• Tidak ada hasil yang ditemukan

Makalah Garam Kompleks Dan Garam Rangkap

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Membagikan "Makalah Garam Kompleks Dan Garam Rangkap"

Copied!
17
0
0

Teks penuh

(1)

LAPORAN PRAKTIKUM

LAPORAN PRAKTIKUM

STRUKTUR SENYAWA ANORGANIKΒ 

STRUKTUR SENYAWA ANORGANIKΒ 

GARAM KOMPLEKS DAN GARAM RANGKAP

GARAM KOMPLEKS DAN GARAM RANGKAP

OLEH OLEH KELOMPOK 10 KELOMPOK 10 YONDRIADI YONDRIADI OKI MARLINA PETRI OKI MARLINA PETRI YUNI PURNAMA SARI YUNI PURNAMA SARI DEBBY FIRMANTIA PUTRI DEBBY FIRMANTIA PUTRI

DOSEN

DOSEN : : 1.1.

DRA. BAYHARTI, M.Sc

DRA. BAYHARTI, M.Sc

2.

2.

DRA ANDROMEDA, M.Si

DRA ANDROMEDA, M.Si

3.

3. EKA

EKA YUSMAITA,

YUSMAITA, M.Pd

M.Pd

ASISTEN

ASISTEN : : 1. 1. JONI JONI DARMANTODARMANTO 2.

2. UTAUTARI RI NOVITRIANOVITRIA

JURUSAN KIMIA

JURUSAN KIMIA

FAKULTAS MATEMATIKA DAN ILMU PENGETAHUAN ALAM

FAKULTAS MATEMATIKA DAN ILMU PENGETAHUAN ALAM

UNIVERSITAS NEGERI PADANG

UNIVERSITAS NEGERI PADANG

(2)

2016

KATA PENGANTARΒ 

Dengan menyebuξ€€ nama A!!a" S#T yang Ma"a Penga$i" !agi Ma"a

Panyayang, Kami menguca%&an %u'i $yu&u( &e"adi(aξ€€)Nya yang ξ€€e!a"

me!im%a"&an (a"maξ€€, "idaya", dan inaya")Nya &e%ada &ami, $e"ingga

&ami da%aξ€€ menye!e$ai&an ma&a!a" yang be('udu! * +a(am Km%!e&$

dan

+a(am

Rang&a%-

dengan

$ebai&

mung&in.

Ma&a!a" ini ξ€€e!a" &ami $u$un dengan ma&$ima! dan menda%aξ€€&an

banξ€€uan da(i be(bagai %i"a& $e"ingga da%aξ€€ mem%e(!anca( %embuaξ€€an

ma&a!a" ini. Unξ€€u& iξ€€u &ami menyam%ai&an banya& ξ€€e(ima &a$i" &e%ada

$emua %i"a& yang ξ€€e!a" be(&nξ€€(ibu$i da!am %embuaξ€€an ma&a!a" ini.

Te(!e%a$ da(i $emua iξ€€u, Kami menyada(i $e%enu"nya ba"a ma$i"

ada &e&u(angan bai& da(i $egi $u$unan &a!imaξ€€ mau%un ξ€€aξ€€a ba"a$anya.

O!e" &a(ena iξ€€u dengan ξ€€angan ξ€€e(bu&a &ami mene(ima $ega!a $a(an

dan &(iξ€€i& da(i %embaca aga( &ami da%aξ€€ mem%e(bai&i ma&a!a" ini. A&"i(

&aξ€€a &ami be("a(a% $emga ma&a!a" ini membe(i&an man/aaξ€€ mau%un

in$%i(a$i ξ€€e("ada% %embaca.

Padang, De$embe( 012

Β 

Penyu$un

(3)

BAB 1

PENDAHULUAN

A. Latar Belakang

Garaξ€€ !a"a# #$r!%r% a#a& 'araξ€€ ()ξ€€"*$(& !a+ 'araξ€€ ra+'(a". Garaξ€€ ()ξ€€"*$(& !a"a# !%ar#%(a+ &$,a'a% 'araξ€€ -a+' ξ€€$+'a+!+' %)+/%)+ ()ξ€€"*$(& %&a*+-a $(&aξ€€%+ (),a*# III3 (*)r%!a 4) NH5364*5 !a+ #$#ra aξ€€%+ #$ξ€€,a'a II3 &*ξ€…a# ξ€€)+)%!ra# 4NH537SO7.Β H2O. Garaξ€€ ()ξ€€"*$(& ξ€€$ξ€€%*%(% "$r,$!aaa+ !$+'a+ 'araξ€€ ra+'(a". Garaξ€€ ra+'(a" !a"a# !%ar#%(a+ &$,a'a% 'araξ€€ -a+' !%,$+#( !ar% !a 'araξ€€ -a+' ξ€€$+'(r%&#a* &$8ara ,$r&aξ€€a/&aξ€€a 8)+#) 'araξ€€ ra+'(a" ξ€€%&a*+-a aξ€€ξ€€)+% #$ξ€€,a'a II3 &*ξ€…a# $(&a%!ra# 4SO732 NH732. 6H2O.

Garaξ€€ ra+'(a" ξ€€$r"a(a+ &a# 'araξ€€ -a+' #$r,$+#( !ar% (r%&#a*%&a&% *ar#a+ 8aξ€€"ra+ &$9*a $(%a*$+ !a a#a *$,% 'araξ€€ #$r#$+# ξ€€%&a*+-a F$SO7NH73SO7.6H2O !a+ K2SO7A*2SO735.27H2O. Garaξ€€ ra+'(a" #$r,$+#(Β  a"a,%*a !a 'araξ€€ ξ€€$+'(r%&#a* ,$r&aξ€€a/&aξ€€a !$+'a+ "$r,a+!%+'a+ ξ€€)*$(* #$r#$+#. Garaξ€€/'araξ€€ %# ξ€€$ξ€€%*%(% &#r(#r #$r&$+!%r% !a+ #%!a( ar& &aξ€€a !$+'a+ &#r(#rΒ  'araξ€€ ()ξ€€")+$++-a.

Garaξ€€ ()ξ€€"*$(& ξ€€$r"a(a+ &a# 'araξ€€ -a+' #$r,$+#( !ar% &a# a+%)+ a#a (a#%)+ ()ξ€€"*$(& ξ€€%&a*+-a ;4)NH536<5=Β !a+ ;F$4N36<5/ a#a !%($+a* &$,a'a% &$+-a>a

())r!%+a&% ξ€€%&a*+-a $(&aξ€€%+(),a*#III3 (*)r%!a a#a ;4)NH536<4*5 !a+ (a*% $(&a&%a+)ξ€…$ra#III3 a#a K5;F$4N36<.

Garaξ€€ ra+'(a" !a*aξ€€ *ar#a+ a(a+ #$r%)+%&a&% ξ€€$+9a!% %)+/%)+ ()ξ€€")+$++-a ξ€€%&a* F$SO7NH73SO7.6H2O a(a+ #$r%)+ ξ€€$+9a!% F$2= SO72/Β !a+ NH7=. Na+ ,%*a

&a# 'araξ€€ ()ξ€€"*$(& !%*ar#(a+ ξ€€a(a a(a+ #$r%)+ ξ€€$+9a!% %)+ "$+-&+ !a+ %)+ ()ξ€€"*$(&+-a ξ€€%&a* K5;F$4N36< a(a+ #$r%)+ ξ€€$+9a!% KΒ =Β !a+ ;F$4N36<5/.

T$ξ€€,a'a ξ€€$r"a(a+ *)'aξ€€ ,$r>ar+a ξ€€$ra !a+ !a !%,$+'()((a+. A#)ξ€€ #$ξ€€,a'a ξ€€$ξ€€,$+#( &$+-a>a &$,a'a% (a#%)+ !$+'a+ ,%*a+'a+ )(&%!a&% =1 !a+ =2. Sa*a &a# &$+-a>aa+ 4 !$+'a+ ,%*a+'a+ )(&%!a&% 2 a!a*a ()ξ€€"*$(& %)+ ($*a#

(4)

#$#raξ€€%+#$ξ€€,a'aII3 &*ξ€…a# %!ra# -a+' !a"a# !%,a# !$+'a+ ξ€€$r$a(&%(a+ 4SO7 !$+'a+ aξ€€)+%a ,$r*$,%. A#)ξ€€ +%#r)'$+ !ar% aξ€€%+a #$r%(a# (a# "a!a 4 %+''a "a!a #$(a+a+ 1 a#ξ€€ !a+ "a!a & ?0)4 #%!a( #$r9a!% !%&)&%a&% NH5.

B$,$ra"a 'araξ€€ !a"a# ξ€€$+'(r%&#a* !ar% *ar#a++-a !$+'a+ ξ€€$+'%(a# &$9*a ξ€€)*$(* a%r &$,a'a% %!ra#. S$,a'a% 8)+#) a!a*a #$ξ€€,a'a &*ξ€…a# "$+#a%!ra# ,$&% &*ξ€…a# $"#a%!ra# !a+ a*%+% &*ξ€…a# +)+%!ra#. B$+#( &#r(#r !a*aξ€€ (r%&#a* #$r!%r% a#a& (a#%)+ #$r%!ra# !a+ a+%)+ #$r%!ra# &$"$r#% 4H2O372=Β !a+ SO7H2O32/!a*aξ€€ #$ξ€€,a'a

&*ξ€…a# "$+#a%!ra#.

B$r!a&ar(a+ "$+9$*a&a+ #$r&$,# ξ€€a(a "$r* !%*a((a+ "ra(#%( "$r8),aa+ Β "$ξ€€,a#a+ 'araξ€€ ()ξ€€"*$(& #$#ra aξ€€%+ #$ξ€€,a'a II3 &*ξ€…a# ξ€€)+)%!ra# 4NH537SO7.Β H2O !a+ 'araξ€€ ra+'(a" aξ€€ξ€€)+% #$ξ€€,a'a II3 &*ξ€…a# $(&a%!ra# 4SO732 NH732. 6H2O a'ar !%($#a% "r)&$& (r%&#a*%&a&a% !a+ r$(*%&#a*%&a&% -a+' ξ€€$+-$r#a% "$ξ€€,a#a+ (r%&#a* ($!a 'araξ€€ #$r&$,#.

B. Rumusan Masalah

R&a+ ξ€€a&a*a "ra(#%( "$r8),aa+ %+% a!a*a ,a'a%ξ€€a+a "r)&$& "$ξ€€,a#a+ 'araξ€€ ()ξ€€"*$(& #$#ra aξ€€%+ #$ξ€€,a'a II3 &*ξ€…a# ξ€€)+)%!ra# 4NH537SO7.Β @H2O !a+ 'araξ€€ ra+'(a" aξ€€ξ€€)+% #$ξ€€,a'a II3 &*ξ€…a# $(&a%!ra# 4SO732 NH732. @H2O 

C. Tujuan

T9a+ "ra(#%( "$r8),aa+ %+% a!a*a ξ€€$ξ€€"$*a9ar% r$a(&% "$ξ€€,a#a+ 'araξ€€ ra+'(a" aξ€€ξ€€)+% #$ξ€€,a'a II3 &*ξ€…a# $(&a%!ra# 4SO732 NH732. @H2O !a+ 'araξ€€ ()ξ€€"*$(& #$#ra aξ€€%+ #$ξ€€,a'a II3 &*ξ€…a# ξ€€)+)%!ra# 4NH537SO7.Β @H2O.

D. Manξ€€aat

Ma+ξ€…aa# "ra(#%( "$r8),aa+ %+% a!a*a a'ar ξ€€$+'$#a% 'aξ€€,ara+ ξ€€$+'$+a% Β "r)&$& "$ξ€€,$+#(a+ 'araξ€€ ()ξ€€"*$(& #$#ra aξ€€%+ #$ξ€€,a'a II3 &*ξ€…a# ξ€€)+)%!ra#

4NH537SO7. @H2O !a+ 'araξ€€ ra+'(a" aξ€€ξ€€)+% #$ξ€€,a'a II3 &*ξ€…a# $(&a%!ra# 4SO732 NH732. @H2O.

(5)

BAB !!

T!N"AUAN PU#TAKA

P$ξ€€,$+#(a+ &$+-a>a ()ξ€€"*$(& ())r!%+a&% %a*a "$r"%+!aa+ &a# a#a *$,% Β "a&a+'a+ $*$(#r)+ !ar% *%'a+ ($ %)+ *)'a ξ€€a(a *%'a+ ,$r#%+!a( &$,a'a% "$ξ€€,$r% $*$(#r)+

!a+ %)+ *)'aξ€€ &$,a'a% "$+$r%ξ€€a $*$(#r)+. A(%,a# !ar% "$r"%+!aa+ ($ra"a#a+ $*$(#r)+ %+% Β "a&a+'a+ $*$(#r)+ 9a!% ξ€€%*%( ,$r&aξ€€a a+#ara %)+ *)'aξ€€ !a+ *%'a+ &$%+''a #$r,$+#( %(a#a+ Β "$ξ€€,$r%/"$+$r%ξ€€a $*$(#r)+. K$a!aa+/($a!aa+ a+#ara $*$(#r)+ %+% +'(%+ &a9a #$r9a!%

+a+ 9%(a "a&a+'a+ $*$(#r)+ %#% #$r%(a# (a# ξ€€a(a %(a#a+ ()a*$+ &$9a#% !a"a# #$r,$+#(. Pr)&$& "$ξ€€,$+#(a+ %(a#a+ a+#ara "$ξ€€,$r%/"$+$r%ξ€€a $*$(#r)+ #$r&$,# !a"a# !%#*%&(a+ !$+'a+ "$r&aξ€€aa+ :

M = :L ξ€ˆ M:L

D%ξ€€a+a M C %)+ *)'a !a+ L C *%'a+ -a+' ξ€€$ξ€€%*%(% "a&a+'a+ $*$(#r)+ R%a% 1??3. S$+-a>a ())r!%+a&% !a"a# !%,$!a(a+ ξ€€$+9a!% !a 9$+%& -a%# ()ξ€€"*$(& +$#ra* !a+ %)+ -a+' !a*aξ€€ a* %+% "a*%+' &$!%(%# &a# !ar% %)+ #$r&$,# ar& ξ€€$r"a(a+ %)+ ()ξ€€"*$(&. Sa*a &a# (ara(#$r%&#%( (ara(#$r%&#%( &$+-a>a ()ξ€€"*$(& %a*a ,a>a %)+ ()ξ€€"*$(& a#a ()ξ€€"*$(& +$#ra* -a+' ξ€€$+-&+ &$+-a>a #$r&$,# ξ€€a&% &$r%+'(a*% ξ€€$ξ€€"$r#aa+(a+ %!$+#%#a&+-a !a*aξ€€ *ar#a+. M$&(%"+ !a"a# #$r9a!% !%&)&%a&% "ar&%a*. M%&a*+-a &$+-a>a -a+' &$*a !%#*%& 2 KBr.H'BrΒ 2Β &$,$#*+-a ξ€€$+'a+!+' %)+ #$#ra$!ra* ;H'BrΒ 7<2/Β !a*aξ€€

Β "a!a#a+ Kr%&#a* !a+ %)+ %+% #$#a" ξ€€$ξ€€"$r#aa+(a+ ($#a++-a 9%(a !%ξ€€a&((a+ !a*aξ€€ *ar#a+ !a+ ar'a !%&)&%a&% ξ€€$+9a!% ($8%* Da- !a+ S$*,%+ 1??53.

Garaξ€€ a!a*a &a# ξ€Ša# -a+' !%a&%*(a+ 9%(a *)'aξ€€ a#a ("*a+ a#)ξ€€ -a+' Β ,$r#%+!a( &$,a'a% *)'aξ€€3 ξ€€$+''a+#%(a+ &a# a#a *$,% a#)ξ€€ %!r)'$+ "a!a a&aξ€€. 4)+#): Β Na#r% &*ξ€…a# Na2SO7 a!a*a 'araξ€€ -a+' ,$ra&a* !ar% a&aξ€€ &*ξ€…a# H2SO7 !$+'a+

ξ€€$+''a+#%(a+ 2 a#)ξ€€ %!r)'$+ !$+'a+ 2 a#)ξ€€ Na. Ya+' !%&$,# 'araξ€€ !a*aξ€€ %&#%a &$ar%/ ar% a!a*a +a#r% (*)r%!a Na4*.

(6)

Garaξ€€ ra+'(a" Garaξ€€ -a+' ξ€€$+'a+!+' *$,% !ar% &a# %)+ *)'aξ€€ a#a %)+ &%&a a&aξ€€ !a*aξ€€ r&+-a. 4)+#): KM'4*5Β  Ka*% Ma'+$&% K*)r%!a3 ξ€€$+'a+!+' !a

%)+ *)'a -a%# KΒ = !a+ M'2=. KM'SO74* Ka*% Ma'+$&% Sa#(*)r%!a3

ξ€€$+'a+!+' !a %)+ *)'a -a%# KΒ =Β !a+ M'2=Β !a+ !a %)+ &%&a a&a -a%# SO72/Β !a+ 4*/.

Garaξ€€ ()ξ€€"*$(&. Garaξ€€ -a+' ξ€€$+'a+!+' %)+/%)+ ()ξ€€"*$(&. 4)+#): KΒ 5F$4N36 #r%

(a*&% $(&a &%a+) ξ€…$ra# a#a (a*% ξ€…$r% &%a+%!a. Garaξ€€ %+% 9%(a !%*ar#(a+ !a*aξ€€ a%r a(a+ #$rra% ξ€€$+9a!% %)+ KΒ =Β !a+ %)+ ()ξ€€"$(& F$4N36/ Ha!%a#.20073.

Garaξ€€ ()ξ€€"*$(& ξ€€$r"a(a+ 'araξ€€/'araξ€€ -a+' ξ€€$ξ€€%*%(% %(a#a+ ())r!%+a&% 'araξ€€ -a+' !a"a# ξ€€$ξ€€,$+#( %)+/%)+ !a+ &a*a &a#+-a %)+ ()ξ€€"*$(&3. 4)+#) !ar% 'araξ€€ ()ξ€€"*$(& %a*a 4SO732NH732. Garaξ€€ ra+'(a" a(a+ #$r%)+%&a&% ξ€€$+9a!% %)+/%)+

()ξ€€")+$++-a ($#%(a !%*ar#(a+. 4)+#) *a%+ !ar% 'araξ€€ ()ξ€€"*$(& -a(+% ;4)NH536<4*5

a#a 4)4*5.6NH5Β -a+' ,$r+'&% &$,a'a% *%'a+ %a*a NH5 &$!a+'(a+ 4* %a*a !%*ar !a$ra

())r!%+a&% &(ar!9) 1?3.

Garaξ€€ ra+'(a" a!a*a 'araξ€€ -a+' #$r!%r% !ar% !a (a#%)+ -a+' ,$r,$!a !$+'a+ &$,a a+%)+ -a+' &aξ€€a !a*aξ€€ &a# (%&% (r%&#a*+-a. Garaξ€€ ra+'(a" ,%a&a+-a *$,% !a ξ€€$ξ€€,$+#( (r%&#a* ,$&ar !%,a+!%+'(a+ !$+'a+ 'araξ€€ #+''a* "$+-&++-a. Ka#%)+ 'araξ€€ ra+'(a" +-a #$r!%r% (a#%)+ *)'aξ€€ #ra+&%&% -a+' ,$r'a,+' (a#%)+ *)'aξ€€ a*(a*% a#a %)+ aξ€€ξ€€)+% 4%r%/8%r% (a& *%'a+. D% a+#ara 8%r%/8%r% (a& *%'a+ -a+'  !%($#a% &$,a'a% ξ€€$ξ€€"$+'ar% ($&#a,%*a+ ()ξ€€"*$(& !a*aξ€€ ξ€€a+a *%'a+ %# #$r*%,a# a!a*a %3 ($(a#a+ ,a&a !ar% *%'a+ %# %%3 &%ξ€…a#/&%ξ€…a# "$+-$"%#a+ %# 9%(a a!a3 !a+ %%%3 $ξ€…$(/$ξ€…$(Β  &#$r%( ra+'.

Ba&&$#. 1??73. B$,$ra"a 'araξ€€ !a"a# ξ€€$+'(r%&#a* !ar% *ar#a++-a !$+'a+ ξ€€$+'%(a# &$9*a ξ€€)*$(* a%r &$,a'a% %!ra#. S$,a'a% 8)+#) a!a*a #$ξ€€,a'a &*ξ€…a# "$+#a%!ra# ,$&% &*ξ€…a# $"#a%!ra# !a+ a*%+% &*ξ€…a# +)+%!ra#. B$+#( &#r(#r !a*aξ€€ (r%&#a* #$r!%r% a#a& (a#%)+ #$r%!ra# !a+ a+%)+ #$r%!ra# &$"$r#% 4H2O372=Β !a+ SO7H2O32/!a*aξ€€ #$ξ€€,a'a

&*ξ€…a# "$+#a%!ra#.Β 4%r% *)'aξ€€ #ra+&%&% a!a*a ξ€€$ξ€€%*%(% ξ€€$ξ€€%*%(% &,(*%# ! -a+' #%!a(Β  #$r%&% "$+ a#a !a ξ€€$+'a&%*(a+ %)+/%)+ !$+'a+ & ,(*%# ! -a+' #%!a( #$r%&% "$+. 4%r% %+% ξ€€$+-$,a,(a+ ,$,$ra"a 8%r% (a& ξ€€$*%"#% >ar+a -a+' +%( "$ξ€€,$+#(a+ &$+-a>a "araξ€€a'+$#%( a(#%%#a& (a#a*%#%( !a+ #$r#aξ€€a ($8$+!$r+'a+ ,$&ar +#(Β  ξ€€$ξ€€,$+#( %)+ ()ξ€€"*$(&.

(7)

T$ξ€€,a'a a!a*a *)'aξ€€ ξ€€$ra !a -a+' *+a( !a+ !a"a# !%#$ξ€€"a. Ia ξ€€$*$,r "a!a 105°4. Kar$+a ")#$+&%a* $*$(#r)!a+-a ")&%#% =057 V +#( "a&a+'a+ 4ξ€ξ€Œ42=3 %a #a(Β 

*ar# !a*aξ€€ a&aξ€€ (*)r%!a !a+ a&aξ€€ &*ξ€…a# $+8$r ξ€€$&(%"+ !$+'a+ a!a+-a )(&%'$+ %a ,%&a *ar# &$!%(%#. A&aξ€€ +%#ra# -a+' &$!a+' "$(a#+-a M3 !$+'a+ !a ξ€€$*ar#(a+ #$ξ€€,a'a:

54 = HNO5  542=Β = 6NO5/Β = 2NO ξ€Ž =

7H2O A&aξ€€ &*ξ€…a# "$(a# "a+a& 9'a ξ€€$*ar#(a+ #$ξ€€,a'a:

4 = 2H2SO7  42=Β = SO72/Β = SO2ξ€Ž = 2H2O

K$,a+-a(a+ 'araξ€€ #$ξ€€,a'a I3 #a( *ar# !a*aξ€€ a%r "$r%*a(+-a ξ€€%r%" "$r%*a( &$+-a>a Β "$ra( I3. M$r$(a !a !%)(&%!a&% ξ€€$+9a!% &$+-a>a #$ξ€€,a'a II3 -a+' !a"a# !%#r+(&+ !ar% #$ξ€€,a'a II3 )(&%!a 4O %#aξ€€. Na+ )(&%!a&% &$*a+9#+-a ξ€€$+9a!% 4 II3 a!a*a &*%#. Garaξ€€/'araξ€€ #$ξ€€,a'a II3 +-a ,$r>ar+a ,%r ,a%( !a*aξ€€ ,$+#( !a*aξ€€ ,$+#(Β  %!ra# "a!a# ξ€€a"+ !a*aξ€€ ,$+#( *ar#a+ a%r. War+a %+% ,$+ar/,$+ar (a& a+-a +#(Β  %)+ #$#raa()("ra# II3 ;4H2O37<2= &a9a. Garaξ€€/'araξ€€ #$ξ€€,a'a II3 a+%!ra# &$"$r#%

#$ξ€€,a'a II3 &*ξ€…a# a+%!ra# 4SO7 ,$r>ar+a "#% a#a &$!%(%# (+%+'3. Da*aξ€€ *ar#a+ a%rΒ 

&$*a* #$r!a"a# %)+ ()ξ€€"*$(& #$#raa() a#a *$,% !a !%&$,# !$+'a+ %)+ #$ξ€€,a'a II3 42=Β &a9a.

(8)

BAB !!!

METED$L$G! PERC$BAAN

A. %aktu Pelaksanaan

Har% ξ€Œ Ta+''a* : Ra, ξ€Œ 50 N)$ξ€€,$r 2016 P(* : 0.00  0?.70 WIB

T$ξ€€"a# : La,)ra#)r% K%ξ€€%a A+)r'a+%( FMIPA UNP

A. Alat &an Bahan 1. A*a# β€’ G$*a& (%ξ€€%a 0 ξ€€L β€’ 4)r)+' '$*a& β€’ G$*a& (r 0 ξ€€L β€’ G$*a& ar*)9% β€’ P$+'a!( '$*a& β€’ K$r#a& &ar%+' β€’ A*%+% ξ€…)%* β€’ B)#)* &$ξ€€"r)# β€’ P%"$# #$#$& β€’ T%ξ€€,a+'a+ M$##*$rΒ  β€’ P$ξ€€a+a& *%&#r%(Β  β€’ M$*#%+' ")%+# a""ara#& 2. Baa+ β€’ 4SO7.H2O

(9)

β€’ NH732SO7 β€’ KS4N 0M β€’ Aξ€€)+%a "$(a# β€’ E#a+)* β€’ A(a!$& B. Pr'se&ur kerja

1. P$ξ€€,a#a+ Garaξ€€ K)ξ€€"*$(&

β€’ Lar#(a+ &$,a+-a( @ ' #$ξ€€,a'aII3 &*ξ€…a# "$+#a%!ra# !$+'a+ 0 ξ€€L

a(a!$& !a*aξ€€ '$*a& (%ξ€€%a 0 ξ€€L +%*a% @ a(a+ !%,$r%(a+ )*$ a&%&#$+3.

β€’ Taξ€€,a(a+ aξ€€)+%a "$(a# #$#$& !$ξ€€% #$#$& &aξ€€,%* !%a!(3 &aξ€€"a% $+!a"a+

-a+' #$r,$+#( *ar# ($ξ€€,a*% aξ€€)+%a ,$r*$,%3.

β€’ D%aξ€€(a+ *ar#a+ #$r&$,# "a!a & (aξ€€ar.

β€’ Taξ€€,a(a+ 20ξ€€L $#a+)* !$+'a+ "%"$# #$#$& &$8ara "$r*aa+ ξ€€$*a*% !%+!%+'

'$*a& &aξ€€"a% #$r,$+#( !a *a"%&a+ ,a>a C ,%r '$*a" a#a& C ,$+%+'3.

β€’ T#" ra"a# !$+'a+ a*+% ξ€…)%* !a+ ,%ar(a+ "a!a & ra+' aξ€€a#%

Β "$r#,a+ (r%&#a* -a+' #$r,$+#( "a!a ar% ,$r%(#+-a.

β€’ Sar%+' !a+ *$#a((a+ !a*aξ€€ '$*a& ar*)9% *a* ($r%+'(a+ (r%&#a* !a*aξ€€ )$+

Β "a!a ξ€’604 &$*aξ€€a 2 9a ($!%a+ (r%&#a* !%#%ξ€€,a+'.

2. P$ξ€€,a#a+ Garaξ€€ Ra+'(a"

β€’ T%ξ€€,a+' @ ' #$ξ€€,a'aII3 &*ξ€…a# "$+#a%!ra# !a+ *ar#(a+ ($ !a*aξ€€ 20 ξ€€L a%rΒ 

ξ€€$+!%!% &$,a'a% *ar#a+ 13 +%*a% @ a(a+ !%,$r%(a+ )*$ a&%&#$+.

β€’ T%ξ€€,a+' @ ' aξ€€)+% &*ξ€…a# !a+ *ar#(a+ !a*aξ€€ 20 ξ€€L a%r &$,a'a% *ar#a+

23 +%*a% @ a(a+ !%,$r%(a+ )*$ a&%&#$+.

β€’ 4aξ€€"r(a+ *ar#a+ 1 !a+ 2 ($!%a+ a!( %+''a )ξ€€)'$+.

β€’ Ua"(a+ *ar#a+ #&, &aξ€€"a% 9$+ !a+ ($!%a+ ,%ar(a+ !%+'%+ "r)&$&

(r%&#a*%&a&% ,%&a !%,a+# !$+'a+ ξ€€$+aξ€€,a(a+ a%r !%+'%+ !% *ar >a!a '$*a&.

β€’ Sar%+' (r%&#a* -a+' #$r,$+#( !a+ 88% !$+'a+ $#a+)* &$8("+-a. β€’ K$r%+'(a+ "a!a & (aξ€€ar !a+ #%ξ€€,a+' ξ€€a&&a+-a.

3. U'i Kua!iξ€€aξ€€i/Β 

β€’ T%ξ€€,a+' &$9*a ξ€€a&&a -a+' &aξ€€a !ar% 'araξ€€ ra+'(a" !a+ 'araξ€€

()ξ€€"*$(& -a+' !%"$r)*$ ($!%a+ ξ€€a&%+'  ξ€€a&%+' *ar#(a+ !$+'a+  ξ€€L a(a!$&

.

β€’ R$a(&%(a+ ($!a *ar#a+ #$r&$,# !$+'a+ 2ξ€€L KS4N 0

M. Amaξ€€i

(10)

BAB !(

HA#!L DAN PEMBAHA#AN

A. Ta)el Pengamatan

1. Pem)uatan Garam K'm*leks

Pe(!a&uan

Pengamaξ€€an

1. 2 'raξ€€ 4SO7.H2O =  ξ€€*

aa!$& = 2 #$#$& aξ€€ξ€€)+%a "$(a# 2. A!( %+''a )ξ€€)'$+

5. D%#aξ€€,a(a+ 20 ξ€€* $#a+)* ##" !$+'a+ a*%+% ξ€…)%* !a+

!%aξ€€(a+ ,$,$ra"a ar%

7. Kr%&#a* -a+' #$r,$+#( !%&ar%+' ($!%a+ !%($r%+'(a+ !a*aξ€€ )$+ &$#$*a %# !% #%ξ€€,a+'

4a(uξ€€an be(a(na bi(u

4a(uξ€€an be(a(na bi(u muda

4a(uξ€€an be(a(na bi(u ξ€€ua dan

ξ€€e(benξ€€u& dua !a%i$an 5bi(u ge!a%

dibagian baa" dan bening

dibagian baa"6

Be(aξ€€ &(i$ξ€€a! 7 2,0 g(am

+. Pem)uatan Garam Rangka*

Pe(!a&uan

Pengamaξ€€an

1. 2 'raξ€€ 4SO7.H2O = 20 ξ€€*

aa!$& ξ€€$+!%!% 8aξ€€"r(a+ !$+'a+ 2 'raξ€€ aξ€€ξ€€)+% &*ξ€…a# = 20 ξ€€* aa!$& a!( %+''a

)ξ€€)'$+

2. D%a"(a+ a#a !%"a+a&(a+

5. D%aξ€€(a+ !a+ !%+'%+(a+ !a*aξ€€ ,a( $&

7. Kr%&#a* -a+' #$r,$+#( !%&ar%+' ($!%a+ !%88% !$+'a+ $#a+)* &$8("+-a &$#$*a %# !% #%ξ€€,a+'

4a(uξ€€an be(a(na bi(u muda

4a(uξ€€an be(uba" men'adi a(na

bi(u ξ€€ua

K(i$ξ€€a! mu!ai ξ€€e(benξ€€u&

Be(aξ€€ &(i$ξ€€a! 7 3,8 g(am

(11)

1. Pem)uatan Garam K'm*leks

Ma&&a 4SO7.H2O C 2 'raξ€€ Mr C 27? 'raξ€€ ξ€Œ ξ€€)*

V)*$ aξ€€ξ€€)+%a "$(a# C 02 ξ€€* Mr C 1 'raξ€€ ξ€Œ ξ€€)* Ma&&a Kr%&#a* C 12 'raξ€€ Mr C 27 'raξ€€ ξ€Œ ξ€€)*

Β  ξ€€)* 4SO7.H2O ΒΏΒ gram Β Mr ΒΏ 2gram 249,5gram/mol ΒΏ0,00801mol M NH5 ΒΏ37 . ρ.1000g/kg Β Mr ΒΏ0,37.0,91kg/Β L .1000g/kg 17gram/mol ΒΏ19,8mol/Β L ξ€€)* NH5 ΒΏΒ M . VΒ  ΒΏ19,8mol/Β L .2Β x10βˆ’4Β L ΒΏ0,00396mol R$a(&% : Β  4SO7.H2O = 7 NH5

9u 5

Β NH537SO7.H2O = 7H2O A>a* 00001 ξ€€)* 0005?6 ξ€€)* / / R$a(&% 00001 ξ€€)* 0052 ξ€€)* 000 ξ€€)* A(%r /002? 000 ξ€€)* Ma(a

(12)

Ma&&a 4NH537SO7.H2O C ξ€€)* . Mr Β 

C 000 @ 27 'raξ€€ξ€Œξ€€)* Ma&&a C 1?67 'raξ€€

Ja!% ,$ra# #$)r%#%& !ar% (r%&#a* 4NH537SO7.H2O a!a*a 1?67 'raξ€€.

Dar% a&%* "$r8),aa+ !%!a"a#(a+ ,a>a ,$ra# (r%&#a* a!a*a C 12 'raξ€€ S$%+''a  r$+!$ξ€€$+ a&%*+-a C ,$ra# &aξ€€"$* ξ€Œ ,$ra# #$)r%#%& @ 100

C 12 'raξ€€ ξ€Œ 1?67 'raξ€€ @ 100  C 61 

+. Pem)uatan Garam Rangka*

Ma&&a 4SO7.H2O C 2 'raξ€€ Mr C 27? 'raξ€€ ξ€Œ ξ€€)*

Ma&&a NH732SO7 C 2 'raξ€€ Mr C 152 'raξ€€ ξ€Œ ξ€€)*

Ma&&a Kr%&#a* C 5 'raξ€€ Mr C 5?? 'raξ€€ ξ€Œ ξ€€)*

Β  ξ€€)* 4SO7.H2O ΒΏΒ gram Β Mr ΒΏ 2gram 249,5gram/mol ΒΏ0,00801mol ξ€€)* NH732SO7 ΒΏΒ gram Β Mr ΒΏ 2gram 132gram/mol ΒΏ0,015mol R$a(&% : Β  4SO7.H2O = NH732SO7 4SO732NH732.6H2O A>a* 00001 ξ€€)* 001 ξ€€)* /

(13)

R$a(&% 001 ξ€€)* 001 ξ€€)* 001 ξ€€)* A(%r /0002 ξ€€)* / 001 ξ€€)* Ma(a Ma&&a 4SO732NH732.6H2O C ξ€€)* . MrΒ  C 001 @ 5?? 'raξ€€ξ€Œξ€€)* Ma&&a C 5?? 'raξ€€

Ja!% ,$ra# #$)r%#%& !ar% (r%&#a* 4SO732NH732.6H2O a!a*a 5?? 'raξ€€.

Dar% a&%* "$r8),aa+ !%!a"a#(a+ ,a>a ,$ra# (r%&#a* a!a*a C 12 'raξ€€ S$%+''a  r$+!$ξ€€$+ a&%*+-a C ,$ra# &aξ€€"$* ξ€Œ ,$ra# #$)r%#%& @ 100

C 5 'raξ€€ ξ€Œ 5?? 'raξ€€ @ 100  C ?261 

(14)

C. Pem)ahasan

Garaξ€€ -a+' ξ€€$+'a+!+' %)+/%)+ ()ξ€€"*$(& !%($+a* &$,a'a% &$+-a>a ())r!%+a&% a#a 'araξ€€ ()ξ€€"*$(&. Garaξ€€ ()ξ€€"*$(& %+% ,$r,$!a !$+'a+ 'araξ€€ ra+'(a". Garaξ€€ ra+'(a" #$r,$+#( !ar% !a 'araξ€€ -a+' ξ€€$+'(r%&#a* &$8ara Β ,$r&aξ€€a/&aξ€€a !a*aaξ€€ "$r,a+!%+'a+ ξ€€)*$(* #$r#$+#. Garaξ€€/'araξ€€ %+% ξ€€$ξ€€%*%(% &#r(#r #$r&$+!%r% !a+ #%!a( ar& &aξ€€a !$+'a+ &#r(#r 'araξ€€ ()ξ€€")+$++-a. Garaξ€€ ra+'(a" ξ€€$ξ€€%*%(% &#r(#r -a+' *$,% "a+9a+' !%,a+!%+'(a+ &$+'a+ &#r(#rΒ  'araξ€€ ()ξ€€"*$(&. Garaξ€€ ra+'(a" !a*aξ€€ *ar#a++-a ξ€€$r"a(a+ 8aξ€€"ra+ ,$r"a %)+ &$!$ra+a -a+' a(a+ ξ€€$+'%)+ ,%*a !%*ar#(a+ *a'% ,$r,$!a !$+'a+ 'araξ€€ ()ξ€€"*$(& -a+' ξ€€$+'a&%*(a+ %)+ ()ξ€€"*$(& a"a,%*a !a*aξ€€ *ar#a+.

Garaξ€€ ()ξ€€"*$(& !a+ 'araξ€€ ra+'(a" !a"a# !%,a# (r%&#a*+-a ξ€€$*a*% &$ra+'(a%a+ "r)&$& (r%&#a*%&a&% !a+ r$(r%&#a*%&a&%. Kr%&#a*%&a&% a!a*a "r)&$& !%ξ€€a+a (r%&#a* 'araξ€€ ()ξ€€"*$(& !a+ 'araξ€€ ra+'(a" #$r,$+#( ξ€€$*a*% ,$,$ra"a "r)&$& !%a+#ara+-a : "$ξ€€a+a&a+ "$+'a"a+ "$+!%+'%+a+ "$+-ar%+'a+. Kr%&#a* -a+' #$r,$+#( !ar% "r)&$& (r%&#a*%&a&% &$*a+9#+-a !a"a# !%r+%(a+ a#a !%r$(r%&#a*%&a&% ξ€€$+''+a(a+ ,$,$ra"a "$*ar# -a+' 8)8)( a#a &$&a% !$+'a+ (r%&#a* -a+' #$r,$+#(. R$(r%&#a*%&a&% ,$r#9a+ +#( ξ€€$+!a"a#(a+ (r%&#a* !$+'a+ ($r+%a+ #$r#%+''% -a+' ,$,a& !ar% "$+')#)r  "$+')#)r (r%&#a*.

P$r8),aa+ "$r#aξ€€a -a%# "$ξ€€,a#a+ 'araξ€€ ()ξ€€"*$(& 4NH537SO7.H2O

!%ξ€€a+a #$r&% !%*ar#(a+ !$+'a+ aa!$& !a+ aξ€€ξ€€)+%a "$(a# -a+' &$*a+9#+-a !%#aξ€€,a(a+ !$+'a+ $#a+)*. P$+aξ€€,aa+ $#a+)* "a!a &aa# "$ξ€€,a#a+ 'araξ€€ ()ξ€€"*$(& ,$r+'&% +#( ξ€€$+8$'a "$+'a"a+ -a+' !a"a# #$r9a!% "a!a &aa# Β "$ξ€€,a#a+ 'araξ€€ ()ξ€€"*$(&. P$+'a"a+ #$r&$,# ar& !%8$'a a'ar #%!a( ,a+-a(Β 

()ξ€€")+$+ (r%&#a* 'araξ€€ ()ξ€€"*$(& -a+' #$r,a+' ($ !ara. S$#$*a !%*ar#(a+ Lar#a+ #$r&$,# !%##" !$+'a+ a*%+% ξ€…)%* !a+ !%aξ€€(a+ &$*aξ€€a ,$,$ra"a ar%. Kr%&#a* -a+' &!a #$r,$+#( !%&ar%+' ξ€€$+''+a(a+ ($r#a& &ar%+' ($!%a+ (r%&#a* !%($r%+'(a+ !%!a*aξ€€ )$+. S$#$*a "$+'$r%+'a+ &$*$&a% &$*a+9#+-a (r%&#a* #$r&$,# !%#%ξ€€,a+'. B$ra# (r%&#a* -a+' !%"$r)*$ a!a*a &$,a+-a( 12 'ra &$!a+'(a+

(15)

&$8ara #$)r%#%& ,$ra# (r%&#a* a!a*a 1?67 'raξ€€. Ma(a r$+!$ξ€€$+ (r%&#a* -a+' !%"$r)*$ a!a*a &$,$&ar 61  !a+ &%&a+-a a!a*a "$+')#)r/"$+')#)r.

P$r8),aa+ ($!a a!a*a "r)&$& "$ξ€€,a#a+ 'araξ€€ ra+'(a" 4SO732NH732.6H2O !%ξ€€a+a #$r&% !%*ar#(a+ !$+'a+ aa!$& ξ€€$+!%!% !a+

!%8aξ€€"r(a+ !$+'a+ aξ€€ξ€€)+% &*ξ€…a# -a+' &!a !%*ar#(a+ !$+'a+ aa!$&. K$!%a+ 8aξ€€"ra+ %+% !%a"(a+ !$+'a+ 8ara "$ξ€€a+a&a+ "r)&$&$ "$ξ€€a+a&a+ %+% !%*a((a+ a'ar ξ€Ša#/ξ€Ša# -a+' #$r!a"a# !a*aξ€€ *ar#a+ &$ξ€€a(%+ 8$"a# a#a !a Β ,$r$a(&%. S$#$*a %# *ar#a+ !%!%+'%+(a+ !a*aξ€€ ,a( $& a'ar "r)&$& "$ξ€€,$+#(a+ (r%&#a* ,$r*a+'&+' !$+'a+ 8$"a#. S$#$*a (r%&#a &!a #$r,$+#( &$*a+9#+-a (r%&#a* !%&ar%+' !a+ !%88% !$+'a+ $#a+)* &$8("+-a ($!%a+ (r%&#a* !%($r%+'(a+ "a!a & (aξ€€ar. S$#$*a "r)&$& "$+'$r%+'a+ (r%&#a* &$*$&a% (r%&#a* &$*a+9#+-a !%#%ξ€€,a+' !a+ ,$ra# (r%&#a* -a+' !%"$r)*$ a!a*a 5 'ra &$!a+'(a+ &$8ara #$)r%#%& ,$ra# (r%&#a* a!a*a 5?? 'raξ€€. Ma(a r$+!$ξ€€$+ (r%&#a* -a+' !%"$r)*$ a!a*a &$,$&ar ?261  !a+ &%&a+-a a!a*a "$+')#)r/"$+')#)r.

U+#( 9% (a*%#a#%ξ€… "ra(#%(a+ #%!a( ξ€€$*a((a++-a a* #$r&$,# !%&$,a,(a+ (ar$+a #%!a( a!a+-a ($#$r&$!%aa+ ,aa+ -a+' !%,#(a+ !a*aξ€€ "$+'9%a+ (a*%#a#%ξ€…Β  Β "a!a (r%&#a* 'araξ€€ ()ξ€€"*$(& !a+ 'araξ€€ ra+'(a".

(16)

BAB V

KESIMPULAN

A. Kesimpulan

1. S%ξ€…a# !ar% 'araξ€€ ()ξ€€"*$(& -a(+% 9%(a !%*ar#(a+ !a*aξ€€ a%r a(a+ #$rra% ξ€€$+9a!% ()ξ€€"*$(& !a+ %)++-a &$!a+'(a+ &%ξ€…a# 'araξ€€ ra+'(a" 9%(a !%*ar#(a+ !a*aξ€€ a%r a(a+ #$r%)+%&a&% ξ€€$+9a!% %)+/%)+ "$ξ€€,$+#(+-a.

2. Kr%&#a* 'araξ€€ ra+'(a" ("r% aξ€€ξ€€)+% &*ξ€…a# %!ra# 4SO7NH732SO7.@H2O -a+'

#$r,$+#( &$,a+-a( 5 'raξ€€ !$+'a+ r$+!$ξ€€$+ ?261 

5. Kr%&#a* 'araξ€€ ra+'(a" ("r% aξ€€ξ€€)+% &*ξ€…a# %!ra# 4NH537SO7.@H2O -a+'

(17)

DA-TAR PU#TAKA

Ba&&$## J.1??7.Β Buku Ajar Vogel Kimia Analisis Kuantitatif AnorganikΒ . Ja(ar#a : B( K$!)(#$ra+ EG4.

4a+' Ra-ξ€€)+!. 1??7.Β Kimia Dasar Jiid Satu Edisi Ketiga. Ja(ar#a: Er*a+''a. Da- M.4 !a+ J. S$*,%+ 1??5 Β Kimia Anorganik Teori. Y)'-a(ar#a : UGM Pr$&&

Ha!%a# !((. 2007.Β Kamus Sains.Β Ja(ar#a : Ba*a% P&#a(a R%a% H. 1??.Β Asas Pemeriksaan Β Kimia Edisi Pertama UI Ja(ar#a.

S(ar!9). 1?.Β Kimia Koordinasi R%+$(a 4%"#a Ja(ar#a.

S:e"!a, +.2;<=.Β Analisi Anorganik Kuntitatif Makro dan Semimikro. >a&a(ξ€€a ? PT Ka!man Media Pu$a&a.

Referensi

Dokumen terkait