هدننک فرصم راتفر رب )راذگریثات دارفا اب یبایرازاب( گنیتکرام رسنئولفنیا ریثات
رصان رتکد ی
نادز
1ی دنمهرف نسح دمحم
*2
1 شناد ی
،را هدکشناد یناسنا مولع هاگشناد ،
دهاش ناریا ،
كینورتکلا تسپ سردآ :
2 یوجشناد سانشراک
ی ،دشرا هدکشناد یناسنا مولع
، هاگشناد دهاش ناریا ، ( ون*
ی هدنس لوئسم )
:كینورتکلا تسپ سردآ [email protected]
هدیکچ : ارب اهراک و بسک ی
اقب ی حلاصا هب روبجم دوخ یا
تح ی غت یی ر ژتارتسا ی اه ی لبت ی تاغ ی ارب دوخ ی آ رب هدهع زا غت ندم
یی
،تار اقح ی ق
هراتفر و یا فرصم ناگدننک اه هکبش .دنتسه دوخ
ی عامتجا ی اه لاس رد ی
خا ی ر اج ی هاگ هجوت لباق ی
ا رد ی تنرتن پ ی اد دنا هدرک
برپ هدر هب و ی
هدنن رت ی ن اه ی اضف ی جم زا ی هار ی هتفا دنا ا ات تسا هدش ثعاب عوضوم نی ش تمس هب نابایرازاب
و یعامتجا یاه هکب
زا یریگ هرهب زا یکی .دننک تکرح گنیتکرام لاتیجید یاهرازبا
ییاه شور نرب ندناسانش یارب نابایرازاب هک
فرصم هب دوخ د
،دننک یم هدافتسا نآ زا هدننک ای
رسنئولفن تکرام
ی گن راذگریثات دارفا اب یبایرازاب ای متجا یاه هکبش رد
تسا یعا .
ای
،اهرسنئولفن
لماش ناربهر یرکف اقع و ی د ناگدننک فرصم دنتسه
اناوت و یی اده ی ت امت ی تلا جرت و ی تاح فرصم وس هب ناگدننک ی
م لوصح یا
دنرب .دنراد دوخ اب ار صاخ رگید ییوس زا
ا ی رسنئولفن تکرام
ی گن یاه شور هب تبسن رگید
تاغیلبت ی ب هدزاب ی ش رت ی دراد . ا ی رسنئولفن
،دنراد دوخ نارادفرط نیب هک یدامتعا اب تخا رد ار ناگدننک فرصم اب رترثوم تاطابترا
ی را بحاص ی ن دنرب م رارق اه ی دهد . هجوت اب
نوزفا زور تیبوبحم ا
ی ارگاتسن تسد یارب اهدنرب رثکا ،م ی
با ی ن یرت هدرتسگ نابطاخم هب ی
زا رازاب هب ی با ی اب ای رسنئولفن اه .دنراد هب
د ترابع ی رگ رازاب ی با ی ا ی رسنئولفن ی تصرف ی ا اهدنرب یارب ی
داج م ی زا هدافتسا اب ات دنک ی
ک ازاب یژتارتسا ر
ی با ی و باذج ،بسانم
تخاس شوخ
، ط هب ار دوخ ی
ف فرعم نابطاخم زا یا هدرتسگ ی
دننک . یم ناشن شهوژپ نیا جیاتن هک دهد
ازفا اب ی ش ت لب ی
،تاغ
پ ی ما اه ی لبت ی تاغ ی ب زور ره ی ش ب لبق زا ی رابتعا م ی
،دنوش ا رد ی ن ارش ی ط ا ی اهرسنئولفن
م ی ثات اب دناوت ی
راذگر ی ،دوخ نابطاخم رب
لبت ی تاغ ثات و دنم فده ار ی
راذگر ی ازفا ار ناگدننک فرصم رب ی
ش اهن رد و دنهد ی
ت غت بجوم یی ر رصم راتفر رد وش هدننک ف
دن .
تاملک لک ی د ی : ا ی رسنئولفن تکرام
ی گن ، ربلس ی ت ی
، راتفر ،هدننک فرصم راذگ ریثات دارفا اب یبایرازاب
1 - :همدقم
ای تنرتن ردت هب یزاجم یاضف و ی
ج ز تمسق ی یدا گدنز زا ی لاغشا ار دارفا هنازور بچ( هدرک
ی ،ناراکمه و 2020
1) هدش ثعاب و
فارطا و ناتسود اب نآ زا هدافتسا هطساو هب دارفا هک ی
نا هدرتسگ طابترا دوخ ناراکمه و قوئابنلوه( دننک رارقرب یا
2، 2020 ) اما ؛
ا رب نوزفا ی
ن ازم یا ا هک ی تنرتن عامتجا یاه هناسر و ی
رازاب هزوح رد ،دراد دوخ ناربراک یارب ی
با ی تکرام(
ی گن م هدافتسا ) ی
دوش
(ی و
3وه و ، 2020 .) گارف اب ی ر هکبش ندش اه
ی عامتجا ی لااب ذوفن و ی
ب رد نآ ی ن مها دارفا ی ت حص هدافتسا ی
ح ا زا ی ن رب رازبا همه
1 Chebbi at al
2 Hollenbaugh at al
3 Yu & Hu
و حضاو د فرط زا .تسا نهربم ی
رگ بسک روضح اب هکبش رد راکو
اه ی عامتجا ی نتشاد موزل ی
ک ژتارتسا ی دمآراک تهج ثات ی ر
رثکادح ی رب ناگدننک فرصم امن
ی نا ثأت شزرا .تسا هدش ی
ر رب ذوفن و ناگدننک فرصم
رازاب رد ی با ی دج موهفم ی
د ی ن ی
،تس زا اما
شور هک اج نآ اه
ی اب هرکاذم و وگتفگ فرصم
ناگدننک لانآ
ی ن غت لاح رد تدش هب یی
ر ا تسا لماکت و ی
اهرسنئولفن مهم شقن
ار
ا نتسکش رد ی
ن تولخ اه ی لانآ ی ن ءافیا م ی دننک نآ . اه یلماعت اب ار بسانم ناگدننک فرصم
رقرب را م ی دننک امتعا بلج ثعاب و د
م امش دنرب هب ی
دنوش . نیاربانب امرس ی ه راذگ ی ور ی ا ی ن م دارفا ی دناوت ی ک لاط تصرف یی
ارب ی امش راک و بسک ار
اب .دروآ مهارف
ای ن رازاب هک ی با ی نورب لبت و ارگ ی تاغ تنس ی دودح ات مه زونه ی
ثأت ی ر راذگ فده اما ،دنتسه گ
ی ر ی رارقرب و ی ابترا ط اه ی وق ی اب
شور زا هدافتسا اه
ی رازاب ی با ی نورد ا دننام ارگ ی
رسنئولفن تکرام
ی گن سب هدزاب ی را ب ی رتش ا و ی داج اب رترثوم تاطابترا ناگدننک فرصم
تخا رد ار ی را بحاص ی ن دنرب م رارق اه ی دهد .
2 - نابم ی رظن :ی
2-1 اه هناسر ی
عامتجا :ی
هناسر اه ی عامتجا ی ا هعومجم ی
اهرتسب زا ی ا هکبش تاطابترا ی
سو هب هک دنتسه ی
هل ا ی تنرتن م لمع ی م دارفا و دننک ی
دنناوت
ا اب ی داج ربراک باسح ی
صخش ی لاعف نآ رد ی
ت دننک ( ثروشار و اوورافاج ،1
2007 ا ناربراک .) ی
ن دارفا ندرک لابند اب اه هکبش
د ی رگ پ لاسرا و اوتحم کارتشا و ی
ما اه یی اب هک دنتسه نآ لابند هب ،اهنآ هب ی
دک ی رگ دننک رارقرب طابترا (
س ی گن گنآ و
2، 2020 .)
اه هناسر ی عامتجا ی اه هناسر زا توافتم ی
تنس ی ز دنتسه ی را رد ی ک طابترا رتسب ی
ا هفرطود ی داج م ی دنوش نداد رظن ناکما هک
روف دروخزاب و ی
ارب ار ی م مهارف ناربراک ی
دنک ( ثروشار و اوورافاج
3، 2007 اه هناسر .) ی
عامتجا ی م رداق ار مدرم ی
دنزاس اب ات
اوتحم راشتنا ی
لوت ی د هدش هار ربراک طسوت ی
ارب ی پ دوجو زاربا ی
اد نچمه و دننک ی
ن ا اب دنناوتب ی
داج اب طباور ی دک ی رگ تاطابترا هکبش
وخ دنهد شرتسگ ار د (
ناراکمه و نتورش ،4
2020 ) فلتخم عاونا هزورما . ی
اه هناسر زا ی
عامتجا ی شش رد ار اهنآ هک دنراد دوجو
بو هورگ تشون
ئوت دننام( اه ی
5رت اه هژورپ ،) ی
تکراشم ی و دننام(
ی ک ی دپ
6یا اس ،) ی ت اه ی اه هکبش ی عامتجا ی ف دننام(
ی س
7کوب
ل و ی دکن ی
8ن سلاپ لگوگ و اوتحم عماوج ،)9
یی ا دننام(
ی مارگاتسن و10
ی تو ی
11بو عامتجا ناهج ،) ی
زاجم ی لادنکس دننام(
ی
12ف و )
اس ی ت اه ی زرا ی با ی ( دننام ی
13پل دنب هقبط ) ی
ا زا مادکره .دنا هدرک ی
ن ا هدرتسگ نابطاخم دنا هتسناوت اه لاناک ی
دننک بذج ار
لباق هب هجوت اب و ی
ت اه ی درف هبرصحنم ی
ن دنراد هک ی
اهزا ی .دنا هدرک فرطرب توافتم لاکشا هب ار ناربراک
1 Djafarova & Rushworth
2 Singh & Ang
3 Djafarova & Rushworth
4 Schouten at al
5 twitter
6 wikipedia
7 Facebook-
8 linkedin
9 Google Plus
10 Instagram
11 YouTube
12 Second Life
13 Yelp
3 - 2 ئات ی د ثأت دارفا ی راذگر :
هتسد ا ی دنب هتسد رد هک روهشم دارفا زا ی
اه ی تنس ی اه هکبش رد روضح هطساو هب ،دنرادن رارق ی
عامتجا ی ا صوصخ هب ی
مارگاتسن
لاعف و ی ت اه یی م نآ رد هک ی
دننک سر ترهش هب ی
هد اه مان اب ار اهنآ و دنا یی
ظن ی ر ثأت دارفا ی
،راذگر دارفا ،کچوک روهشم دارفا
م ... و ذوفناب ی
دنسانش ( افاج اوور ثروشار و
1، 2007 .) ثأت دارفا ی راذگر اه هناسر رد ی
عامتجا ی هجوت لباق هکبش ی
لابند دارفا زا
ارب ار هدننک ی
ثأت .دنا هدروآ دوجو هب دوخ ی
راذگر اه هناسر ی عامتجا ی لوت ناونع هب هک ی
د ن اوتحم هدننک ی
ز رعت ی ف ،تسا هدش
درف ی اراد هک تسا ی
رد صصخت ی
ک لوت اب و تسا صاخ هزوح ی
د مظنم اوتحم ی رط زا نابطاخم رظن زا دنمشزرا ی
ق اه هناسر ی
عامتجا ی
، هجوت لباق دادعت ی
پ زا ی ناور تسا هدرک عمج ار (
و ول ی
2ناو ، 2019 گنا جنپ .) ی هز لصا ی ارب ی راذگ کارتشا هب ی
بلاطم
ا طسوت ی ن م ار دارفا ی ب ،ناوت ی نا زاس دنتسم ،دوخ ی
گدنز ی
، ورگ و اه نمجنا رد تکراشم ،رظن راهظا ه
وجتسج و اه ی
تاعلاطا
بی نا درک ( ناراکمه و گناوه
3، 2007 ) ا رب هولاع . ی
،ن گنا هزورما ی هز اه ی لام ی ن ار ی ز اب ی د ا هب ی ن فرصم هزورما .درک هفاضا دراوم
رد اب ناگدننک ی
تفا پ ی ما اه ی پ ی داهنش ی ثأت دارفا طسوت تلاوصحم ی
،راذگر اه هکبش رد لوصحم هب طوبرم تاعلاطا هب ی
عامتجا ی
م تسد ی ی دنبا و) ی نمر ناراکمه و
4، 2017 ) ا . ی ن م دارفا ی دنناوت رص تروص هب ار دوخ رظن ی
ح ا نم ًلاثم) ی
ن پاوه ی ام یی ئات ار ی د
م ی منک نمض ،( ی ا نم ًلاثم) ی ن مراد تسود ار ناروتسر روتسد ،(
ی اب امش ،لاثم ناونع هب) ی
د دعب رفس دصقم ناونع هب ار هرک ی
نک باختنا دوخ ی
(د ، یا روضح )ی ونع هب نا رد ندش رهاظ طقف ،لاثم ی
ک هگآ ی (لته ب ی نا دننک ونس) و ساکول
5، 2007 دارفا .)
ثأت ی راذگر صوت ی ف قد ی ق ی دروم لوصحم اب دوخ هبرجت زا م هئارا ار رظن
ی مصت دنور رد ار دوخ ناگدننک لابند دنناوتب ات دنهد ی
م
گ ی ر ی رخ ی د ثأت تحت ی ر دنهد رارق (
ناراکمه و نتورش ،6
2020 .)
4 - 2 لبت ی تاغ صوت ی ه ا :ی
آرف ی دن لبت ،اهدنرب تامدخ و تلاوصحم هرابرد تبحص و هرکاذم ی
غ صوت ی ه ا ی مان ی هد م دوش ی (ا ی تس ناراکمه و ،7
2008 .) لبت ی غ
صوت ی ه ا ی
،
،تامدخ و تلاوصحم دروم رد وگتفگ م
ی نا دارفا ی هضرع تکرش زا لقتسم هک تسا لوصحم هدننک
یا و دنتسه تمدخ
عفانم کدنا ی غرت زا ی ب د ی نارگ م تسد هب لوصحم زا هدافتسا هب ی
دنروآ شاداپ و ی ارب ی ا ی داج لوصحم هب دامتعا یا
رد ،تمدخ ی
تفا
من ی دننک ( وس یی ن ی ناراکمه و ،8
2008 .) لبت ی غ صوت ی ه ا ی ی ک ی لک لماوع زا ی
د ی قفوم ی ت راجت مان ی تسا ( نشادوپ ،9
2006 .)
لبت ی تاغ صوت ی ه ا ی عون ی غ تاطابترا زا ی
ر مسر ی ب ار ی نا م ی دنک و دروم رد ؛هک ی
گژ ی اه ی ی ک بسک راکو یا تامدخ و لوصحم ی
رد هک تسا ی
ک م هلدابم لاح رد هعماج ی
دشاب رد . حم ی ط ی تکرش هب دامتعا هک هگآ و اه
ی اه ی لبت ی تاغ ی زور هب لاح رد زور
،تسا شهاک لبت
ی تاغ صوت ی ه ا ی هار ی ارب ی تسد ی با ی هب ی ک زم ی ت تباقر ی تسا ( رک ی تس ی ن سکات و
10 ، 2008 .)
1Djafarova & Rushworth
2 Lou & Yuan
3 Huang at al
4 Veirman at al
5 Seno & Lukas
6 Schouten at al
7 East et al
8 Sweeney et al
9 Podoshen
10 Christiansen & Tax
5 - 2 ای رسنئولفن تکرام
ی گن :
ا ی رسنئولفن تکرام
ی گن رازاب موهفم هب ًامومع ی
با ی اب ثات دارفا ی راذگر ا هزورما .تسا ی
ن ب حلاطصا ی رتش اضف رد ی د ی ج ی لات هدافتسا
م ی دوش دارفا هرابرد . ی
رط زا هک ی ق اه لاناک ی د ی ج ی لات ی عامتجا ههجو و ذوفن هب دوخ ی
سر ی هد دنا ب هب . ی نا ا اب امش هداس ی
رسنئولفن
تکرام ی گن هب اسانش یی
، امح و بذج ی
ت دارفا ی م ی زادرپ ی د م هک ی دنناوت فرعم اب ی طابترا بلاق رد امش ی
رتدنمتردق و رت هناتسود
ثات ی ر ب ی رتش ی لبت شهاک .دنراذگب ناتنابطاخم رب ی
تاغ اه هناسر ی تنس ی
، ژتارتسا دشر ببس ی
اه ی هناسر اه ی عامتجا ی دننام
ای رسنئولفن تکرام
ی گن رازاب(
ی با ی أت دارفا اب ثی راذگر .تسا هدش ) ا
ی رسنئولفن تکرام
ی گن ی ا رازاب ی با ی ثأت دارفا زا هدافتسا اب ی
ر هخاش راذگ
رازاب زا یا ی
با ی یور رب هک تسا صاخشا
صاخ ی هعماج زا یا
صاخ کبس ی
م زکرمتم ی دوش ا . ی ن رازاب زا عون ی
با ی صاخشا ی رب هک
رخ یور ی ناراد هوقلاب ثأت ی ر م ی دنراذگ خشت ار ی ص لاعف هب و هداد ی
ت یاه رازاب ی با ی ا لوح ی ن ا ی اهرسنئولفن م تهج
ی دهد ا . ی رسنئولفن
تکرام ی گن رازاب یاه یژتارتسا زا ی
با ی تنس ی لبت دننام ی تاغ پاچ ی
، ات یی د ربلس طسوت تلاوصحم ی
ت ی رازاب و اه ی با ی د ی ج ی لات لماکت
ی هتفا .تسا ی ک ور ی درک غ ی لومعمر رازاب یارب ی با ی ا ی ن قتسم طابترا یاج هب دوخ شلات اهدنرب نآ رد هک تسا ی
م اب رب فده رازاب
قع ناربهر ی
هد م زکرمتم ی دننک . ود و یل)
1، 2011 ) ا رب ی ن هک دنرواب ی
ک ا ی رسنئولفن بش
ی ه هب ی ک نآ و ،تسا یرکف ربهر نآ اه
ار
ناونع هب ی
ک یاراد و ذوفن اب صخش ی
ک صخش دنرب ی
رعت یوق ی ف م ی .دننک
ًاساسا ا ، ی رسنئولفن تکرام
ی گن رد مز ی هن اوتحم هئارا
لبت و ی غ رط زا لوصحم ی
ق ی ک تسا شخب ماهلا درف (
2لاح ، 2016 ).
( شروخ ی ید
، 1396 آرف هب ) ی دن نابطاخم دامتعا بلج ی
ک
ای رسنئولفن دبت و
ی ل ا ی ناش رط زا یرتشم هب ی
ق تارظن ا ،وا ی رسنئولفن تکرام
ی گن ی ا رازاب ی با ی ثات دارفا زا هدافتسا اب ی
راذگر م ی وگ ی د .
6 - 2 رخ دصق ی :د
دصق رخ ی د هناهاگآ همانرب ار ی
ک هب درف ارب شلات روظنم ی
رخ ی د ی ک راجت مان ی رعت ی ف م ی دننک ( پسا ی زر س و ی
3گن ، 2004 زا .)
دصق هکاجنآ رخ
ی د رخ لامتحا لماش ی
د ی ا امت ی ل فرصم رخ هب ناگدننک ی
د لااک ی صاخ ی م ،تسا ی ناوت رخ دصق هک تفگ ی
د
عقاو راتفر رب مدقم ی
رخ ی د تسا ( گم ی رتس ی س کارگ و ی
4ا ، 2008 لبت .) ی غ ققحم و ناگدننک ی
ن هب روط رخ دصق زا لومعم ی
د هب ناونع
لماع ی ارب ی زرا ی با ی رتشم کاردا ی
فرعم تلاوصحم زا ی
هدش م هدافتسا ی دننک ( پسا ی زر س و ی
5گن ، 2004 .) رخ دصق هچره ی
د ی ک
رتشم ی ب ی رتش رخ لامتحا ،دشاب ی
د لااک ی لبت دروم ی غ ب ی رتش رخ دصق .تسا ی
د راتفر ناونع هب ی
هک تسا ناگدننکفرصم زا سپ
زرا ی با ی ی ک امت ،لوصحم ی
ل دنراد نآ نداد ناشن هب فرصم شنکاو عقاو رد و
هب تبسن هدننک ی
ک هزادنا روظنم هب لوصحم گ
ی ر ی
رخ لامتحا ی
د رعت ی ف تسا هدش (
ناراکمه و گناو
6، 2013 .)
7 - 2 ئات ی د ثأت دارفا ی راذگر رخ دصق و ی
:د
تاعلاطم ددعتم ی ثأت ی تار فرعم ی ئات و ی د ثأت دارفا طسوت اهدنرب ی
راذگر ور رب ار ی امت ی ل رخ دصق و ی
د رتشم ی نا .تسا هداد ناشن
ئات ی د لبت و ی غ ثأت دارفا طسوت تلاوصحم ی
راذگر ا رد ی مارگاتسن م
ی دناوت امت هب رجنم ی
ل رخ دصق و ی
د رتشم ی نا تلاوصحم هب تبسن
فرعم ی دوش هدش (
راکمه و نتووش
7نا ، 2020 نچمه .) ی ن ا هعلاطم رد ی
لوت هک هدش هداد ناشن ی
د اوتحم ی فم ی د نچمه و ی ن
مرگرس ارب هدننک ی ثأت دارفا طسوت اهدنرب ی
راذگر هناسر رد اه
ی عامتجا ی
، رخ دصق ثعاب ی
د رتشم طسوت تلاوصحم نآ ی
دهاوخ
1 Lee and Doo
2 Hall
3 Spears & Singh
4 Magistris & Gracia
5 Spears & Singh
6 Wang at al
7 Schouten at al
دش ( و ول ی
1ناو ، 2019 نچمه .) ی ن قحت ی تاق م ناشن ی دهد لبت هک ی تاغ فا طسوت تلاوصحم دار
ثأت ی راذگر ا رد ی مارگاتسن ثأت
ی تار
ب تبثم ی رتش ی لبت هب تبسن ی
تاغ رخ دصق رب اه تکرش ی
د رتشم ی نا تشاذگ دهاوخ (
ه و داتسلوب ی
ل
2ی ، 2019 د هزوح رد .) ی
ج ی لات
لبت دنرب ی غ ثأت دارفا طسوت هدش ی
راذگر امت هب رجنم ی
ل ب ی رتش رخ هب ی د رتشم طسوت تلاوصحم ی
نا دش دهاوخ (
ناراکمه و سروت ،3
2019 .)
3 - سررب ی پ ی ش ی هن قحت ی ق :
سررب ی پ ی ش ی هن قحت ی ق
ًلاومعم دقن ی شهوژپ عوضوم هرابرد دوجوم شناد زا ی
ا .تسا ی ن سررب ی تسردب رگا ی
گ تروص ی در ب هب ی نا
م کمک هلئسم ی
و دنک ی هتفا اه ی قحت ی ق اه شهوژپ هب ار ی
لبق ی م لصتم ی سررب .دزاس ی
پ ی ش ی هن قحت ی ق رعت هب ی ف و دحت ی د
نداد رارق ،هلئسم ی
هتفا اه ی قحت ی ق قحت بوچراچ رد ی
تاق لبق ی
، بانتجا راک هرابود زا ی
م کمک ی .دنک
3-1 پ ی ش ی هن لخاد :ی
لیعامسا روپ
و ناراکمه ( 1396 ) رد هلاقم یا اب ناونع
« یسررب ریثأت هدافتسا زا هدننکدییأت یاه
روهشم رد ت تاغیلب رب شرگن
فرصم ناگدننک لبت هب تبسن
ی غ
» و و داعبا ی گژ ی اه ی أت یی د ناگدننک بق زا روهشم
ی ل باذج ی ت رهاظ ی
، لباق امتعا د صصخت و ندوب
فرصم شرگن رب ناگدننک
لبت هب تبسن ی
غ ثأت ی ر رادانعم و تبثم ی
لو ؛دراد ی ثأت ی ر و رادانعم و تبثم ی
گژ ی سانت ب ب ی ن روهشم درف
لبت لوصحم و ی
غ هدش شرگن رب فرصم
لبت هب تبسن هدننک ی
غ أت یی د من ی دوش .
سح و دنولادبع ی
ن هداز ماما ( 1393 ) هعلاطم ا ی ناونع اب
« زرا ی با ی ولوا و ی ت دنب ی هفلؤم اه ی ذپ رد رثؤم ی
شر صخش ی ت اه ی
همانرب رد روهشم اه
ی لبت ی تاغ ی د زا ی هاگد فرصم هدننک
» هداد ماجنا .دنا
ا رد ی ن قحت ی ق ی هدزا لس زا هفلؤم رب
ی ت ی ارب اه ی تخانش
لاس و اهرواب ی
ق فرصم زرا ناگدننک ی
با ی رتشم شرگن رب رثؤم لماوع ات تسا هدش ی
نا ذپ رد ی شر ربلس ی ت ی سانش اه ا یی هبتر و
دنب ی تن .دنوش ی ةج قحت ی ق ناشن م ی دهد ولوا هک ی ت دنب ی رتشم ی نا ب ه ترت ی ب نچ ی ن رد نامزمه روضح ،ترهش :تسا لبت
ی تاغ
،رابتعا ،لوصحم اب بسانت ،لااک دنچ باذج
ی
،ت سونأم ربراک ،بطاخم اب ندوب ر ،لوصحم زا روهشم درف ندوب
ی کس هلداجم ا ی
،
لبت رد روضح ةقباس ی
تاغ لم و فلتخم ی
ت درف روهشم نچمه . ی ن لبت رد نامزمه روضح ،ترهش ةفلؤم هس ی
تاغ لااک دنچ لم و ی ت
ثأت ةزوح رد روهشم درف ی
راذگر ی نعم ی راد رارق دنتفرگ .
3-2 :یجراخ هنیشیپ
بتوق ی اوا ی ناگ ناراکمه و
4 ( 2015 ) شهوژپ ی ناونع اب
« سررب ی ثأت ی ر أت یی د ناگدننک فرصم رب روهشم
رخ رد ناوج ناگدننک ی
د
دم کاشوپ
» گنه رد گنک
هداد ماجنا .دنا
اتن ی ج ا ی ن م ناشن شهوژپ ی
دهد فرصم هک رخ رد ناوج ناگدننک
ی د تحت کاشوپ
ثأت ی ر لبت ی تاغ ی م رارق ی گ ی دنر رد هک لبت نآ ی تاغ أت زا یی د ناگدننک ارب روهشم
ی لبت ی غ م هدافتسا دم کاشوپ ی
دوش نچمه . ی ن اتن ی ج
ای ن م ناشن شهوژپ ی
هکدهد فرصم ناگدننک لبت رد ناوج
ی تاغ اهدنرب یی أت زا هک یی د ناگدننک م هدافتسا روهشم
ی
،دننک تبسن
تبثم شرگن دنرب نآ هب ی
دنراد .
1 Lou & Yuan
2 Bolstad & Høili
3 Torres at al
4Ghotbivayghan at al
رک ی تس ی ن ناراکمه و
1 ( 2014 ) لبت هب تبسن شرگن ی
تاغ ار شنکاو اه ی تبثم یا فنم ی م ی دنناد لبت هب تبسن هک ی
تاغ امن ی ش
هداد
،هدش هب م دوجو ی آ ی دن نآ . لبت هب تبسن شرگن اه ی
تاغ هب ار فرصم تاساسحا و راکفا نامه ،صاخ روط هب تبسن هدننک
لبت ی غ رعت ی ف هدرک دنا .
ی هتفا اه ی برجت ی سناگوا ی ج
2 (ی 2012 ) ا زا ی ن قح ی تق امح ی ت م ی دنک ربلس هک ی ت ی لبت هب تبسن شرگن رب اه ی
غ تبسن شرگن و
مان هب راجت ی ثأت ی ر م ی دنراذگ ا . ی ن اتن ی ج هب لد ی ل أت زا هدافتسا یی
د ناگدننک ز ؛تسا روهشم
ی ار نآ هب اه هدرتسگ روط ا
ی هتخانش
رتربتعم ،دنتسه هدش م کاردا
ی دنوش ثأت و ی ر ب ی رتش ی زرا رب ی با ی راجت مان هب تبسن ی
رخ دصق و ی
د ا ی داج م ی دننک .
کوس
3 (ی 2014 ) شهوژپ ی ناونع اب
« آی ا ربلس رابتعا ی
ت ی فرصم شرگن رب اه غ و ناملسم ناگدننک
ی ناملسمر دصق و دنرب هب تبسن
رخ ی د اهنآ ثأت ی ر دراد
» هداد ماجنا ا فده .دنا
ی ن خشت شهوژپ ی
ص ثأت ی ر ربلس ی ت ی فرصم شرگن رب اه و اهدنرب هب تبسن ناگدننک
رخ دصق ی د و اهنآ زرا ی با ی مها ی ت بسن ی باذج رظن زا عبنم رابتعا ی
ت ف ی ز ی ک ی
، لوصحم بسانت و صصخت ،دامتعا -
.تسا هدوب دنرب
اتن ی ج ا ی ن ناشن شهوژپ م
ی دهد م هک ی ناوت ربلس صصخت ی
ت ی ب تدش اب ار اهدنرب هب تبسن اهنآ شرگن و اه ی
رتش ی م رد ی نا
فرصم تبسن ناملسم ناگدننک فرصم
غ ناگدننک ی
ر ناملسم پ ی ش ب ی ن ی نچمه .درک ی
ن ا ی نام فرصم دامتعا و ناملسم ناگدننک
م تامدخ و تلاوصحم کرد اب تسا نکم أت
یی د ةدش اتسار رد فورعم دارفا ی
رش لوصا ی تع ملاسا لوصا اب هک ی
راگزاس ،دنتسه
دشاب هتشاد طابترا .
ز ی اروپ بم و ی ر
4یا ( 2014 ) شهوژپ ی ناونع اب
« سررب ی ثأت ی ر أت یی د ناگدننک ذپ رب روهشم
ی شر لبت ی
»غ هداد ماجنا نآ .دنا
ا هب اه ی ن
تن ی هج تسد ی هتفا دنا أت زا هدافتسا هک یی
ناگدننکد ذپ رب روهشم
ی شر لبت ی
،غ فرصم .تسا رثؤم هب ناگدننک
دش ةقلاع تلع ی
د هب
أت یی ناگدننکد
،روهشم اهاعدا ی پ رد ار اهنآ ی
ما اه ی لبت ی تاغ ی م ی ذپ ی دنر لبت تلاوصحم و ی
غ ةدش م ار نانآ ی دنرخ .
ناراکمه و ناچ اراک
5 ( 2013 ) شهوژپ ی ناونع اب
« ثأت ی ر أت یی د ربلس ی ت ی لبت رد اه ی تاغ وصت رب ی ر دنرب
» م رد ی نا چ ناناوجون ی
ن ی
ماجنا هداد ا فده .دنا ی
ن ا شهوژپ ی ن و هک تسا ی
گژ ی اه ی ربلس ی ت ی و و اه ی گژ ی اه ی هگآ ی اه ی أت یی د هدش ربلس اب ی ت ی هک اه
بی رتش ی ن باذج ی ت ار م رد ی نا دراد ناناوجون
، اتن .دنوش هتخانش ی
ج ا ی ن ناشن شهوژپ یم
دهد بوبحم هک ی ت أت یی
،هدننکد وصت ی ر
أت بوخ یی هدننکد م سناجت و ی
نا أت یی هدننکد رتمهم ،دنرب و ی
ن أت باختنا رد لماوع یی
ةدننکد ارب روهشم ی
رازاب ی نابا ب .تسا ی رتش
هبحاصم هتفگ ناگدننک زا هدافتسا هک دنا
أت یی ةدننکد لبت رد روهشم ی
غ ازفا ثعاب ی ش هاگآ ی درف نارادفرط بذج ،دنرب هب تبسن
غرت ،روهشم ی
ب ازفا و هدافتسا هب ی
ش دامتعا هب سفن رخ ی د م ی دوش .
مسادلگ ی ت ناراکمه و
6 ( 2000 ) شهوژپ رد ناونع اب ی
« ثأت ی ر أت یی ناگدننکد لبت هب تبسن شرگن رب ار تکرش رابتعا و روهشم
ی تاغ
»
،
هب تبسن شرگن راجت مان
ی گنا و ی هز اه ی رخ ی د سررب ار ی هدرک اتن .دنا ی ج ا ی ن قحت ی ق م ناشن ی دهد أت رابتعا هک یی
ناگدننکد
ب روهشم ی رتش ی ن ثأت ی ر رب ار لبت هب تبسن شرگن ی
غ لاح رد ،دراد ی
ب تکرش رابتعا هک ی
رتش ی ن م ی ناز ثأت ی ر مان هب تبسن شرگن رب ار
راجت ی ا رب هولاع .دراد ی
،ن ی هتفا اه ی م ناشن شهوژپ ی
دهد مهم شقن تکرش رابتعا هک ی
وگخساپ رد ار یی
فرصم هب ناگدننک
لبت ی غ راجت مان و ی
ا ی اف م ی دنک .
ای ل ی س ی
7ن ( 2011 ) شهوژپ ی ناونع اب
« أت تارثا یی اهد ی گتسبلد و ددعتم ی
فرصم هدننک - ربلس ی ت ی رخ دصق و شرگن رب اه ی
د
»
ماجنا هداد اتن هک دنا ی
ج ا ی ن م ناشن شهوژپ ی
دهد دش قلعت هک ی
د هب ی ک لبت هب تبسن تبثم شرگن ،روهشم درف ی
تاغ مان و
راجت ی نودب ار أت دادعت نتفرگرظنرد یی
اهد غرت ی ب م ی دنک ثأت . ی ر رادانعم لباقتم ی
ارب ی رخ دصق ی د ن ی ز ناشن هک تسا هدش فشک
م ی دهد غتم ود ره ی
ر گتسبلد ی أت دادعت و یی
،اهد رخ لامتحا ی
د ثأت تحت ار ی
ر م رارق ی دنهد نامز . ی فرصم هک قلعت ناگدننک
1 Christiansen at al
2 Ougansichi
3 Suki
4 Zipporah & Mberia
5 Kutthakaphan at al
6 Goldsmith at al
7 Eisend
دش ی د ی درف هب ی هتشاد روهشم کرام روهشم درف رگا ،دنشاب
اه ی ددعتم ی أت ار یی د رخ دصق رب ،دنک ی
د ثأت اهنآ ی ر فنم ی و دراد
نامز ی گتسبلد هک ی
روهشم درف هب اهنآ عض
ی ف أت ،دشاب یی اهد ی ازفا ثعاب ددعتم ی
ش رخ دصق ی د م اهنآ ی دوش .
ار ی س ناراکمه و
1 ( 2011 ) شهوژپ ی ناونع اب
« أت یی ناگدننکد أت و هناگدنچ
یی اهد ی ثأت ددعتم ی ر پ رارکت ی
،ما گرد و عبنم بسانت ی
ر ی
نهذ ی دنرب هب تبسن شرگن رب
» هداد ماجنا ثأت اهنآ .دنا
ی ر عضو ود رد دنرب هب تبسن شرگن رب عبنم بسانت ی
ت سررب ی :دندرک
أت یی ندرکد درف أت و ار دنرب دنچ روهشم یی
د أت دنچ یی ةدننکد روهشم ی ک اتن .ار دنرب ی
ج م ناشن اهنآ شهوژپ ی
دهد ارش رد هک ی
ط
گرد ی ر ی نهذ ی تقو ،مک ی ی ک أت یی هدننکد أت ار دنرب دنچ یی
د م ی
،دنک فنم دنرب هب تبسن شرگن ی
دنچ زا تسا رتهب و تسا ی
ن
أت یی هدننکد ارش رد .دوش هدافتسا ی
ط گرد ی ر ی نهذ ی ز ی دا دش بسانت ی
د م ی نا أت یی هدننکد دوجو دنرب و .دراد
أت رگا یی هدننکد دنچ
امح ار دنرب ی
ت ثأت ،دنک ی ر هب تبسن شرگن رب فنم دنرب
ی لو ؛تسا ی دنچ رگا ی ن أت یی هدننکد ی ک أت ار دنرب یی دننکد ثأت ی ر رب نآ
تسا تبثم دنرب هب تبسن شرگن .
4 - دقن و سررب :ی
1 ) زه ی هن اه ی رازاب ی با اب ی ثات دارفا ی راذگر رد اه هناسر ی عامتجا ی سب ی را ه شور زا رت هفرص هب نورقم ا
ی .تسا رگید
2 ) ای اهرسنئولفن ب شورف هتشذگ هب تبسن
ی رتش ی ارب ی م ماجنا اهدنرب ی
دنهد .
3 ) ای اهرسنئولفن رتشم اب
ی نا ی رخ دصق هک ی
د قتسم طابترا طخ ،دنراد ی
م ی سفت اب اهنآ .دنراد ی
ر ف تاعلاطا نداد شوگ ،شور
رتشم دروخزاب هب ی
نا ارا و ی ه دنور( دنرت -
ارگ ی ش ) داق ناگدننک فرصم اه تساوخرد اب ار دوخ راک و بسک دنر
ی نوگانوگ
بطت هدننک فرصم ی
ق دنشخب اقترا ار نآ و دنهد .
4 ) ای اهرسنئولفن ا کرد رد
ی ن ا و عوضوم ی
هکن اوتحم هچ یی
هار هچ زا ی گب ریثات هدننک فرصم رب دناوت یم دشیدنا یم دراذ
تراهم نیا رد و .دنتسه هربخ
5 ) ای اهرسنئولفن رتهب
ی ن ارب دارفا ی و هدننک فرصم رب یراذگریثات رس شورف
ی ع دنتسه .
6 ) یا رسنئولفن اه م ی ل اهدنرب تهج ار اتن ندروآ تسدب ی
ج م فرط رب ار شجنس لباق ی
دننک .
7 ) رت قفوم ی ن ور اهدنرب ی درک تدم دنلب ی ارب ی ا ی رسنئولفن تکرام
ی گن م ذاختا ی دننک .
8 ) ی ک ی رت مهم زا ی ن ازم یا ی ا ی رسنئولفن تکرام
ی گن ا ی ن ارب تسا رداق هک تسا ی
ناگدننک فرصم امش لوصحم
ا ا شزر ی داج
دنک .
5 - :یموهفم لدم نییبت
دارفا ی لااک دنراد دصق هک یی
رخ ار ی راد ی
ًلاومعم ،دننک صوت هب
ی ه اه پ و ی تاداهنش فارطا و ناتسود
ی نا و دوخ یا گلابو ون ی س اه
ا و ی اهرمارگاتسن یی
م لابند هک ی
دننک ب ی رتش لبت ات دنراد دامتعا ی
تاغ ی دروم رد دنرب دوخ هک لااک
ی م م ماجنا رظن درو ی
دهد رد .
ای ن م ی
،نا ا ی رسنئولفن ناونع هب
ی ک رتشم هب ار دنرب ،تسود و هطساو ی
نا فده م لصتم ی دنک ا . ی رسنئولفن اه ثات اب ی ر اهرئولاف رب ی
قتسم ی م م دوخ رادافو و ی
دنناوت دزاب رامآ ی د اسبو زا ی ت و هناسر رد دنرب اب ههجاوم اه
ی عامتجا ی ار ا ازف ی ش .دنهد هزورما اب
ازفا ی ش همانرب زا هدافتسا اه
یی لبت هک ی تاغ لانآ ی ن م دودسم ار ی
دننک اهدنفرت و یی
دوجوب ثعاب هک مآ
ند لبت رد بلقت ی
تاغ م ی
،دوش تکرش ور لاح رد اه ی
شور هب ندروآ اه
یی هناسر رابتعا هک دنتسه ا
ی اهنآ ار زفا ای ش زگ .دهد ی هن ه ا ی زوت ی ع ی هک
سرتسد دوخ نابطاخم هب دنناوتب و دوشن دودسم ی
رتهب .دنشاب هتشاد ی
ن هار ارب ی شم دامتعا ندروآ تسدب رت
ی
، راکمه ی اب
دارفا ی ا لبق زا هک تسا ی
ن هدرک بسک ار دامتعا .دنا
1 Rice at al
لکش 1 - موهفم لدم ی
نمرشیف ف و نوارب(1
ی
2لارو ، 2013 )
،کی لکش حیضوت رد لبت رد هدننک فرصم دامتعا صخاش
ی تاغ تنس ی
، زین م ناشن ی هک دهد 92 گدننک فرصم زا دصرد هب نا
ای رسنئولفن تکرام
ی گن دنراد دامتعا نینچمه .
ازفا اهرامآ ی
ش 1500 ربارب ی وجتسج رد ی
ا هژاو ی رسنئولفن تکرام
ی گن ناشن ار
م ی دنهد رضاح لاح رد و 93
% رازاب ی نابا ب رد ی رتش ژتارتسا ی اه ی یبایرازاب ا زا ی رسنئولفن تکرام
ی گن اونع هب لقتسم شور ن
درکلمع ی م هدافتسا ی
.دننک رگید ییوس زا لبت همجه دروم دنرادن هقلاع ناگدننک فرصم
ی تاغ گب رارق ی دنر
، نب اربا ی ن ازفا اب ی ش
لبت ی
،تاغ پ ی ما اه ی لبت ی تاغ ی ب زور ره ی ش ب لبق زا ی رابتعا م ی
،دنوش ا رد ی ن ارش ی ط ا ی اهرسنئولفن
م ی ناوت ثات اب د ی راذگر ی رب
لبت ،دوخ نابطاخم ی
تاغ ثات و دنم فده ار ی
راذگر ی اگدننک فرصم رب ن
ازفا ار ی ش اهن رد و دنهد ی
ت غت بجوم یی ر د فرصم راتفر ر
.دنوش هدننک
6 - :یریگ هجیتن
لک روطب ی ا عاونا ی اهرسنئولفن ناوت یم ار
هتسد راهچ رد درک یدنب میسقت
ربلس : ی ت ی
،اه م و اهرگلاب ،ناگربخ ی
اورک ی اهرسنئولفن .
ربلس ی ت ی اه لوا ی ن ا زا هتسد ی اهرسنئولفن تکرش لاومعم و دنتسه
اه ی ارب گرزب ی پمک ی ن اه ی لبت ی تاغ ی ا زا دوخ ی ن هدافتسا دارفا
م ی دننک ربلس . ی ت ی اه لد هب هک ی ل لاعف هزوح ی ت رنه ی و یا شزرو ی ناش دش حرطم م ،دنا
ی دنناوت ارب ی زاسدنرب ی فرعم و ی ی ک
و تامدخ یا
سب لوصحم ی
را .دنشاب رثوم هورگ ناصصختم
ی ا زا ی اهرسنئولفن ربلس فلاخرب هک دنتسه
ی ت ی
،اه رد ی ک صاخ عوضوم
راک هزوح و ی
رتهب و هدش هتخانش ،صخشم ی
ن لبت لاناک ی تاغ ی ارب ی ارجا ی پمک ی ن ا ی رسنئولفن تکرام
ی
،گن دروم عوضوم رد رظن
.دنتسه امش رانک رد اهرگلاب
لوت ی ناگدننکد رد اوتحم
ی ک ا زا هتسد ی اهرسنئولفن م رارق
ی گ ی دنر سک رگلاب زا روظنم . ی
رد هک تسا
لوت لاح ی د صخش هناسر رد اوتحم ی
هتسد .تسا دوخ یدعب
لوت هب طوبرم ی
ناگدننکد م اوتحم
ی دوش . م ی ورک ا ی اهرسنئولفن رخآ
ی ن
هتسد زا هورگ دنب
ی ا ی اهرسنئولفن ی
ا ثات دارفا ی راذگر رازاب هخرچ رد هک دنتسه ی
با ی ثات ی راذگر لاعف ی ت م ی دننک دارفا . ی هزادنا هب هن هک
1Fisherman's
2 BROWN & FIORELLA
ربلس ی ت ی اه صصخت اب هن و دنتسه روهشم ی
هتسناوت بسک رد دنا ناسر رد اما دنوش قفوم دوخ راک و
ه اه ی عامتجا ی ،دنتسه حرطم
م زج ی ورک ا ی اهرسنئولفن م رارق
ی گ ی دنر .
م زا از یا ی یریگراک هب ربلس
ی ت ی اه اب هب ناوت یم هدننک فرصم رب یراذگ ریثات فده تردق
زاسدنرب ی اب لا ، ناکما ا ی داج
پ وگتفگ و ثحب ی
نومار و لوصحم دنرب
، خرن گرد ی ر گدننک ی امن و لااب ی ش هدرتسگ و زا بیاعم گراک هب ی ر ی ربلس ی ت ی اه
هب ناوت یم مومع
ی ارب ندوبن بسانم و نابطاخم ندوب ی
اهراک و بسک ی
صصخت ،ی رتلااب ی ن رد خرن ی تفا زه ی هن هراشا ،
.درک ازم زا یا ی گراک هب ی ر ی ناصصختم ثات فدهاب
ی ر راذگ ی م هدننک فرصم رب ی
هب ناوت نتشاد بطاخم ی ن صصخت ی و
هقلاع امش راک و بسک هب دنم ،
رتلااب ی ن امرس تشگزاب خرن ی
ه ، کمک زاسدنرب هب ی
ک راک و بس و
اعم زا ی ب گراک هب ی ر ی
ناصصتخم غیلبت مدع هب
تلاوصحم .درک هراشا ،ابقر
ازم زا یا ی گراک هب ی ر ی اهرگلاب ثات فدهاب ی
ر راذگ ی هدننک فرصم رب و بطاخم بذج شیازفا هب ناوتیم ،
ت یراذگریثا (
رد
دنک اوتحم دیلوت لوصحم اب طبترم رگلاب هک یتروص ،)
زاسدنرب ی ا و ی داج م وگتفگ ی نا ناربراک ، ناکما ب شخپ و رشنزا
ا رد ندش ی
تنرتن رازاب هب کمک و ی
با ی و ی سور ،ی زه ی هن ب ه هفرص هدزاب و رت ی
هب تبسن بسانم ربلس
ی ت ی اه هب بیاعم زا و
یریگراک اهرگلاب
.درک هراشا ،صصختم رگلاب دوبمک مدع هب ناوتیم
ازم زا یا ی گراک هب ی ر ی م ی ورک ا ی اهرسنئولفن ثات فدهاب
ی ر راذگ ی رب راتفر فرصم دننک م ،ه ی ناوت هب نیزه یلقادح ه ارب
ی
پمک ارجا ی ن رازاب ی با ی ثات ی راذگر تیلباق یاراد ، حم شجنس و تست
ی ط عامتجا هناسر زا و ی
اعم ی ب راک هب یریگ م ی ورک
ای اهرسنئولفن هب ناوتیم
هک درک هراشا عوضوم نیا کمک
ی زاس دنرب هب ی
من امش رابتعا ندربلااب و ی
دننک تح و ی رد
دراوم ی هب م راک امش ررض ی
دننک ، خرن گرد ی ر گدننک ی اپ یی ن امن و ی ش ارب ی دودحم دارفا ،
بطاخم ی ن ا ی ن مئاد دارفا ی
نی دنتس ، اهنت ارب ی اهراک و بسک ی
لحم و کچوک ی
دنتسه بسانم .
7 - عبانم : عامسا ی ل جم ،روپ ی
،د نم ی هژ رحب ی ن ی عراز شروک ، داز ی
( 1396 سررب ،) ی ثأت ی ر أت زا هدافتسا یی
هدننکد اه ی رد روهشم
لبت ی تاغ . شرگن رب 1
- ناگدننک فرصم لبت هب تبسن
ی
،غ ملع همانلصف ی
- شهوژپ ی قحت ی تاق رازاب ی با ی ون ی ن تفه لاس هرامش ،م
پ هرامش ،لوا ی
پا ی 42 صص ، 22
لعدمحم ،دنولادبع ی
سح و ی ن لع ،ماما هداز ی
).
1393 زرا .(
ی با ی ولوا و ی ت دنب ی اه هفلؤم ی ذپ رد رثوم ی
شر صخش ی ت اه ی
همانرب رد روهشم اه
ی لبت ی تاغ ی د زا ی هاگد دم ةمانلصف. هدننک فرصم ی
ر ی ت رازاب و ی با ی
، رود ه 1 ، هرامش 43
، صص 39 - 19 .
شروخ ی
،ید ( همطاف 1396
ا .) ی رسنئولفن ک
ی
؟تس ا و ی تکرامرسنئولفن ی
گن چ ی
؟تس - شش دشر یارب رثوم راکهار .دنرب
Retrieved July 13, 2019, from https://college.tapsell.ir/
رک ی م ی
، لع ی . 15 ربماتپس 2020
. 5 لد ی ل ثات ی ر راذگ ی ا ی رسنئولفن تکرام
ی گن قفوم رد ی ت ل زا هتفرگرب .دنرب ی
کن
https://parsadwords.com/blog/effect-of-influencer-marketing-in-successful-of-brand/
Ghotbivayghan; B.; Hoseinzadehshahri, M., & Ebrahimi, M. (2015). Effect of Celebrity Endorsement on Consumer’s Perception of Corporate Image, Corporate Credibility and Corporate Loyalty. Case Studies in Business and Management, Vol. 2, No. 1, pp: .51-67
Goldsmith, R. E., Lafferty, B. A., & Newell, S. J. (2000). The impact of corporate credibility and celebrity credibility on consumer reaction to advertisements and brands. Journal of advertising, Vol. 29, No. 3, pp: 43-54.
Suki, M. (2014). Does celebrity credibility influence Muslim and non-Muslim consumers’
attitudes
toward brands and purchase intention? Journal of Islamic Marketing, Vol. 9, No. 4, pp: 227- 240.
Markwei Martey, E., & Frempong, J. (2014). The impact of celebrities’ endorsement on brand
positioning on mobile telecommunication users in the Eastern Region of Ghana.
International Journal
of Education and Research, Vol. 2, No. 7, pp: 394-412.
Zipporah, M., & Mberia, H. (2014). The Effects OF Celebrity Endorsement in Advertisements.
International Journal of Academic Research in Economics and Management Sciences, Vol.
3, No. 5, pp: 178-188.
Kutthakaphan, R., & Chokesamritpol, W. (2013). The Use of Celebrity Endorsement with the Help of Electronic Communication Channel (Instagram): Case Study of Magnum Ice Cream Thailand.
Mälardalen University School of Business, Society and Engineering, pp: 287-294.
Eisend, M. (2011). Source credibility dimensions in marketing communication – A generalized
solution. Journal of Empirical Generalisations in Marketing, Vol. 10, No.2, pp: 1-33.
Rice, D. H., Kelting, K., & Lutzc, R. (2012). Multiple endorsers and multiple endorsements:
The influence of message repetition, source congruence and involvement on brand attitudes.
Journal of Consumer Psychology, Vol. 22, No. 2, pp: 249-259.
Chebbi, P., Koong, K. S., Liu, L., & Rottman, R. (2020). Some observations on internet addiction disorder research. Journal of Information Systems Education, 11 (3), 12.3- Hollenbaugh, E. E., Ferris, A. L., & Casey, D. J. (2020). How Do Social Media Impact Interpersonal Communication Competence?: A Uses and Gratifications Approach. In The Psychology and Dynamics Behind Social Media Interactions (pp. 137-163). IGI Global.
Yu, S., & Hu, Y. (2020). When luxury brands meet China: The effect of localized
celebrity endorsements in social media marketing. Journal of Retailing and Consumer Services, 54(5), 5-12.
Hall, J. (2016). The Influencer Marketing Gold Rush Is Coming: Are You Prepared.
www.forbes.com
BROWN, D., & FIORELLA, S. (2013). Influence Marketing
Djafarova, E., & Rushworth, C. (2017). Exploring the credibility of online celebrities' Instagram profiles in influencing the purchase decisions of young female users. Computers in Human Behavior, 68, 1-7.
Singh, C., & Ang, L. (2020). Persuasive effects in social media: the case of envy.
International Journal of Advertising, 1-25.
Schouten, A. P., Janssen, L., & Verspaget, M. (2020). Celebrity vs. Influencer endorsements in advertising: the role of identification, credibility, and Product-Endorser fit. International journal of advertising, 39(2), 258-281.
Lou, C., & Yuan, S. (2019). Influencer marketing: how message value and credibility affect consumer trust of branded content on social media. Journal of Interactive Advertising, 19(1), 58-73.
Huang, C.-Y., Shen, Y.-Z., Lin, H.-X., and Chang, S.-S. (2007). Bloggers’ motivations and behaviors: A model. Journal of Advertising Research, 47(4):472–484.
De Veirman, M., Cauberghe, V., & Hudders, L. (2017). Marketing through Instagram influencers: the impact of number of followers and product divergence on brand attitude.
International Journal of Advertising, 36(5), 798-828.
Seno, D., & Lukas, B. A. (2007). The equity effect of product endorsement by celebrities:
A conceptual framework from a co-branding perspective. European Journal of Marketing, 41(1-2), 121-134.
Spears, N., & Singh, S. N. (2004). Measuring attitude toward the brand and purchase intentions. Journal of current issues & research in advertising, 26(2), 53-66.
De Magistris, T., & Gracia, A. (2008). The decision to buy organic food products in Southern Italy. British food journal.
Wang, J. S., Cheng, Y. F., & Chu, Y. L. (2013). Effect of celebrity endorsements on consumer purchase intentions: advertising effect and advertising appeal as mediators.
Human Factors and Ergonomics in Manufacturing & Service Industries, 23(5), 357-367.
Bolstad, T. M., & Høili, P. F. (2019). Influencer marketing: instagram adverts by influencers and firms: comparative effects on purchase intention, brand attitude, and word- of-mouth (Master's thesis).
Torres, P., Augusto, M., & Matos, M. (2019). Antecedents and outcomes of digital influencer endorsement: An exploratory study. Psychology & Marketing, 36(12), 1267 1276.
East, R. Hammond, K. & Lomax, W. (5008). Measuring the impact of positive and negative word of mouth on brand purchase probability. International Journal of Research in Marketing, 24(3), 512-554.
Sweeney, J. C. Soutar, G. N. & Mazzarol, T. (5008). Factors influencing word of mouth effectiveness: receiver perspectives. European Journal of Marketing, 62(3/4), 344-364.
Podoshen, J. (5006a), “Word of mouth, brand loyalty, acculturation and the American Jewish consumer”,Journal of Consumer Marketing, 24(2), 85-566.
Christiansen, T. & Tax, S. S. (2011). Measuring word of mouth: the questions of who and when? Journal of Marketing Communications, 6(3), 185-199.
