ٓراوش 4 - ص ص : 37 21- 21
تفاٗرد خٗرات :
01 / 03 / 87
ةَٗظت خٗرات :
26 / 03 / 88
اگها فزظهز٘ثأت اگها فزظهز٘ثأت 3 3
ت٘لاؼف رد تكزش ٍ ت٘لاؼف رد تكزش ٍ ىَهرَّ ٍٕر ٕساَّ ٕاّ
ىَهرَّ ٍٕر ٕساَّ ٕاّ
ن٘ظٌت ٕاّ
ن٘ظٌت ٕاّ
نغ٘لَتاته ٓذٌٌك نغ٘لَتاته ٓذٌٌك
راكشسرٍز٘غ ٔغئاٗ ىاًس رد ن٘غلك راكشسرٍز٘غ ٔغئاٗ ىاًس رد ن٘غلك
خت خت ىا٘ث٘تزت را٘ت ىا٘ث٘تزت را٘ت __
اح داشْت اح داشْت
ٖج
ٖج ُداس ُداس __
ٖعاثػ زغطا
ٖعاثػ زغطا
،ِ٘هٍرا ُاگشًاد ذشرا طاٌشراك ،ِ٘هٍرا ُاگشًاد راٗداتعا ،ِ٘هٍرا ُاگشًاد ذشرا طاٌشراك ،ِ٘هٍرا ُاگشًاد راٗداتعا ىاولآ يگٌ٘تَت ُاگشًاد ٖشسرٍ ٕصَلًََوٗا ٕزتكد
ىاولآ يگٌ٘تَت ُاگشًاد ٖشسرٍ ٕصَلًََوٗا ٕزتكد
ُذ٘كچ فزصه ز٘ثأت ٖعرزث زضبح ق٘قحت سا فذّ
بگها 3 ت٘لبؼف رد تمزؽ ٍ ىَهرَّ ٍٕر ٕساَّ ٕبّ
ن٘ظٌت ٕبّ
سبع ٍ تخَع ٓذٌٌم
غ ِغئبٗ ىبًس رد ن٘غلم دَث ربنؽسرٍز٘
. رَظٌه ي٘وّ ِث 40
يع ي٘گًب٘ه بث نلبع تلعٍاد ربنؽسرٍز٘غ ٔغئبٗ ىس 53
/
3 72 / 57
ذق ،لبع 24 /
9 75 / 157 ىسٍ ،زتو٘تًبع 76
/
12 08 / 58 ًٖذث ٓدَت صخبؽ ،مزگَل٘م 73
/
3 78 / 23 ذصرد ٍ غثزه زته زث مزگَل٘م
ٖثزچ 68 /
4 18 / 23
ِث ٍ ةبختًا
ْچ ِث رَمَعٍد حزع رد ٖفدبصت رَع ٍُزگ رب
10 ٍُزگ ٍ لونه ،ت٘لبؼف ،ت٘لبؼف ٍ لونه ٕزفً
ذًذؽ ن٘غقت لزتٌم .
ًٖدَهسآ ،ت٘لبؼف ٍُزگ ٍ ت٘لبؼف ٍ لونه ٍُزگ رد بّ
3 تذه ِث ٍ ِتفّ رد ِغلخ 16
تذؽ ٌٔهاد رد ِتفّ
ت٘لبؼف 50 بت 60 ذًدزم تمزؽ ٕساَّ تبٌٗزوت ٔهبًزث رد ٌِ٘ؾ٘ث تلق ىبثزض ذصرد .
ًٖدَهسآ سا ِتعاَخ بّ
ٍ لونه ٍُزگ رد بت ذؽ
ٖل٘ه راشّ ًِاسٍر لونه ٍُزگ ٍ ت٘لبؼف بگها مزگ
3 ( Viva Omega – 3 Fish Oil ادبًبم رَؾم تخبع
) تذه ِث 16 فزصه ِتفّ
ذٌٌم . ٕبْتًا رد ٍ ِٗبپ تلبح رد 16
ًَِوً ،ٕساَّ تبٌٗزوت ٔهبًزث ِتفّ
غوخ ًَٖخ ٕبّ
يًَ٘ت٘غلم ،ُشًَ٘ٗ ن٘غلم حَغع ٍ ٕرٍآ
( ار ػٍر بث
ٖعاًََوٗا َٗد )
ىَهَتاربپ ٍ (
تٌغٌ٘هٌَ٘هَل ٖوم ػٍر بث )
ُساذًا ذؽ ٕز٘گ . فزصه ِم داد ىبؾً زضبح ق٘قحت حٗبتً
بگها مزگ لٗ ًِاسٍر 3
ٖع ، 16 يًَ٘ت٘غلم حَغع ،ٕساَّ تبٌٗزوت ِتفّ
( 001 / 0 P; ) ىَهرَتاربپ ٍ (
001 / 0 P; )
ِث ار رَع
ٌٖؼه
ٌٖؼه ز٘ثأت ٖلٍ داد رازق ز٘ثأت تحت ٕراد راد
ُشًَ٘ٗ ن٘غلم ٍٕر ٕ (
619 / 0 P; ) تؽاذً
. ِم داد ىبؾً ق٘قحت حٗبتً عَوده رد
بگها فزصه 3
ٌٖؼه تاز٘٘غت ،ٕساَّ تبٌٗزوت رد نظٌه تمزؽ ٍ ٔغئبٗ ىبًس ىَهرَتاربپ ٍ يًَ٘ت٘غلم ٖهزع حَغع ٍٕر ار ٕراد
ٖه دَخٍ ِث ربنؽسرٍز٘غ بنحتعا ،ٖتهلاع ؼٗاشفا ،ؼفح ِث تعا ينوه تاز٘٘غت يٗا ،درٍآ
ُدَت ٍ م ذٌم لوم ىاَختعا ٕسبع .
يٗا
ِتفبٗ عًَ يٗا ِم تعا ٖلبح رد تعا ُذؾً ػراشگ ىٌَمبت بّ
.
ُصاٍ
ٕذ٘لك ٕاّ
بگها ،ىَهرَتاربپ ،ُشًَ٘ٗ ن٘غلم ،يًَ٘ت٘غلم 3
ٕساَّ ًٖذث ت٘لبؼف ،ربنؽسرٍز٘غ ِغئبٗ ىبًس ، .
Email : [email protected]
ىاَختعا ٖمَپ ٖلصا لٗلاد سا ٖنٗ ،ىاَختعا حلاها نمازت ؼّبم نًبخ رد ُضٍٗ ِث ٍ ٕذٌولبع يٌ٘ع رد
ٕبّ
تعا ِغئبٗ
. ،ٖهزع ىَهرَتاربپ زٗدبقه ؼٗاشفا ُازوّ ِث يًَ٘ت٘غلم حَغع ؼّبم ِم تعا ُذؽ ُداد ىبؾً
ٖه ؼٗاشفا ار ًٖاَختعا تفبث ىداد تعد سا تػزع ذّد
( 9 .)
ِث ٍ ًٖذث ت٘لبؼف ذٌهدَع تاز٘ثأت
ٍ ت٘لبؼف ُضٗ
ٕبّ
نعا نتغ٘ع تهلاع زث ٕساَّ
ِث ٖتل تعا ُذؽ ِتفزٗذپ ٖثَخ (
10 ، 14 ، 18 .) ؼٍّضپ حٗبتً
ٖه ىبؾً بّ
ِم ذّد
ِث ىَهرَتاربپ ٍ يًَ٘ت٘غلم صخبؽ ىاٌَػ
ًٖاَختعا تفبث تهلاع ٍ سبع ٍ تخَع ٕازث زجتؼه ٍ ن٘قتغهز٘غ ٕبّ
حزغه ذًا .
ُساذًا يٗازثبٌث ت٘لبؼف ز٘ثأت ٖثبٗسرا رد ىَهرَتاربپ ٍ يًَ٘ت٘غلم ٖهزع حَغع ٕز٘گ
ٍ تخَع زث ًٖذث
تعا ذٌوؽسرا ىاَختعا سبع (
5 ، 17 .) ىَهرَّ حَغع ٍ ىاَختعا سبع ٍ تخَع ي٘ث طبجترا دَخٍ بث ٕبّ
ن٘ظٌت ىَهرَّ يٗا ٖٗبوعلاپ حَغع زث ًٖذث ت٘لبؼف ز٘ثأت ،ن٘غلم نغ٘لَثبته ،ُذٌٌم ِخَت درَه لبح ِث بت بّ
ِث ِتفزگً رازق ٕذخ
ٗا رد ِتفزگ مبدًا تبؼلبغه ِم ٕرَع ت٘لبؼف تذؽ ٍ ىبهس تذه ،عًَ ِث ِخَت بث ٌِ٘هس ي
ٕبّ
تعا ِتؽادزثرد ٖض٘قً ٍ ذض حٗبتً ،ٖعرزث درَه ًٖذث (
4 ، 10 ، 14 ، 22 ، 26 ، 27 .) تعا ُذؽ تثبث يٗا دَخٍ بث
ت٘لبؼف ِم
ًٖلاَع رد ظعَته تذؽ بث ًٖذث ٕبّ
ذًراد ىاَختعا سبع ٍ تخَع زث ٕذٌهدَع تاز٘ثأت تذه (
3 ،
10 ، 22 .)
ٗا رد ىاربنوّ ٍ َتَهبمآ ،ٌِ٘هس ي (
2004 ) ِم ذًداد ىبؾً
6 بت 11 بث ىبهشوّ ًٖذث ت٘لبؼف ِتفّ
تر رد ًٖاَختعا حلاها نمازت ؼٗاشفا
ٌٖؼه ؼّبم ،ىاَخ ٕبّ
ِث ىَهرَتاربپ ٖهزع حَغع رد ٕراد درٍآ دَخٍ
( 18 .)
ِتفبٗ
ىاربنوّ ٍ َئلآ ٕبّ
(1
2003 ) ت٘لبؼف رد تمزؽ ِم داد ىبؾً
شوّ ٖثآ ٕبّ
حَغع ؼٗاشفا بث ىبه
ٌٖؼه ؼّبم ،يًَ٘ت٘غلم
ٖث ِغئبٗ ىبًس رد ىَهرَتاربپ ٖهزع زٗدبقه رد ٕراد
ٖه دَخٍ ِث كزحت درٍآ
( 1 .) ادبمبت
ىاربنوّ ٍ ( 1998 ) تغ٘لبجتنغث رد ار ىَهرَتاربپ ٖهزع زٗدبقه ؼّبم شً٘
ت٘لبؼف رد تمزؽ تقبؼته ىاَخ ٕبّ
ذًداد ىبؾً ظعَته تذؽ ًٖذث ٕبّ
( 22 .) ث ىَهرَّ خعبپ ٖعرزث ٓربثرد ٖوم تبػلاعا ،لبح يٗا ب ٕبّ
ن٘ظٌت تخَع ٓذٌٌم ت٘لبؼف ِث تجغً ن٘غلم سبعٍ
ًٖلاَع ًٖذث ٕبّ
دراد دَخٍ تذه .
ِم تعا ُذؽ ُداد ىبؾً
،ىدَث ٖٗب٘عآ ،ىدَث تعَپذ٘فع ىَچ ٖلهاَػ ز٘ثأت تحت ،ًٖذث ت٘لبؼف زث ٍُلاػ ىبغًا رد ًٖاَختعا حلاها نمازت زث ىاذقف
ٔهبً
ٖه رازق ٖگغئبٗ ٍ يع ؼٗاشفا ،تعبٌه ٖٗاذغ دز٘گ
( 11 ، 24 .) ؼقً ٖٗاذغ نٗصر ِنٌٗا ِث ِخَتبث
ٕربو٘ث ِث لاتثا رد ٖوْه
ِث ،دراد يهشه ٕبّ
ٖه زظً
ِث ٖٗاذغ ٔهبًزث لزتٌم ىب٘ه يٗا سا ِم ذعر ٍ يٗزتْث ىاٌَػ
1 - Alev A
طزتعد لثبق
٘ثأت تحت ار لهاَػ زگٗد تعا ينوه ٖتح ِم لهبػ يٗزت ذؽبث حزغه ،ذّد رازق ز
. تبق٘قحت حٗبتً
ِث تعد نتغ٘ع تهلاع ٍ ٖٗاذغ نٗصر رد دَخَه ةزچ ٕبّذ٘عا ي٘ث طبجترا دَخٍ زگًب٘ث ٌِ٘هس يٗا رد ُذهآ
بگها ٓداًَبخ ةزچ ٕبّذ٘عا ىب٘ه يٗا سا ِم تعا ٖتلنعا 3
بگها ٍ 6 ِخَت درَه ةزچ ٕبّذ٘عا زگٗد سا زتؾ٘ث
ِتفزگ رازق ىبققحه ذًا
. بّذ٘عا بگها ةزچ ٕ 3
بگها ةزچ ٕبّذ٘عا ظنػزث 6
تعلاثَئتعا ت٘لبؼف ؼٗاشفا بث ٍ بّ
تعلامَئتعا ت٘لبؼف ؼّبم
ٖه رازق ز٘ثأت تحت ىذث رد ار ن٘غلم ةذخ ،بّ
ذٌّد ( 8 .)
ٖه زظً ِث لبح يٗا بث ذعر
بگها ةَلغه زٗدبقه ِم 3
ٖه ز٘ثأت ىاَختعا ةذخ سبث ذٌٗازف بٗ ىاَختعا ل٘نؾت ٍٕر دراذگ
. حت رد ٕدذؼته تبق٘ق
بگها تجثه زثا 3
ِث ،ُذؽ ػراشگ ًٖاَختعا حلاها نمازت زث ىاَختعا ةذخسبث ٕبّزگًبؾً رد ؼّبم ِم ٕرَع
تقبؼته 6 بگها فزصه ِتفّ
3 تعا ُذؽ ػراشگ يغه دازفا رد (
8 .) ىاربنوّ ٍ ظٍٗ ٌِ٘هس يٗا رد (1
2005 ) ،
ٌٖؼه ٍ طَنؼه طبجترا بگها ةزچ ٕبّذ٘عا تجغً ي٘ث ٕراد
6 ا ِث بگه 3 ىاذٌولبع رد ار ًٖاَختعا حلاها نمازت ٍ
ذًداد ػراشگ يغه (
24 .) ىاربنوّ ٍ زگٍزم (2
1998 ) ٔؼلبغه رد شً٘
18 ٍٕر ِّبه 65
حلاها نمازت بث ِغئبٗ ىس
بگها ةزچ ٕبّذ٘عا سا ُدبفتعا ِم ذٌتفبٗرد نم ًٖاَختعا 3
بگها ٍ 6 تجغً بث 10 ِث 1 دازفا يٗا ٖٗاذغ نٗصر رد
مازت ؼفح تخَه ىدزگ ٔ٘حبً رد ًٖاَختعا حلاها نمازت ؼٗاشفا ٍ تازقف ىَتع ٔ٘حبً رد ًٖاَختعا حلاها ن
ذؽ ىار ىاَختعا (
11 .) بگها ةزچ ٕبّذ٘عا فزصه ي٘ث طبجترا ٖعرزث ِث ِم ٖتبق٘قحت ٖهبوت لبح يٗا بث 3
ٍ
ِتخادزپ ىاَختعا ٖمَپ رد ز٘گرد لهاَػ
ِتؽاد شمزوت ًٖاَختعا حلاها نمازت ٍٕر زث ،ذًا ٌٔ٘ؾ٘پ رد ٍ ذًا
مبدًا تبق٘قحت ىَهرَّ ٖلبوتحا تاز٘٘غت ٖعرزث ِث ٖػًَ ِث ِم ٖق٘قحت ،ٌِ٘هس يٗا رد ُذؽ
ن٘ظٌت ٕبّ
ٓذٌٌم
بگها ىبهشوّ ز٘ثأت بٗ دسادزپث ةزچ ٕبّذ٘عا سا ٍُزگ يٗا فزصه تقبؼته ن٘غلم سبع ٍ تخَع 3
رد تمزؽ ٍ
ت٘لبؼف ىَهرَّ زث ًٖذث ٕبّ
ن٘ظٌت ٕبّ
ٍ تخَع ٓذٌٌم تعا ُذؾً ػراشگ ،ذٌم ٖعرزث ار ن٘غلم سبع
. َٕع سا
ِث يع ؼٗاشفا ِنٌٗا ِث ِخَتبث ،زگٗد ٍ تعا ُذؽ ِتخبٌؽ ىاَختعا ٖمَپ ٓذٌٌمذٗذؾت لهاَػ سا ٖنٗ ىاٌَػ
زگٗد سا زتؾ٘ث ار ت٘ؼوخ يٗا ِم ٖگغئبٗ يع سا ذؼث ُضٍٗ ِث ىبًس رد ُذؽدبدٗا ًَٖهرَّ تاز٘٘غت ِث ِخَتبث
ٍُزگ ه ،ٌٖع ٕبّ
ٖه ىاَختعا ٖمَپ ِث لاتثا ذؼتغ ًٖاَختعا تفبث تٗزخت ذًٍر ٖػًَ ِث ِم ٖلهاَػ ٔؼلبغه ،دسبع
ٖه ٕرٍزض ،ذؾخث دَجْث ٖتح ٍ دسبع فقَته ،ؼّبم ت٘ؼوخ يٗا رد ار ذٗبوً
. زضبح ق٘قحت فذّ يٗازثبٌث
1 - Weiss et al
2 - Kruger et al
بگها لونه فزصه ز٘ثأت ٖعرزث 3
ت٘لبؼف رد تمزؽ ٍ ىَهرَّ ٍٕر زث ىسٍ لوحت ٕساَّ ٕبّ
ّ ن٘ظٌت ٕب ٓذٌٌم
تخَع ن٘غلم سبعٍ
( ىَهرَتاربپ ٍ يًَ٘ت٘غلم )
تعا .
فلا )
ًٖدَهسآ اّ
ِث تبػلاعا طبعازث ؼٍّضپ يٗا رد تعد
ققحه ٖتعرذٌت ٔهبٌؾعزپ سا ُذهآ سا صصخته لؽشپ زظً ٍ ِتخبع
ي٘ث 57 ،تلعٍاد ٔغئبٗ ىس 40
ػراشگ طبعازث ِم ربنؽسرٍز٘غ نلبع ٔغئبٗ ىس آدَخ ٕبّ
ًٖدَهس غغق زث ٌٖجه بّ
ٖه بًْآ ٖگغئبٗ عٍزؽ سا لبع ٍد تذه لقاذح ،ًِبّبه تدبػ لهبم ِم ٍٖٗراد چّ٘ سا ز٘خا لبع ٍد رد ٍ تؽذگ
فذّ سا لهبم ّٖبگآ بث ٍ ةبختًا ذًدَث ُدزنً ُدبفتعا ،ذؽبث طبجترا رد ن٘غلم سبع ٍ تخَع بث ٖػًَ ِث ٕبّ
ضپ رد ِهبٌتٗبضر مزف ل٘ونت سا ظپ ٍ ؼٍّضپ ذًدزم تمزؽ ؼٍّ
( لٍذخ 1 .)
ًٖدَهسآ
ِث بّ
ِث ٖفدبصت رَع 4
ٍُزگ 10 ذًذؽ ن٘غقت لزتٌم ٍ لونه ،ت٘لبؼف ،ت٘لبؼف ٍ لونه ٕزفً
. تمزؽ بٗ ت٘عآ ًَِگزّ ذقبف ىبگذٌٌم
للاتخا ،يٗزپعآ ٍ ذٗ ِث ت٘عبغح ،يهشه تبثبْتلا تلانؾه ،ىذث ٌٖوٗا نتغ٘ع رد للاتخا ،تثبٗد ،ٕدبقؼًا ٕبّ
،ٖؽراَگ ٖجلق ٍ ٖغفٌت ذًدَث ٖقٍزػ–
.
ب )
ٔهاًزت
ٌٖٗزوت
ًٖدَهسآ
ٍُزگ رد بّ
،ًٖذث ت٘لبؼف ٍ ًٖذث ت٘لبؼف ٍ لونه ٕبّ
3 تػبع ي٘ث ِتفّ رد ِغلخ 6:30
بت 8 حجص
تذه ِث 16
ُدب٘پ لهبؽ ٕساَّ تبٌٗزوت ٔهبًزث رد ِتفّ
ذًدزم تمزؽ ىذٍٗد ٍ ٍٕر .
ِث لصا تٗبػر رَظٌه
ِفبضا
ٗزوت ٔهبًزث ،ربث ٌٖ
16
ِتفّ
ًٖبهس ٔلحزه ٍد ِث ٕا 8
ٍ تبٌٗزوت لٍا ٔتفّ
8 ذؽ ن٘غقت تبٌٗزوت مٍد ٔتفّ
ِفبضا لصا رد ٖعبعا لهاَػ ىاٌَػ ِث ِم تبٌٗزوت رازنت ٍ يٗزوت تذؽ ،يٗزوت ىبهس تذه ؼٗاشفا بث ِم ربث
حزغه ٖدٗرذت ذؽ لصبح زها يٗا ،ذًا
. رد ِم ت٘تزت يٗا ِث 8
خ ىبهس ،تبٌٗزوت لٍا ٔتفّ
سا يٗزوت تبغل 20
ِث نتؾّ ٔتفّ رد ٍ عٍزؽ ِق٘قد 50
ذ٘عر ِق٘قد .
ِث تبغلخ ىبهس ،نّدشًبؽ ٔتفّ ٕبْتًا رد 80
ذ٘عر ِق٘قد .
ِث ىذ٘عر بت ِلحزه ٍد زّ رد تبٌٗزوت تذؽ 50
بت 60 تفبٗ ؼٗاشفا ٌِ٘ؾ٘ث تلق ىبثزض ذصرد .
ُذؽ ُداد ىبؾً
ِهبًزث ِم ذًٌبه ظعَته تذؽ بث ًٖذث ت٘لبؼف ٕبّ
ُدبفتعا لنتٍزپ لوحت ،ِؼلبغه يٗا رد ُذؽ
سا ٍ ُدَث زٗذپ
تعا رادرَخزث ىاذٌولبع ىب٘ه رد ٕزتؾ٘ث لبجقتعا .
لنتٍزپ
ُدبفتعا دَخَه تبػلاعا طبعازث ِؼلبغه يٗا رد ُذؽ
حزع ٍ ةبختًا تبق٘قحت ٌٔ٘ؾ٘پ رد ذؽ ٕشٗر
( 3 ، 10 ، 20 .)
ِث تذؽ لزتٌم ٍ ي٘٘ؼت رَظٌه ٌٖٗزوت ٕبّ
ؼ٘پ ا ىَهسآ سا ُدبفتعا بث دازفا يٗزوت ىبثزض زثماذح طبعازث ِ٘لٍ
15
ًٖدَهسآ تبٌٗزوت تذؽ ذصرد ٍ ِجعبحه
ذؽ ي٘٘ؼت ٌٖٗزوت ٓرٍد فلتخه لحازه رد .
ار يٗزوت تذؽ ققحه ،ٌٖٗزوت ٔهبًزث سا ِلحزه زّ رد ق٘قحت يٗا رد
ًٖدَهسآ سا ماذم زّ ٕازث تلق ىبثزض قٗزع سا
ٖه لزتٌم بّ
ً ترَص رد ٍ دزم تذؽ ؼّبم بٗ ؼٗاشفا ِث سب٘
ًٖدَهسآ ِث مسلا درَخسبث يٗزوت
ٖه ُداد بّ
ذؽ .
ٍُزگ ق٘قحت يٗا رد ٌٖٗزوت ٔهبًزث چّ٘ رد لزتٌم ٍ لونه ٕبّ
ذًدزنً تمزؽ .
ج ) ىآ فزظه َٓحً ٍ ٍراد
ٍُزگ ي٘٘ؼت سا ذؼث ِتفّ زّ ،رَمَعٍد حزع رد بّ
7
ٖل٘ه راشّ ٍٕبح ماذم زّ لَغپم بگها مزگ
3 ىبؾً بث
ٕربدت Viva omega3 fish oil
ًٖدَهسآ ِث ادبًبم رَؾم تخبع
ٍُزگ ٕبّ
ٍُزگ ٍ ًٖذث ت٘لبؼف ٍ لونه ٕبّ
ذؽ ُداد لونه .
ًٖدَهسآ سا ًِاسٍر بت ذؽ ِتعاَخ بّ
1
ٖل٘ه راشّ لَغپم دذػ بگها ٖهزگ
3 ٖع 16 فزصه ِتفّ
ذٌٌم . ه تبػلاعا طبعازث زظً درَه ٖفزصه راذقه ِم تعا ٕرٍآدبٗ ىبٗبؽ تبق٘قحت ٌٔ٘ؾ٘پ رد دَخَ
( 6 ) زظً
ذؽ ةبختًا ًٖازٗا ٔؼهبخ ٔٗبپ زث ٍ ِٗذغت ىبصصخته .
ًٖدَهسآ ٖٗاذغ نٗصر
ٖٗبوٌّار طبعازث بّ
ٍ ِ٘لٍا ٕبّ
ًٖدَهسآ ٖؽراشگدَخ تجث ٔهبٌؾعزپ سا ُدبفتعا بث ٍ بّ
3 ذؽ لزتٌم ٖٗاذغ نٗصر ٓسٍر (
18 .) ِم ترَص يٗا ِث
ًٖدَهسآ هبٌؾعزپ لٍا سٍر رد بّ
ًٖبهس لصاَف رد ذًٍر يٗا ٍ ذًدزم ل٘ونت ار رَمذه ٔ 72
تػبع ( زّ
3 سٍر
ربجنٗ
)
ٖه رازنت ذؽ .
ِث تبػلاعا تعد
ِهبٌؾعزپ سا ُذهآ
ِٗذغت ت٘ؼضٍ ٖعرزث ٕازث بّ
ًٖدَهسآ ٕا ق٘قحت ٖع بّ
تفزگ رازق ُدبفتعا درَه .
د )
ُساذًا
ٕز٘گ
ًَٖخ ٕاّ
ًَِوً
ِث ًَٖخ ٕز٘گ
ٖهزع حَغع ي٘٘ؼت رَظٌه ُشًَ٘ٗ ن٘غلم
( زت٘ل زث لَه ٖل٘ه )
يًَ٘ت٘غلم ، (
زث مزگَن٘پ
ٖل٘ه زت٘ل ) ىَهرَتاربپ ٍ (
ٖل٘ه زث لَهَن٘پ زت٘ل
) ِٗبپ تلبح رد (
ٌٖٗزوت ٔهبًزث عٍزؽ سا لجق )
ٔتفّ ٕبْتًا رد ٍ
ًٖدَهسآ سا بتؽبً تلبح رد نّدشًبؽ
ِث بّ
ذهآ لوػ .
ِث ٔهبًزث رد تمزؽ دبح تاز٘ثأت سا ٕز٘گَلخ رَظٌه ٍ ٌٖٗزوت
ُساذًا ٖهبوت ،ق٘قحت حٗبتً زث لونه فزصه
ٕز٘گ ظپ ٔلحزه رد بّ
تبٌٗزوت مبوتا سا ذؼث سٍر رد ،ىَهسآ (
ٔلصبف بث
ًٖبهس 24 لونه فزصه بث يٗزوت ٔلٍّ يٗزخآ سا تػبع )
تفزگ ترَص .
سا ُدبفتعا بث ُشًَ٘ٗ ن٘غلم ٖهزع حَغع
رشٗلابًآ ن٘غلم ُبگتعد 634
( Bayer, USA )
زع حَغع ، زتهٌَ٘هَل تٌغٌ٘هٌَ٘هَل ٖوم بث ىَهرَتاربپ ٖه
Immulite, Diagnostic Products Corporation( )
ت٘م سا ُدبفتعا بث ٍ Diagnostic Products (
Corporation, USA )
ت٘م سا ُدبفتعا بث ٍ ٖعاًََوٗا َٗدار ػٍر بث ٖهزع يًَ٘ت٘غلم ٍ (
SI Bio
international ORIS group, france )
ُساذًا ذؽ ٕز٘گ .
ُ )
ِتفاٗ ل٘لحت ٍ ِٗشجت ق٘قحت ٕاّ
ِث
ِتفبٗ ل٘لحت ٍ ِٗشدت رَظٌه ػٍر سا ق٘قحت ٕبّ
ىَهسآ ٍ ِتغجوّ ٖت ،ِفزغنٗ ظًبٗراٍ ل٘لحت ٕربهآ ٕبّ
ٖج٘قؼت
ٌٖؼه حغع ردLSD ٕراد
05 / p<0 ذؽ ُدبفتعا .
ُداد ل٘لحت ٍ ِٗشدت مزً سا ُدبفتعا بث بّ
راشفا SPSS
ٔخغً بث سٍذٌٍٗ ٓضٍٗ
15 تفزگ مبدًا .
ُداد لٍذخ ٕبّ
1
ٖه ىبؾً
ًٖدَهسآ ِم ذّد
ٖگضٍٗ ػبحل سا ق٘قحت ٍُزگ ربْچ ٕبّ
،لٗصَلَٗش٘ف ٍ ًٖذث ٕبّ
ٌٖؼه فلاتخا ٍ ذًدَث ىبغوّ ِٗبپ ظٗازؽ رد ذٌتؽاذً زگٗذنٗ بث ٕراد
( 05 / P>0 .)
ُداد ل٘لحت ٍ ِٗشدت ٕازث ،بّ
ٖٗبوعلاپ حَغع اذتثا ىبهس رد ،ٍُزگ ل٘نفت ِث ُشًَ٘ٗ ن٘غلم ٍ ىَهرَتاربپ ،يًَ٘ت٘غلم
فلتخه ٕبّ
( ؼ٘پ ىَهسآ
ظپ ٍ ىَهسآ ) ذًذؽ ِغٗبقه زگٗذنٗ بث ِتغجوّ ٖت قٗزع سا .
ٖٗبوعلاپ حَغع ِم داد ىبؾً ِتغجوّ ٖت حٗبتً
ٍُزگ رد يًَ٘ت٘غلم ت٘لبؼف ٍ لونه ٕبّ
( 001 / 0
; )P ت٘لبؼف ، ( 001 / 0
; )P لونه ٍ ( 001 / 0
; )P ظپ رد ىَهسآ
ٌٖؼه فلاتخا ٕربهآ ػبحل سا ِٗبپ ت٘ؼضٍ ِث تجغً
تؽاد ٕراد .
ٌٖؼه فلاتخا لزتٌم ٍُزگ رد حَغع رد ٕراد
ظپ رد يًَ٘ت٘غلم ٖٗبوعلاپ ذؾً ُذّبؾه ِٗبپ ت٘ؼضٍ ِث تجغً ىَهسآ
( 591 / 0
; ( )P رادَوً
2 .) رد يٌ٘چوّ
ظپ ٔلحزه
ٌٖؼه فلاتخا ِٗبپ ت٘ؼضٍ ِث تجغً ىَهسآ رد ٕراد
ٍُزگ رد ىَهرَتاربپ ٖٗبوعلاپ حَغع لونه ٕبّ
ت٘لبؼف ٍ (
001 / 0
; )P ت٘لبؼف ، ( 016 / 0
; )P لونه ٍ ( 002 / 0
; )P ٍُزگ رد ِم دَث ٖلبح رد يٗا ،ذؽ ُذّبؾه
ٌٖؼه فلاتخا زٗدبقه يٗا لزتٌم داذً ىبؾً ار ٕراد
( 684 / 0
; ( )P رادَوً
1 .)
لٍذج –1
ٖگضٍٗ
ْچ رد راكشسرٍز٘غ ٔغئاٗ ىاًس ٕدزف ٕاّ
ٍُزگ ًٖاغوّ زظً سا ق٘قحت ٍُزگ را اّ
ز٘غته
ٍُزگ يع
( لاع ) ذق
( زته ٖتًاع ) ىسٍ
( مزگَل٘ك ) ٓدَت ضخاش
ىذت
( مزگَل٘ك / غتزهزته )
ٖتزچ ذطرد )%(
ىض٘غكا زثكاذح
ٖفزظه ( ml.kg-1.min-1 )
ٍ لوكه ت٘لاؼف 35
/
2 2 / 58 21 /
7 3 / 157 35 /
7 85 / 57 52 /
6 47 / 23 28 /
3 89 / 22 12 /
3 94 / 30
تـ٘لاؼف 5
/
7 57 43 /
6 158 66 /
10 77 / 59 27 /
5 92 / 23 21 /
4 31 / 23 31 /
4 17 / 31
لوكه 1
/
2 5 / 58 81 /
7 9 / 158 73 /
9 39 / 58 39 /
6 49 / 23 49 /
3 64 / 23 99 /
2 86 / 30
لزتٌك 17
/
2 2 / 57 54 /
6 9 / 158 91 /
9 65 / 58 32 /
4 58 / 23 53 /
4 41 / 23 36 /
3 52 / 30
حطع
ٕراد ٌٖؼه 127
/ 0 098
/ 0 079
/ 0 091
/ 0 087
/ 0 086
/ 0
05* / P<0
ظپ رد ُشًَ٘ٗ ن٘غلم تاز٘٘غت
ٍُزگ سا لٗ چّ٘ رد ِٗبپ ت٘ؼضٍ ِث تجغً ىَهسآ فلاتخا ًِبگربْچ ٕبّ
ي٘ؼه داذً ىبؾً ار ٕراد (
05 / 0 P>
( ) لٍذخ 2 رادَوً ٍ 3 .)
ِث ٍ ىَهرَتاربپ ،يًَ٘ت٘غلم تاز٘٘غت ٔغٗبقه رَظٌه
ِث ،ٍُزگ ربْچ رد ُشًَ٘ٗ ن٘غلم
٘پ ل٘لد ذؽ ُدبفتعا ِفزغنٗ ظًبٗراٍ ل٘لحت ىَهسآ سا بّز٘غته ىدَث ِتعَ
. حٗبتً
يًَ٘ت٘غلم ٖٗبوعلاپ حَغع ِٗبپ تلبح رد ِم داد ىبؾً ىَهسآ يٗا (
690 / 0
; )p ىَهرَتاربپ ، (
978 / 0
; )p ٍ
ُشًَ٘ٗ ن٘غلم (
941 / 0 p; )
ٌٖؼه فلاتخا
ٍُزگ ي٘ث ٕراد ظپ ٔلحزه رد بها ،تؽاذً بّ
ٌٖؼه فلاتخا ىَهسآ
ٕراد
يًَ٘ت٘غلم ٖٗبوعلاپ حَغع رد (
001 / 0
; )p ىَهرَتاربپ ٍ (
001 / 0
; )p
ٍُزگ ي٘ث ذؽ ُذّبؾه بّ
. ِلحزه يٗا رد
ُشًَ٘ٗ ن٘غلم ٖٗبوعلاپ حَغع (
619 / 0
; )p
ٍُزگ ي٘ث
ٌٖؼه فلاتخا بّ
داذً ىبؾً ٕراد (
لٍذخ 3 .) ِث ِخَتبث
ي٘گًب٘ه رد دَخَه فلاتخا
َهرَتاربپ ٍ يًَ٘ت٘غلم ٖٗبوعلاپ حَغع ٕبّ
ٍُزگ ي٘ث رد ى ظپ ٔلحزه رد بّ
،ىَهسآ
ِث فلاتخا لحه ي٘٘ؼت رَظٌه ٖج٘قؼت ىَهسآ سا بّ
ذؽ ُدبفتعاLSD .
درَه رد ِم داد ىبؾً ىَهسآ يٗا حٗبتً
ُذّبؾه فلاتخا ىَهرَتاربپ ز٘غته ظپ ٔلحزه رد ُذؽ
ٍُزگ بث ت٘لبؼف ٍ لونه ٍُزگ ي٘ث ىَهسآ ت٘لبؼف ٕبّ
( 33 / 0
; )P لونه ، ( 001 / 0
; )P گ ٍ لزتٌم ٍُز (
001 / 0
; )P
ٍُزگ بث ت٘لبؼف ٍُزگ ي٘ث شً٘ ٍ لونه ٕبّ
( 042 / 0 P; ) لزتٌم ٍ ( 001 / 0 P; ) لزتٌم ٍُزگ بث لونه ٍُزگ ي٘ث يٌ٘چوّ ٍ (
002 / 0 P; ) تعا . درَه رد
ُذّبؾه فلاتخا شً٘ يًَ٘ت٘غلم
ٍُزگ بث ت٘لبؼف ٍ لونه ٍُزگ ي٘ث ِلحزه يٗا رد ُذؽ ت٘لبؼف ٕبّ
( 001 / 0
; )P ،
لونه ( 001 / 0
; )P لزتٌم ٍ ( 001 / 0
; )P
ٍُزگ بث ت٘لبؼف ٍُزگ ي٘ث شً٘ ٍ لونه ٕبّ
( 001 / 0
; )P لزتٌم ٍ
( 001 / 0 P; ) لزتٌم ٍ لونه ٍُزگ ي٘ث يٌ٘چوّ ٍ (
001 / 0 P; ) تعا . رد ُشًَ٘ٗ ن٘غلم ٖٗبوعلاپ حَغع درَه رد
ظپ ٔلحزه
ٍُزگ ي٘ث ىَهسآ ىَهسآ حٗبتً ِم ذؾً ُذّبؾه ٖفلاتخا بّ
ٗأت ار زها يٗا شً٘LSD
ٖه ذ٘
ذٌم .
لٍذج –2
ٔغٗاقه ىاهس رد ٍُزگ ك٘كفت ِت ُشًَ٘ٗ ن٘غلك ٍ يًَ٘ت٘غلك ،ىَهرَتاراپ ي٘گًا٘ه فلتخه ٕاّ
( ش٘پ ىَهسآ ظپ ٍ ىَهسآ )
راكشسرٍز٘غ ٔغئاٗ ىاًس سا ٍُزگ راْچ رد
ُراهآ**
ز٘غته
ٍُزگ ي٘گًا٘ه
دراذًاتعا فازحًا
ٕراد ٌٖؼه حطع
ىَهسآ ش٘پ ىَهسآ ظپ
ىَهسآ ش٘پ ىَهسآ ظپ
ىَهرَتاراپ ( زت لَهَك٘پ
زت٘ل ٖل٘ه ) ت٘لاؼف ٍ لوكه 1
/ 42 3
/ 17 4
/ 6 4
/ 001 8
/
*0
ت٘لاؼف 9
/ 37 8
/ 27 9
/ 5 2
/ 016 9
/
*0
3 لوكه / 43 9
/ 35 6
/ 8 9
/ 684 7
/ 0
لزتٌك 4
/ 39 8
/ 49 9
/ 6 6
/ 001 4
/
*0
يًَ٘ت٘غلك ( زت مزگَك٘پ
زت٘ل ٖل٘ه ) ت٘لاؼف ٍ لوكه 31
/ 1 6
/ 20 41
/ 0 2
/ 001 7
/
*0
ت٘لاؼف 27
/ 1 8
/ 14 61
/ 0 9
/ 001 5
/
*0
34 لوكه / 1 2
/ 9 52
/ 0 7
/ 001 6
/
*0
لزتٌك 40
/ 1 24
/ 1 71
/ 0 82
/ 591 0
/ 0
ُشًَ٘ٗ ن٘غلك ( زت لَه ٖل٘ه
زت٘ل ) ت٘لاؼف ٍ لوكه
27 / 1 29
/ 1 39
/ 0 53
/ 591 0
/ 0
ت٘لاؼف 22
/ 1 23
/ 1 41
/ 0 36
/ 581 0
/ 0
لوكه 24
/ 1 24
/ 1 29
/ 0 19
/ 000 0
/ 1
لزتٌك 30
/ 1 25
/ 1 49
/ 0 19
/ 001 0
/ 1
ِتغثوّ ٖت **
* 05 / P<0
لٍذج –3 ٔغئاٗ ىاًس سا ٍُزگ راْچ رد ُشًَ٘ٗ ن٘غلك ٍ ىَهرَتاراپ ،يًَ٘ت٘غلك حطع ز٘٘غت ي٘گًا٘ه ٔغٗاقه
ىَهسآ ظپ ٔلحزه رد راكشسرٍز٘غ
ُراهآ
**
ز٘غته ظًاٗراٍ
تارٍذجه عَوجه تارٍذجه ي٘گًا٘ه
ٕراد ٌٖؼه حطع*
ىَهرَتاراپ (
٘پ ٖل٘ه زت لَهَك
لَه )
ٍّٖزگ ي٘ت 475
/ 3490 492
/
* 1163 001 / 0
ٍّٖزگ ىٍرد 300
/ 269 481
/ 7
عَوجه 775
/ 3759
يًَ٘ت٘غلك (
َك٘پ مزگ ٖل٘ه زت
لَه )
ٍّٖزگ ي٘ت 275
/ 2055 092
/
* 685 001 / 0
ٍّٖزگ ىٍرد 500
/ 82 292
/ 2
عَوجه 775
/ 2137
ُشًَ٘ٗ ن٘غلك (
لَه ٖل٘ه زت
زت٘ل )
ٍّٖزگ ي٘ت 275
/ 0 092
/ 619 0
/ 0
ٍّٖزگ ىٍرد 500
/ 5 153
/ 0
عَوجه 775
/ 5
ِفزطكٗ ظًاٗراٍ ل٘لحت**
* 05 / P<0
ت٘لبؼف ز٘ثأت ،زضبح ؼٍّضپ رد بگها لونه فزصه ٍ ظعَته تذؽ بث ىسٍ لوحت ٕاسَّ ٕبّ
3 ٍٕر زث
ىَهرَّ
ن٘ظٌت ٕبّ
تخَع ٓذٌٌم غ ٔغئبٗ ىبًس رد ن٘غلم سبعٍ
ذؽ ٖعرزث ربنؽسرٍز٘
. ىبؾً ق٘قحت حٗبتً
ِم داد
ٍُزگ ٖهبوت رد ُشًَ٘ٗ ن٘غلم ٖهزع حَغع ظپ رد بّ
ٌٖؼه ز٘٘غت ِٗبپ تلبح ِث تجغً ىَهسآ تؽاذً ٕراد
. بث
ٍُزگ رد يًَ٘ت٘غلم ٖهزع حَغع ٔٗبپ تلبح ِث تجغً نّدشًبؽ ٔتفّ ٕبْتًا رد يٗا دَخٍ
،ت٘لبؼف ٍ لونه ٕبّ
ِث لونه ٍ ت٘لبؼف
ٌٖؼه رَع تفبٗ ؼٗاشفا ٕراد .
حَغع يٌ٘چوّ
ظپ رد ىَهرَتاربپ ٖهزع تلبح ِث تجغً ىَهسآ
ٍُزگ رد ِٗبپ
ِث ت٘لبؼف ٍ ت٘لبؼف ٍ لونه ٕبّ
ع
ٌٖؼه رَ
تفبٗ ؼّبم ٕراد .
ُذّبؾه ؼّبم لبح يٗا بث رد ُذؽ
ٌٖؼه ٕربهآ ػبحل سا لونه ٍُزگ رد ىَهرَتاربپ ٖهزع زٗدبقه دَجً راد
. حَغع ؼٗاشفا ِم تعا ُذؽ ُداد ىبؾً
وّ يًَ٘ت٘غلم ٖهزع ت٘لبؼف تقبؼته ىَهرَتاربپ زٗدبقه ؼّبم بث ىبهش
سا تػزع ؼّبم ِث تعا ينوه ًٖذث ٕبّ
دَؽ زدٌه ىاَختعا حلاها نمازت ؼٗاشفا بٗ ؼفح تٗبًْ رد ٍ ىاَختعا تفبث ىداد تعد (
9 .) طبجترا ِم ٕرَع ِث
ٌٖؼه جترا شً٘ ٍ ىاَختعا حلاها نمازت ؼٗاشفا ٍ ىَهرَتاربپ ٖهزع حَغع ؼّبم ي٘ث راد
ٌٖؼه ٍ تجثه طب ي٘ث راد
ت٘لبؼف ٔهبًزث تقبؼته تازقف ىَتع ًٖاَختعا نمازت ٍ يًَ٘ت٘غلم زٗدبقه ذؽبث بػدا يٗا زث ٖل٘لد ذٗبؽ ًٖذث ٕبّ
( 9 .) ىَهرَّ زث ًٖذث ت٘لبؼف ز٘ثأت ِث ِخَتبث ن٘ظٌت ٕبّ
ٖه زظً ِث ،ن٘غلم سبع ٍ تخَع ٓذٌٌم تمزؽ ِم ذعر
ت٘لبؼف رد بؼت دبدٗا بث ًٖذث ٕبّ
ٖه ًٖاَختعا ٓدَت ؼٗاشفا تخَه ن٘غلم تجثه لد دَؽ
( 10 .) لبح يٗا بث
ُداد ِئارا ٖض٘قً ٍ ذض حٗبتً ٌِ٘هس يٗا رد دَخَه تبؼلبغه ذًا
( 1 ، 12 ، 16 ، 17 ، 20 .)
ِث ٍ َئلآ ِم ٕرَع
ىاربنوّ
( 2003 ) خعبپ ٖعرزث بث ت٘لبؼف ِث ًَٖهرَّ ٕبّ
ٖث ٔغئبٗ ىبًس رد ٖثآ ٕبّ
ٌٖؼه ؼٗاشفا ،كزحت ٕراد
( 45
ٕذصرد ) ذًدزم ػراشگ يًَ٘ت٘غلم ٖهزع زٗدبقه رد (
1 .) يعرَت ( 1997 ) ِغلخ لٗ ِم داد ىبؾً
ُدب٘پ
ٌٖؼه ز٘ثأت ٍٕر تعا ِتؽاذً ِغئبٗ ىبًس رد يًَ٘ت٘غلم زٗدبقه زث ٕراد
( 20 .) ىاربنوّ ٍ ي٘ل (
2005 ) شً٘
ٌٖؼه ؼٗاشفا ت٘لبؼف تقبؼته يًَ٘ت٘غلم حَغع رد ٕراد
ٍ ٖتهبقتعا ٕبّ
ذًدزم ػراشگ لبغًب٘ه ىبًس رد ٖترذق
( 12 .)
ٌٖؼه ز٘٘غت ،ٕزگٗد تبؼلبغه لثبقه رد ٔهبًزث رد تمزؽ تقبؼته ٖهزع يًَ٘ت٘غلم زٗدبقه رد ٕراد
ت٘لبؼف ذًدزنً ػراشگ ًٖذث ٕبّ
( 16 ، 17 .) ٍ عًَ ِث ذٗبؽ تبق٘قحت زگٗد بث ؼٍّضپ يٗا حٗبتً ًٖاَخوّ مذػ
ُدبفتعا ٌٖٗزوت ٔهبًزث تذؽ د ُذؽ
دَؽ ُداد تجغً ق٘قحت يٗا ر .
ٍ ٖولػ كراذه ىاذقف ل٘لد ِث ًِبفعأته
تعا ُذؾً ػراشگ زضبح ق٘قحت حٗبتً ِ٘خَت ٕازث ٕربم ٍ سبع چّ٘ ىٌَمبت ٌِ٘هس يٗا رد ذٌتغه .
ِث لبح يٗا بث
ٖه زظً
بگها لونه فزصه ِم ذعر 3
ت٘لبؼف ٔهبًزث رد تمزؽ بث ىبهشوّ
ٖه ًٖذث ٕبّ
حَغع ؼٗاشفا بث ذًاَت
تعلامَئتعا ت٘لبؼف سا ٖؽبً ًٖاَختعا ةذخ ،ِغئبٗ ىبًس رد يًَ٘ت٘غلم ٖٗبوعلاپ دبدٗا ِث ٍ ذّد ؼّبم ار بّ
ذٌم لوم ًٖاَختعا تجثه لدبؼت .
ِتفبٗ
بت ٌٖٗزوت ٔهبًزث رد تمزؽ تقبؼته ىَهرَتاربپ ٖهزع زٗدبقه ؼّبم زث ٌٖجه زضبح ق٘قحت ٕبّ
مبدًا تبق٘قحت حٗبتً بث ٕدٍذح رد ِتفزگ
تعا زٗبغه ٌِ٘هس يٗا .
ُداد ىبؾً
ت٘لبؼف ٔهبًزث رد تمزؽ ِم ُذؽ ٕبّ
ؼٗاشفا تعا ينوه ًٖذث (
4 ، 5 ، 14 ، 17 ، 26 ) ؼّبم ، ( 1 ، 10 ، 25 ) ز٘٘غت مذػ بٗ
( 20 ) دَؽ ىَهرَتاربپ حَغع .
ت٘لبؼف ِث ىَهرَتاربپ خعبپ ٕدبٗس تبق٘قحت رد
ِث ًٖذث ٕبّ
تعا ُذؽ ٖعرزث ُدزتغگ رَع .
رد لبح يٗا بث
ِث ٌِ٘هس يٗا رد دَخَه تبق٘قحت ٌٔ٘ؾ٘پ
ٖه ترذً
ىَهرَّ خعبپ ِم تفبٗ ٖق٘قحت ىاَت ن٘ظٌت ٕبّ
تخَع ٓذٌٌم
ًٖلاَع تبٌٗزوت ِث ن٘غلم سبع ٍ
ِث تذه ذؽبث ُداد رازق ٖعرزث درَه ار ِغئبٗ ىبًس رد ُضٍٗ
. ت٘لبؼف ق٘قحت يٗا رد
بگها فزصه بث ىبهشوّ ظعَته تذؽ بث ًٖذث 3
ا فزصه ىٍذث ٍ بگه
3 ىبًس رد ىَهرَتاربپ زٗدبقه ؼّبم تخَه
ذؽ ِغئبٗ
. ىاربنوّ ٍ َئلآ ،زضبح ق٘قحت حٗبتً بث َغوّ
( 2003 ) ت٘لبؼف رد تمزؽ ِم ذًداد ىبؾً
ٖثآ ٕبّ
ٌٖؼه ؼّبم تعا ينوه
ٖث ِغئبٗ ىبًس ىَهرَتاربپ ٖهزع حَغع رد ٕراد ذٌم دبدٗا كزحت
( 1 .) ٍ َتَهاَٗا
ىاربنوّ
(1
2004 ) عرزث بث شً٘
تبٌٗزوت ٔهبًزث ز٘ثأت ٖ 7
بت 11
ِتفّ
ىَهرَّ حَغع زث ٕا ن٘ظٌت ٕبّ
ٓذٌٌم
تر رد ن٘غلم ذًداد ػراشگ لزتٌم ٍُزگ بث ِغٗبقه رد ت٘لبؼف ٍُزگ ٕازث ار ٕزتوم ىَهرَتاربپ زٗدبقه ،ىاَخ ٕبّ
( 10 .)
ًِبگاذخ تبق٘قحت رد شً٘ ىَهرَتاربپ حَغع رد ؼٗاشفا تعا ُذؽ ػراشگ ٕا
( 13 ، 14 ، 17
، 26 .) خعبپ
ٖه زگٗد تبق٘قحت بث ِغٗبقه رد ار ًٖذث ت٘لبؼف ِث ىَهرَتاربپ تٍبفته ٌٖٗزوت ٔهبًزث تذؽ ٍ عًَ ِث ىاَت
ُدبفتعا داد تجغً تبق٘قحت يٗا رد ُذؽ .
ؼٍّضپ يٗا رد ُدبفتعا درَه ٌٖٗزوت ٕبّ ِهبًزث دبح ٍ ذٗذؽ تلغا بّ
(
ِغلخ لٗ
ٕا ) ذًدَث . ق٘قحت رد ِم تعا ٖلبح رد يٗا تذه ِث ٍ ظعَته تذؽ بث ٌٖٗزوت ٔهبًزث سا زضبح
16
ذؽ ُدبفتعا ِتفّ
. ٍ ًٖذث ت٘لبؼف ِث خعبپ رد ىَهرَتاربپ ٖهزع زٗدبقه ؼّبم ِم ٕربم ٍ سبع زضبح لبح رد
بگها ةزچ ٕبّذ٘عا فزصه 3
تعا ُذؾً ِتخبٌؽ ٖتعرد ِث ،ذٌم ِ٘خَت ار .
حؽزت ِم تعا ُذؽ تثبث لبح يٗا بث
ثأت تحت ىَهرَتاربپ زٗدبقه ؼٗاشفا سا ُشًَ٘ٗ ن٘غلم حَغع ؼٗاشفا ٍ دراد رازق ٖلَلع جربخ ن٘غلم زٗدبقه ز٘
ٖه ٕز٘گَلخ ىَهرَتاربپ ٖهزع ذٌم
( 17 .) ظپ رد ُشًَ٘ٗ ن٘غلم حَغع ،ق٘قحت يٗا رد تلبح ِث تجغً ىَهسآ
داذً ىبؾً ٕز٘٘غت ِٗبپ .
ً نّدشًبؽ ٔتفّ ٕبْتًا رد ىَهرَتاربپ ٖهزع زٗدبقه لبح يٗا بث ِث ِٗبپ تلبح ِث تجغ
ٍُزگ زگٗد رد لزتٌم ٍُزگ ٕبٌثتعا تفبٗ ؼّبم بّ
. ز٘٘غت ُشًَ٘ٗ ن٘غلم حَغع ِنٌٗا ِث ِخَت بث زضبح ق٘قحت رد
ٌٖؼه ذًٌبه ٖلهاَػ تلبخد لبوتحا ِم ٌٖٗزوت ٔهبًزث ي٘ٗبپ تذؽ ِث ِخَت بث زگٗد َٕع سا ٍ تعا ِتؽاذً ٕراد
ي٘هلاَنتبم حؽزت ٍ سٍذ٘عا سٍزث رد بّ
ٖه ف٘ؼض رب٘غث ار دَخَه ٌٖٗزوت ٔهبًزث ِث ىَهرَتاربپ خعبپ دسبع
.
ِث زظً
ٖه بگها لونه فزصه ٍ ًٖذث ت٘لبؼف ِم ذعر 3
ذٌؽبث ِتؽاد ٖعبعا ؼقً ٖخعبپ يٌ٘چ سٍزث رد .
ُذؽ ُداد ىبؾً
1 - Iwamoto J
لٗذؼت لهاَػ سا ٖنٗ ىاٌَػ ِث تعا ينوه ىآ مبدًا ىبهس تذه ٍ تذؽ ،عًَ ِث ِتغث ًٖذث ت٘لبؼف ِم
ٌم ٓذٌ
ذؽبث حزغه ىَهرَتاربپ حَغع (
3 ، 4 ، 5 .)
ذّد ز٘٘غت ار ُشًَ٘ٗ ن٘غلم ٖهزع حَغع تعا ينوه ًٖذث ت٘لبؼف ِم ُذؽ تثبث (
20 ، 26 .) لبح يٗا بث
بگها لونه ىبهشوّ فزصه ز٘ثأت 3
بگها فزصه ٖتح ٍ ًٖذث ت٘لبؼف ٍ 3
ن٘غلم ٖهزع حَغع ٍٕر ٖٗبٌْت ِث
تعا ُذؾً ٖعرزث ُشًَ٘ٗ
. رد ز٘٘غت مذػ
ٖه ىبؾً زضبح ق٘قحت رد ُشًَ٘ٗ ن٘غلم ٖهزع زٗدبقه حَغع ِم ذّد
بگها فزصه ٍ ًٖذث ت٘لبؼف ز٘ثأت تحت ِغئبٗ ىبًس رد ُشًَ٘ٗ ن٘غلم ٖهزع 3
تعا ِتفزگً رازق .
حٗبتً بث َغوّ
ىاربنوّ ٍ يعرَت ،زضبح ق٘قحت (
1997 )
ٌٖؼه ز٘٘غت رد تمزؽ تقبؼته ُشًَ٘ٗ ن٘غلم ٖهزع زٗدبقه رد ٕراد
لبؼف ت٘
ذًدزنً ػراشگ ِغئبٗ ىبًس رد ظعَته تذؽ ٕبّ
( 20 .) ؼٍّضپ رد ،لبح يٗا بث ُذؽ ُداد ىبؾً زگٗد ٕبّ
ٖه ز٘٘غت ُشًَ٘ٗ ن٘غلم ٖهزع حَغع ًٖذث ت٘لبؼف ِث خعبپ رد ِم تعا ذثبٗ
( 9 ، 13 ، 17 ، 26 .) زٗدبقه ز٘٘غت مذػ
ٌٖٗزوت ٔهبًزث نم تذؽ ِث ذٗبؽ زضبح ق٘قحت رد ُشًَ٘ٗ ن٘غلم ٖهزع
ُدبفتعا تعا طَثزه ُذؽ .
ُداد ىبؾً
ت٘لبؼف تقبؼته ُشًَ٘ٗ ن٘غلم زٗدبقه رد ُذؽدبدٗا تاز٘٘غت سا ٖؾخث ِم ُذؽ تاز٘٘غت ِث ذٗذؽ ًٖذث ٕبّ
pH
تعا طَثزه ىَخ (
13 .) مبدًا تبق٘قحت حٗبتً طبعازث
ِهبًزث ٕازخا ،ٌِ٘هس يٗا رد ُذؽ تثبث تذؽ بث ٌٖٗزوت ٕبّ
ملا ذ٘عا حَغع ؼٗاشفا ىٍذث تعا ِتؽاذً ُشًَ٘ٗ ن٘غلم حَغع زث ٕز٘ثأت ل٘ت
( 13 .) نتغ٘ع لٗزحت
ٖه دبدٗا ذٗذؽ ًٖذث ٕبّ ت٘لبؼف ِث خعبپ رد ِم لٗصزًردآ ن٘غلم ٖهزع حَغع ٍٕر تعا ينوه شً٘ دَؽ
دراذگث ز٘ثأت ُشًَ٘ٗ
( 26 .) شً٘ ٕدٍذح بت زضبح ق٘قحت رد ُشًَ٘ٗ ن٘غلم ٖهزع حَغع ز٘٘غت مذػ يٗازثبٌث
ٖه ؽ ذًاَت
ُدبفتعا ٌٖٗزوت ٔهبًزث نم تذؽ ز٘ثأت تحت لٗصزًردآ نتغ٘ع لٗزحت مذػ ل٘لد ِث ذٗب ذؽبث ُذؽ
.
سا زتؾ٘ث ت٘لبؼف ٍ لونه ٍُزگ رد ىَهرَتاربپ ٍ يًَ٘ت٘غلم تاز٘٘غت ي٘گًب٘ه ِم داد ىبؾً زضبح ق٘قحت حٗبتً
ٍُزگ تعا ُدَث لونه ٍ ت٘لبؼف ٕبّ
.
ِث
ٖه زظً
ٌٖؼه ؼٗاشفا ِم ذعر قه رد راد
ؼّبم شً٘ ٍ يًَ٘ت٘غلم زٗدب
ٌٖؼه بگها ىبهشوّ فزصه ز٘ثأت تحت ىَهرَتاربپ حَغع رد راد 3
ينوه تاز٘٘غت يٗا ِم ُدَث ًٖذث تبٌٗزوت ٍ
ٌٖؼه ز٘ثأت تعا ذؽبث ِتؽاد ىاَختعا تهلاع زث ٕراد
. ٍ يًَ٘ت٘غلم تاز٘٘غت ي٘گًب٘ه ٖعرزث يٌ٘چوّ
ٍُزگ رد ىَهرَتاربپ لزتٌم ٍ لونه ،ت٘لبؼف ٕبّ
لونه ٍُزگ سا زتؾ٘ث ت٘لبؼف ٍُزگ رد تاز٘٘غت يٗا ِم داد ىبؾً
تعا ُدَث لزتٌم ٍُزگ سا زتؾ٘ث شً٘ لونه ٍُزگ رد ٍ .
ِتفبٗ يٗا
ٖه ىبؾً بّ
بگها نّ ٍ ًٖذث ت٘لبؼف نّ ِم ذّد 3
ِث ،ذًراد ىاَختعا تهلاع رد ٖعبعا ؼقً ِم ار ىَهرَتاربپ ٍ يًَ٘ت٘غلم زٗدبقه تعا ينوه
ٌٖؼه رَع
ٕراد
ذٌّد ز٘٘غت .
ؼٍّضپ حٗبتً
ٌٖؼه ٍ تجثه طبجترا ِم ذًداد ىبؾً ز٘خا ٕبّ
بگها فزصه ي٘ث ٕراد 3
ىاَختعا تفبث تهلاع ٍ
دراد دَخٍ
( 6 ، 8 ، 15 ، 22 .)
ِث ذٗبؽ ِلئغه يٗا بگها ٓداًَبخ ةزچ ٕبّذ٘عا ِم تعا ٖؾقً ل٘لد
3 ربْه رد
تعلامَئتعا ت٘لبؼف ئتعا ت٘لبؼف ؼٗاشفا ٍ لٗزحت شً٘ ٍ بّ
تعلاپَ
ذًراد بّ
( 23 .) ٌِ٘هس يٗا رد دَخَه تبػلاعا
ٖه ىبؾً
درَه ىبغًا رد ًٖاَختعا نمازت ؼّبم بث ِلثبقه ٕازث زتوم ةزچ ٕبّذ٘عا سا ٍُزگ يٗا ىٌَمبت ِم ذّد
ِتفزگ رازق ِخَت تفبث زث ةزچ ٕبّذ٘عا سا ٍُزگ يٗا ز٘ثأت ٓربثرد ُضَٗث ٍ ٌِ٘هس يٗا رد ٖمذًا تبػلاعا ٍ ذًا
َختعا دراد دَخٍ ِغئبٗ ىبًس رد ًٖا (
19 .)
ٖه ىبؾً ٌِ٘هس يٗا رد دَخَه تبػلاعا لبح يٗا بث ِم ذّد
12 ِتفّ
ذ٘عا ل٘ئٌَئبتٌپاسَنٗا لونه فزصه (
)EPA
ٌٖؼه ؼٗاشفا دبدٗا ِغئبٗ ىبًس ًٖاَختعا حلاها نمازت رد ٕراد
تعا ُدزم (
19 .)
ِغئبٗ ىبًس ٕازث ٖٗلابث ًٖاَختعا نمازت يٌ٘چوّ
ِم ٕا
ٖٗاذغ ٔهبًزث رد سا ٖفبم ٓساذًا ِث ىبؽ
ّٖبه يغٍر (
ِث
ٌٖغ ىاٌَػ بگها غجٌه يٗزت
3 )
ٖه ُدبفتعا تعا ُذؽ ُذّبؾه لزتٌم ٍُزگ بث ِغٗبقه رد ،ذًدزم
( 15 ، 19 ، 23 .)
ٌٖؼه ٍ طَنؼه طبجترا ،ٕزگٗد ق٘قحت رد
بگها ةزچ ذ٘عا تجغً ي٘ث ٕراد 6
ةزچ ذ٘عا ِث
بگها 3 ٖٗاذغ نٗصر رد دَخَه (
n6/n3 )
ِث ،ُذؽ ػراشگ ىار ىاَختعا رد ًٖاَختعا نمازت ٍ ؼٗاشفا بث ِم ٕرَع
بگها ةزچ ذ٘عا نْع 6
ِث دازفا يٗا رد ًٖاَختعا نمازت ،ٖٗاذغ ٔهبًزث رد
ٌٖؼه رَع تعا ِتؽاد ؼّبم ٕراد
( 21 .) بگها ةزچ ٕبّذ٘عا ذٌهدَع تاز٘ثأت تبق٘قحت ٖخزث رد ِم تعا ٖلبح رد يٗا 3
عا نمازت ٍٕر زث ًٖاَخت
ذؾً ُذّبؾه ٖگغئبٗ يع سا ذؼث ٍ لجق ٓرٍد رد ىبًس رد (
2 ، 7 ، 21 .) مبدًا تبؼلبغه تادَخَه ٍٕر زث ِتفزگ
بگها ةزچ ٕبّذ٘عا فزصه ذٌهدَع تاز٘ثأت شً٘ ّٖبگؾٗبهسآ 3
ٖه ذ٘ٗأت ار ًٖاَختعا حلاها نمازت زث ذٌٌم
( 22 .)
ىاربنوّ ٍ ىبع (
2003 )
ٔهبًزث سا ُدبفتعا ِم ذًداد ىبؾً
نٗصر بث ِغٗبقه رد ّٖبه يغٍر سا ربؽزع ٖٗاذغ ٕبّ
بگها ٍٕبح ٖٗاذغ 6
ِث
ٌٖؼه رَع ػَه رد ىاَختعا حلاها نمازت ؼّبم سا ٕراد
ُدبه ٕبّ
جربخ بًْآ ىاذوخت ِم ٕا
دزم ٕز٘گَلخ دَث ُذؽ (
15 .)
ِث عَوده رد
ٖه زظً
ةزچ ٕبّذ٘عا سا ربؽزع ٕبّاذغ سا ُدبفتعا ِم ذعر
ًِبگذٌچ عبجؽاز٘غ
ِث ٍ بگها ُضٍٗ
3
ٌٖؼه ز٘ثأت دراد ىبغًا رد ًٖاَختعا تفبث ٖتهلاع زث ٕراد
. ىٌَمبت ًِبفعأته
تعا ُذؾً ػراشگ ٖتبق٘قحت يٌ٘چ حٗبتً ِ٘خَت ٕازث ٕربم ٍ سبع .
ِث لبح يٗا بث
ٖه زظً
تاز٘٘غت ِم ذعر
يٗذٌلگبتعٍزپ رد ُذؽدبدٗا
ٖثزچ ىَ٘عاذ٘غما ،بّ
پَئتعا ت٘لبؼف ٍ ن٘غلم ةذخ ،بّ
تعلا تعلامَتعا ٍ بّ
،بّ
ذؽبث ربم ٍ سبع يٗا سا ٖؾخث لَئغه (
8 ، 15 .) بگها ةزچ ذ٘عا فزصه ِم ُذؽ ُداد ىبؾً
3 تجغً ؼّبم بث
ذ٘عا ل٘ئٌَئبتٌپاسَنٗا ِث ذ٘عا لًٍ٘ذ٘ؽارا (
AA/EPA )
يٗذٌلگبتعٍزپ ذ٘لَت ، نْه ِم ار E2
يٗزت
پ ه ؼّبم ،تعا ىاَختعا سبع ٍ تخَع رد ز٘گرد يٗذٌلگبتعٍز
ٖ ٕبّذٌٗازف لٗزحت تخَه قٗزع يٗا سا ٍ ذّد
ىاَختعا رد ز٘گرد
ٖه ًٖاَختعا حلاها نمازت ؼٗاشفا ِد٘تً رد ٍ ٕسبع دَؽ
( 8 .) نمازت ؼٗاشفا ،زگٗد َٕع سا
بگها فزصه بث ىبهشوّ ًٖاَختعا حلاها 3
ِث تعا ينوه تعلامَئتعا ت٘لبؼف ربْه بٗ ؼّبم ل٘لد
بٗ ؼٗاشفا بٗ بّ
تعا ت٘لبؼف لٗزحت تعلاثَئ
ذؽبث ًٖاَختعا تفبث رد بّ
. رد ُذؽدبدٗا تاز٘٘غت بث ٕدٍذح بت ذٗبؽ تاز٘٘غت يٗا
ىَهرَّ
ن٘ظٌت ٕبّ
ذؽبث ِتؽاد طبجترا ن٘غلم سبع ٍ تخَع ٓذٌٌم .
ٖه ىبؾً زضبح ق٘قحت حٗبتً
تقبؼته ِم ذّد 16
بگها فزصه ٍ ظعَته تذؽ بث ٕساَّ تبٌٗزوت ِتفّ
3 ،
ِث يًَ٘ت٘غلم ٖهزع حَغع رَع
ٌٖؼه
ٖه ؼٗاشفا ٕراد
ٌٖؼه ؼّبم ىَهرَتاربپ تظلغ ٍ ذثبٗ
ىبؾً ار ٕراد
ٖه
ٌٖؼه ز٘٘غت ُشًَ٘ٗ ن٘غلم تظلغ ِم تعا ٖلبح رد يٗا ،ذّد تعا ِتؽاذً ٕراد
. ٖلبوتحا ز٘ثأت زث حٗبتً يٗا
بگها ٓداًَبخ ةزچ ٕبّذ٘عا فزصه 3
ت٘لبؼف مبدًا ٍ ىاَختعا ذٌٗازف ٍٕر ٕساَّ ًٖذث ٕبّ
س رد ٕسبع ِغئبٗ ىبً
دراد ذ٘مأت . دراد ٕزتؾ٘ث تبق٘قحت ِث سبً٘ ٍ تعا نْجه ىبٌچوّ ذٌٗازف يٗا ربم ٍ سبع ،يٗا دَخٍ بث .
1.Alev. A and Yurtkuran, M. (2003). “Evaluation of hormonal response and ultrasonic changes in the heel bone by auatic exercise in sedentary postmenopausal women”. Am J Phys Med Rehabil, 82, PP:942-949.
2. Bassey, EJ., Littlewood, JJ. (2000). “Lack of effect of supplementation with essential fatty acids on bone mineral density in healthy pre – and postmenopausal women: two randomized controlled trials of effacal v. calcium alone”. Br J Nutr.
83,PP: 629-635.
3. Bouxsein ML, Marcuse R. (1994). “Overview of exercise and Bone mass”, Reum Dis Clin N AM. 1994. PP:787 – 802.
4. Brahm, H., Piehl- Aulin. K. (1997). “Bone metabolism during exercise and recovery: the influence of plasma volume and physical fitness calcify tissue Int”.
61, PP:192-198.
5. Brahm, H., Piehl- Aulin, K. (1996). “Biochemical markers of bone metabolism during distance running in healthy, regularly exercising men and women”, scand J Med Sci Sports. 6, PP:26-30.
6. Brouce, AW., Li, Yong. (2001). “Omega3 polyunsaturated fatty acids and skeletal health”. Society for experimental biology and medicine, 6, PP:485-497.
7. Dodin, S., Lemay, A.(2005). “The effects of flaxseed dietary supplement on lipid profile, bone mineral density, and symptoms in menopausal women: a randomized, double – blind, wheat germ placebocontrolled clinical trial”. J Clin Endocrinol Metab. 90, PP:1390-1397.
8. Griel, AE., Penny, MK.(2007). “An increase in dietary n3 fatty acids decreases a marker of bone resorption in humans”. Nutrition Journal, 6, 2, PP:1175-1182.
9. Grimstone S, Tanguay K. (1993). “The calciotropic hormone response to changes in serum calume during exercise in female long distance runners”.
Journal on Clin endocrine Metab. Vol. 76, (4),PP: 426-32.
10. Iwamoto, J., Takeda, and T. (2001). “Effects of exercise training and detraining on bone mineral density in postmenopausal women with osteoporosis”.
Journal of Orthopedic science. 6, PP:128-132.
11. Kruger MC, Coetzer H. (1998). “Calcium, Gamma – linoleic acid and Eicosapentaenoic acid supplementation in senile osteoporosis”. Journal of Aging.
10:PP:385-94.
12. Lin Linda, L. and Hsieh S. (2005). “Effects of strength and endurance exercise on calcium – regulating hormones between different levels of physical activity”. Journals of Mechanics in Medicine and Biology. 5 (2),PP: 267-275.
13. Ljunghall, S., Joborn, H.(1998). “Increase in serum parathyroid hormons levels after prolonged physical exercise”. Med Sci Sports Exerc. 20, PP:122-5.
14. Maimoun, L., Manetta, J. (2006). “The intensity level of physical exercise and the bone metabolism response”. Int J sports Med. 27, PP:105-111.
15.Matsushita, H., Barrios, JA. (2008). “Dietary fish oil results in a greater bone mass and bone formation indices in aged ovariectomized rats”. J Bone Miner Metab. 26, PP:241-247.
16. O" Neill, ME., Wilkison, M. (1990). “The effects of exercise on circulating immunoreactive calcitonin in men”. Horm Metab Res. 22(10), PP:549-550.
17. Rong, H., Berg, U. (1997). “Effect of acute endurance and strength exercise on circulating calcium regulating hormones and bone markers in young healthy males”. Scand J Med Sci Spor. 7(3), PP:152-9.
18. Tartibian B, Motab N. (2008). “Effect of 9-week high intensity aerobic exercise on hormones and markers of metabolism of bone formation in young women”. Research Jour of Biol Sci. 3 (5): PP:519-524.
19. Terano, T. (2001). “Effect of omega3 polyunsaturated fatty acid ingestion on bone metabolism and osteoporosis”. World Rev Nutr Diet. 88, PP:141-147.
20. Thorsen, K., Kristoffersson, R. (1996). “The effects of brisk walking on markers of bone and calcium metabolism in postmenopausal women”. Calcified Tissue Int. 58, PP:221-225.
21. Tosun, A. Bolukbas, N. (2006). “Acute effects of a single session of aerobic exercise with or without weight – lifting on bone turnover in healthy young women”. Mod Rheumatol. 16, PP:300-304.
22. Takada, H., washino, K. (1998). “Response of parathyroid hormone to anaerobic exercise in adolescent female athletes”. Acta paediatrica Japonica. 40, PP:73-77.
23. Vanek Cand., and Connor, WE., (2007). “Do n3 fatty acids prevent osteoporosis”? Am J Clin Nutr. 85, PP:647-8.
24. Watkins, BA. (2003). “Modulatory effect of omega3 polyunsaturated fatty acids on osteoblast functions and bone metabolism”. Prostaglandins Leukot Essent Fatty Acids. 68, PP:387-398.
25. Weiss L, Barrett – Connor E, Von Muhlen D,(2005). “Ratio of n3 to n6 fatty acids and bone mineral density in older adults: the rancho bernardo study”. Am J Clin Nutr. 81:PP:934-8.
26. Yeh, JK. And Aloia, JF. (1990). “Effect of physical activity on calciutropic hormone and calcium balance in rats”. Am J Physiol. 258, PP:E263-268.
27. Zerath, E., Holy, X. (1997). “Effect of endurance training on post exercise parathyroid hormone levels in elderly men”. Med Sci Sports exerc. 29(9), PP:1139-1145.