TEKNOLOGI ELEKTRIK 1 - Unit 9

(1)

KAED

KAEDAH SAMBUNGAN

AH SAMBUNGAN SISTEM 3

SISTEM 3

Φ

OBJEKTIF AM

Mem

Memahamahami i konskonsep-koep-konsep nsep asas asas sistesistem m sambsambungaungan n bintabintang ng dandan sambungan delta

sambungan delta

OBJEKTIF KHUSUS

Di akhir unit ini anda dapat : Di akhir unit ini anda dapat :



 MenMeneraerangkngkan an babahawhawa a bebbeban an tigtiga a fasfasa a bolboleh eh disdisamambunbung g secsecaraara Bintang yang mempunyai empat (4)

Bintang yang mempunyai empat (4) pengalirpengalir..



 Menyatakan bahawa beban tiga fasa boleh disambung secara DeltaMenyatakan bahawa beban tiga fasa boleh disambung secara Delta yang mempunyai tiga (3) dawai hidup.

yang mempunyai tiga (3) dawai hidup.



 Membuktikan bahawa dalam sambungan Bintang ;Membuktikan bahawa dalam sambungan Bintang ; Arus

Arus talian talian = = Arus Arus fasafasa Voltan talian =

Voltan talian = 33 Voltan fasaVoltan fasa



 Membuktikan bahawa dalam sambungan Delta;Membuktikan bahawa dalam sambungan Delta; Arus

Arus talian talian == 33Arus fasaArus fasa Voltan

Voltan talian = talian = Voltan Voltan fasafasa



 Mengirakan nilai kuasa di dalam sistem 3Mengirakan nilai kuasa di dalam sistem 3ΦΦ



 MenMenyeyeleslesaikaikan an mamasalsalah ah penpengirgiraan aan yayang ng memeliblibatkatkan an samsambunbungangan Bintang dan Delta.

Bintang dan Delta.

9

(2)

9.0

9.0 SAMBSAMBUNGAN UNGAN BINTBINTANGANG Sambu

Sambungan Bintanngan Bintang juga dikenali sebagai sambug juga dikenali sebagai sambungan Wngan Wai (Y) ai (Y) atau STatau STAR. AR. BebanBeban pada setiap fasa kebias

pada setiap fasa kebiasaannyaannya a adalah seimadalah seimbang . bang . SambunSambungan jenis ini mempunygan jenis ini mempunyaiai empat dawai pengalir iaitu tiga (3) dawai hidup dan satu (1) talian neutral;

empat dawai pengalir iaitu tiga (3) dawai hidup dan satu (1) talian neutral; a)

a) TTalaliaian n MeMerarah, R h, R b

b)) TTalalian ian KuKuniningng, Y, Y c)

c) TTalaliaian n BiBiruru, , BB d)

d) TTalalian ian NeNeututraral, l, NN

R (Talian Merah) R (Talian Merah)

Beban Beban N

N (T(Talian alian Neutral)Neutral)

B

Beebbaann BBeebbaann Y (Talian Kuning)

Y (Talian Kuning)

B

B (T(Talian alian Biru)Biru)

Rajah 9.1 :

Rajah 9.1 : Sambungan BintangSambungan Bintang

INPUT

(3)

Voltan talian (

Voltan talian (V V ) ialah nilai voltan yang _L_L) ialah nilai voltan yang diukur di antara dua diukur di antara dua talian hidup. talian hidup. Manakala,Manakala, voltan fasa (

voltan fasa (V V ) ialah nilai voltan yang diukur di antara talian hidup dengan talian_P_P ) ialah nilai voltan yang diukur di antara talian hidup dengan talian neutral

neutral (Rajah (Rajah 9.2).9.2).

R R AA RN RN P P E E V V == L L V V N N E E L L V

V V V _P_P== E E _YN_YN

BN BN P P E E V V == Y Y B B CC L L V V B B

Rajah 9.2 : Voltan Dalam Sambungan Bintang Rajah 9.2 : Voltan Dalam Sambungan Bintang

Nilai dge dian

Nilai dge dianggap posggap positif apabila beritif apabila bertindak keltindak keluar dari titik neutuar dari titik neutral. ral. EERNRN , , EEYNYN dandan

E

EBNBNdinamakan Vdinamakan Voltan fasa (oltan fasa (V V )). . Beza fasa P P Beza fasa di di antara voltan-voltan antara voltan-voltan fasa adfasa adalah samaalah sama

iaitu 120

iaitu 120oo_{. Bagi sambungan bintang, hubungan matematik di antara voltan talian}_{. Bagi sambungan bintang, hubungan matematik di antara voltan talian}

dengan voltan fasa adalah seperti persamaan (9.1) di bawah ; dengan voltan fasa adalah seperti persamaan (9.1) di bawah ;

( 9.1 ) ( 9.1 )

9.

9.0.0.22 ArArus us TTalaliian an ,,

I

_L_L

=

Ingat !!! Ingat !!!

(4)

Arus talian ialah arus y

Arus talian ialah arus yang mengalir di dalam talian, ang mengalir di dalam talian, manakala arus fasa pulamanakala arus fasa pula ditakrifkan sebagai arus yang mengalir di dalam fasa.

ditakrifkan sebagai arus yang mengalir di dalam fasa.

R

R I I _R_R == I I _L_L(Arus talian merah)(Arus talian merah)

P P PR PR I I

I

I == (Arus fasa merah)(Arus fasa merah)

L L N N I I

I

I == (Arus talian neutral)(Arus talian neutral) N N P P PB PB I I I

I == (Arus fasa biru)(Arus fasa biru)

L L Y Y I I

I

I == (Arus talian kuning)(Arus talian kuning) Y

Y I I _PY_PY == I I _P_P_{(Arus fasa kuning)}_{(Arus fasa kuning)}

L L B B I I

I

I == (Arus talian biru)(Arus talian biru) B

B

Rajah 9.3 : Arus Dalam

Rajah 9.3 : Arus Dalam Sambungan BintangSambungan Bintang

Merujuk kep

Merujuk kepada Rajah ada Rajah 9.3 9.3 di atas, di atas, bagi sambubagi sambungan bngan bintang, arus intang, arus fasa (fasa ( I ) iaitu I _P_P) iaitu I I ,,_PR_PR I I PY PY

dan

dan I I _PB_PB adalah sama nilainya dengan arus talianadalah sama nilainya dengan arus talian (( I I iaitu_L_L))iaitu I I ,,_R_R I I danY Y dan I I . B B. Dalam Dalam bentubentuk k

persamaan matematik, hubungan di antara arus talian dan arus fasa boleh ditulis seperti persamaan matematik, hubungan di antara arus talian dan arus fasa boleh ditulis seperti persamaan (9.2). persamaan (9.2). (9.2) (9.2) I I n n i i p u u p

n n k e e k n n a a

=

(5)

Contoh Contoh 9.1 9.1 :: Tig

Tiga a galanggalangan an yang seragam yang seragam setiap satunya berintangansetiap satunya berintangan 1010ΩΩ dan dan berkeaberkearuhan ruhan 0.010.019H,9H, diberi

diberikan bekalan 415kan bekalan 415VV, 50Hz. , 50Hz. KirakaKirakan nilai arus talian, arus fasa, voltan fasa dan voltann nilai arus talian, arus fasa, voltan fasa dan voltan talian jika

talian jika ketiga –tiga galangan ketiga –tiga galangan tersebut disambung tersebut disambung secara bintang.secara bintang. Penyelesaian :

Penyelesaian : Voltan talian ,

Voltan talian , V V _L_L == 415 V415 V (V(Voltan oltan bekalanbekalan 33ΦΦ = = VVoltan oltan talian)talian) Voltan fasa , Voltan fasa , 239239..66 3 3 415 415 3 3 == == = = L L P P V V V

V _V_V _{(kerana sambungan bintang)}_{(kerana sambungan bintang)} Dapatkan nilai galangan ,

Dapatkan nilai galangan , 22 22 L L P P R R X X Z Z == ++ ... pers. 1... pers. 1 di mana, di mana, X X _L_L == 22π π fL fL == 2π 2π ((5050)()(00..019019)) = 5.97= 5.97 ΩΩ.. ∴ ∴ ₌₌ ₁₀₁₀22 ₊₊₅₅_..₉₇₉₇22 ₌₌₁₁₁₁_..₆₅₆₅_Ω_Ω P P Z Z Arus fasa, Arus fasa, 65 65 .. 11 11 6 6 .. 239 239 = = = = p p P P P P Z Z V V I I _{= 20.57 A}_{= 20.57 A} Arus talian,

Arus talian, I I _L_L == I I _P_P == 20.57 A20.57 A (kerana sambungan bintang)(kerana sambungan bintang)

9.1

9.1 SAMBUNGAN DELTASAMBUNGAN DELTA ((

∆

))

J

i

k

a

v

o

l

t

a

n

b

e

k

a

l

a

n

y

a

n

g

d

i

b

e

r

i

k

a

n

d

i

d

a

l

a

m

s

o

a

l

a

n

t

i

d

a

k

d

i

n

y

a

t

a

k

a

n

v

o

l

t

a

n

t

a

l

i

a

n

a

t

a

u

v

o

l

t

a

n

f

a

s

a

,

m

a

k

a

i

t

u

a

d

a

l

a

h

(6)

Di dalam sambungan delta hanya ada tiga(3) dawai pengalir sahaja iaitu talian merah Di dalam sambungan delta hanya ada tiga(3) dawai pengalir sahaja iaitu talian merah (R), talian kun

(R), talian kuning (Y) dan talian biru (B). ing (Y) dan talian biru (B). TitTitik ABik AB, BC dan AC adalah titik –titi, BC dan AC adalah titik –titik k yan

yang berag berada dalda dalam am bahbahagiagian fasan fasa. a. BebBeban–an–bebbeban yaan yang terng terdapdapat di seat di setiap ftiap fasaasa selalunya seimbang iaitu sama magnitudnya.

selalunya seimbang iaitu sama magnitudnya.

T

Talian merahalian merah AA

R R

B

Beebbaan n BBeebbaann

T

Talian kunalian kuninging BebanBeban Y Y B B CC Talian biru Talian biru B B

Rajah 9.4 : Sambungan Delta Rajah 9.4 : Sambungan Delta

9.1

9.1.1.1 ArArus us dan dan VVoltoltan an DalDalam am SaSambumbungangan Dn Delteltaa

S

a

m

b

u

n

g

a

n

d

e

l

t

a

j

u

g

a

d

i

k

e

n

a

l

i

s

e

b

a

g

a

i

s

a

m

b

u

n

g

a

n

J J a a r r i i n n g g

(7)

R R

I I == I I _L_L R R 1 1

I

== P P

I

₂₂ ==

P P

I

P P L L V V V V == Y Y I

I == I I _L_L Y Y

I

₃₃== P P

I

B B I

I == I I _L_L V V _L_L ==V V _P_P B

B

Rajah 9.5 :

Rajah 9.5 : Arus Dan VArus Dan Voltan oltan Dalam Sambungan DeltaDalam Sambungan Delta

Daripada Rajah 9.5 di atas, arus

Daripada Rajah 9.5 di atas, arus I I ,,₁₁ I I dan22dan I I adalah 33 adalah arus setiarus setiap fasa dan dikap fasa dan dikenali sebenali sebagaiagai

arus fasa (

arus fasa ( I I ). Arus_P_P). Arus I I ,,_R_R I I dan_Y_Y dan I I adalah arus setiap talian dan dikenali sebagai arus talian_B_Badalah arus setiap talian dan dikenali sebagai arus talian (( I I ). _L_L). Oleh kOleh kerana beberana beban dalam an dalam keadaan keadaan seimbseimbang, mang, maka arus aka arus setiap setiap fasa fasa dan arudan arus setiaps setiap talian adalah sama (persamaan 9.3) dan berbeza fasa sebanyak 120

talian adalah sama (persamaan 9.3) dan berbeza fasa sebanyak 120oo_{antara satu sama lain.}_{antara satu sama lain.}

(9.3) (9.3)

Dalam

Dalam sambungan deltasambungan delta, hubungan di antara arus talian dan arus fasa boleh ditulis dalam, hubungan di antara arus talian dan arus fasa boleh ditulis dalam bentuk ungkapan matematik seperti persamaan (9.4).

bentuk ungkapan matematik seperti persamaan (9.4).

L L B B Y Y R R P P

I

= = = = = = = = = = = = ₂₂ ₃₃ 1 1

(8)

Arus

Talian

₌

33

Arus

Fasa

P P L L I I I I == 33

tan

Vol

Talian

=

Vol

tan

Fasa

= = L L

V

Di dalam sambungan delta, nilai voltan talian dan voltan fasa adalah sama kerana Di dalam sambungan delta, nilai voltan talian dan voltan fasa adalah sama kerana kedua-duanya diukur di antara dua(2) dawai hidup. Dan ia boleh diungkapkan dalam persamaan duanya diukur di antara dua(2) dawai hidup. Dan ia boleh diungkapkan dalam persamaan (9.5) di bawah. (9.5) di bawah. (9.4) (9.4) (9.5) (9.5)

Untuk perhatian

pelajar. Takrifan

bagi arus talian,

arus fasa dan

voltan talian bagi

s

(9)

Contoh Contoh 9.2 9.2 :: Tig

Tiga a galanggalangan an yang seragam yang seragam setiap satunya berintangansetiap satunya berintangan 1010ΩΩ dan dan berkeaberkearuhan ruhan 0.010.019H,9H, diberi

diberikan bekalan 415kan bekalan 415VV, 50Hz. , 50Hz. KirakaKirakan nilai arus talian, arus fasa, voltan fasa dan voltann nilai arus talian, arus fasa, voltan fasa dan voltan talian jika

talian jika ketiga –tiga galangan ketiga –tiga galangan tersebut disambung tersebut disambung secara delta.secara delta. Penyelesaian :

Penyelesaian : Voltan talian ,

Voltan talian , V V _L_L == 415 V415 V (V(Voltan oltan bekalanbekalan 33ΦΦ = = VVoltan oltan talian)talian) Voltan fasa ,

Voltan fasa , V V _P_P ==415415V V (kerana sambungan delta)(kerana sambungan delta) Dapatkan nilai galangan ,

Dapatkan nilai galangan , 22 22 L L P P R R X X Z Z == ++ di mana, di mana, X X _L_L == 22π π fL fL == 2π 2π ((5050)()(00..019019)) = 5.97= 5.97 ΩΩ.. ∴ ∴ ₌₌ ₁₀₁₀22 ₊₊₅₅_..₉₇₉₇22 ₌₌₁₁₁₁_..₆₅₆₅_Ω_Ω P P Z Z Arus fasa, Arus fasa, 65 65 .. 11 11 415 415 = = = = p p P P P P Z Z V V I I _{= 35.9 A}_{= 35.9 A} Arus talian,

Arus talian, I I _L_L == 33I I _P_P ==

3

3 ((

35

35 ..

9

9 ))

= 62.18= 62.18 AA (kerana sambungan delta)(kerana sambungan delta)

9.2

9.2 KUASA KUASA DALAM DALAM SISTEM SISTEM 33ΦΦ

Kuasa dalam sistem tiga fasa adalah sama dengan kuasa yang ada di dalam sistem Kuasa dalam sistem tiga fasa adalah sama dengan kuasa yang ada di dalam sistem satu fasa

satu fasa iaitu kuasa iaitu kuasa ketara, ketara, kuasa aktif kuasa aktif (kuasa sebenar) (kuasa sebenar) dan kuasa dan kuasa regangan (reaktif).regangan (reaktif). Bandingkan

Bandingkan jawapan anda jawapan anda dengan

(10)

9.

9.2.2.11 KuKuasasa Kea Ketatara (ra (VVA)A)

Dalam sistem 3 fasa yang mempunyai beban seimbang, jika ; Dalam sistem 3 fasa yang mempunyai beban seimbang, jika ;

P P

I

I = Arus fasa,= Arus fasa, I I _L_L == Arus talianArus talian

p p

V

V _{= Voltan fasa,}_{= Voltan fasa,} ==

L L

V

V Voltan talianVoltan talian Kuasa ketara

Kuasa ketara setiap fasa setiap fasa :: P P P P P P

V

I

S

=

(9.6)(9.6)

Jumlah kuasa ketara dalam sistem 3 Jumlah kuasa ketara dalam sistem 3ΦΦ ::

P P

xS

S

₃₃

=

3

Φ Φ = =

3

3 V

V

_P_P

I

_P_P = = L L L L

I

V

3

(9.7)(9.7) 9.

9.2.2.22 KuKuasasa a AAktktif (Wif (W))

Kuasa aktif juga dipanggil kuasa

Kuasa aktif juga dipanggil kuasa purata atau kuasa sebenar.purata atau kuasa sebenar. Kuasa aktif

Kuasa aktif setiap fasa setiap fasa ::

θ

cos

P P P P P P

V

I

P

=

(9.8)(9.8)

Jumlah kuasa aktif dalam sistem tiga fasa : Jumlah kuasa aktif dalam sistem tiga fasa :

P P

xP

P

₃₃ ==

3

Φ Φ = =

3

3 cos

cos

θ

P P P P

I

V

bagi sambungan

bagi sambungan DELTADELTA ::

P P L L V V V V == dandan 3 3 L L P P I I I I == dari pers. (9.8) :

dari pers. (9.8) : P P 33ΦΦ ==33V V P P I I P P == coscosθ θ

3 3 3 3V V x x I I LL xx L L = =

3

3 cos

cos

θ

L L L L

I

V

(9.9)(9.9)

=

P

(11)

formula ini sama juga bagi sambungan

formula ini sama juga bagi sambungan BINTANG.BINTANG.

9.

9.2.2.33 KUKUASASA A REREAKAKTITIF (F (VVARAR))

Kuasa reaktif juga di panggil kuasa regangan atau kuasa khayal. Kuasa reaktif juga di panggil kuasa regangan atau kuasa khayal. Kuasa r

Kuasa reaktif eaktif setiap fasa setiap fasa ::

θ

sin

P P P P P P

V

I

Q

==

Jumlah kuasa reaktif dalam sistem tiga fasa : Jumlah kuasa reaktif dalam sistem tiga fasa :

P P

xQ

Q

₃₃ ==

3

Φ Φ =

= 33V V _P_P I I _P_P sinsinθ θ (9.10)(9.10) bagi sambungan

bagi sambungan DELTADELTA ::

P P L L

V

== dandan

3

L L P P

I

== dari pers. (9.8) :

dari pers. (9.8) :

Q

₃₃_Φ_Φ

=

3

3 V

V

_P_P

I

_P_P

sin

θ

== coscosθ θ

3 3 3 3V V x x I I LL xx L L = =

3

3 sin

sin

θ

L L L L

I

V

(9.11)(9.11)

formula ini sama juga bagi sambungan

formula ini sama juga bagi sambungan BINTANG.BINTANG.

9.

9.2.2.44 GaGambmbar rar rajajah Sah Segegititigiga Kua Kuasasaa

=

₃

_V

_I

_sin

_θ

Formula-formula Formula-formula kuasa

kuasa sistem 3sistem 3_bagi_bagi

sambungan bintang dan sambungan bintang dan delta adalah sama

(12)

Ketiga –tiga kuasa dalam sistem tiga

Ketiga –tiga kuasa dalam sistem tiga fasa yang diterangkan di atas boleh digambarkanfasa yang diterangkan di atas boleh digambarkan dengan

dengan menggunakan menggunakan gambar gambar rajah rajah segitiga segitiga dalam dalam Rajah Rajah 9.6. 9.6. Segitiga Segitiga ini ini dipanggildipanggil segitiga kuasa

segitiga kuasa (Rujuk 7.11.4)(Rujuk 7.11.4) ..

S

S =

= VI

VI

Q

θ

P

Rajah 9.6 : Gambar Rajah Segitiga

Rajah 9.6 : Gambar Rajah Segitiga KuasaKuasa

Contoh 9.3 Contoh 9.3

Daripada soalan C

Daripada soalan Contoh 9.2ontoh 9.2, kirakan jumlah kuasa ketara, kuasa aktif dan kuasa regangan., kirakan jumlah kuasa ketara, kuasa aktif dan kuasa regangan. ii)).. JJuummllaah h kkuuaassa ka keettaarraa,,

S

₃₃_Φ_Φ ==

3

3 V

V

_L_L

I

_L_L ==

3

3 ((

415

415 )(

)(

62

62 ..

18

18 ))

== 44.7 44.7 kVkVAA

iiii)).. JJuummllaah h kkuuaassa a aakkttiiff,,

P

₃₃_Φ_Φ ==

3

3 V

V

_L_L

I

_L_L

cos

θ

₌₌ 33((415415)()(6262..1818)()( )) Z Z R R = 44695.1( = 44695.1( 65 65 .. 11 11 10 10 ) ) == 38.4 kW38.4 kW

iiiiii)).. JJuummllaah h kkuuasasa ra reeggaannggaan n ,,

Q

₃₃ ==

3

3 V

V

_L_L

I

_L_L

sin

θ

Φ Φ == 33((415415)()(6262..1818))sin 30.9sin 30.9 o o = = 22.9 kVAR 22.9 kVAR Nota : Nota : o o

(13)

AKTIVITI 9

9.1

9.1 BerBerikaikan den definfinisi isi bagbagi ari arus tus taliaalian, an, arus rus fasfasa dan a dan volvoltan tan talitalian dan di dai dalam lam sissistem ttem tiga iga fasfasa.a.

9.2

9.2 Buktikan formula jumlah kuasa ketara,Buktikan formula jumlah kuasa ketara, S S ₃₃_Φ_Φ == 33V V _L_L I I _L_Ldi dalam sistem tiga fasa.di dalam sistem tiga fasa.

9.3

9.3 SenSenaraiaraikan kan kuakuasa-sa-kuakuasa sa yanyang ag ada da di di daldalam am sissistem tem satsatu fu fasa asa dan dan tigtiga fa fasaasa.. 9.4

9.4 SatSatu mou motor ttor tiga figa fasa basa bebaeban sen seimbimbang ang sambsambungungan dan delta delta dibeiberikrikan ban bekalekalan kan kuasuasa 400a 400VV.. Arus talian 20A

Arus talian 20A dan kuasa diambil oleh motor ialah 10kdan kuasa diambil oleh motor ialah 10kWW. . Kirakan ;Kirakan ; ii.. VVoollttaan n ffaassaa

iiii.. AArruus s ffaassaa iiiiii.. GGaallaannggaann iivv.. FFaakkttoor r kkuuaassaa

Uji kefahaman dan ingatan anda dengan membuat Uji kefahaman dan ingatan anda dengan membuat aktiviti berikut. Sekiranya masih kabur, sila jumpa aktiviti berikut. Sekiranya masih kabur, sila jumpa pensyarah

(14)

MAKLUM BALAS 9

9.

9.11 ArArus us tatalilian an – a– arurus ys yanang mg menengagalilir dr di di dalalam am tatalilianan Arus fasa – arus yang mengalir di dalam fasa Arus fasa – arus yang mengalir di dalam fasa

Voltan talian – Voltan yang diukur di antara dua wayar hidup. Voltan talian – Voltan yang diukur di antara dua wayar hidup. 9.

9.22 DiDikeketatahuhui i kukuasasa a keketatara ra sesetitiap ap fafasasa,, S S =_P_P= V V P P I I P P

Jumlah kuasa ketara dalam sistem 3 Jumlah kuasa ketara dalam sistem 3ΦΦ ::

P P xS xS S S ₃₃_Φ_Φ == 33 = 3 = 3V V _P_P I I _P_P (1)(1) bagi sambungan delta,

bagi sambungan delta, V V _L_L ==V V _P_P dandan

3 3 L L P P I I I I == (2)(2) masukkan (2) ke dalam (1) : masukkan (2) ke dalam (1) :

3

3 3 L L L L

I

x

xV

S

_Φ_Φ == ==

₃

_V

_L_L

_I

_L_L (terbukti).(terbukti). (Nota : Jawapan akan sama

(Nota : Jawapan akan sama jika anda menggunakan sambungan bintang)jika anda menggunakan sambungan bintang) 9.3

9.3 KuaKuasa-sa-kuakuasa yasa yang wung wujujud di dd di dalaalam sism sistetem satm satu fau fasa ssa sama dama dengengan kan kuasuasa yana yang adg ada dia di dalam sistem tiga fasa iaitu ;

dalam sistem tiga fasa iaitu ; ii.. KKuuaassa a kkeettaarraa, , S S

iiii.. KKuuaassa a aakkttiif f / / sseebbeennaarr, , P P iiiiii.. KKuuaassa a rreeaakkttiiff, , QQ..

(15)

Penilaian Kendiri

1.

1. LukLukiskiskan dan an dan lablabelkelkan bahagan bahagian-ian-bahbahagiagian pentinan penting g bagbagi i sissistem 3 tem 3 fasfasa a sambsambungunganan delta.

delta. 2.

2. DalDalam am sissistem penjatem penjanaanaan, penghn, penghantantaran dan pengaaran dan pengagihgihan tenaga elektan tenaga elektrik terdarik terdapat duapat dua sis

sistem yang biasa digutem yang biasa digunaknakan iaitu sistean iaitu sistem m satsatu u fasfasa a dan sisdan sistem tiga. tem tiga. TTeranerangkagkann p

pererbebezaazaan n kekedudua-da-dua ua sisiststem em dadari ri sesegi gi dedefifininisisi, , sasambmbunungagan n taltalian ian dadan n bebentntuk uk gelombang.

gelombang.

3.

3. Tiga(3) gegelung seimbang mempunyai pemuat 9.8Tiga(3) gegelung seimbang mempunyai pemuat 9.8 F µ µ , pearuh 0.8H dan perintang F , pearuh 0.8H dan perintang 20

20ΩΩ bagi setiap fasabagi setiap fasa. . Jika voltan bekJika voltan bekalan 415Valan 415V, 50Hz disambu, 50Hz disambung secara delta,ng secara delta, kirakan ;

kirakan ;

ii.. AArruus s ffaassa a ddaan n aarruus s ttaalliiaann iiii.. FFaakkttoor r kkuuaassaa

iiiiii.. KKuuaassa sa seebbeennaar r 4.

4. SatSatu motor tiga fasa beban seimu motor tiga fasa beban seimbanbang g samsambunbungan Bingan Bintantang g dibdiberikerikan bekalan bekalan kuasaan kuasa 400V. Arus talian yang mengalir ialah 20A, kirakan kuasa yang dilesapkan jika faktor 400V. Arus talian yang mengalir ialah 20A, kirakan kuasa yang dilesapkan jika faktor kuasa litar ialah 0.78.

kuasa litar ialah 0.78.

Selamat Mencuba ! Selamat Mencuba ! Jumpa pensyarah Jumpa pensyarah untuk mengetahui untuk mengetahui jawapannya jawapannya..

(16)

Arus

Talian

=

33

Arus

Fasa

I I I I == 33

tan

Vol

Talian

=

Vol

tan

Fasa

= = L L

V

_V

MAKLUM BALAS KENDIRI

1.

1. Bahagian-bahaBahagian-bahagian gian utama utama sambungan Deltasambungan Delta

T

T alian merahalian merah Arus talian,Arus talian, I I _L_L A A

R R P P L L

V

== BBeebbaan n BBeebbaann Talian kuning

Talian kuning Beban Beban Y Y B B C C Talian biru Talian biru B B Dalam

Dalam sambungan delta sambungan delta , hubungan di antara arus talian dan arus fasa, voltan talian dan , hubungan di antara arus talian dan arus fasa, voltan talian dan voltan fasa

voltan fasa boleh ditulis dalam boleh ditulis dalam bentuk ungkapan matematik seperti persamaan di bentuk ungkapan matematik seperti persamaan di bawah ;bawah ;

2.

(17)

Definisi : Definisi :

Sistem yang mempunyai dua(2) kabel/dawai Sistem yang mempunyai dua(2) kabel/dawai penyambung dari bekalan ke beban iaitu, penyambung dari bekalan ke beban iaitu,

kabel hidup (L) dan kabel neutral (N). kabel hidup (L) dan kabel neutral (N).

Definisi : Definisi :

Sistem yang mempunyai tiga(3) kabel dari Sistem yang mempunyai tiga(3) kabel dari bekalan ke beban iaitu fasa merah (R), fasa bekalan ke beban iaitu fasa merah (R), fasa kuning (Y) dan Fasa biru (B).

kuning (Y) dan Fasa biru (B).

Sambungan Talian : Sambungan Talian : Kabel hidup Kabel hidup 240V beban 240V beban Kabel neutral Kabel neutral Sambungan Talian : Sambungan Talian : R R Y Y 240V 415V 240V 415V B B N N Bentuk gelombang : Bentuk gelombang : Voltan Voltan 240V 240V 0 0 π π ₂₂π π θ _θ Bentuk gelombang : Bentuk gelombang : Voltan Voltan R R Y Y BB 415V 415V 360 360 0 0 120 240 120 240 θ θ 3.

(18)

= = = = = = ₋₋ )) 10 10 8 8 .. 9 9 )( )( 50 50 (( 2 2 1 1 2 2 1 1 6 6 x x fC fC X X _C_C π π π π 324.81324.81ΩΩ = = = = = = 22π π fL fL 22π π ((5050)()(00..88)) X X _L_L 251.33251.33 ΩΩ = = − − + + = = − − + + = = 22 (( _C_C _L_L))22 202022 ((324324..8181 251251..3333))22 P P R R X X X X Z Z 76.1576.15 ΩΩ V V V V V

V _P_P == _L_L == 415415 (kerana sambungan delta)(kerana sambungan delta)

i.

i. Arus fasa , Arus fasa , == == == 15 15 .. 76 76 415 415 P P P P P P Z Z V V I I _{5.45 A}_{5.45 A} Arus talian

Arus talian , , I I _L_L == 33 I I _P_P == 33((55..4545)) == 9.44 A9.44 A (sambungan delta)(sambungan delta)

ii.

ii. Faktor Faktor kuasa, kuasa, coscos θ θ == == ==

15 15 .. 76 76 20 20 Z Z R R 0.263 0.263 iii.

iii. Kuasa Kuasa sebenarsebenar,, P P ₃₃_Φ_Φ == 33((415415)()(99..4444))== 6785.5 W 6785.5 W

4.

4. Diberi, Diberi, V V _L_L == 400400V V dandan I I _L_L == 2020 A A Kuasa yang

Kuasa yang dilesapkan = dilesapkan = kuasa kuasa sebenar sebenar

= = = = = = Φ Φ

3

3 cos

cos

3

3 ((

400

400 )(

)(

20

20 )(

)(

0

0 ..

78

78 ))

3 3

V

L L

I

L L

θ

P

10.81kW

Yahoo!!! Yahoo!!! Aku berjaya Aku berjaya menjawab menjawab semua soalan semua soalan dengan betul. dengan betul.