 can bd ma dam nhan tat ca cac cdng viec ciia mdt Thu vien hoan chinh trong khi dd trung binh mdi ngay Thu vien phuc vu khoang 30 ngudi. Trong nhung ngay ma ngudi diing tin len Thu vien nhieu thi lugng can bd phai huy ddng bet de tham gia phuc vu ngudi dimg tin va nhu vay khdng tranh dugc nhirng viec khdng dang cd nhu viec nham lan giira vi tri gia sach dan den tinh trang thdng bao het sach lam ban dpc khdng tim thay tai lieu can trong khi tai lieu van cd tren gia, dieu nay da lam anh hudng Idn tdi viec thoa man nhu cau ciia ngudi diing tin khi thdng tin hp can khdng dugc dap irng.
Day truyen phuc vu ban dpc dugc tinh tir khi ban dpc viet phieu yeu cau cho den khau cudi ciing la tai lieu dugc dua ra phuc vu ban dpc. Tuy nhien, trong day truyen nay do viec viet phieu sai ma yeu cau ciia ngudi diing tin khdng dugc dap irng va nhu vay can bd thu vien se khdng tim thay tai lieu de lam thoa man nhu cau tin ciia ngudi diing tin gay anh hudng den cdng tac phuc vu ngudi diing tin, ddi khi do yeu td khach quan ben ngoai anh hudng tdi cdng tac phuc vu chir khdng chi do ldi ciia can bd Thu vien.
De khac phuc nhiing ban che tren tdi xin cd met sd de xuat nham nang cao hieu qua trong viec dap img nhu cau tin va dam bao thdng tin KH&CN cho ngudi diing tin tai Thu vien Vien KT&CTTG.
5.5. Mot so giai phap nham nang cao hieu qua trong viec dap ung nhu cau tin va dam bao thong tin KH&CN cho nguoi dung tin tai Thu vien Vien KT&VTTG
• Tang cudng von tai lieu cho Thu vien
K I tir khi Vien dugc del ten tir Vien KT&CTTG thi cac tai lieu cd lien quan den vin de chinh tri thuc sir chua nhieu va chua dap img dugc nhu cau tin ciia ngudi diing tin mdt each diy dii nhit. Nen trong thdi gian tdi Vien ciing nhu Thu vien can phai cd ke hoach diu tu them cac dang tai lieu cd lien quan den van de chinh trj. Vi hai mang kinh tl, chinh trj ludn di song hanh ciing nhau, cd tac ddng qua lai va khi cung cap day dil cac loai tai lieu nay nd se giiip cho ngudi diing tin cd each nhin tdng quat ban, chinh xac ban ve mdt van de ma hp quan tam.
-31 -
KY Y^U HOl T H A O KHOA HOC
Lam the nao de cd dii tai lieu cd gia trj nghien cim phuc vu ngudi dimg tin trong dieu kien kinh phi khdng phai la qua Idn la van de rat dugc can bd trong Vien quan tam.
Vi the ma phdng nghiep vu can phai can nhac ky ludng lam sao cho viec bd sung mang lai hieu qua cao nhat, tranh lang phi, ddng thdi phai dam bao tinh cap nhat ciia tai lieu.
Vi the can bd thu vien can phai lam dugc nhiing viec sau: Xac dinh rd dien bd sung bang each nam virng yeu cau va nhiem vu ciia Vien trong giai doan mdi, ket hgp di sau nghien cim nhu cau tin ciia ngudi diing tin. Xac djnh rd dugc nhu cau tin trudc mat va lau dai de quyet djnh ndi dung va hinh thiic tai lieu bd sung. Khai thac tdt ngudn kinh phi dugc cap tir mgi phia de dam bao tai lieu bd sung hgp ly nhat. Tang cudng bd sung cac loai tai lieu nudc ngoai vi dac trung ciia Thu vien Vien KT&CTTG nay la cac dang tai lieu nudc ngoai cang nhieu cang tdt, do ngudi dimg tin d day cd kha nang dgc tai lieu nudc ngoai tdt. Hon nira tinh mdi ciia tai lieu kha cao, neu thdng qua dich thi van de Idi thdi thdng tin la kha Idn. Tuy nhien, tai lieu nudc ngoai thudng cd kinh phi rat cao nen Vien can cd chinh sach phii hgp de phat trien dugc vdn tai lieu nay.
• Tang cudng cong tac nghien cuu nguoi dCing tin va nhu cau tin
Cdng tac nghien cim ngudi diing tin va nhu cau tin la cdng viec quan trgng trong qua trinh boat ddng ciia Thu vien. Mudn phuc vu ngudi diing tin tdt nhat phai nghien cuu xem ngudi dimg tin mudn va thich dgc van de gi. Thu vien can phai xac dinh dugc muc dich, ndi dung nao ma ngudi diing tin yeu cau nhieu nhat de bd sung tai lieu hgp ly nhat.
• Nang cao trinh do cho nguoi can bo trong Thu vien
Hien nay, tai Thu vien Vien KT&CTTG can bd thu vien diu cd trinh do dai hgc trd len. Hp deu cd kien thirc ve tin hpc va ngoai ngir. Tuy nhien trong sir phat triln ciia xa hdi ddi hdi ngudi can bd phai khdng ngimg tu hoan thien, trau ddi kiln thirc cho minh. Ngudi can bd thu vien trong xa hdi ngay nay khdng dan thuin la mdt thii thu, vai trd ciia hg da cd sir chuyen djch trd thanh cac nha "nha cung d p thdng tin cd dinh hudng". Dam nhiem vai trd nay cd nghTa la ddi hdi ngudi can bd thu vien d n phai cd kien thirc chuyen mdn viing vang, cd trinh do cdng nghe thdng tin va nim viing cac ky nang nghe nghiep, cd kien thirc va kha nang xir ly thdng tin; cd kha nang sir dung thanh thao ngoai ngir, kha nang giao tiep tdt vdi ngudi diing tin...
• Dao tao nguoi dung tin
Ciing vdi viec nang cao trinh dp cho dpi ngu can bd thu vien thi viec dao tao ngudi diing tin la van de rat can thiet cho Thu vien. Muc dich chinh ciia cdng tac nay la trang bj kien thirc khai thac tim tin hien dai thdng qua be thong may tinh cho ngudi dimg tin tai Thu vien Vien KT&CTTG. Nham giup hp thay dugc nhiing uu dilm ciia cdng viec tra cuu va su dung de dang cdng cu tra cuu de tim tin mdt each nhanh chdng nhat.
- 3 2 -
KY Y^U HOl T H A O K H O A HOC
• Tang cudng eg sd vat chat, trang thiet bj cho Thu vien
Can md rdng them sd lugng chd ngdi cho ban dpc. Neu nhu hien nay Thu vien chi cd 50 chd ngdi thi khdng the dii cho mdt lugng ban dpc ngay cang Idn. Trang thiet bi la yeu td anh hudng Idn den chat lugng boat ddng thu vien, trong khi dd chat lugng ciia hoat ddng thdng tin anh hudng khdng nhd den chat lupng qua trinh nghien cim ciia ngudi diing tin. Dac thii ciia viec nghien cim ddi hdi nai hp nghien ciiu phai hoan toan yen tTnh, cac dieu kien ve khdng gian, yeu td anh sang, nhiet do ciing anh hudng Idn den qua trinh lam viec. Vi vay Vien va Thu vien can quan tam han nira den van de dau tu them trang thiet bj nhu he thdng dieu boa, he thdng den chieu sang, chd ngdi hgp ly nhat cho ngudi diing tin. Trong nhirng nam gan day nhu cau sir dung Thu vien de tra tim, khai thac thdng tin ciia ngudi diing tin ngay cang tang cao. Vi the Thu vien can trang bj may tinh cd cau hinh cao, va kem theo nd la chat lugng dudng truyen mang Internet tdc dp cao, dn dinh de ngudi diing tin cd the khai thac thdng tin mdt each hieu qua nhat.
*** Day manh cong tac tuyen truyen gidi thieu sach, bao
Trong thdi gian qua Thu vien da cd sir quan tam dimg mire tdi cdng tac tuyen truyen, gidi thieu sach bao nen da thu hut dugc ddng dao ngudi diing tin den vdi Thu vien. Nhung cdng tac nay chua thuc su hieu qua cao, vi thuc te lugng sach bao mdi dugc bd sung ve Vien kha Idn nhung den thang 5/2008 mdi bat dau dua hinh thirc nay vao thuc te la hinh thiic gidi thieu sach theo thang, Cdn trudc dd deu gidi thieu sach mdi theo quy va nam. Nhu vay se khdng cung cap het thdng tin ve tai lieu mdi cua Thu vien.
Thu vien can td chiie cac budi trien lam sach theo chuyen de hay trien lam nhan dip cac ngay le Idn hay cac sir kien kinh te - chinh trj ndi bat nhat.
Ket luan: Trong boat ddng nghien cim khoa hgc Vien KT&CTTG da dat dugc rat nhieu thanh tuu, cd the ndi Vien ximg dang la mdt ca quan nghien cuu hang dau d Viet Nam ve kinh te, chinh tri the gidi va quan he kinh te qudc te. Ciing vdi sir hinh thanh va phat triln ciia Vien KT&CTTG, Thu vien da ddng gdp vai trd phuc vu hd trg ticb cue cho cac hoat ddng nghien cim trong Vien va quang ba thdng tin den ddng dao cdng chiing cd chpn Ipc ben ngoai.
TAI LIEU THAM KHAO
1. Nghj dinh 159/2004/ND-CP ngay 31-8-2004 ciia Chinh phii vl Heat ddng thdng tin khoa hpc & cdng nghe.
2. http://www.iwep.org.vn Webiste ciia Vien Kinh te & Chinh trj the gidi
33