495 بختنم ینیرمت همانرب ود رثا درد رمک هب لاتبم نانز یگدنز تیفیکو باوخ تیفیک ،درد رمک دوبهب رب رود هار زا
امز رد نمزم انورک یمدیپا ن
یدهاز دیمح
ناریا ،دابآ فجن ،یملاسا دازآ هاگشناد ،دابآ فجن دحاو ،یشزرو بط تاقیقحت زکرم
هدیکچ و باوخ تیفیک ،دردرمک دوبهب رب رود هار زا زمایلیو و یور هدایپ نیرمت هرود کی رثا هسیاقم رضاح شهوژپ یارجا زا فده .دوب انورک یمدیپا نامز رد نمزم دردرمک هب لاتبم نانز یگدنز تیفیک یبرجت همین و یدربراک تاقیقحت عون زا رضاح شهوژپ
.تسا 16 دورو طیارش هک یدارفا زا رفن هب دنتشاد ار شهوژپ هب
هنومن تروص باختنا دنمفده یریگ
هب و دندش یفداصت تروص
هورگ هس رد 90
هزادنا یارب .دنتفرگ رارق )لرتنک و یور هدایپ ،زمایلیو( یرفن ،لیگم درد همانشسرپ زا دردرمک نازیم یریگ
هزادنا رب همانشسرپ زا باوخ تیفیک یریگ دنا یارب و گروبزتیپ باوخ تیفیک
هزا همانشسرپ زا یگدنز تیفیک یریگ ک
تیفی
( یگدنز
WHOQOL-BREF
هیزجت یارب .دش هدافتسا ) شهوژپ جیاتن .دش هدافتسا سنایراووک لیلحت زا تاعلاطا لیلحتو
رادانعم رثا باوخ تیفیک و یگدنز تیفیک دوبهب ،دردرمک نازیم شهاک رب زمایلیو و یور هدایپ نیرمت هرود کی :داد ناشن ( تشاد 222 / 2 = هدایپ ینیرمت هورگ عفن هب رادانعم یرامآ توافت دردرمک دوبهب نازیم رد یبرجت هورگ ود نیب نینچمه .)p
( تشاد دوجو یور 222
/ 2 = دوجو رادانعم یرامآ توافت یبرجت هورگ ود نیب باوخ تیفیک و یگدنز تیفیک رد ،یلو .)P
ب رد ینیرمت شور ود نیا یراذگرثا هب هجوت اب .تشادن کیزا باوخ تیفیک دوبهب و یگدنز تیفیک یاقترا ،دردرمک دوبه
فرط
مک و یم ،ینیرمت شور ود نیا ندوب هنیزه اب ،نینچمه .درک هیصوت ار ینیرمت شور ود نیا زا هدافتسا فده هعماج هب ناوت
عماج یارب یور هدایپ زا هدافتسا نمزم دردرمک دوبهب رد یور هدایپ رتهب یراذگرثا هب تیانع یم فده ه
دیکأت دروم دناوت
دریگ رارق .
هژاو :یدیلک یاه .زمایلیو ،یور هدایپ ،باوخ تیفیک ،یگدنز تیفیک ،دردرمک
496 همدقم : یا هضحلام لباق ریم و گرم و ضراوع بجوم هنافساتم یگدنز فلتخم داعبا رد یفنم تاریثات رب هولاع انورک یرامیب عویش
یکی .تسا هدش ایند رسارس رد رب یفنم رثا و نزو هفاضا ، یگدنز تیفیک ، یگدنز کبس رییغت یرامیب نیا یاه دمایپ زا
.تسا هدش نانز صوصخ هب دارفا رد ندب راتخاس هفاضا
تملاس یارب یناوارف یاهدمایپ و تسا یدج هلئسم کی یقاچ و نزو
دراد یگدنز تیفیک و ینهذ یتسیزهب ،ینامسج .
ا نیرتمهم زا یگناخ ی هنیطنرق زا سوریو لاقتنا زا یریگولج یارب تامادق
رپوک و یناتوب( تسا یندب تیلاعف شهاک نآ یدج بقاوع زا یلو ،تسا ناسنا هب ناسنا ،917
0202 صخاش اب یندب تیلاعف )
فناراکمه و ود(دراد سوکعم هطبار ندب هدوت 0291
دننام ییاهراتفر و یکرحت یب شیازفا اب ینلاوط تدم هب هناخ رد ندنام .)
پات بل و نفلت یاه هاگتسد زا هدافتسا ،نویزیولت یاشامت ماگنه ندیشک زارد ای ندیشک زارد ،نتسشن یارب دایز تقو فرص هدوت صخاش شیازفا و نزو شیازفا ،هنازور یفرصم یرلاک شهاک و مظنم ینامسج تیلاعف شهاک هب رجنم هک هدوب هارمه ،ناراکمه و نچ ( دراد هارمه هب ار ندب 0202
.) شیازفا یندب تیلاعف شهاک و انورک یریگ همه زورب عیاش یاهدمایپ هلمج زا
و یگدنز تیفیک شهاک رب دردرمک نیا رثا و دردرمک زورب هدیدپ نیا یگژیو نیرتزراب و تسا ینلاضع هدوت شهاک و نزو .دشاب یم دردرمک یاراد دارفا یوس زا مزلا تحارتسا مدع زاربا رد 87 نایلاتبم دصرد نارامیب ناونع اب نارامیب عیسو فیط نیا هک دوش یمن ادیپ دردرمک یارب یصاخ تلع نمزم دردرمک هب
راتخاس فعض ،یندب طلغ یاه تیعضو هلمج زا یددعتم لماوع .دوش یم یدنب میسقت یصاصتخا ریغ نمزم دردرمک هب لاتبم غ و ینلاضع تماقتسا و تردق شهاک و ینلاضع ناوت تارییغت ،یناوختسا هب دنتسه رثوم یصاصتخا ریغ دردرمک زورب رد هری
یکیموتانآ راتخاس ،یناور ،یدرف لماوع نوچ ییاهروتکاف ،نیا مغر یلع .تسا راوشد رایسب اهنآ قیقد صیخشت یهاگ هک یروط اکمه و نایتلود( دشاب لیخد دناوت یم درد رمک عون نیا زورب رد هنت تلاضع تماقتسا و تردق فعض ،یکیناکمویب و ر
،نا
0297 ترپلآ( تسا باوخ تلالاتخا ،درد رمک هب لاتبم نارامیب رد جیار تلاکشم هلمج زا .) ،916
0291 رد باوخ للاتخا .)
گنوا( تسا عیاش یللاتخا ،ینلاضع یتلکسا یاهدرد هب لاتبم دارفا ،915
0295 نیا انورک یرامیب یریگ همه نامز رد یلو ،)
حت .تسا هداد دوخ هب ار یرتشیب مهس ضراوع لاتبم دارفا رد بسانتمان باوخ تیفیک و درد کاردا هرابرد هدش ماجنا تاقیق
طابترا نمزم درد هب لاتبم لاسگرزب نارامیب رد باوخ تیفیک و درد تفرشیپ نیب هک تسا هداد ناشن نمزم یاه یرامیب هب ناگاپ( دراد دوجو میقتسم ،918
0295 خات شیازفا بجوم دناوت یم درد کاردا هک یروط هب .) هنابش یرادیب زین و باوخ رد ری
نیا رد باوخ للاتخا .دشاب هتشاد هارمه هب ار نآ لمحت شهاک و درد کاردا دناوت یم زین یفاکان باوخ لبآقم رد و دوش دوش یم نایامن زور لوط رد یگدولآ باوخ و باوخ تدم لوط ندش مک ،یرادیب و باوخ مظنمان یوگلا تروص هب نارامیب
135 Bhutani & Cooper
136 Alpert
137 Ong
138 Pagan
497 یلیآ(
اراکمه و911
،ن 0297 لبآق یداصتقا یاه هنیزه و هتشاد یفنم ریثات دارفا یگدنز تیفیک یور رب درد رمک نینچمه .)
نمرتاو( دراد یپ رد ار هجوت ،ناراکمه و912
0290 .)
دنیامن یم هبرجت ار یبسانمان ینامسج تیعضو راکشزرو ریغ لاسنایم نانز یخرب انورک یرامیب یریگارف و یلعف طیارش رد نینچ هک درد رمک یلااب عویش هب هجوت اب .دهد یم رارق یلامتحا تلاکشم رگید و اه یرامیب ضرعم رد ار نانآ یتیعضو
درد رمک تدش و عون بسح رب درد رمک نامرد یارب یفلتخم یاه شور یگدنز تیفیک و باوخ تیفیک شهاک و نمزم لیو نوجمه یشزرو تانیرمت ماجنا هب ناوت یم هلمج زا دوش یم هیصوت رد .درک هراش ...و یور هدایپ ، یششک تاکرح ،زمای
و هدنوش تیوقت تلاضع نیا هک تسا نیا فده و دنوش یم لمع دراو یمکش و ینیرس تلاضع رتشیب زمایلیو تانیرمت ای و )گنیرتسمه( هیلوا هدنهد تکرح شقن دناوت یم تلاضع نیا هک هدش هدیشک گنیرتسمه و ساوسویلیا دننام یتلاضع د تابث ،ناراکمه و ناقهد( دننک افیا ار )گرزب لائتولگ( هدنه 9116
.)
درد تدش شهاک رد یور هدایپ و زمایلیو یروسکلف تاکرح ماجنا ایا هک دوب لاوس نیا هب خساپ یپ رد ققحم فصو نیا اب ایآ و ؟دراد دوجو توافت ینیرمت شور ود نیا نیب ایا و تسا رثوم نمزم دردرمک هب لاتبم نانز رمک نیرمت عون ود نیا ماجنا
رثا هسیاقم رضاح شهوژپ یارجا زا فده اذل ؟تسا راذگ رثا نمزم دردرمک هب لاتبم نانز باوخ و یگدنز تیفیک دوبهب رد نمزم درد رمک هب لاتبم نانز باوخ و یگدنز تیفیک دوبهب و دردرمک تدش دوبهب رب یور هدایپ و زمایلیو نیرمت هرود کی یریگ همه طیارش رد .دشاب یم انورک
رازبا ( لیگ کم درد همانشسرپ ):MPQ
همانشسرپ نیا 02
دشاب یم درد زا دارفا کرد شجنس فده و هتشاد ترابع هعومجم
،کازلم(
9115 نیکرود شهوژپ رد .سکعرب و تسا هدنهد خساپ درف رد رتلااب درد کاردا نازیم هدنهد ناشن رتلااب زایتما .)
( 0221 سا اب نآ ییایاپ نینچمه .تسا هتفرگ رارق دییات دروم همانشسرپ نیا ییاور ) .دیدرگ هبساحم خابنورک یافلآ زا هدافت
نیب داعبا هیلک یارب افلآ بیرض 81
/ 2 ات 85 / 2 .دمآ تسدب
گروبزتیپ باوخ تیفیک همانشسرپ
:(PSQI)
یاراد لصا رد همانشسرپ نیا 1
لاوس نوچ اما تسا هیوگ 7
لماش دوخ 92
یاراد همانشسرپ لک نیاربانب تسا یعرف هیوگ 91
یط کی رد هک تسا متیآ ترکیل ف
1 هجرد زا یا 2 ات 1 هرمن یراذگ
یم ( ناراکمه و سیوب.دوش 9181
) اب ار همانشسرپ ینورد ماجسنا دندرک یفرعم و هتخاس نیلوا یارب ار همانشسرپ نیا هک
خابنورک یافلآ زا هدافتسا 81
/ 2 ییاور همانشسرپ نیا یناریا هخسن رد .دندروآ تسد هب 86
/ 2 ییایاپ و 81 / 2 دمآ تسد هب
( ،یشعرم و هداز ماشتحا ،یردیح 9181
خابنورک یافلآ شور هب همانشسرپ ییایاپ رگید یشهوژپ رد نینچمه .) 16
/ 2 هب و
فیصنت شور 70
/ 2 .دمآ تسد هب
(یگدنز تیفیک همانشسرپ
WHOQOL-BREF
دروم ریخا هتفهود رد درف یگدنز تیفیک شجنس تهج همان شسرپ نیا :)
.تفرگ رارق هدافتسا وا لاوس ود
یلک لکش هب ار یگدنز تیفیک و تملاس تیعضو و درادن قلعت اه هطیح زا کی چیه هب ل
139 Aili
140 Waterman
498 عومجم رد همانشسرپ نیاربآنب ،دنهد یم رارق یبآیزرا دروم 06
.دراد لاوس هنماد رد هیوگ ره ةرمن
( زا یا 9 ات 7 .دشاب یم )
نیب همانشسرپ نیا خابنورک یافلآ بیرض 51
/ 2 ات 81 / 2 سایقم هدرخ یارب ه
.تسا هدش شرازگ سایقم لک و هناگراهچ یا
ارجا شور :
.تسا یدربراک و یبرجت همین عون زا رضاح شهوژپ نانز ار رضاح شهوژپ یرامآ هعماج
12 - 62 درد رمک هب لاتبم لاس
دادعت .داد لیکشت ناهفصا رهش ینامرد زکارم هب هدننک هعجارم نمزم 16
هک نمزم درد رمک هب لاتبم نانز زا رفن طیارش
( دورو هب لاتبا مدع؛رضاح هعلاطم زا لبق هام ود رد مظنم یشزرو تیلاعف رد تکرش مدع؛کشزپ طسوت درد رمک یرامیب دییأت
رمک کسید نتشاد مدع و یکیلوباتم یاه یرامیب و یناور یاه یرامیب ،عرص ،زورترآ ،تباید ،یقورع یبلق یرامیب هب)
شهوژپ
ریگ هنومن شور تروص هب دنتشاد ار تروص هب ی
هورگ هس رد یفداصت تروص هب و باختنا دنمفده 90
رد .دنتفرگ رارق یرفن
همان تیاضر ذخا نمض و دمآ لمع هب توعد هورگ ره دارفا زا توافتم نامز هس رد تفرگ تروص دارفا اب هک یگنهامه اب همادا فیک و یگدنز تیفیک ،لیگم دردرمک همانشسرپ ؛دق و نزو تبث و یدرف تاصخشم و گنوگچ .دش رپ ققحم روضح اب باوخ تی
ی
رد مزلا یاه هیصوت و دش هداد شزوما دارفا هب تدم و تدش ظاحل زا یور هدایپ یارجا هوحن و زمایلیو تاکرح ماجنا هوحن و ندرک یم تاکرح نیا یارجا هب مادقا لزنم رد دیاب دارفا هک نیا هب هجوت اب .دش هداد رارق یبرجت هورگ ود دارفا رایتخا ی د
ک
یفرعم دارفا هب قیقحت هزوح رد صصختم مناخ راکمه کی و دش داجیا هناگادج تروص هب یبرجت هورگ ره یارب یپاستاو هورگ نامز رد یبرجت هورگ ود تسا حیضوت هب مزلا .دنهد ماجنا ار دوخ یاه تیلاعف ناشیا رظن ریز تانیرمت ماجنا نامز رد ات دش ( هدش صخشم 1
نیرمت هب مادقا )رصع هب هجوت اب هک دنتشاد لیمدرت لزنم رد یگمه یور هدایپ هورگ نینچمه .دندرک یم
ار دوخ یگدنز لومعم همانرب لرتنک هورگ و دنداد یم ماجنا ار دوخ نیرمت دوب هدش هداد رارق ناشیا رایتخا رد هک یا همانرب افتسا اب اددجم نومزا سپ رد ینیرمت همانرب مامتا زا سپ .دنداد یم ماجنا و یگدنز تیفیک ،لیگم درد یاه همانشسرپ زا هد
.دوش هدناسر دارفا علاطا هب جیاتن دش رارق و دش یریگ هزادنا هورگ هس ره باوخ تیفیک هیزجت تهج هداد ندوب لامرن جیاتن شرازگ هب هجوت اب تاعلاطا لیلحتو
سنایراو ینگمه و اه هدافتسا سنایراووک لیلحت و زا اه
رازفا مرن زا هدافتسا اب هدمآ تسد هب جیاتن .دش
SPSS
هخسن 01 . دش لیلحت
499 جیاتن :
یگژیو هورگ هس یتخانش تیعمج یاه
ریغتم زمایلیو
هدایپ یور لرتنک
رایعم فارحنا نیگنایم
رایعم فارحنا نیگنایم
رایعم فارحنا نیگنایم
)رتم( دق 216
/ 2 611 / 9 215
/ 2 611 / 9 219
/ 2 617 / 9
نزو )مرگولیک(
80 / 1 19
/ 57 89
/ 0 28
/ 55 71
/ 1 22
/ 55
)لاس نس 89
/ 1 66
/ 11 21
/ 7 28
/ 11 15
/ 1 78
/ 19
یندب هدوت 76
/ 9 17
/ 05 75
/ 9 78
/ 08 91
/ 0 70
/ 08
شیپ رایعم فارحنا و نیگنایم سپ و نومزآ
نومزآ
ریغتم زمایلیو
هدایپ لرتنک یور
شیپ نومزآ سپ
نومزآ شیپ
نومزآ سپ
نومزآ شیپ
نومزآ سپ
نومزآ
±SD M
±SD M
±SD M
±SD M
±SD M
±SD M
دردرمک 06
/
±1 19 / 52 07 /
±1 11 / 62 68 /
±1 81 / 59 09 /
±1 72 / 77 21 /
±0 07 / 50 76 /
±9 19 / 59
تیفیک 20 باوخ /
±9 96 / 02 27 /
±9 57 / 96 96 /
±9 19 / 91 11 /
±1 19 / 97 11 /
±2 28 / 02 08 /
±9 57 / 91
تیفیک یگدنز 79
/
±1 11 / 11 22 /
±6 22 / 81 50 /
±9 19 / 929 01
/
±0 96 / 81 15 /
±0 96 / 929 11 /
±1 19 / 922
شیپ رد درد رمک ساسحا نیرتمک سپ رد باوخ تیفیک نازیم نیرتمک ، زمایلیو ینیرمت هورگ هب طوبرم نومزآ
نومزآ طوبرم
سپ رد یگدنز تیفیک زایتما نیرتشیب و لرتنک هورگ هب .دوب زمایلیو ینیرمت هورگ هب قلعتم نومزآ
511 درد رمک دوبهب رب هلخادم رثا هسیاقم سنایراووک لیلحت
عوججمجججججم عبنم تاروذجم هجججججرد
یدازآ عجججبرجججم
نیگنایم یراد انعم F
اتا بیرض ناوت
دردرمک 02
/ 068 9
02 / 068 11
/ 909 222
/ 2 51
/ 2 22
/ 9
16 هورگ / 9775 0
11 / 558 95
/ 171 222
/ 2 17
/ 2 22
/ 9
اطخ 18
/ 52 10
91 / 0
هورگ نیب توافت نییعت و دردرمک دوبهب یجوز هسیاقم تهج ینورفنوب یبیقعت نومزآ اه
هورگ نیگنایم فلاتخا
درادناتسا یاطخ یرادانعم
زمایلیو - یور هدایپ 91
/ 6 69
/ 2 222
/ 2
زمایلیو - لرتنک 81
/ 1 - 60
/ 2 222
/ 2
یور هدایپ -
لرتنک 21
/ 96 - 62
/ 2 222
/ 2
یگدنز تیفیک دوبهب رب ینیرمت شور ود رثا هسیاقم سنایراووک لیلحت
عوججمجججججم عبنم تاروذجم هجججججرد
یدازآ عجججبرجججم
نیگنایم یراد انعم F
اتا بیرض ناوت
تجیفجیجک یگدنز 98
/ 015 9
98 / 015 52
/ 96 222
/ 2 11
/ 2 15
/ 2
هورگ 65
/ 0117 0
81 / 9095 10
/ 80 222
/ 2 81
/ 2 22
/ 9
اطخ 11
/ 151 10
51 / 91
رادانعم یرامآ توافت نمزم درد رمک هب لاتبم نانز یگدـنز تـیفیک نازیم رد شهوژپ رد هدـننک تـکرـــش یاـه هورگ نیب ( دشن هدهاشم 222
/ 2 = و )P
81 .تسا هدوب ینیرمت همانرب رثا زا یشان توافت نیا زا دصرد
نومزآ هورگ نیب توافت نییعت و یگدنز تیفیک یجوز هسیاقم تهج ینورفنوب یبیقعت اه
هورگ نیگنایم فلاتخا
درادناتسا یاطخ یرادانعم
زمایلیو - یور هدایپ 18
/ 9 67
/ 9 59
/ 2
زمایلیو - لرتنک 18
/ 96 - 69
/ 9 222
/ 2
یور هدایپ -
لرتنک 15
/ 98 - 75
/ 9 222
/ 2
510 هورگ ود نیب نومزآ سپ رد .دشن هدهاشم رادانعم یرامآ توافت یگدنز تیفیک رد یور هدایپ و زمایلیو ینیرمت هورگ ود نیب (دش هدهاشم رادانعم یرامآ توافت یگدنز تیفیک دوبهب نازیم رد لرتنک هورگ اب یبرجت 222
/ 2 = .)P
باوخ تیفیک دوبهب رب ینیرمت شور ود هسیاقم سنایراووک لیلحت
عوججمجججججم عبنم تاروذجم هجججججرد
یدازآ عجججبرجججم
نیگنایم یراد انعم F
اتا بیرض ناوت
تججیفجیجک 81 باوخ
/ 16 9
81 / 16 16
/ 1 221
/ 2 00
/ 2 81
/ 2
22 هورگ / 990 0
22 / 76 18
/ 91 222
/ 2 15
/ 2 11
/ 2
اطخ 78
/ 901 10
81 / 1
( تشاد دوجو رادانعم یرامآ توافت باوخ تیفیک رد شهوژپ رد هدننک تکرش یاه هورگ نیب 222
/ 2 = . )P
باوخ تیفیک یجوز هسیاقم تهج ینورفنوب یبیقعت نومزآ
هورگ نیگنایم فلاتخا
درادناتسا یاطخ یرادانعم حطس
زمایلیو - یور هدایپ 26
/ 9 89
/ 2 76
/ 2
زمایلیو - لرتنک 28
/ 1 - 82
/ 2 220
/ 2
یور هدایپ -
لرتنک 96
/ 1 - 82
/ 2 222
/ 2
.تشادن دوجو یرادانعم یرامآ توافت نمزم درد رمک هب لاتبم نانز باوخ تیفیک دوبهب رد یبرجت هورگ ود نیب ثحب : رود هار زا زمایلیو و یور هدایپ ینیرمت همانرب ود رثا نییعت رضاح شهوژپ یارجا زا فده یگدنز تیفیک ،درد رمک دوبهب رب
.دوب انورک یمدیپا نامز رد نمزم درد رمک هب لاتبم نانز باوخ تیفیکو تاکرح و یور هدایپ نیرمت هرود کی داد ناشن جیاتن
رثا شهوژپ رد هدننک تکرش دارفا باوخ تیفیک یاقترا و یگدنز تیفیک دوبهب دردرمک نازیم شهاک رب زمایلیو یروسکلف . تشاد رادانعم ندرک شزرو دوش یم هتفگ
و اهنآ دوبهب هب دردرمک هب لاتبم نارامیب ییاراک و درـکلمع شیازفا لیلد هب
لیو نیر( دــنک یم کــمک دردرــمک رــطخ لــماوع شهاـک ،ناراکمه و919
0221 شزرو و یندـب یاـهتیلاعف ماــجنا .)
ات بلق هد نورب شیازـفا اـب یور هدایپ لثم درادناتـسا یاـه 97
حارتسا تلاح ربارب تفاب رد نوخ نایرج شیازـفا بجوم ت
لاه و نوتاگ( ددرگ یم وضع دوبهب رد عیرست و درد شهاک ثـعاب ًاـتیاهن و دوـش یم هدـش لاعف ،910
0226 ) یرورـم هـعلاطم.
141. Rainville
148. Guyton & Hall
512 نازیم هب رمک هیحان رد درد تدش شهاک ثعاب یشزرو یاه تیلاعف ماـجنا داد ناـشن ناراـکمه و لـیونیار یرورـم 92
ات
72 ـش یم دصرد دراد شقن دردرمک دوـبهب رد اـه ینارگن و سرـت ندرـب نیـب زا و درد دروـم رد شرـگن رـییغت اـب و دو
،ناراکمه و لیو نیر(
0221 دردرـمک دوـبهب رد ،داـح دردرـمک ناـمرد رد بوخ رایسب تارـثا رب هولاع ار ینامرد شزرو .)
ه تیلاعف ماجنا تیمها هب رظن .دننادیم رثؤم زین نمزم یعونتم یـشزرو یاه هـمانرب هزورـما ،رـمک درد شهاک رد یشزرو یاـ
ندیه(تسا هدش هئارا رما نیا تهج ،ناراکمه و911
0227 (ناراـکمه و نمردیانـشا قیقحت رد .) 0291
هـک دـش صخـشم ،)
تدم هب مظنم یور هدایپ ماجنا 6
دارفا نیب رد هـنازور روط هـب و هقیقد 98
ات 67 لاتـبم هـک لاـس نمزم یاـهدردرمک هـب
و نتفر هار تانیرمت هسیاقم .تسا هدوب رثؤم اهنآ یتحاران ساسحا و درد مئلاع شهاک رد یا هظحلام لباق روط هب دندوب و هنت تلاضع تماقتــسا و تردــق رد دوــبهب ثــعاب تاــنیرمت نــیا ود رـه هـک داد ناشن نارامیب نیا یور رب یتردق نآ درکلمع شیازفا .دوش یم اه
جیاتن اب هتفای نیا یماما
و (یورم 9115 ) وسمه و فلاخم ینافلی و ناراکمه ( 9115 ) یم جیاتندشاب
یماما و یورم یناهفصا
( 9115 ناشن داد شهاک رادانعم رد تدش درد هورگ
،یبرجت دعب زا نیرمت تبسن هب لبق زا نیرمت دوجو .تشاد جیاتن پ شهوژ
ینافلی و ناراکمه ( 9115 ) ناشن
،داد نیب فلاتخا نیگنایم یاه شیپ نومزآ - سپ نومزآ رد یاهروتکاف
،درد توافت یرادانعم
دوجو .تشادن شور زا یکی نوکس مدع و یور هدایپ و تکرح درف هک تساراد ار تیزم نیا هک تسا دردرمک لاعف نامرد یاه
یم نآ زا یشان راشف و نزو شهاک اب یموت( دزادرپب تیلاعف هب دناوت
،ناراکمه و911
9185 هار ماگنه سفنت سناکرف و دادعت .)
یم شیازفا نتفر رتشیب یتفایرد نژیسکا هجیتنرد دبای
رظن هب .دننک یم تفایرد یرتشیب نژیسکا یسفنت تلاضع و هدش
یم نوخ نایرج صاخ روط هب و ندب رد نوخ نایرج شیازفا و دوبهب ثعاب یور هدایپ ینیرمت همانرب ماجنا و ندوب لاعف دسر
ف تارثا نمض دوخ نیا و دوش یم ندب ترارح هجرد شیازفا و نوخ نایرج شیازفا تعاب رمک رد هتفایدوبهب و یکیژولویزی
درد کاردا شهاک ثعاب اماوع نی یلامتحا عومجم و هدش درف رد یدنم تیاضر سح شیازفا ثعاب دراد درف یارب هک یناور .دوش یم رمک شهاک .دوش نمزم دردرمک هب لاتبم نانز یگدنز تیفیک دوبهب ثعاب تسا هتسناوت یور هدایپ ینیرمت همانرب
هب هجوت اب یگدنز تیفیک تارمن ناشن هدافتسادروم همانشسرپ
یم یگدنز تیفیک دوبهب هدنهد ن اب هتفای نیا .دشاب
جیات ینیما
و یمساق ( 9111
،) ییاضر و هیقف یهلادبع ( 9118 ) و یمرک و یبیدات ( 9115 ) وسمه یم .دشاب ینیما و یمساق ( 9111 )
شرازگ دندرک نیرمت یاه لساراب و ستلایپ یم دنناوت بجوم دوبهب تیفیک گدنز ی نانز لاتبم هب دردرمک نمزم رگ دد ییاضر.
و هیقف یهلادبع ( 9118 ) هب یسررب شقن شزرو و تیلاعف یندب رد دوبهب داعبا تیفیک تخادرپ و شرازگ دندرک ماجنا ف تیلاع
ینامسج ثعاب
دوبهب تیفیک یگدنز یم .دوش یمرک و یبیدات ( 9115 ) شرازگ دندرک تکرح هدایپ یور رد بآ رب تردق
لاضع ین مادنا یناتحت و تیفیک یگدنز نانز رثا تبثم و یرادانعم .تشاد
هب رظن یم دسر اب هجوت هب رثا همانرب مت ینیر هدایپ
143. Hayden
144 Twomey
513 یور و دوبهب و شهاک ساسحا دردرمک دارفا هتسناوت دنا ماجنا روما یراج یگدنز دوخ ار هب یتحار و یتسرد ارجا دننک و جنا ما
روما یصخش نودب کمک نارگید ثعاب ش هد تسا تیفیک یگدنز دارفا تکرش هدننک رد شوژپ دوبهب .دبای
مهم زا یکی باوخ هخرچ نیرت
هنابش یاه تسیز هدیچیپ یوگلا کی و یزور
، ناراکمه و رگل( تسا یتخانش 0228
.) هکاجنآزا
کی یم یرپس باوخ رد ناسنا یگدنز نامز زا موس یم تدم نیا یط رد باوخ للاتخا دوش
گدنز تیفیک دناوت ثأت تحت ار ی
ری
،ناراکمه و زرواشک(دهد رارق 0221
.) مک هک هداد ناشن تاعلاطم هب ار درف یفطاع و یعامتجا ،یناور ،یمسج تملاس یباوخ
هرطاخم یم ،ناراکمه و ییاضر( دزادنا 9116
.) کیرحت ،شنت شیازفا اب بسانمان باوخ تیفیک هب و یگدرسفا ،یریذپ
کروط یل
یگدنز زا رتمک تیاضر اب باوخ هخرچ ندش لتخم .دراد طابترا
لثم ندب کیژولویزیف لامعا ریاس ندش لتخم رب یرادیبو
یرامیب دیدشت ،ساوح زکرمت نادقف ،یگتسخ ساسحا ،اهتشا شهاک یم ریثأت یمسج تلاکشم و اه
یم رظن هب .دراذگ دسر
نامز رد دارفا تسا هدش ثعاب یور هدایپ همانرب ماجنا یپ رد درد نازیم شهاک هبرجت یرتمک درد نازیم باوخ هب زاین
هدرک فیک زا نآ بقاعتم و دنا هدش رادروخرب یرتهب باوخ تی
.دنا نوتس یتاذ لرتنک فده ،زمایلیو تاکرح ینیرمت همانرب
یرمک هیحان و تارقف -
شزرو نیا زمایلیو ،فده نیا اب .تسا ینگل یناتحت مادنا و رمک هیحان رد درد اب نارامیب یارب ار اه
،ناراکمهو وید( داد داهنشیپ 9110
تلیت تکرح یط رد .) ندرک دنلب اب و یمکش تلاضع ،زمایلیو تاکرح هعومجم رد نگل
یم لمع دراو ینیرس تلاضع ،نگل تارقف نوتس سوق ندش فاص و نگل بقع هب ور ،تلیت تهج رد ییورین جوز ات دنوش
نیا ماجنا رد زمایلیو رظن اب قباطم .دننک داجیا یرمک یم تارقف نوتس سوق ندش فاص فده نیلوا ، شزرو
بند هب .دشاب لا
تلاضع ششک و همتابمچ ،نار تشپ تلاضع ششک ،صقان هتسشن ،هنیس تمس هب ونازود ندروآ دننام یتاکرح یط نآ یم رمک سوق نازیم زا یمادق ،ناراک مهو وید( دهاک
9110 ( زدلیش.) 9115 ضع ،صقان هتسشن شزرو یط رد داد ناشن ،) تلا
یم هدید زین مکش یجراخ و یلخاد لیام تلاضع تیلاعف یتح .دنراد تیلاعف یمکش ببس تلاضع نیا ندش لمع دراو .دوش
یم هنت تیامح و یمکش تلاضع تردق شیازفا ،نگل تلیت لرتنک هعومجم رد هنیس تمس هب ونازود ندروآ تکرحرد .دوش
هب زمایلیو تاکرح تلاضع ششکرب یصاصتخا و هژیو روط
یم دیکأت نار تشپ تلاضع و نگل ،نار ،رمک ب هجوت اب .دوش
رظن ه
یم بوسحم دردرمک یارب یمهم رطخ لماع یمکش تلاضع فعض ،زمایلیو تلاضع ،صقان هتسشن شزرو ماجنا اب نیاربانب ،دوش
تیوقت یمکش یم هنت تابث و تردق شیازفا بجوم و هدش
مه .دوش سشن شزرو یط رد ،تردق شیازفا اب نامز رادقم صقان هت
ی
یم لامعا هنت روسناتسکا تلاضع هب زین ششک تابث شیازفا ببس هنت ییولج تلاضع تیوقت و هنت تشپ تلاضع ششک .دوش
یم هنت فاطعنا شیازفارب زمایلیو تاکرح هعومجم زا نار تشپ تلاضع ششک تکرحرد .دوش هب و تلاضع یریذپ
صوصخ
لیو .تسا هدش دیکأت رتشیب گنیرتسمه تلاضع هب زاین یرمک تارقف نوتس و هنت لماک ندش مخ یارب هک تسا دقتعم زمای
فاطعنا یم هنت روسناتسکا و گنیرتسمه ،ینیرس دننام یتلاضع رد یریذپ هب ،دشاب
نیا ا ار ءیش تسا رداق صخش بیترت یور ز
گل لصفم ،نار ،تارقف نوتس تلاضع ششکرب دیکأت نار مادق تلاضع ششک تکرحرد .درادرب نیمز
،گنیرتسمه ،وناز ،ن
یم اپ چم و قاس فلخ تلاضع ،یناررسراهچ ماجنا لابند هب هک تسا یناررسراهچ هلضع تیوقت فده ،همتابمچ رد .دشاب
شزرو فاطعنا یاه هتفگ ریذپ
هب هدش تسد یم هدمآ ،رپوه(دیآ 9111
.) (رگنلاا 9119 رد ار تارقف نوتس کرحت رتشیب شیازفا ،)
نیرمت تبسن یروسکلف یاه نیرمت هب
،ناراکمه و رگنلاا(داد ناشن یروسناتسکا یاه 9119
نیرمت ماجنا اب.) یروسکلف یاه
514 فاطعنا و تردق شیازفا ،زمایلیو هب یریذپ
تسد دردرمک هبلاتبم نانز درکلمع و رمک درد دوبهب رد تسا هتسناوت ًلاامتحا هدمآ
یم عومجمرد .دشاب رثؤم نمزم انرب هک درک طابنتسا نینچ ناوت
فاطعنا نازیم شیازفا و تیوقت اب زمایلیو ینیرمت هم یریذپ
کسید یور زا راشف تسا هدش ثعاب نگل و رمک هیحان تلاضع هرهم نوتس یاه
مایپ لاقتنا نازیم نآ لابند هب و اه درد یاه
ب لاتبم نانز رمک درد فیفخت و دوبهب ثعاب رما نیمه ًلاامتحا و تسا هدش هتساک رمک یناتحت تمسق زا نمزم دردرمک ه
تکرش .تسا هدش شهوژپ نیا رد هدننک یم نآ دیدشت ای رمک ینامسج بیسآ بجوم یناور لماوع و ینولام( دندش ناونع دردرمک اب هارمه یگدرسفا ،بارطضا .دنوش
،ناراکمه 0229
) بیسآ دراوم زا یرایسب رد .دراد درف یگدنز تیفیکاب یمیقتسم طابترا دراوم نیا هک ب طوبرم یاه
س ه نوت
یم دردرمک عورش بجوم تارقف و دوش
دعتسم ار درف ،یناور لماوع یم دردرمک زا یشان یناوتان ندش نمزم هب
سیکده( دننک
، 9115 .) نیازا یاهدرکیور، ور یکشزپ
کیسلاک هک
اهنت هب ینامسج لماوع هجوت
،دنتشاد
ًابلاغ رد ندش نمزم یریگشیپ
دردرمک ماکان یم .دندنام یخرب تاعلاطم هک دنداد ناشن هجوت
هب لماوع ناور یتخانش رد یاهدردرمک نامرد داح
رتمک مهم
،دنتسه اما رد یاهدردرمک نامرد نمزم
تیمها یرایسب ،رولیف و نوچورت(دنراد 0222
) نینچمه نایب
هدش تسا هک یارب
یریگولج زا
دردرمک دیاب ود ره هبنج ینامسج و ناور یتخانش نآ ظاحل ،کوداب(. دوش 0226
.) یم رظن هب تاکرح ماجنا دسر
ناور لماوع رب رمک درد نازیم شهاک اب زمایلیو یروسکلف عونتم تلاضع تیوقت نمض و هتشاذگ رثا درف ینهذ و یتخانش
فاطعنا یاقترا و تماقتسا دوبهب ثعاب رمک هیحان تملاس یاقترا و درد فیفخت نمض و هدش رمک هیحان تلاضع یریذپ
مع یگدنز یصخش روما ماجنا تهج نایفارطا زا نتفرگ کمک و نکسم یاهوراد هب زاین نازیم ًلاامتحا تسا هدش ثعاب یمو
شهاک و دنک بسک دوخ ندب زا یبوخ سح کی تسا هدش ثعاب زین یرکف و ینهذ رظنزا دیاش ،رما نیا اب وسمه و هتفای
یگدنز تیفیک تسا هدش ثعاب یلامتحا لماوع نیا عومجم .دبای دوبهب نمزم دردرمک هب لاتبم نانز
هک تسا ندب یکیژولویزیف مسیناکم کی باوخ .دراد ناسنا تملاس رد ییازس هب شقن هک تسا یمهم لماوع زا یکی باوخ تسدزا ناوت یبایزاب ثعاب یم تیلاعف زا یشان یگتسخ عفر و هتفر
یم ناسنا باوخ رد للاتخا هنوگره .دوش ب رجنم دناوت
ه
تلاکشم هعلاطم رد اتسار نیا رد .ددرگ درف ییاراک شهاک و یناور و یمسج
طسوت هک یا ولگوگت
،دش ماجنا ناراکمه و
یبایزرا درد هرمن نیب هک دیدرگ صخشم باوخ ینهذ تیفیکاب هدش
للاتخا و باوخ یهدزاب نازیم ،باوخ تدم ،باوخ ریخأت(
هرمن نیب اما ؛دراد دوجو یرادانعم و تبثم هطبار )باوخ یبایزرا درد
باوخ یاهوراد زا هدافتسا اب هدش یدرکلمع للاتخا و روآ
دشن هدهاشم یرادانعم یگتسبمه هنازور نینچمه
دیدرگ صخشم زین تفرگ تروص ناراکمه و یل طسوت هک یشهوژپ رد
نایاش. دراد طابترا باوخ فیعض تیفیکاب کاندرد لصافم دادعت نینچمه و اپ و هناش ،تشپ لصافم درد هک ک تسا رکذ
ه
هب کاندرد لصافم دادعت لباق روط
تشاد تبثم یگتسبمه باوخ تیفیک لک هرمن اب یهجوت ،ناراکمه و یکدوج زا لقن هب (
0291 .) یم رظن هب همانرب یارجا دیاش .دشاب هتشاد ناور و یمسج تملاس و یگدنز تیفیکاب طابترا رد باوخ تیفیک دسر
یاه
دردرمک دوبهب اب زمایلیو ینیرمت کمک نمزم دردرمک هب لاتبم نانز باوخ تیفیک رب تسا هتسناوت یگدنز تیفیک شیازفا و
هنوگ هب .دشاب هدرک تسا باوخ تیفیک رد رثؤم یساسا یاهروتکاف زا یرکف و ینهذ یگدوسآ و درد شهاک و فیفخت هک یاه
515 فیک دوبهب ثعاب تسا هتسناوت هجیتن نیا هب هجوت اب زمایلیو ینیرمت همانرب هک تکرش دارفا باوخ تی
ا رد هدننک شهوژپ نی
.دوش داد ناشن شهوژپ نیا جیاتن یرامآ توافت باوخ تیفیک و یگدنز تیفیک رد یور هدایپ و زمایلیو ینیرمت هورگ ود نیب
زمایلیو ینیرمت همانرب یراذگ رثا هک تفر یم راظتنا نیا هعلاطم دروم جیاتن هب هجوت اب ،دنچره .درادن دوجو یرادانعم ب
رتشی
رد هدننک تکرش دارفا دیاش .میدش هجیتن نیا هاش ثعاب شهوژپ نیا یارجا رد دوجوم یاه تیدودحم هب هجوت اب یلو دشاب هب زنم رد ار هدش هئارا همانرب شهوژپ رد هدننک تکرش دارفا ندرک اونمه و یزاجم هکبش قیرط زا یریگیپ مغرلاع شهوژپ ش نییعت تدش و بسانم نامز ردو یتسرد توافت دهاش یبرجت هورگ ود نیب تسا هدش ثعاب دوخ نیا و دنا هدادن ماجنا هد
هب تبسن تسا هدوب دعاسم رتهب طیارش و رت تحار یور هدایپ یارجا نوچ دسر یم رظن هب نینچمه .میشابن رادانعم یرامآ لع ،فصو نیا اب .تسا هتفرگ رارق رتهب و رتشیب لابقتسا دروم زمایلیو تاکرح همانرب ی
فیک رتشیب یبسن دوبهب مغر یگدنز تی
هب توافت ،یور هدایپ ینیرمت هورگ رد باوخ تیفیک و هزادنا
هورگ ود نیب رد رادانعم یرامآ توافت دهاش هک تسا هدوبن یا
یم ًلاامتحا .میشاب یبرجت و تسا هدوب مه اب وسمه ابیرقت یگدنز تیفیک رب ینیرمت شور ود یراذگرثا نازیم تفگ ناوت
اک .تسا هدش نمزم دردرمک هب لاتبم نانز اوخ تیفیک و یگدنز تیفیک دوبهب ثعاب هورگ ود ره ردرمک درد ساسحا شه
کیزا باوخ تیفیک دوبهب و یگدنز تیفیک یاقترا دردرمک دوبهب رد ینیرمت شور ود نیا یراذگرثا هب هجوت اب رط
و ،ف
مک یم ،ینیرمت شور ود نیا هدوب هنیزه عماج هب ناوت
دردرمک هب لاتبم نانز یارب ار ینیرمت شور ود نیا هدافتسا فده ه
یم فده هعماج یارب شور زا هدافتسا دردرمک دوبهب رد هدایپ رتهب یراذگرثا هب هجوت اب ،نینچمه .درک هیصوت نمزم ناوت
د
.دریگ رارق دیکأت دروم عبانم : ( .یلعملاغ 9یمساق 9لارام 9ینیما 9111
یرمت ریثات هسیاقم .) درد رمک هب لاتبم نانز یگدنز تیفیک رب ستلایپ و لساراب تان
نمزم یملع همانلصف.
- .یشخبناوتو یکشزپاریپ مولع یشهوژپ
( .دازرف ،ینادرم .هناسفا ،روپ کلم .یضترم ،ناقهد 9116
شهاک رد یور هدایپ و مایلیو یشزرو تانیرمت ماجناریثات هسیاقم )
رد کیتامورت ریغ یاه دردرمک هرود .ناریا راک تملاس همانهام .ناراتسرپ
91 هرامش ، 7 .
( .دازرف ،ینادرم .هناسفا ،روپ کلم .یضترم ،ناقهد 9116
شهاک رد یور هدایپ و مایلیو یشزرو تانیرمت ماجناریثات هسیاقم )
هرود .ناریا راک تملاس همانهام .ناراتسرپ رد کیتامورت ریغ یاه دردرمک 91
هرامش ، 7 .
میهف 9یئاضر (.یهلادبع هیقف دمحا و ه
9118 .)
،ناملعم یگدنز تیفیک دوبهب رد یندب تیلاعف و شزرو شقن یسررب نیمجنپ
.نیداینب نونف و مولع جیورت و هعسوت نمجنا ،نارهت ،ناریا یسرد یزیر همانرب رد نیون یاه شهوژپ یلم شیامه
( .زانهم ،یناهفصا یورم .ردان ،روپهرف 9186
تافارحنا یسررب .) حلاصا رب ینامرد شزرو شقن و نمزم درد رمک زا یشان رچساپ
هرود ،نارهت یکشزپ مولع هاگشناد ،یکشزپ هدکشناد هلجم ،نآ 67
هرامش ، 0 هحفص ، 61 - 55 .
(.دیحو یبیدات ،امیش یمرک 9115
بآ تانیرمت ریثأت .) نانز یگدنز تیفیک و یناتحت مادنا تردق رب یزوکج نودب و اب ینامرد
س . دنملاس .یسانشدنملا
0 ( 1 : ) 00 - 17
516 ( هیسآ ،یماما .زانهم ،یناهفصا یورم 9115
تابث تانیرمت رثا ) تیفیک ،درد تدش رب )یسیئوس پوت( رادیاپان حطس رب یزکرم
هرامش ،یشزرو یشخبناوت رد شهوژپ .کیتاپویدیا نمزمدردرمک هب لاتبم نانز هنت تلاضع تماقتسا و یگدنز 91
.
،زانهب یکلم ،یلع ینافلی ( .ارهز یسییر
9118 هار یاهرتماراپ و یناوتان ،درد رب بآ رد )نتفر هار(نیرمت رثا .) نانز رد نتفر
.یروانف و یشزرو بط رد شهوژپ هیرشن .نمزم دردرمک هب لاتبم 95
( 98 : ) 75 - 65 .
( .هنازرف 9یمدنگ 9هیضرم 9یناگچرک یراتخم 9یلع 9ینافلی 9115
ن ،درد رب بآ رد ینامرد نیرمت رثا .) و رادیاپ لداعت ،یناوتا
یککشک درد موردنس هب لاتبم نانز یگدنز تیفیک -
ینار روپاش یدنج یکشزپ یملع هلجم. , 17(3), 265-276. doi:
10.22118/jsmj.2018.73410 Bhutani S, Cooper JA.(2020). COVID-19-Related Home Confinement in Adults: Weight Gain Risks and
Opportunities. Obesity (Silver Spring). 28(9):1576-7.
Bogduk N.(2006). Psychology and low back pain. International Journal of Osteopathic Medicine. 9(2): 49-53.
Buysse, D. J., Reynolds Iii, C. F., Monk, T. H., Berman, S. R., & Kupfer, D. J. (1989). The Pittsburgh sleeps quality index: A new instrument for psychiatric practice and research. Psychiatry Research, 28(2), 193- 213.
Chen P, Mao L, Nassis GP, Harmer P, Ainsworth BE, Li F. (2020). Coronavirus disease (COVID-19): The need to maintain regular physical activity while taking precautions. Journal of sport and health science.
9(2):103-4.
Deyo RA, Rainville J, Kent DL.(1992). What can the history and physical examination tell us about low back pain? JAMA. .268(6):760-5.
Du H, Bennett D, Li L, Whitlock G, Guo Y, Collins R, et al.(2013). Physical activity and sedentary leisure time and their associations with BMI, waist circumference, and percentage body fat in 0.5 million adults: the China Kadoorie Biobank study. The American journal of clinical nutrition. 97(3):48796.
Dworkin RH, Turk DC, Revicki DA, Harding G, Coyne KS, Peirce-Sandner S, et al.(2009). Developmentand initial validation of an expanded and revised version of the Short-form McGillPainQuestionnaire (SF- MPQ-2). Pain .144:35-42.
Elnaggar IM, Nordin M, Sheikhzadeh A.(1991). Parnianpour M, Kahanovitz N. Effects of spinal flexion and extension exercises on low-back pain and spinal mobility in chronic mechanical low-back pain patients.
Spine. 16(8):967-72.
Guyton AC, Hall JE.(2006). Muscle blood flow and cardiac output during exercise, coronary circulation, and ischemic heart disease. Textbook of medical physiology, 11th ed, Philadelphia, Saunders. P: 246-57.
Hayden JA, van Tulder MW, Malmivaara AV, Koes BW. (2005). Meta-analysis: exercise therapy for nonspecific low back pain. Ann Intern Med. 142(9): 765-75.
Hodgkiss A. (1997). Rediscovering the psychopathology of chronic pain. J Psychosom Res. 42(3): 221-4.
Hooper P.( 1999). Whatever happened to Williams' flexion exercises. Dynamic chiropractic. 17(1):26-30.
Keshavarz Akhlaghi A-A. (2009).Ghalebandi MF. Sleep Quality and Its Correlation with General Health in Preuniversity Students of Karaj, Iran. IJPBS. 3(1):44-9.
Kryger MH, Roth T, Dement WC. (2005). Principles and Practice of Sleep Medicine. 4th ed. Philadelphia, PA:
Elsevier/Saunders.
Leger D, Poursain B, Neubauer D, Uchiyama M. (2008).An international survey of sleeping problems in the general population. Curr Med Res Opin. 24(1):307-.71
Rainville J, Hartigan C, Martinez E, Limke J, Jouve C, Finno M.(2004). Exercise as a treatment for chronic low back pain. Spine J .4(1):106-15.
517 Shields RK, Heiss DG.(1997). An electromyographic comparison of abdominal muscle synergies during curl
and double straight leg lowering exercises with control of the pelvic position. Spine. 22(16):1873-9.
Shnayderman I, Katz-Leurer M.(2013). An aerobic walking program versus muscle strengthening program for chronic low back pain: a randomized controlled trial. Clin Rehabil. 27(3):207-14.
Truchon M, Fillion L. (2000). Biopsychosocial determinants of chronic disability and low back pain: a review.
Journal of Occupational Rehabilitation. 10(2): 117-42.
