DIE AFRIKAANSE PERS-BOEKHANDEL

Daardie Knaende Kinderprobleme

^{. . .}

by

die

duisende opgelos

in

—

So staan hulle daar op die stoep en dink.

Twee

jong

manne

wat die bybel gelees het vandat hulle klein kinders was,

wat nou

ook

weer

daarin antwoordevir hulle vrae soek.

Hulle

gaan na

binne. Loeen

Mien

sitweerskante vandie vuur.

„Kom

julle eindelik ook binne,” roep hulle vrolik. Die

manne

antwoord opgeruimd,

maar

dit klink

by

almal oneg.

*

Terwyl hy sy jong vroudie tafel help aídek, isKees Ver-

duyn

segedagtes besigmet

na

'n

nuwe wapen

tesoek. Hulle loop heen en

weer van

diesitkamer

na

diekombuis en daarna

was

hulle

saam

die skottelgoed af. Altwee is ingedagte; hy besig met

na

'n

nuwe wapen

te soek.

Soms

dink hy hard-op.

Dan

sê hy: ,,As Duitsland nie deur Engeland verslaan

word

nie,

dan

is al

hoop

wat daar is een of ander

nuwe

wapen."

„As daargeen

wonder

gebeurnie, sal Hollandnooitweer vry

word

nie," sê sy mismoedig. ,,Die Duitsers sal Holland nooit

weer

afstaan nie.

— Gaan

rusjy

nou

maar, eksalverder alles wel alleen doen."

Hy gaan

terug

na

die sitkamer en daar sit hy weer en dink. 'n

Nuwe wapen

of 'n vaste punt van waaruit

mens

'n

opstand kan begin.

Ons

het

nog

^{'n vaste punt in die besit}

van

Nederlands-Indië en in ons vloot,

maar

kan

mens

van daaruit 'naanval doen?

Ons

sal 'n

nuwe wapen

moet uitvind.

Hitler het

nuwe wapens

uitgevind, die vyfde kolonne, die val- skermtroepe in Hollandse uniforms; die slagting van die bur- gerlike bevolking.

Maar

^dit is 'n ou wapen. Die lere het indertyd 'n

nuwe wapen

uitgevind, 'n geheime leër wat

bedags

hul

ambag

uitoefen en snags op soldate en polisie skiet.

Ghandi

^{het 'n}

nuwe wapen

^{toegepas, die lydelike}

verset. Sal die Hollanders 'n

nuwe wapen

^{kan uitvind wat}

in hulle omstandighede doelmatig ^sal blyk?

Sy vrou

kom

binne. Syisjonkenteer, 'n blanke vroutjie.

Sy

lyk

nog

'n meisie so teer enfyn ^is sy.

„Kees," sê syverskrik, „weetjydat Hein

vandag

verjaar?

Ons

het ditheeltemal vergeet."

„Ons

kan

nog

gaan."

„Ja, ons moet gaan," sê sy, „anders sal daar miskien

niemand wees

^nie.

Dan

is ons tog daar.

'n Half-uur later is hulle klaar

om

te ry,

maar

net toe hy die kar uittrek,

kom Van

Doorn met sy vrou daar aan;

twee ou mense.

,,Wat moet ons

nou

doen, Kees?" vra Rie teleurgesteld.

,,Nou sal ons

weer maar

omdraai," sê ou

Van

Doorn.

,,U

moes

^iriaar saamry," sê Kees. ,,Daar sal miskien

niemand

anders

wees

nie enhulle sal bly

wees

as ons kom."

,,Mens het

nou

so 'n behoefte

om

met landgenote te praat," sê die ou vrou.

Ná

hulle 'nrukkie gery het, sê Rie: ,,Kees loop nou hele

dae

en prakseer oor 'n

nuwe

wapen."

,,As dit

dan maar

nie

weer

'n duiwelse

wapen

is nie,"

sê

Van

Doorn.

„Mens

kan niedie duiwel met sy eie

wapens

bestry nie." Toe

was

daar'nstilte.

* *

,,Ek

gaan

'n endjie stap," sê Verschiere vir sy vrou.

Sy

^is daar

aan gewoond

dat

hy

saans soms alleen

gaan

loop oí

na

vriende toe gaan.

Hy

weet nie dadelik

waarheen

nie; wil

sommer

loop;

alleen

wees

en dink.

Tog

^{is dit}

dan

soms lekker as _jy 'n

doel het.

By

die hek

van

sy tuin twyíel

hy

^{watter rigting hy}

sal neem. ,,Ek kan bietjie

na my

neef Hein loop," dink hy.

A1 dadelik bring

hy

sy gedagtes

by

die vraag:

„Wat

sal

nou

van Holland word?"

Hy

is 'n onderwyser, ^'n

man van

in die veertig; met vrou en'nklompie^kinders,metsorgeen beslommeringe,

maar

met die

vermoë om

alles uit sy gedagtes te sit en homself te verdiep in probleme.

Daarvan hou

hy.

Hy

geniet

daarmee

sy

eensame

wandelinge.

Hy

dink

dan

soos _jy 'n

som

uitwerk of soos _jy die klimaat en produksie van 'n land uit allerlei

gegewens

^aflei.

Hy

vra

na

oorsaak en gevolg.

Hy

redeneer wiskundig. Selfs as sy

gemoed

vol is, as

hy

^{verdrietig is} en tot insy siel geroerd,

dan nog

trag hy die beroeringe stil

maak

en kalm te oorweeg.

Dis 'n stil

pad na

sy neef, 'n halfgeboude

nuwe

voorstad in 'n stil omgewing.

Nou

en

dan

staan

hy

^stil en trek met sy kierie figure voor sy voete

op

diegrond; staansoms stilen kyk

na

die sterre bokant hom.

Hy

^{dink diep.}

Wat

die naaste toekoms

gaan

wees, of Holland onder Duitsland sal bly of dat dit

weer

sy vryheid sal terugkry is

nou

al beslis.

As mens

voldoende

gegewens

het, sal _jy kan ontdek wat die beslissing^is.

Wat

is die gegewens? Sostaan

hy

en dink

aan

die kantvan die weg.

'n

Man kom

van agter verby. Die draai vir 'n oomblik sy kop

maar

let verder nie op

hom

nie.

Hy

loop ook in gedagte; dokter Kampsteeg,

op pad na Van

de Werve, die jong vrou-wat sy pasiënte

was

kort gelede. 'n

Kalme

deftige ou

man wat

op die end van sy lewe is en wat nou soos 'n

boom

in die afgaan van die somer is, 'n

boom

in die herfs,

op

^{'n stil} dag, sy blare bruin en geel in flou sonlig, in 'n yl wasigheid, so kalm, sovredig, so onbewoë. Selde

word

hy

nog

deur iets beroer; 'n

man

wat kalm die end van alles

afwag, wat van dieeen

dag

in dieanderin 'n

onbewoënheid

staan,rustig, met berusting,soos 'n

boom

instil herfsdae. Die storms

van

sy leweisverby; sybitterhede, sy

woede

en haat, sy liefdes en sy ambisies, sy twyfel en sy vrae, alles wat in die somer van sy lewe

hom

beroer het, dis alles verby.

Hy

staan

nou

net enwag, kalm, berustend, op die end van alles, die dood.

Ook

dit is meestal

nog onbewus

^{sodat dit}

hom

ook nieontroer of onrustig

maak

nie.

Maar

die invalvan die DuitsersinHolland, dithet

hom

beroer. Dithet

hom

laat

bewe

soos 'n

boom

in 'n storm. Dit het sy siel laat huil soos wind oor 'n vlakte. Die inval in Holland het

weer

somer in

hom

gebring.

Hy

weet dit

nog

nie.

Hy

weet nie dat die herfs teruggewyk het in sy lewe en dat dit weer somer ^is nie, dat

hy weer geword

het soos vroeër, soos 'n

man

van veertig jaar. Dat hy, 'n ou man, daar

nou

loop, verjong, n

mens

wat haat en liefhet, wat aandrif voel

om

te handel, wat die

dood

wat hy verwag, aankyk en sê:

wag nog

^{bietjie, daar}

is

nog

iets vir

my om

te doen, daar ^is nog iets vir

my om

voor te wag.

Hy

vra weer.

Hy

twyfel weer.

Hy

haat en vloek weer soos in sy jong jare.

Hy

twyfel ook weer. Die jare wat

hy

getwyfel het is so lank gelede dathy

hom

dit nouliks nog herinner. A1 virso lank is hy daarvan ^oortuigdat daar geen

God

^is nie; geen

God

wat

Hom aan

die aardse aangeleent- hede steur nie. Daar is niks nie. Net die

mens

wat vir 'n kort tydjie lewe en

dan

vergaan net soos enige iets onder die son vir 'n kort tyd lewe en

dan

verdwyn, soos 'n plant, soos 'n reënbui oí 'n stofdwarrel.

Maar

nou glo hy

aan

die moontlikheid dat daar 'n bose gees is wat die vernietiging

van

die

mens

soek. As jy

aan

'n duiwel glo,

dan

kan _jy ook

maar aan

'n

God

glo,

maar

so ver is hy nog ^nie.

Molnlffll

'n Motor ^Is so goed soos die sorg wat dit ontvang , . .

Gee

dit nuwe lewe elke 1,000 myl deur u enjln te laatleegtap envol temaak met MOBIL- OIL. . .

Ou

olie word vull; dlt raak sy be- skermingshoedanighede kwyt en so word die enjin traagen dle bewegende deleslyt af . . . U motor Isdit werd datu daarvoor sorg, en elkeen weet dat