ارزیابی شاخص مقاومت به آلودگی هوا در سه گونه درختی توت سفید، آسمان دار و بید مجنون در چند منطقه از کلان‌شهر تهران

،دیفس توت یتخرد ةنوگ هس رد اوه یگدولآ هب تمواقم صخاش یبایزرا نامسآ

زا هقطنم دنچ رد نونجمدیب و راد نلاک

رهش نارهت

یمیلس مظعا

1 * ، هاوخداد دماح شادغآ

2

1 . ناریا ،نارهت،یمزراوخ هاگشناد ،یتسیز مولع ةدکشناد ،یهایگ مولع هورگ ،رایشناد salimi@khu.ac.ir

2 . شناد ناریا ،نارهت ،یمزراوخ هاگشناد ،یتسیز مولع ةدکشناد ،یهایگ یژولویزیف دشرا یسانشراک ةتخومآ hameddadkhah71@yahoo.com

خیرات لوصو :هلاقم 22 / 42 / 1317 خیرات

شریذپ :هلاقم 11 / 47 / 1311

هديكچ شنکارپ لاآ ی هدن اه و یمس ی ناطرس از زا یشان ی لمح

لقنو زا لصاح دود و هیلقن لیاسو هناخراک

اه یتعنص ی ههلمجزا دهمع لهماوع

هدولآ دننک اوه رهش رد رامش هب نارهت م

ی آ ی دن اب هلباقم یاهراکهار زا یکی . لاآ

ی هدن اه و یموهمع رباعم رد مواقم ناتخرد تشاک ،اوه ی

هداج تساه هدنیلاآ هب تبسن ناهایگ تمواقم . ( اوه یگدولآ هب تمواقم صخاش طسوت اوه یاه

)APTI

هزادنا گ ی ر یم ی شیایهزا .دوهش

رد .تسا اوه یگدولآ هب هایگ رتشیب تمواقم ةناشن صخاش نیا ا

ی ن ژپ ،شهو و راد نامهسآ ،دی هس فوهت یهتخرد ةهنوگ هس ردAPTI

لاس ناتسبات لصز رخاوا رد نونجمدیب 6931

زا روظنم نیدب .دش یبایزرا 4

هقطنم نلاک رهش ، هنوپ ،داهمادریم قطانم زا معا نارهت

قطانم( یدازآ و بلاقنا 3،1،6،9

ش )یرادره هنومن اه یگرب ی همج روآ ماهجنا اهب ب هس .دهش ی شجنهس

اهه ویب ی نوهومه ییایمیهش

هزادنا گ ی ر نیهیعت و رتموتزورتک سا هاگتسد مک هب لک لیزورلک و یبروکسآ دیسا ناییم ی هراهصعpH

اهه و یهگرب ی هزادهنا

گ هی ر ی

رد بآ یبسن یاوتحم گرب

اه ناتخرد ی هعلاطمدروم

صخاش ، هبساحمAPTI

تهخرد ههک داد ناهشن یسررب نیا زا لصاح جیاتن .دش

صخاش اب دی س فوت بAPTI

( رتشی 56 / 64 هب ) روط انعم راد ههب تبسن ی ( راد نامهسآ ناهتخردAPTI

58 / 66 ) و ( نونجمدهیب 44

/ 66 )

رظن هب ،جیاتن نیا هب هجوت اب .دراد رتشیب تمواقم م

ی دسر یاوهه تی یک دوبهب یارب تخرد نیا تشاک نلاهک

رههش لهصز رد نارههت

یییاپ لیاوا و ناتسبات بسانم

.دشاب

ديلك هژاو ،راد نامسآ ( اوه یگدولآ هب تمواقم صخاش ،دی س فوت تخرد ،نونجم دیب

،)APTI

نلاک رهش نارهت

1 زاغآرس . فویرعت توی رد اووه یگدولآ یارب فلتخم فیراعت نیب زا

م ی ناوت هک تفگ ترابع اوه یگدولآ

تسا توی رووضح زا

بیکرت ای هدنیلاآ دنچ ای زا ی

نآ اه یویممدازآ یاووه رد و1

لخاد یاوه نامتخاس

اه لزانم و رد و فولتخم ریداوقم رد2

تدم نامز لاوما زا یرادروخرب ای تحار یگدنز هک صاخ ی

یارب ار نآ اه لتخم م ی دزاس م

Wark & Warner, 1981

.

بوس و هتوشاد ناسنا تملاس رب یئوس راثآ اوه یگدولآ عویش بی رام ی اه و هویر نانروس نووچمه یی راوجنهان

ی اوه ی

هاگتسد اه یبلق ی - یقورع م ی ووش اووه یگدوولآ نیوچ رد .د گرم یلصا روتکاف نیمراهچ

تساهریمو

.(She et al., 2017 (

لاآ ی هدن اه زا یشان هدنیلاآ عبانم هورگ ود هب یرهش قنانم ی

،نافونم یعیبن عبانم و یناسنا تیلاعف رابغودرگ

وسقت ی م دونب ی

م ی دنوش هوروگ ود هوب یناوسنا تویلاعف زا یوشان هدنیلاآ عبانم . نیگنوس هیلقن لیاسو ،وردوخ لثم کریتم ای رایس هدنیلاآ عبانم

ناووخ عباوونم لووثم تووباث هدوونیلاآ عباوونم و و یتعنووص عباوونم ،یگ

ییایمیش سقت ی م دنب ی وم ی دنووش . لاآ ی هدون اوه قناونم رد هوک یی

قولعم تارا لماوش دنتوسه یرهش اوب3

هزادونا اوه ی 5 / 2 و 11

،نزا ،نورکیم د

ی سکا ی د ،روفلوس سکاونوم ی د و روس ،نژورتین

زج لغا هک تسا نبرک دیسکاونوم لاآ

ی هدن اه دنتوسه هویوناث ی

هدنسیون* م :لوئس Email: salimi@khu.ac.ir

رد و تخوس صقان قارتحا رثا و هویلقن لیاوسو

هوناخراک اوه و

داوجیا ناسنا تیلاعف زا یشان تباث عبانم وم

ی دنووش م

Wark &

Warner, 1981; Seinfeld & Pandis, 2016

.

یگ ناها ی ک ی یم لماوع زا ی

ط ی لاآ ذج رد رثؤم ی

هدن اوه

دنتووسه دراوووم رد و ی

هووب هاووک رد نزووخم ناووونع طووس

لاآ ی هدوون اووه وویم رد ی ز ی تووس یووم رامووش هووب

و دوونیآ ووقن

هتسجرب ا ی ژولوکا لداعت ظفح رد ی

ک ی یم ی ز ی توس دونراد

م

Selmi et al., 2016

. رووگید اووب هووسیاقم رد ناووهایگ

تادوجوم ناسنا و ناروناج نوچمه

هدنیلاآ هب تبسن اه یاه

واووقم یزاووگ دنتووسه رووت

.(Swami & Chauhan, 2015)

هدنیلاآ یم فلتخم یاه هب دنناوت

زا ناوهایگ روب میقتوسم رون

گرب قیرن هب ای اه

ندروک یدیوسا قویرن زا میقتسمریغ رون

دنراذگب ریثأت کاخ

(Swami & Chauhan, 2015)

ناوهایگ .

هدوونیلاآ یرووعم رد هووک یووم رارووق اووه

زا لووبق دوونریگ زورووب

یسآ یکیژوولویزیف تارویییت لومیتم ،هدهاوشم لباق یاه

یووم راکووشآ دووندرگ

(Dohmen et al., 1990)

نیوونچمه

نکاو اه زا توافتم ی ات تیساسح

وسوتم یبسن تمواقم

زورب ار وخ یبسن تمواقم و م

ی دنهد .

لباقم رد هک یناهایگ گدولآ

رد ار نآ دنراد تمواقم اوه ی

و تخیر زین و دوخ رهاظ

و یکیژولویزیف فلتخم حوطس رد

ناشن ییایمیشویب م

ی دنهد واقم نینچمه رویخا حوطس رد تم

رد ووساپ اووه و یووسفنت ،یزتنووسوتف ی نووکاو

اووه یوومیزنآ ی

لباق در ی با تسا ی م

Rai et al., 2013

یوخرب تمک اب ناققیم .

زا یومک هوب ییایمیوشویب و یکیژوولویزیف یاوهروتکاف نیمه

و یزاس هزادنا گ ی ر یگدوولآ هوب تبوسن ناهایگ لمیت نازیم ی

اووه یگدوولآ لمیت صخاش ان هب یصخاش و هتخادرپ اوه

4

م

(APTI

هک دندرک یفرعم ار م

ی اوت ن د رد اهرایعم رگید رانک رد اختنا

هنوگ اه توشاک یاروب یهاویگ ی نآ

اوه رد اهرهوش ی

رظندم گرزب و دشاب

هب ناونع هعسوت رد یبایزرا رایعم دنبرمک

رد زبس اهرهش .دوش هدافتسا

هب هوژپ نیا رد ناتخرد زا یخرب تمواقم یبایزرا روظنم

هنومن نارهت رهش رد هدش هتشاک زا یرادرب

زا ناوتخرد 4

هوقطنم

م دیفوس تووت لماوش یتخرد هنوگ هس زا و رهش

Morus alba

راد نامووسآ ، L.

Ailanthus altissima (Mill.)Swingle)

و

م نونجمدیب

Salix babylonica L.

رد یرتوشیب یوناوارف اوب هک

هزادونا اوب اوت توفرگ ترووص دراد دووجو ناروهت رهش یرویگ

م اوه یگدولآ لمیت صخاش نآ رد APTI

،اوه اوی تیوساسح

نآ تمواقم .دوش نییعت اوه یگدولآ ربارب رد اه

2 یسررب شور و داوم .

.2 1 قطانم فیصوت . هعلاطمدروم

تحاسم اب نارهت 011

ک ی عوبرمرتمول ،

22 یرادرهوش هوقطنم

ناوبایخ لماوش رهش زا تیاس راهچ هوژپ نیا رد هک دراد هقطنم رد دامادریم 3

هب ناونع تیاس 1 یئاوباب ازرویم ناوبایخ ،

هقطنم رد 5

تنوپم هب ناونع تیاس 2 نابایخ ، رگراک لامش ی

هقطنم رد 6 هب ناونع تیاس 3 رد یدازآ یربرفاوسم هونایاپ و

هقطنم 9 هب ناونع تیاس 4 روب .دندوش اوختنا هوعلاطم یاروب

اوووسا هداد

اووووه اوووووه توووویفیک لرووووتنک تکرووووش ی

م

http://www.airnow.tehran.ir

، نیلاآ نارهت رهش یلصا هد

تارا عوون زا و قلعم تارا 5

/ 2 نیوب رد و هدووب نوروکیم

یدازآ یربرفاسم ةنایاپ ، هوژپ نیا رد هعلاطم دروم قنانم ار نازویم نیروتمک تونوپ ناوبایخ و یگدولآ نازیم نیرتشیب هداد ناشن هب یترت نیا هب و دنا

و هدوولآ روپ تیاوس ناوونع

ظنم قیقیت نیا رد هدولآ مک تیاس هدش رو

.دنا

لکش 1 قطانم یفرعم . و

لحم یاه دروم هنومن یرادرب نارهت رهش رد

لکش 2 تظلغ نیگنایم شیامن . لاآ

ی هدن اه ی رویرهش یاهزور یط نارهت رهش یاوه 1931

اوه تیفیک لرتنک نامزاس شرازگ زا هتفرگرب(

http://www.airnow.tehran.ir )

لکش 3 اب( قلعم تارذ تظلغ . زادنا

ة 5 / 2 قطانم زا کیره رد )نورکیم دروم

هعلاطم ناتسبات رد 6331

زا هتزرگرب(

اوه تی یک لرتنک نامزاس شرایگ http://www.airnow.tehran.ir

)

.2 2 . هنومن رادرب یهایگ ی

لویم اوختنا زا سپ هونومن یاوه

زا توی روه زا ،یرادروب

تووخرد م دیفووس توووت یاووه

Morus alba L.

نامووسآ ،

راد

(Ailanthus altissima (Mill.)Swingle)

نوونجم دویب و

م

Salix babylonica L.

ربارب رطق و نس اب هیاپ راهچ دادعت

هب ناسکی هنیس و اوختنا یفداوصت تروص

هونومن رادروب ی

گرب زا نآ اوه زا تواوفتم قومع و وشوپ پاوت طوس نآ

رد ناتخرد 26

رویرهش 1396 .تفرگ تروص هویاپ روه زا

31

و دوش توشادرب گرب هوب

لانآ رووظنم ی

اوهز و ییایمیوشویب ی

یکیژولویزیف هنومن

اه لوقتنم هاگشیامزآ هب ی یور یگرب ی

یدادعت ،زور نامه رد .دش هونومن زا

اوه توشادرب یوگرب ی

ییایمیوش وویب یاهزیلانآ زا یخرب و هدش هداد وشتسش هدش نآ یور زا لصاح آ و تفرگ اجنا اه یوشتسش

گرب اوه

گرب ةیقب زین و یاومد رد اوه

21 - هوجرد رزویرف لاوچخی رد

دندش هریخا م

Achakzai et al., 2017

.

.2 3 . شجنس م ی ناز فورلک ی ل

ارب ی م جنس ی ناز فورلک ی ل

،اه تسخن گرب اه غلاب ،ملاس ی

هدش تیکفت تحارج نودب و س

سپ یلاوتیجید یوزاروت اوب

زوت ی ن گرب .دش ت یاه هدوش نیزو نوتوسا اوب

01 رد دوصرد

ینیچ نواه لخاد .دش هدیئاس

گرب زا لصاح نژومه ار اوه

فاص ذغاک زا ی

ذج و هداد روبع نمتاو م یرون

لوولی هوب

هدوومآ توسد کپوسا هاگتووسد زا هدافتووسا اووب

رتموتفورت

UV

Visible

لدووم

Perkin Elmer

، لووون رد پوووم اووه ی 2 / 663

و رتمونان 0

/ 646 هزادونا رتموناون گ

وی ر ی وش نوتوسا زا .د 01

هووب دووصرد ناووونع

ارووب دهاووش لووولیم ی

ووظنت ی م هاگتووسد

دش هدافتسا رتموتفورتکپسا .

ارب ی هب طوبرم تابسایم اجنا

عت یی ن م ی ناز فورلک ی ل فورلک ،a

ی ل فورلک وb

ی ل لوک

(a+b)

روب

م ووسح ی

وول ی رووگ ل رووب ی رووت ز ووباور زا ووی

ر دووش هدافتووسا

(Lichtenthaler, 1987)

.

م 1

Chl.a (mg.ml^-1) =12.5 A663.2-2.79 A646.8 Chl.b (mg. ml^-1) =21.51 A646.8-5.1 A663.2 2م

Chl. (a+b) (mg. ml^-1) = Chl.a + Chl.b 3م رد هوولداعم اووه ی لااووب

A646.8

و

A663.2

ترت هووب ووی

ناشن ةدنهد م ی ناز رون ذج ی

لون رد پووم اوه ی 0 / 646 و

2 / 663 تسا فورلک تظلغ . ی

ل و هراوصع موجح هوب هجوت اب

هنومن نزو م دحاو اسا رب اه

یل ی رگ نزو رگ رب م روت

mg

g^-1 FW

ب ی نا .دش

.2 4 بآ یبسن یاوتحم دصرد .

5

ناهایگ گرب آ یبسن یاوتیم هعلاطمدروم

لومرف اسارب

وسوت هدوش هوئارا

(Liu & Ding, 2008; Zhang et al.,

2016)

هطبارم دش هبسایم 4

.

c

d

b

a

0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50

هقطنم

6 5 هقطنم 3 هقطنم 9 هقطنم

قلعم تارذ(بعکم رتم رد مرگورکیم)

م 4

RWC = [(FW- DW)/(TW –DW)] *100

، لومرف نیا رد ؛هزات نزو فرعمFW

نزو فروعمDW

و گروب تشخ نزو فروعمTW

عابوشا هدوش هوک گروب 24

آ رد تعاس د

ی نو ی هز یبوسن یاووتیم .تسا هدش هدناباوخ

هوب ریداقم نداد رارق اب گرب آ لوومرف رد هدومآ توسد

4

نایب دصرد هب هک دش نییعت م

ی دوش .

.2 5 pH . گرب

یارووب هزادوونا گ ووی ر ی ،گرووبpH

5 / 1 رووگ گرووب زا یاووه

عمج روآ ی هدش زیر ار تخرد ره زا هدرک

و رد یونیچ نواه

یوتیم 51 م یل ی ل ی رت آ ید نو ی هز دیئاس لصاح لولیم .دش ه

تدم هب ار 15

اب هقیقد 3111 رود رتناوس ی ژوف هدرک و نآ pH

اب رتمpH

رتسگ امزآ نف تکرش تخاس دش جنس

.

.2 6 . گرب کیبروکسآ دیسا تظلغ

هزادنا ور قوبن روب گروب تیبروکوسآ دیسا تظلغ یریگ

(De pinto et al.,1999)

نیدووب لوومع ور .دووش اووجنا

تسخن هک تسا تروص 5

/ 1 هزات گرب رگ ار

هارمه هب 11

یلیم لولیم رتیل 5

هدییاوس تیرفوسفاتم دیسا دصرد سپوس

لصاح طولخم تدوم هب

15 رد هوقیقد 11111g

ژویفیرتناوس

سپس .دش 3

/ 1 یلیم اوب هدش ژویفیرتناس هراصع زا رتیل 55

/ 1

یلیم و میوساتپ تافوسف رفاوب رتیل 3

/ 1 یولیم روطقم آ روتیل

هب سکترو سوت ماک رون

تدوم هوب و طولخم ل 11

هوقیقد

سپووووس.دش هداد رارووووق قاووووتا یاوووومد رد 6

/ 1 یوووولیم

رتیل رت ی توووساورلک ی

ت وووسا ی د 11 ،دوووصرد 6

/ 1 یووولیم روووتیل

تیرفووسفوترا 44

و دووصرد 6

/ 1 یوولیم لیدوویریپ ید رووتیل 4

و دصرد 11

رتیلورکیم

FeCl₃

3 / 1 دصرد م لوولیم هب w/v

تدم هب و دش هفاضا 21

یاومد اوب یراوم نوب رد هقیقد 41

یتناس ةجرد ،تدوم نویا یون زا سوپ .توفرگ راروق داروگ

هلول یوتیم و دوش طوولخم سوکترو وسوت یامزآ یاه

تدم هب ًاددجم 21

یاومد اوب یرام نب رد هقیقد 41

ةوجرد

یتناس رد روون ذوج نازویم تویاهن رد .دش هداد رارق دارگ

پوم لون 525

تیبروکسآدیسا نازیم و دش هدناوخ رتمونان م زا هدافتسا اب

سح رب درادناتسا ینین

mg.g^-1Fw

هبسایم

م دش

(De Pinto et al., 1999

.

.2 7 . زادددنا گ

ددی ر ی اددش گدوددلآ لددمحت

ی

(APTI)اوه صخاش گدولآ لمیت ی

اوه ی گ هنوگ ی ها ی زا هدافتوسا اب

هئارا لومرف وسوت هدوش

م

Singh et al., 1991

عت یوی ن دوش

هطبارم 5 .

م 5

APTI= ([A (T+P)]+R)/10

هک ا رد ی ن ،لومرف اوتیمA

ی وسا ی د بروکوسا ی ت گروب

ووسحرب

mg.g^-1Fw

؛ اوووتیم ، T

ی فورلک ووی ل گرووب لووک

ووسحرب

mg.g^-1Fw

؛ ، P

هراووصعpH

و گرووب دووصرد ،R

اوتیم ی بسن ی .تسا گرب آ

.2 8 . زجت ی ه لحت و ی ل رامآ ی

یامزآ اه هب روتکاف تروص ی

ل ًلاماوک کوولب حرون لاق رد

فداووصت ی اووب و 3 .دووش اووجنا رارووکت ارووب

ی زجت ةووی راوومآ ی

ا ز نژروSPSS

24 لکش مسر یارب و زا اه

رن رازوفا 2113

Excel

دش هدافتسا اقم .

ی هس م ی گنا ی ن اه فتوسا اوب نوومزآ زا هدا

لامتحا طس رد نکناد 15

/ 1

p<

اجنا .دش

3 جیاتن .

.3 1 گرب رد لک لیفورلک . رد ،دیفس توت تخرد لک لیفورلک نازیم اس

ی ت اوه ی 2 ، 3

و 4 هب رون انعم راد تیاس هب تبسن ی 1

نیرتوشیب .دوب رتشیب

تیاووس رد لوویفورلک نازوویم 4

و مووک رووت ی ن تیاووس رد نآ 1

لکشم دش هدهاشم 3

رد ،راد ناموسآ تخرد رد نینچمه .

اس ی ت اه ی 1 و 3 هب انعم رون راد هب تبسن ی اس

ی ت اوه ی 2 و

4 ب ی رتش دوب تیاس رد لیفورلک نازیم نیرتشیب . 2

و مک رت ی ن

تیاووس رد نآ 1

لکووشم دووش هدهاووشم 3

تووخرد رد .

رد لک لیفورلک نازیم ،نونجمدیب اس

ی ت اه ی 1 و 2 لاتوخا ف

انعم راد .دنتشادن ی لاحرد

ی هک تیاس رد 4

هب انعم رون راد ی

تیاس هب تبسن 3

رد لویفورلک نازویم نیرتوشیب .دوب رتشیب

تیاس 4 و مک رت ی ن تیاس رد نآ 2

لکشم دش هدهاشم 3

.

لکش 9 . هسیاقم ثأت ی ر رب اوه یگدولآ شنت لیفورلک نازیم

ناتخرد لک دیفس توت

(

M.alba راد نامسآ ،) A.altissima)

نونجم دیب و )

(

S. babylonica )

رد تیاس یاه 1 ،)دامادریم(

2 ،)کنوپ(

9 و )بلاقنا(

4 نارهت رهش)یدازآ(

.

نیگنایم ییاه كرتشم فرح کی لقادح هك

فلاتخا يرامآ رظن زا دنراد انعم

يراد نرادن (د 55 / 5 p <

.) هداد اه Mean ± SE ناشن ار

م ی دنهد .

لکش 4 . سیاقم ة ثأت ی ر رب اوه یگدولآ شنت هراصعpH

اه ی یگرب رد دیفس توت ناتخرد

(

M.alba نامسآ ،) راد A.altissima) نونجم دیب و )

(

S.babylonica )

رد تیاس یاه 1 ،)دامادریم(

2 ،)کنوپ(

9 و )بلاقنا(

4 نارهت رهش)یدازآ(

.

نیگنایم ییاه كرتشم فرح کی لقادح هك

فلاتخا يرامآ رظن زا دنراد انعم

يراد نرادن د ( 55 / 5 p <

.) هداد اه Mean ± SE ناشن ار

م ی دنهد .

.3 2 pH . راصع اه یگرب ی

نیرتشیب ،دیفس توت تخرد رد تیاس هب طوبرم گربpH

4

رد دوب لاح ی هک درووم روگید تیاوس هوس رد رتماراوپ نویا

م هووعلاطم 2،1

و 4 تواووفت اوونعم

راد لکووشم دنتووشادن ی 4

.

رد ،راد نامسآ تخرد رد نینچمه اس

ی ت اه ی 1 و 3 هب روون

انعم راد هب تبسن ی اس

ی ت اه ی 2 و 4 نیرتشیب دوب رتشیب

pH

تیاس رد گرب 3

و مک رت ی ن تیاوس رد نآ 2

دوش هدهاوشم لکشم

4 ،نونجمدویب تخرد رد . روه نیوب

4 درووم تیاوس

فلاتخا هعلاطم انعم

راد نیرتوشیب .دشن هدهاشم ی گروبpH

تیاووس رد 1

و مووک رووت ی ن تیاووس رد نآ 4

دووش هدهاووشم

لکشم 4 . اسا رب هداد

اه ی هئارا هدش دیفوس تووت تخرد ،

رادقم نیرتشیب ناوتخرد هوب تبوسن نینچمه .تشاد ارpH

رگید هب نآ یگرب ةراصعpH

یثنخ pH

دزن ی ت رت .تسا

j c

d g

i i h

f e d

b a

0 1 2 3 4 5 6 7 8

chlorophyll contents(mg.g-1Fw)

fgh jkl fgh

ghi efg

ghi fgh ghi

bcd bcd a

bc

0 1 2 3 4 5 6 7 8

pH

.3 4 گرب رد دیسا کیبروکسآ نازیم . ،دیفوس تووت ناوتخرد رد گروب دیوسا تیبروکسآ یاوتیم

رد نووونجم دوویب و راد نامووسآ اووس

تی یاووه 3 و 4 هووب رووون

انعم راد هب تبسن ی اس

تی یاوه 1 و 2 نیرتوشیب .دووب رتوشیب

تیاووس رد دیووسا تیبروکووسآ نازوویم 4

و مووک رووت رد نآ نی

اس تی یاه 1 و 2 خرد نینچمه.دش هدهاشم ،دیفوس توت ت

تیاس رد 4

نیوب رد ار دیوسا تیبروکوسآ نازویم نیرتوشیب

هنوگ اه ی هعلاطمدروم لکشم داد ناشن

5 . .3

5 بآ یبسن یاوتحم دصرد . رد ،دیفوس تووت توخرد گروب آ یبوسن یاوتیم دصرد

اس تی یاه 2 و 4 هب رون انعم راد ی هب تبسن اس

تی یاه 1 و 3

م دوب رتشیب لکش

6 تیاس ،راد نامسآ تخرد رد . 1

تبسن

تیاس هب 2 فلاتخا انعم راد تشادن ی لاحرد

ی هوک تیاوس 4

هب تبسن رگید

اس تی اه یبوسن آ یاوتیم دصرد نیرتشیب

تشاد ار م

لکش 6 . تخرد رد تیاوس ،نونجمدیب

1 تبوسن

تیاس هب 2 توافت انعم راد ی یبوسن آ یاووتیم دصرد رد

تشادن لاحرد ی هک رد نیرتشیب گروب آ یبسن یاوتیم دص

تیاس رد 4

دش هدهاشم م

لکش 6 .

لکش 5 . هسیاقم ثأت ی ر دیفس توت ناتخرد رد گرب دیسا کیبروکسآ تظلغ رب اوه یگدولآ شنت

(

M.alba راد نامسآ ،) A. altissima)

دیب و )

نونجم

(

S. babylonica رد )

تیاس یاه 1 ،)دامادریم(

2 ،)کنوپ(

9 و )بلاقنا(

4 .نارهت رهش)یدازآ(

نیگنایم ییاه فرح کی لقادح هك

فلاتخا يرامآ رظن زا دنراد كرتشم انعم

يراد نرادن (د 55 / 5 p <

.) هداد اه Mean ± SE ناشن ار

م ی دنهد .

لکش 1 . سیاقم ة ثأت ی ر رب اوه یگدولآ شنت یبآ یبسن یاوتحم دصرد

توت ناتخرد رد گرب

(دیفس M. alba.

راد نامسآ ،) A. altissima)

دیب و )

نونجم

(

S.babylonica رد)

تیاس یاه 1 ،)دامادریم(

2 ،)کنوپ(

9 و )بلاقنا(

4 نارهت رهش)یدازآ(

.

نیگنایم ییاه فرح کی لقادح هك

فلاتخا يرامآ رظن زا دنراد كرتشم انعم

يراد نرادن ( د 55 / 5 p <

.) هداد اه Mean ± SE ناشن ار

م ی دنهد .

ghi ijk d

b

ghi ijk de

bc

ghij jk

bc a

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Ascorbic acid concentration (mg.g- 1Fw)

efgh defg efgh

k efgh

k

abcd abc cdefg

ab

fghij abcd

0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100

Relative water Content (%)

.3 6 اش . APTI

صخاووش رووظن زا دیفووس توووت تووخرد نیووب رد ،APTI

اس تی یاه 1 و 2 فلاتخا انعم راد تشادن ی لاوحرد

ی هوک رد

تیاس 4 رگید هب تبسن اس

تی لومیت صخاوش نیرتشیب اه

لکشم داد ناشن ار یگدولآ 5

رد ،راد ناموسآ توخرد رد .

نیب اس تی یاوه 1 و 2 و 4 فلاتوخا اونعم

راد صخاوش رد ی

دوشن هدهاشم اوه یگدولآ لمیت لاوحرد

ی هوک تیاوس رد 3

روگید هوب تبسن اوس

تی اوه هوب روون اونعم راد دووب رتوشیب ی

لکشم 5 . تخرد رد رد صخاش نیا ،نونجمدیب

اس تی یاه

3 و 4 هب تبسن اس

تی یاه 1 و 2 هب روون اونعم راد رتوشیب ی

لکشم دوب 5

. توت تخرد صخاش نیرتشیب دیفس

APTI3

هعلاطم دروم ناتخرد نیب رد ار تشاد

لاحرد ی هوک ناوتخرد

صخاش نیرتمک راد نامسآ و نونجم دیب

APTI3

.دنتشاد ار

لکش 7 هسیاقم . شزرا ( دیفس توت ناتخردAPTI

M.alba راد نامسآ ،) A.altissima)

( نونجم دیب و ) S.babylonica.

تیاس رد ) یاه

1 ،)دامادریم(

2 ،)کنوپ(

9 و )بلاقنا(

4 نیگنایم .نارهت رهش)یدازآ(

ییاه فلاتخا یرامآ رظن زا دنراد كرتشم فرح کی لقادح هک انعم

یراد

نرادن ( د 55 / 5 p <

.) هداد اه Mean ± SE ناشن ار

م ی دنهد .

4 ثحب . هوژپ رد راد نامسآ ،دیفس توت یتخرد هنوگ هس رضاح

رد نونجم دیب و 4

یاووه یگدوولآ نازویم اوب یرهش هقطنم

نویا رد هوک دنداد ناشن ار یتوافتم لیفورلک ریداقم فلتخم لک لیفورلک ریداقم نیرتشیب نایم 1

/ 5 و 4 / 6 توت هب طوبرم

تیاس رد دیفس یاه

4 و 3 لوک لویفورلک ریداقم نیرتمک و

26 / 3 و 52 / 2 تیاس رد نونجم دیب هب طوبرم یاه

1 و 2 .دوب

راتفر تخرد نامسآ راد اب توت فس ی د و ب وی نونجمد تواوفت

دراد . اب نازیم یازفا گدولآ

،اووه ی م وی ناز فورلک وی ل تووت

فس ی د ب و ی د ب نونجم ی رتش اوس رد و دوش ی

ت 4 ب هوب ی رتوش ی ن

دوخ نازیم سر

ی د تخرد رد اما نامسآ

راد اب کدونا ازوفا ی

گدولآ ی اسم ی ت 2 نازیم فورلک ی ل ازفا ی تفای . لو نازیم ی نآ

اسرد ی ت اه رپ ی هدولآ 3 و 4 هاک ی تفا . ای ن یوم دوناوت

ناشن ةدنهد لمیت کدنا نامسآ راد رد گدولآربارب ی

دوشاب .

رتلااب لیفورلک نازیم اب ناهایگ هک تسا هداد ناشن تاعلاطم م ی دنناوت اوه یگدولآ هب واقم

رت دنوشاب

(Agarwal, 1986;

Pathak et al., 2011)

. و یدووشر تاروویییت زا یرایووسب

هدونیلاآ رثا رد هک ناهایگ رد یکیژولویزیف داوجیا اووه یاوه

یم ساپ دنوش نت ناربج یارب ییاه

دنتوسه یوطییم یاه

یوسآ ندروک موک یارب یژتارتسا یعون هک هوب نوت یاوه

یم اسح دنیآ

م

Woo et al., 2007

رد اووه یگدولآ نت .

گروب توشخ و روت نزو یازفا ثعاب ناهایگ یضعب یاوه

یووم لوویفورلک یازووفا ووجوم هووجیتن رد و هدووولآ دووندرگ

م

Seyyednejad et al., 2011

. ناوهایگ رد لیفورلک یازفا

op no

ghij

lmno pq

rs

hijk def

klmn jklm def

a

0 5 10 15 20 25

APTI value

یم اوه یگدولآ یرعم رد تومواقم و لومیت ةناوشن دوناوت

نآ رتشیب دنوشاب نوت نیا هب تبسن اه م

Singh & Verma,

.2007

گروب رد لیفورلک یلااب ریداقم فلتخم تاعلاطم رد ناوهایگ

Taraxacum officinal, Plantago lanceolata, Betula pendula,Robinia pseudoacacia

رد اوس تی یاوه

و نیگنس تیفارت رثا رد هدولآ رثأتم

زا لاعف تی یتعنوص یاوه

دوووش هدهاوووشم

Agbaire & Esiefarienrhe, 2009;

Nadgórska–Socha et al., 2017;

.

یاروب لاوت اوب دیفس توت تخرد رضاح هوژپ رد میظنت ود هوب تبوسن ار یبوسانم تمواقم ییایلق و یثنخpH

دویب و راد ناموسآ ناوتخرد .داد ناوشن روگید یتخرد ةنوگ نونجم دزنpH

تی مه هب هک دنداد ناشن ار نآpH

اه رقت ی ًاوب

یبیرقت رادقم هب و یدیسا 5

/ 5 .دووب توخرد رد یوثنخpH

ندوش ییاویلق اوب هک تسا دوخ عون زا هجیتن نیتسخن توت یوم هاویگ تومواقم یازوفا هوب روجنم گرب pH

رد .ددروگ

تیاس هدولآ یاه 3

و 4 هب و ی هژ تیاوس رد 3

دیفوس تووت

pH

دودح رد ار یگرب هراصع 5

هوک یلاح رد .تسا هدرک ظفح

رگید تخرد ود

ًلاماک .دنداد ناشن ار یدیساpH

ای ن هک

pH

تیت ثأت ی ر ریییت هایگ رد یلماوع هچ وم

ی دونک لوباق ثویب

.تسا نییعت گربpH

زا دیوسا تیبروکوسآ لیکوشت هدوننک

نینچمه تسا زوزگه یاهدنق رتوشیب لیدوبت بس لاابpH

یم دیسا تیبروکسآ هب زوزگه دنق دوش

صاووخ یاراد هوک

ووتنآ ی ووسکا ی ناد تووسا ی

(Joshi et al., 2009)

. زا یووضعب

رد یمیزنآ یاهدرکلمع هب تبسن لاابpH

و رتوشیب یثنخpH

میظنت نمض رد و تسا رتهب یارب یلولس یدنب هدک رد pH

لووثم یلولووس یازووجا توویفارت زو

ی لوووک اووه ، تورووپ ئی ن اووه و

لوکلوم اه تسا یرورض تچوک ی

(Swami et al., 2004;

Escobedo et al., 2008; Rai et al., 2013)

. اوووفن

لاآ ی هدن اه نوردpH

لولس یدیسا ار ی م

ی نک ن د هنوگ رد هک یاه

یم هدهاشم رتشیب اسح .دوش

بی رتش ی ن زرا راوصعpH

ة

گرب ی رد گرب د کدصاق یاه تبث ناتسهل ونج ر

دش هوک

اب نتشاد بی رتش ی ن ارادpH

ی تمواقم رتشیب هب گدوولآ ی اووه

دووندوب

(Nadgórska–Socha et al., 2017)

رووما نوویا . اووب

فس توت هک رضاح هوژپ ی

د ب اوب ی رتوش ی ن وسا ی د ی هت اد ار ی

ب تمواقم ی رتش هب آ گدول ی قباطم تسا اوه ت

.دراد رد هعلاطم دروم ناتخرد رضاح هوژپ رد

اس ی ت اوه ی

3 و 4 دیووسا .دنتووشاد ار تیبروکووسآ دیووسا نازوویم نیرتووشیب

تیبروکسآ تنآ

ی سکا ی ناد ار ناوهایگ هک تسا ی دهت زا

وی تاد

توظفایم اووه یگدوولآ نووچمه یتوسیز ییم وم

ی دونک

(Keller & Schwager, 1977; Lima et al., 2000)

.

نیوونچمه حا لووماع

ووی وووق هدووننک ا ی

ووسب و هدوووب ی

را ی زا

مسیناکم یاه عافد ی ف و ی ز ی ژولو ی ک ی گ رد ار ی ها لاعف یم ک .دن

فرن زا ی تردق یگدننکایحا هدووب نآ توظلغ اب سانتم نآ

لاعف و ی ت یگدننکایحا هوب هتسباو نآ

رد و هدووب لولوسpH

اهpH

ی لاوعف رتلااوب توسا

م

Agbaire & Esiefarienrhe,

گروب رد تیبروکوسآ دیوسا داویز رادوقم نمض رد 2009

عمج ناهایگ هولمج زا هدوش یروآ

Taraxacum officinale

تیاووس رد تووسا هدووش رازگ،نیگنووس توویفارت اووب یاووه

Nadgórska–Socha et al., 2017)

هوژپ اب هتفای نیا هک

هووعلاطم رد .دراد تووقباطم رووضاح هووک دووش هداد ناووشن یا

هوولمج زا یناووهایگ

Ailanthus altissima, Fraxinus

sogdiana, Rosa chinensis

دیوسا تیبروکوسآ نازویم اوب

هوب تبوسن یرتشیب تمواقم هدولآ رپ ییم هب تبسن رتشیب دنداد ناشن اوه یگدولآ م

Zhang et al., 2016

هوتفای نویا .

تیاوس رد دیفوس تووت توخرد هک رضاح هوژپ اب یاوه

یاوتن .دونراد یناوخمه دنراد رتشیب تیبروکسآ دیسا هدولآ هب تسد هدمآ اوب هوک ناوققیم روگید یاتن اب هوژپ نیا زا

نازیم یازفا نت

اه ریداوقم وتنآ ی وسکا ی تناد نووچمه اوه

یازفا تیبروکسآ دیسا م

ی ی دبا دراد یناوخمه م

Mächler

et al., 1995; Krishnaveni, 2013; Kaur & Nayyar,

.2014

هوژووپ نوویا رد رد نونجمدوویب و دیفووس توووتRWC

هدولآ تیاس 4

انعم توافت تووت هوبنج نویا زا .درادون یراد

یوم هوک دنتسه هباشم رگید مه اب نونجم دیب و دیفس دوناوت

هناشن اووه یگدوولآ هب تبسن ناتخرد نیا رتهب نکاو زا یا

مک راد نامسآ اما .دشاب تیاس رد ار یبسن آ نازیم نیرت

4

یم و تسا هداد ناشن اوت

توخرد نیا تیساسح رب یلیلد دن

.دشاب دوشاب رتوشیب هوچره ناهایگ رد گرب آ یبسن رادقم

اووب هووجاوم رد هاوویگ نووت

اووه لداووعت رووتهب یتووسیز روویغ ی

ظفح ار دوخ تیژولویزیف وم

ی دونک ارباونب ی ن وم ی دوناوت رد

اوه یگدولآ لباقم

ًاتبسن دوشاب واقم

(Verma, 2003; Rai

et al., 2013)

. نازوویم یازووفا هوبرک

ردووی تا رووگید و اووه

یزمسا لیسناتپ هاک ثعاب اه تیلوباتم م

ی هجیتن رد دوش

نآ

RWC

یازفا م ی نیا دروم رد هدمآ تسد هب یاتن .دبای

تیاس رد رتماراپ یاوتن اوب قباطم ناتخرد نیا رد هدولآ یاه

تووسا ناووققیم رووگید م

Prajapati & Tripathi, 2008;

Govindaraju et al., 2012

.

م ناراکمه و یدناپ 2115

هوب واوقم و اسح ناهایگ

ووه یگدوولآ راوویعم اووسا رووب ار او

هووبAPTI

روویز تروووص

هورگ رادقم اب ناهایگ .دندرک یدنب بAPTI

ی ن 15 - 31 ، واقم

نیب 13 - 16 وسوتم تمواقم اب ،

نیوب 1 - 13 اوسح اوب و

رایعم تی زا رتمک خ

یل ی اسح اوسا روب .دندوش یفرعم

صخاوش نیرتوشیب دیفس توت رایعم نیا

APTI

ناویم رد ار

ناتخرد دروم هعلاطم توخرد ود هوب تبوسن هوک داد ناوشن

ریداووقم .دراد اوووه یگدووولآ هووب یطووسوتم توومواقم رووگید هوب دیفوس تووت و نونجمدیب ،راد نامسآ ناتخرد ردAPTI

وویترت 01 / 44،11 / 11 و 05 / 14 دوووب م

Pandey et al.,

صخاوووش .2015

رد هوووعلاطم درووووم ناوووتخرد ردAPTI

تیاس هب هدولآ یاه تیاوس صووصخ

4 ا اونعم یازوف یراد

تیاس نیا رد و تشاد هوب ار تومواقم نیرتوشیب ناتخرد اه

هدنیلاآ هقبن .دنداد ناشن دوخ زا اوه یاه توت تخرد یدنب

صخاش اب دیفس 05

/ 14 هب سوتم تمواقم اب تخرد ناونع

یاتن اب

Nadgorska-Socha

م ناراکمه و 2115

ناهایگ هک

P. lanceolata

و

Robinia pseudoacacia

صخاش اب

APTI

نیب 12 - 16 هوب ار هوب وسوتم تومواقم اوب ناوهایگ ناوونع

هتفرگ رظن رد اوه یگدولآ .دراد یناوخمه دنا

5 هجیتن . یریگ یدنب رایعم هب هجوت اب هئارا

هدش ناراوکمه و یدوناپ سوت

م 2115 ،نارووهت رهووش یاوووه توویفیک نامزاووس رازووگ و

یگدوولآ لومیت صخاوش اوب دیفس توت تخرد 05

/ 14 رد اوه یگدولآ هب تبسن سوتم یبسن تمواقم اب ناهایگ هورگ

هقبن دنب ی م ی دوش ، لاحرد ی هک ناموسآ و نونجم دیب تخرد

صخاووش اووب وویترت هووب راد یاووه

0 / 11 و 44 / 11 هورووگ رد

رارق اسح م

ی گ ی دنر هوب طووبرم لکش هسیاقم اب نینچمه .

یاتن دیفوس تووت توخرد نارهت هدولآ رپ تیاس ردAPTI

دویب و راد ناموسآ توخرد ود هب تبسن ار یرایسب تمواقم و تسا هداد ناشن نونجم ناوهایگ هوروگ رد ویترت نیدوب

یم رارق اوه یگدولآ هب واقم .دریگ

هنیزگ دیفس توت تخرد هوژپ نیا هجیتن هب هجوت اب اب هزرابم یارب نارهت رد تشاک یارب یبسانم یاووه یگدولآ

.تسا زییاپ لیاوا و ناتسبات یلصف زلا ناروهت فولتخم قنانم رد تخرد نیا تشاک یارب

زوین یروگید یاهرایعم هب هک تسا هولمجزا

نویا یوبآ زاوین

تاروشح روبارب رد تومواقم نازیم ،نآ قرعت نازیم ،تخرد نازیم ،دیفس سگم و هتش هلمجزا هوگن

راد ی لاآ ی هدون اوه رد

دوش هجوت گرب طس نینچمه .

لاهن اه یاروب نآ ی نوومزآ

رد اوه یگدولآ لباقم رد لمیت رثکادح هناخلگ

اه سانم ی

اب حارن یاومزآ حرون یاروجا و ییص ی وسانتم یاوه

.دنوش یسررب

ینادردق و رکشت هاگووشناد یتووسیز ووولع ةدکووشناد یهاوویگ ووولع هورووگ زا و یراوکمه لامک هوژپ نیا اجنا رد هک نارهت یمزراوخ یم ینادردق و رکشت دنتشاد ار تکراشم .دوش

ی تشاددا اه

1. out door 2. in door

3. Particulate Matter(PM)

4. Air Pollution Tolerance Index (APTI) 5. Relative water content (RWC)

عبانم

Achakzai, K., Khalid, S., Adrees, M., Bibi, A., Ali, S., Nawaz, R. and Rizwan, M. 2017. Air pollution tolerance index of plants around brick kilns in Rawalpindi, Pakistan. Journal of environmental management 190: 252-258.

Agarwal, S., 1986. A new distributional function of foliar phenol concentration in the evaluation of plants for their air pollution tolerance index. Acta Ecol, 8: 29-36.

Agbaire, P. and Esiefarienrhe, E. 2009. Air Pollution tolerance indices (APTI) of some plants around Otorogun Gas Plant in Delta State, Nigeria. Journal of Applied Sciences and Environmental Management 13.

523

Agrawal, M., Singh, S., Singh, J. and Rao, D. 1991. Biomonitoring of air pollution around urban and industrial sites. Journal of Environmental Biology, 12: 211-222.

Carvalho-Oliveira, R., Amato-Lourenço, L.F., Moreira, T.C., Silva, D.R.R., Vieira, B.D., Mauad, T., Saiki, M. and Saldiva, P.H.N. 2017. Effectiveness of traffic-related elements in tree bark and pollen abortion rates for assessing air pollution exposure on respiratory mortality rates. Environment international, 99: 161-169.

Chaves, M.M., Maroco, J.P. and Pereira, J.S. 2003. Understanding plant responses to drought—from genes to the whole plant. Functional plant biology, 30: 239-264.

De Pinto, M., Francis, D. and De Gara, L. 1999. The redox state of the ascorbate-dehydroascorbate pair as a specific sensor of cell division in tobacco BY-2 cells. Protoplasma, 209: 90-97.

Dohmen, G., Koppers, A. and Langebartels, C. 1990. Biochemical response of Norway spruce (Picea abies (L.) Karst.) towards 14-month exposure to ozone and acid mist: effects on amino acid, glutathione and polyamine titers. Environmental pollution, 64, 375-383.

Escobedo, F.J., Wagner, J.E., Nowak, D.J., De la Maza, C.L., Rodriguez, M. and Crane, D.E. 2008. Analyzing the cost effectiveness of Santiago, Chile's policy of using urban forests to improve air quality. Journal of environmental management, 86: 148-157.

Govindaraju, M., Ganeshkumar, R., Muthukumaran, V. and Visvanathan, P. 2012. Identification and evaluation of air- pollution-tolerant plants around lignite-based thermal power station for greenbelt development. Environmental Science and Pollution Research, 19:1210-1223.

Joshi, N., Chauhan, A. and Joshi, P. 2009. Impact of industrial air pollutants on some biochemical parameters and yield in wheat and mustard plants. The Environmentalist, 29: 398-404.

Katiyar, V. and Dubey, P. 2001. Sulphur dioxide sensitivity on two stages of leaf development in a few tropical tree species.

Indian Journal of Environment and toxicology, 11: 78-81.

Kaur, R. and Nayyar, H. 2014. Ascorbic acid: a potent defender against environmental stresses. Oxidative Damage to Plants.

Elsevier, 235-287.

Keller, T., Schwager, H., 1977. Air pollution and ascorbic acid. Forest Pathology 7, 338-350.

Krishnaveni, M. 2013. Air pollution tolerance index and antioxidant activity of Parthenium hysterophorus. Journal of Pharmacy Research, 7: 296-298.

Lichtenthaler, H.K. 1987. Chlorophylls and carotenoids: pigments of photosyntheticbiomembranes. Methods in enzymology.

Elsevier, 350-382.

Lima, J.S., Fernandes, E. and Fawcett, W. 2000. Mangifera indica and Phaseolus vulgaris in the bioindication of air pollution in Bahia, Brazil. Ecotoxicology and Environmental Safety, 46: 275-278.

Liu, Y.J. and Ding, H. 2008. Variation in air pollution tolerance index of plants near a steel factory: Implication for landscape-plant species selection for industrial areas. WSEAS Transactions on Environment and development, 4: 24-32.

Mächler, F., Wasescha, M.R., Krieg, F. and Oertli, J.J. 1995. Damage by ozone and protection by ascorbic acid in barley leaves. Journal of plant physiology, 147: 469-473.

Nadgórska–Socha, A., Kandziora-Ciupa, M., Trzęsicki, M. and Barczyk, G. 2017. Air pollution tolerance index and heavy metal bioaccumulation in selected plant species from urban biotopes. Chemosphere, 183: 471-482.

Ninave, S., Chaudhari, P., Gajghate, D. and Tarar, J. 2001. Foliar biochemical features of plants as indicators of air pollution.

Bulletin of environmental Contamination and Toxicology, 67: 133-140.

Pandey, A.K., Pandey, M., Mishra, A., Tiwary, S.M. and Tripathi, B. 2015 .Air pollution tolerance index and anticipated performance index of some plant species for development of urban forest. Urban Forestry & Urban Greening, 14: 866-871.

Pathak, V., Tripathi, B. and Mishra, V. 2011. Evaluation of Anticipated PerformanceIndex of some tree species for green belt development to mitigate traffic generated noise. Urban forestry & urban greening, 10: 61-66.

Prajapati, S.K. and Tripathi, B. 2008. Anticipated Performance Index of some tree species considered for green belt development in and around an urban area: A case study of Varanasi city, India. Journal of environmental management, 88:

1343-1349.

Rai, P.K., Panda, L.L., Chutia, B.M. and Singh, M.M. 2013. Comparative assessment of air pollution tolerance index (APTI) in the industrial (Rourkela) and non industrial area (Aizawl) of India: An ecomanagement approach. African Journal of Environmental Science and Technology, 7:944-948.

Ritchie, S.W., Nguyen, H.T. and Holaday, A.S. 1990. Leaf water content and gas-exchange parameters of two wheat genotypes differing in drought resistance. Crop science, 30: 105-111.

Seinfeld, J.H., Pandis, S.N., 2016. Atmospheric chemistry and physics: from air pollution to climate change. John Wiley &

Sons.

Selmi, W., Weber, C., Rivière, E., Blond, N., Mehdi, L. and Nowak, D. 2016. Air pollution removal by trees in public green spaces in Strasbourg city, France. Urban forestry & urban greening, 17: 192-201.

Seyyednejad, S., Niknejad, M. and Koochak, H. 2011. A review of some different effects of air pollution on plants. Research Journal of Environmental Sciences, 5: 302-309.

She, Q., Peng, X., Xu, Q., Long, L., Wei, N., Liu, M., Jia, W., Zhou, T., Han, J. and Xiang, W. 2017. Air quality and its response to satellite-derived urban form in the Yangtze River Delta, China. Ecological Indicators, 75, 297-306.

Singh, S., Rao, D., Agrawal, M., Pandey, J. and Naryan, D. 1991. Air pollution tolerance index of plants. Journal of Environmental Management, 32: 45-55.

Singh, S. and Verma, A. 2007. Phytoremediation of air pollutants: a review .Environmental bioremediation technologies.

Springer, 293-314.

Smirnoff, N. 2000. Ascorbic acid: metabolism and functions of a multi-facetted molecule. Current opinion in plant biology, 3: 229-235.

Steubing, L., Fangmeier, A., Both, R. and Frankenfeld, M. 1989. Effects of SO2, NO2, and O3 on population development and morphological and physiological parameters of native herb layer species in a beech forest. Environmental pollution, 58:

281-302.

Swami, A., Bhatt, D. and Joshi, P. 2004. Effects of automobile pollution on sal (Shorea robusta) and rohini (Mallotus phillipinensis) at Asarori, Dehradun. Himal J Environ Zool, 18: 57-61.

Swami, A. and Chauhan, D. 2015. Impact of air pollution induced by automobile exhaust pollution on air pollution tolerance index (APTI) on few species of plants. Science4.

Verma, A. 2003. Attenuation of automobile generated air pollution by higher plants. Dissertation, University of Lucknow.

Wark, K. and Warner, C.F. 1981. Air pollution: its origin and control.

Woo, S., Lee, D. and Lee, Y. 2007. Net photosynthetic rate, ascorbate peroxidase and glutathione reductase activities of Erythrina orientalis in polluted and non-polluted areas. Photosynthetica, 45: 293-295.

Zhang, P.-q., Liu, Y.-j., Chen, X., Yang, Z., Zhu, M.-h. and Li, Y.-p. 2016. Pollution resistance assessment of existing landscape plants on Beijing streets based on air pollution tolerance index method. Ecotoxicology and Environmental Safety, 132: 212-223.