ؼلاو ضز یتٛص ضٚز ظا فدٙؾ زطثضبو تصطف :یئبیضز تبثٛؾض یسٙث
ِبچ ٚ بٞ
ف بٞ
یئٛىٕیؾ یطیٔا بيطیّػ
*
ضبیك٘از طٌ
ٜٚ
یؾسٟٙٔ
طثٝكم٘
،یضاز از سىك٘
ٜ یٙف یؾسٟٙٔ
، از بٍك٘
ٜ ا بٟفن
ٖ
زفبیضز دیضبس
ِٝبمٔ
: 26 / 02 / 1392 دیضبس :ِٝبمٔ ـطیصد 09
/ 12 / 1392
ٜسیىچ
ٛن ضٚز ظا فؼٙؾ
َٚاسشٔ ظا یىی ٝث یس ـٚض ٗیطس
ؼلاو زٟػ بٞ
1یسٙث
ٝ٘بذزٚض ٚ بٞبیضز طشؿث ا ٜسق ُیسجس بٞ
طـث ٜٚلاـػ ـٚض ٗـیا .زـؾ
ٙیعٞ ٝىٙیا
ٝ ی
ٕٝ٘ٛ٘ ْٛؾطٔ ـٚض بث ٝؿیبمٔ ضز یطشٕو یٔ زضاز بیضز طشؿث ظا یضازطث
ٝشؾٛید ربػلاَا س٘اٛس ث ْبٕس ظا یا
ٓٞاطف بیضز طشؿ .زظبـؾ
َبٍٙیؾ ظا ٜزبفشؾا یبٞ
ٝث یئٛسطد سٙچ ٚ هس یبٞضس٘بؾٛوا لاـو زٟػ اضبو ـٚض هی ٖاٛٙػ
ؼ ٝـ٘بذزٚض ٚ یئبـیضز ربثٛـؾض یسـٙث زضٛـٔ یا
یٔ ضاطل یثبیظضا
ًبٕٔٛػ ـٚض ٗیا ضز .زطیٌ
َبٍٙیؾ ُىق ٚ رسق
ٝث یشكٌطث یسٛن یبٞ
ٜزبفشـؾا زضٛـٔ ٜسـٙٙو ٗیـیؼس یبـٞطشٔاضبد ٖاٛـٙػ
طل ضا یٔ
یا ظا ٜزبفشؾا یلابث ُیؿ٘بشد .س٘طیٌ
ٖاظضا ـٚض هـی ـٚض ٗ ٖآ ظا .زاز سـٞاٛذ ٝـئاضا اض طـس
ٍـؾٛس ٜسـق زـقازطث ربـػلاَا ٝـو بـػ
ـٚض ظا ٜزبفشؾا بث ،زضاز یئلابث عیٛ٘ بٞضس٘بؾٛوا لاَا عٛ٘ ٗیا بث زضٛذطث ٜٛح٘ یيبیض یبٞضاعثا ٚ یضبٔآ یبٞ
یـٔ ضاطـل یؾضطث زضٛٔ ربػ .زطـیٌ
ٝث
ٙٔ ب٘ زٛیل بث ربؼثطٔ ٗیطشٕو ـٚض ٕٝ٘ٛ٘ ٖاٛٙػ یف
طشٔاضبد زضٚآطث زٟػ ضاس٘اطو ٚ
ٓشؿیؾ ضز غیظٛس غثاٛس یبٞ
ـٚض ٚ یئٛـسطد سـٙچ یبـٞ
ٝفِٛٔ عیِب٘آ
ٓشؿیؾ ضز یّنا یبٞ
ٝـٕ٘ٛ٘ .زـؾا ٜزبفشـؾا ُـثبل یئٛـسطد هـس یبٞ
ٜسـق زـقازطث ربـػلاَا ظا یئبـٞ
یبٞضس٘بـؾٛوا ٍـؾٛس
هس
ٚ سٙچ یٔ ـظازطد یئٛسطد ؼلاو غیبش٘ ٚ ززطٌ
سٞاٛذ ٝئاضا ّٝنبح یسٙث .سیزطٌ
زنطف فِبچ ٚ بٞ
ـٚض یبٞ
زضٛـٔ ٜسـق ٜزبفشـؾا یبٞ
یٔ ضاطل یثبیظضا .زطیٌ
ّو ی س
ٜغاٚ
بٞ
: ؼلاو ،یئٛتطپ سٙچ ٚ هت ضس٘بؾٛوا
ٝفِٛٔ عیِب٘آ ـٚض ،یئبیضز تبثٛؾض یسٙث یّصا یبٞ
: ٜسٙٙو ٝجسبىٔ ٜسٙؿیٛ٘* یئٛىٕیؾ یطیٔا بيطیّػ
، یشؿدسو ،تیطػضاعٞ ٖبثبیذ ،ٖبٟفنا 73441
- 81746 :ٗفّس 37934098 - 031 Email: [email protected]
یناك م تاعلاطا يروانف یسدنهم یشهوپژ یملع يهرشن
لاس
ٍد ُراوش ،م
،مٍد ىاتستات 0656
Vol.2, No.2, Summer 2014 60
- 56
1 -
ٝٔسمٔ
ضز زٛػٛٔ غثبٙٔ ظا ٜزبفشؾا ٝث ظبی٘
ؼٛ٘بـیلا ٚ بٞبیضز بـٞ
زؾاٛذضز ٝث طؼٙٔ
ث یزسؼشٔ یبٞ
ٝیٟس یاط ی
ٝكم٘
یبٞ
شــكٌ یــؾٛ٘بیلا ٝ
ٝــكم٘ ٗــیا .زــؾا زــؾا ٗــىٕٔ بــٞ
ُٔبق یؾسٙٞ ربػلاَا سـقبث بـٞبیضز یـىیعیف حُؾ ظا
ٝث ٝو ـٔ ٝـٕ٘ٛ٘ ٖاٛـٙػ ی
رضبـچ ٝـث ٖاٛـس یئبـیضز یبـٞ
ٜضبقا
ًبؾبؾا بٟ٘آ .زطو كٕػ
ٜظاس٘ا یبٞ
ٍـؾٛس ٜسق یطیٌ
یٔ ٖبك٘ اض بٞضس٘بؾٛوا یٌظاسـ٘ا َٛـنا .سـٙٞز
كـٕػ یط
طث بٞضس٘بؾٛوا ٍؾٛس هـی زـكٌطث ٚ زـفض ٖبٔظ یبٙجٔ
ؽِبد ؽ٘اطس ٍؾٛس ٝو زؾا یسٛن ٍؾٛس ،َبؾضا طؾٛیز
ؽ٘اطــس ٍــؾٛس ٚ ؽىؼٙــٔ بــیضز طشــؿث
ًازســؼٔ طــؾٛیز
زفبیضز یٔ
َبٍٙیـؾ َبؾضا ٖبٔظ ٖزٛث مركٔ بث .ززطٌ
ةآ ضز رٛـن ضبـكش٘ا زػطـؾ ٖزٛـث ْٛـّؼٔ ٗیٙچٕٞ ٚ یــٔ
ــ٘ا اض كــٕػ ٖاٛــس ــٕ٘ یطیٌظاس
كــٕػ .زٛ
یبــٞ
یطیٌظاس٘ا یٔ اض ٜسق
طث ٖاٛس یسبحُـؿٔ زیؼلٛٔ تؿح
زقازطث ٌبم٘
ٝـكم٘ بـس زٛـٕ٘ ٓیؾطس ٜسق كـٕػ ی
یثبـی
كٕػ رضبچ(
ٝـكم٘ ٗـیا ٗیاطثبـٙث .ززطـٌ ُـنبح )یثبـی
یٔ ٖبك٘ اض بیضز طشؿث یفاطٌٛدٛس ربػلاَا .سٞز
ٜظٛح طشؿث ظا طشكیث ربػلاَا تؿو طـٍیز ظا یـثآ یبـٞ
ضز طكث یبٞظبی٘
ٜزٛث ضاٚزا ْبٕس ـٚض .زؾا
یٕیسـل یبٞ
ا ربػلاَا تؿو یاطث ٝـث زٚسـحٔ بـیضز فـو ربثٛـؾض ظ
ٕٝ٘ٛ٘
ًبؼُل ٝو زٛث ٓیمشؿٔ یضازطث
ٝٙیعٞ
ضز یزبـیظ یبٞ
زــقازطث
، یشــكو ٖٛــچ یــنبذ راعــیٟؼس ٚ بــٞ
اض
تَّ
یٔ
ٜظاسـ٘ا ٝـث ظبـی٘ ٚ زطو ٚ رسـٔ ی٘لاٛـَ یطـیٌ
ؽــد ـظازطــد یبــٞ
ظطد زــقاز زــٕح ـٚض ٗــیا .
بــٟٙس
ٔ ی زؿ٘اٛس
ٝمُٙٔ ٖبٕٞ ظا اض یسبـػلاَا ٜسق زقازطث ی
ٓٞاطف .سٙو
ٝث ضبجػ بـیضز فـو ظا یـٕظػا زٕؿل طٍیز ر
ٓٞ
یلبث ٝشذبٙقب٘ ٖبٙچ یـٔ
سـ٘بٔ
= 1
<
ؽـىػ . ـی یضازطـث ب
ٜاض ییٛئسیٚ طیٚبهس ظا ٜزبفشؾا ُـح
یبـٞ
یاطـث یطـٍیز
ُــح ضاعثا ٗــیا بــٔا ســ٘زٛث ّٝئــؿٔ ٗــیا بــٞ
ــٙٞ
یاطــث ظٛ
ٝــیٟس ٜســك٘ طــیٌاطف ٝــكم٘
ســ٘ا
= 2
<
ضٚز ظا فؼٙــؾ .
ٜضاٛٞبٔ
ٓـو كَبـٙٔ ضز بٟٙس عی٘ یا زـؾا ٗـىٕٔ كـٕػ
ُثبل ٜزبفشـؾا سـقبث
= 3
<
یاطـث تـؾبٙٔ ـٚض ٝـؼیش٘ ضز .
ا علاــَا
ٓشــؿیؾ ظا ٜزبفشــؾا بــیضز فــو حُٛــؾ ظ یبــٞ
یٔ یسٛن ضٚز ظا فؼٙؾ .سقبث
بٞضس٘بــؾٛوا ٍــؾٛس یؼیــؾٚ ربــػلاَا ٓــؼح ٜظٚطــٔا
ُــثبل یــٔ زــقازطث ــقبث
ظا ٜزبفشــؾا َبــظٔ یاطــث .س
ْبٕس ظا ٝشؾٛید فقٛد ٖبىٔا یئٛسطد سٙچ یبٞضس٘بؾٛوا
ٓٞاطف اض بیضز طشؿث یٔ
زـؾا ٗـىٕٔ ٝـو یِاٛئـؾ .زظبؾ
خض ؼلاو یاطث ربػلاَا ٗیا بیآ ٝو زؾا ٗیا سٞز یسٙث
یئبــیضز ربثٛــؾض دــؾبد زــؾا ٜزبفشــؾا ُــثبل عــی٘
ٗیا زبفشـؾا ٝـو اطـچ زـؾا زـجظٔ َاٛئؾ ٚ رسـق ظا ٜ
ىق
ُ ربـػلاَا ُٔبح زمیمح ضز ٜسق زفبیضز َبٍٙیؾ
ؼلاـو ضٛـظٙٔ ٝث یسیفٔ
یئبـیضز ربثٛـؾض عٛـ٘ یسـٙث
یٔ
رٚبـفس طٍیز ةٛؾض ٝث یثٛؾض ظا ربػلاَا ٗیا .سقبث رٚبفس ٗیا ٚ زقاز سٞاٛذ ؼلاـو زٟػ یضاعثا بٞ
یسـٙث
.زٛث سٙٞاٛذ ـٚض طث یضٚطٔ ِٝبمٔ ٗیا ضز
یظٚطـٔا یبـٞ
ؼلاو بث یئبیضز ربثٛؾض یسٙث ظا ٜزبفشؾا
َبٍٙیـؾ یبـٞ
یبٞضس٘بؾٛوا یئٛسطد سٙچ ٚ هس
ٗـیا ٝث .زقاز ٓیٞاٛذ
غـــػاطٔ ضز ٜســـق ٝـــئاضا یبٟـــقٚض ضٛـــظٙٔ
= 1،2،3
<
زضٛٔ
ٜزبفشؾا یٔ ضاطل زطیٌ
ٍـؾٛس طـذآ غـػطٔ ٚز ٝو ،
ٝـث طشـكیث ٝـِبمٔ ٗیا ٗیاطثبٙث .زؾا ٜسیزطٌ ٝئاضا فِٛٔ
ٖآ زطثضبــو ٚ ٝــشذازطد ـٚض ٚز ٗــیا یــفطؼٔ
یٚض اض بــٞ
ز ٝـــو ،یســـیسػ یبـــٞبشی یبٞضس٘بـــؾٛوا ٍـــؾٛس
هس
ٚ سٙچ یئٛسطد ث ٝ٘بذزٚض ٚ بیضز ضز
ٝ
ٜسٔآ زؾز ،زؾا
اضا سـٞاٛذ ٝئ ظا ٜزبفشـؾا ٚ طشـكیث ربـیئعػ یاطـث .زطـو
َٛٔطف ٚ ٍثاٚض غـػاطٔ ٝث سٕٙللاػ ٜسٙ٘اٛذ َٝٛثطٔ یبٞ
.سیبٕ٘ ٝؼػاطٔ طوصِا قٛف 2 - ؼلاو ضز بٞضس٘بؾٛوا ظا ٜزبفتؾا تبثٛؾض یسٙث
2 - 1 - یئٛتطپ هت یبٞضس٘بؾٛوا
ٝٙیعٞ ضز یئٛسطد هس یبٞضس٘بؾٛوا ظا ٜزبفشؾا زیٕٞا ی
عــیٟؼس ٗــیا ٗیئبــد یبٞضس٘بــؾٛوا بــث ٝــؿیبمٔ ضز را
سٙچ یٔ یئٛسطد ؽِبـد ُیبـؾٚ ٗیا .سقبث
بـث یسٛـن یبـٞ
یـٔ َبـؾضا بـیضز طشـؿث ٝث ٜبسٛو ؽِبد ََٛ
ضاز ـ٘
بـث ٚ س
ٚ یسٛـن ؽِبـد ٗـیا زـكٌطث ٚ زـفض ٖبٔظ یطیٌظاس٘ا
ٔ یٔ ةآ ضز رٛن ضبكش٘ا زػطؾ ٖزٛث مرك كٕػ ٖاٛس
طشؿث ـث ؽذؾ ربػلاَا ٗیا .زٕٛ٘ یطیٌظاس٘ا اض
ٝ رضٛـن
كٕػ )رضبچ( ٝكم٘ هی ٌبـم٘ ربـهشرٔ تـؿح طث یثبی
یٔ ٓیؾطس .ززطٌ
ُىق 1
ٜٛح٘
اض ـٚض ٗیا ظا ٜزبفشؾا ی
یــٔ ٖبــك٘
.ســٞز ُىــق ضز ٜســق ٜزاز فیبــٕ٘ هــید
ٝظحِ
ی زفبیضز یـٔ ٖبـك٘ اض َبٍٙیؾ ز
.سـٞ
ٗیـٙچٕٞ
ث
ٝ
َبٍٙیؾ ُىق ٝىٙیا ُٝؾاٚ
عٛـ٘ هـی ظا یشفبیضز یبٞ
رٚبـفس ٗـیا ،زـؾا رٚبـفشٔ طـٍیز ةٛؾض ٝث ةٛؾض بـٞ
یٔ هٕو
ٛشث بس سٙو ؼلاـو اض ربثٛـؾض ٖا
.زٛـٕ٘ یسـٙث
ٝث یٔ َبظٔ ٖاٛٙػ اض ربثٛؾض ٖاٛس
ٝ٘از ِبحِ ظا ٝـث یسٙث
عیض ربثٛؾض زقضز بی ٚ ٝ٘از
ُىـق .زٛـٕ٘ ٓیـؿمس ٝ٘از 2
یؾ ُىق فـّشرٔ ةٛـؾض عٛ٘ ٝؾ یاطث اض یشفبیضز َبٍٙ
یٔ ٖبك٘
.سٞز ؼلاـو زـٟػ یـثطؼس ـٚض هی ظا ِٝبمٔ ٗیا ضز یسـٙث
ٌٛـــثطٔ ربـــػلاَا ٝؼـــقا هـــس یبٞضس٘بـــؾٛوا ٝـــث
ٜزبفشؾا ق سٞاٛذ
=س 5 .<
عاطرشـؾا طـث یـٙشجٔ ـٚض ٗیا
هركٔ ظا یًؼث
ٝ یبٞ
یٔ یشفبیضز َبٍٙیؾ ُىق .سـقبث
ٗیا ُٔبق ربهركٔ
1 ،ُو یغط٘ا ) 2
) ٚ ،ی٘بـٔظ ٜطشؿٌ
3 یٔ ٜسق زفبیضز َبٍٙیؾ یٍِٛچ ) ضز ُو یغط٘ا .سقبث
غـــلاٚ
ضاســـمٔ
ِبٍٙیـــؾ ٝـــو زـــؾا ی
ٝـــظحِ ظا ی
زفبیضز
َبٍٙیؾ ٝـظحِ ٗیطـذآ بـس َبٍٙیـؾ ٖآ ٝـو یا
ضس٘بؾٛوا ٍؾٛس زفبیضز
یٔ
یـٔ ٝجـؾبحٔ ،ززطـٌ
.زٛـق
ٖآ زمیمح ضز یـٙحٙٔ طیظ زحبؿٔ
یشفبـیضز َبٍٙیـؾ
.زــؾا
ٜطشــؿٌ
ی ی٘بــٔظ
ٌٛــثطٔ
بــی ٚ عــوطٕس ٝــث
فٙواطد َبٍٙیؾ ٍـؾٛشٔ ضاسمٔ َٛح یـٔ
یاطـث .سـقبث
سـقبث ٜبـسٛو َبٍٙیـؾ زفبیضز ُو ٖبٔظ رسٔ طٌا َبظٔ
یٌسیـكو ٖاعیٔ یٍِٛچ .سق سٞاٛذ هچٛو زیٕو ٗیا یٔ ٖبك٘ اض زؾاض زٕؾ ٝث یشفبیضز َبٍٙیؾ ٗـیا .سـٞز
ٝث ربهركٔ
غػطٔ ٍؾٛس یطٍیز ربهركٔ ٜاطٕٞ
= 5
<
ضز .زؾا ٜسق ٝئاضا بٟٙس ِٝبمٔ ٗیا
ٝهركٔ ٝؾ ٗیا ظا ی
ٜزبفشؾا یضبٔآ یٔ
ٝث .ززطٌ
ُٝؾاٚ
ٗیا ی َبٍٙیـؾ ٝو بـٞ
ٝهركٔ سٙشؿٞ لابث عیٛ٘ وطؼٔ ضز ٜسـق ٝجـؾبحٔ یبٞ
ی٘
ٝث .زقاز سٙٞاٛذ یزبیظ راطییغس ع هـی زـّػ ٗیـٕٞ
ٍؾٛشٔ
ٝهركٔ یٚض یطیٌ
َبٍٙیـؾ یبٞ
یِاٛـشٔ یبـٞ
یٔ رضٛن ػبث یطیٌ ٍؾٛشٔ ٗیا .زطیصد
ٞبـو ض عیٛـ٘ ف
ٝـــهركٔ
ٝجـــؾبحٔ یبـــٞ
ٜســـق
ًبـــشؼیش٘ ٚ ضـــػبث
فیاعفا ؼلاو رضسل .سیزطٌ سٞاٛذ یسٙث
ٝـهركٔ زاسـؼس ٝـو ٗـیا زـّػ ٝـث سؼث ّٝحطٔ ضز یبـٞ
ٜسق ٜزبفشؾا زؾا ٗىٕٔ
زبیظ ؼلاو ٖبىٔا ،سقبث یسـٙث
یٔ ٗىٕٔب٘ بٟ٘آ ززطٌ
.
ٝهركٔ ٗیا زّػ ٗیٕٞ ٝث اض بـٞ
ٝث
ٝفِٛٔ عیِب٘آ ـٚض یزٚضٚ ٖاٛٙػ ا یبـٞ
یّـن (1
) PCA
= 6
<
یــٔ ضاطــل ٜزبفشــؾا زضٛــٔ
.ٓیــٞز زــِبح ٗــیا ضز
ٗـــیا
ٝـــهركٔ
بـــٞ
ٝـــث 2 بـــی ٚ 3
ٔ ؤ
ٝـــفِ
ی یّـــنا
ُیّمس
ٔ ی ؤٔ .سٙثبی
ٝفِ
یّـنا یبٞ
یطیصـدطییغس طظواسـح
ٗیا
ٝهركٔ
بٞ
اض یٔ فیبٕ٘
سٙٞز ضز . زمیمح ظا یكرث
طف ضز ربــػلاَا آ
ٔ عیِبــ٘آ ســٙی ؤ
ٝــفِ
بــٞ
ٗیــث ظا یّــنا ی
یٔ
ٝث بٔا .زٚض طٞ
ح ب ٍؾٛس ربػلاَا ٗیا ٓظػا زٕؿل َ
ٔ ؤ
ٝفِ
ٔ ٖبیث یّنا یبٞ
ی
ٌ .ززط
ٔ ؤ
ٝفِ
ٝث ؽذؾ یّنا یبٞ
ـٚض یزٚضٚ ٖاٛـٙػ عـٙیٕیو
2
ؼلاو زٟػ یـٔ ٜزبفشؾا یسٙث
زٛـق
= 7
<
ـٚض ٗـیا ضز .
ث ربػلاَا
ٝ
ٌٝ٘ٛ
ؼلاو یا یٔ یسٙث
ّٝـنبف ٝـو سـ٘زطٌ
ی
ســقبث ٗــىٕٔ ُلاســح ؼلاــو هــی ضز ٌبــم٘ ٗیــث
، بــٔا
ّٝنبف ی ؼلاو ٗیث ربـػلاَا .سـقبث ٗـىٕٔ طظواسـح بٞ
ؼلاو ٌبـم٘ ربـهشرٔ تـؿح طـث زیبٟ٘ ضز ٜسق یسٙث
یٔ ٓیؾطس ؼلاو ٝكم٘ ٝو ززطٌ
یـٔ ٜسیٔب٘ یسٙث .زٛـق
ؼلاو ث یبٞ
ٝ ربـهركٔ یاضاز ـٚض ٗـیا ظا ٜسٔآ زؾز
یـٔ ٝثبكٔ یسٛن ٖآ ٝـث طَبـذ ٗیـٕٞ ٝـث ٚ سٙـقبث
بـٞ
ؼلاو یٔ قلاَا یسٛن یبٞ
ؼلاو ٗیا .ززطٌ
ٌبـجسضا بٞ
ث یعیف لاٛذ ب
ٝ٘از ُىق ٚ ٜظاس٘ا ُظٔ ربثٛؾض یى یسـٙث
.زضاز ربثٛؾض ؽٙػ عٛ٘ ٗیٙچٕٞ ٚ 2 - 2 - ا سٙچ یبٞضس٘بؾٛو یئٛتطپ
ســٙچ یبٞضس٘بــؾٛوا یئٛسطد
(3
ٓشــؿیؾ )MBES
ییبــٞ
ٝیٟس یاطث سٙشؿٞ
ی طـث زٕٛػ اض یًیطػ عاٛٔا ٝو ٝكم٘
ظا یؼیـؾٚ حُـؾ ٚ ٜزٛـٕ٘ َبؾضا یشكو زوطح زاسشٔا ازطث اض بیضز فو یٔ زق
ٗیا زیّثبل راعیٟؼس ٗیا .سٙیبٕ٘
ٝــو ســ٘ضاز اض 100
اض ٝــؼِبُٔ زضٛــٔ ٝــمُٙٔ ســنضز
فقٛد ـث ٗیاطثبـٙث .سٙٞز
ٝ َبٍٙیـؾ هـی َبـؾضا یبـػ
،
ٝشقض
َبٍٙیؾ ظا یا بٞ
ٝیٚاظ ٓئبل زاسشٔا بث ْاسو طٞ ٝو یا
یٔ
یٔ َبؾضا س٘ظبؾ زطٌ
ٜظاس٘ا بث .ز ٚ ُـیبٔ ُناٛف یطیٌ
یٔ ٝیٚاظ ٖزٛث مركٔ
ػ ٖاٛس َبٍٙیـؾ طـٞ یاطث اض كٕ
1 Principal component analysis 2 K-means
3 multi-beam echo-sounder
.زٕٛ٘ ٝجؾبحٔ
ُىق 1 َبٍٙیؾ ٖاٛت ٓئبل ضٛحٔ ٚ َبٍٙیؾ طیؾ ٖبٔظ یمفا ضٛحٔ .ضس٘بؾٛوا ظؾٛت ٜسق تفبیضز َبٍٙیؾ ظا یػٛ٘ َبثٔ هی :
یٔ ٖبك٘ اض یتفبیضز .سٞز
ُىق 2 : یٚض ضس٘بؾٛوا ظؾٛت ٜسق تفبیضز َبٍٙیؾ 3
ث فّترٔ ةٛؾض عٛ٘
ٝ ( ٝؾبٔ ٌُ تضٛص ؾبٔ ،)sM
ٝ S ( ،) ٚ ٝؾبٔ ٗق
sG( .)
ٝو یّٔاٛػ ظا یىی بـیضز فـو ظا یشـكٌطث عٛٔ رسق
اض
یٔ ضاطل طیطأس زحس سٞز
ٝیٚاظ ی یللاس طشـؿث بث َبٍٙیؾ
یٔ بیضز ٗیاطثبٙث .سقبث ٜبٍشـؾز ٍـؾٛس یسبحیحهس
یبـٞ
سـٙچ رضٛـن راسٞبــكٔ ٗــیا ٝــث یئٛسطد یــٔ
بــس زطیصــد
ٗــیا ٝــیٚاظ یٍشــؿثاٚ
ـٚض .ززطــٌ فصــح یا بــٞ
ی ی اطث
ی زضاز زٛػٚ ربحیحهس ٗیا َبٕػا
؛
ٝث بـث َبـظٔ ضَٛ
رطجٔلا ٖٛ٘بل ظا ٜزبفشؾا یٔ1
یشـكٌطث عٛٔ رسق ٖاٛس
1 Lamberts law
حیحهس اض س .زٕٛ٘
حیحـهس َبـٕػا ظا سـؼث ٝـو یطیٚبـه
ٝث زؾز یٔ
ظا ُنبح طیٚبهس بث سٙیآ ضب٘ٛـؾ ٗىـؾا سیبـؾ
SSS1
ُثبل یـٔ ٝكم٘ ٗیا ٚ سٙشؿٞ ٝؿیبمٔ
یاطـث سـ٘اٛس
ؼلاو بفشؾا زضٛٔ یسٙث ـییغس یفطَ ظا .زطیٌ ضاطل ٜز
راط
یٔ ٝیٚاظ ٝث زجؿ٘ یشكٌطث عٛٔ
ؼلاـو ضز سـ٘اٛس یسـٙث
فـو ربثٛؾض عاٛ٘ا ُىـكٔ بـٔا زٛـق غـلاٚ سـیفٔ بـیضز
ٗیا ضاٛ٘ هی ََٛ ضز ربثٛؾض عٛ٘ طٌا ٝو زؾا ٖآ ـٚض
یٕ٘ سقبث رٚبفشٔ
اظ راطـییغس ٗیث ٖاٛس
ٚ ٝـی رٚبـفس ٚ یا
.سق ُئبل هیىفس ربثٛؾض عٛ٘ ضز یؼلاٚ
ٚض
ٗیا ضز ٝو یق یٔ ضاطل ٜزبفشؾا زضٛٔ بػ
زؾا ٖآ زطیٌ
ٓٞ بٞبشیز ٝو
ٝیٚاظ یٍشؿثاٚ ٗیا ُٔبق ٖبٙچ سٙـقبث یا
.
ٝث بٔا فض ظا ٜزبفشـؾا یبـػ ٝـیٚاظ ضبـش
،یشـكٌطث عٛـٔ یا
ٜظاس٘ا
ٝیٚاظ هی ضز یطیٌ
ی ؼلاو یبٙجٔ اض لبذ یسـٙث
یـٔ ضاطـل ــٞ .ٓیـٞز
ـٚض هــی ٝـئاضا فـرث ٗـیا ظا فس
ؼلاو شـؾا بـث یسٙث ٝـیٚاظ هـی ضز راسٞبـكٔ ظا ٜزبف
ی
یٔ مركٔ
سقبث غػاطٔ ٝث زٛق عٛػض(
= 1،3
<
) .
طـث ٜٚلاػ ٝـیٚاظ یٍشـؿثاٚ
یا ، ٝـٙٔاز ٚ رسـق عاٛـٔا ی
لاٛـذ ٚ زـیٞبٔ ٝـث ٝشـؿثاٚ بٞضس٘بـؾٛوا ضز یشكٌطث ضز ربـػلاَا ٗیا ٗیاطثبٙث .زؾبیضز فو ربثٛؾض یىیعیف ؼلاو یٔ غلاٚ سیفٔ یسٙث ةآ یاطث .س٘ٛق
و كٕػ یبٞ
،ٓ
سٙچ یبٞضس٘بؾٛوا ؽ٘بوطف بث یئٛسطد
سـٙچ سـح ضز ییبٞ
.زؾا عبیشحا )لابث ؽ٘بوطف( عسطّٞٛیو ٝو زؾا ٗیا زّػ
ؽ٘بــوطف
ٝــث یسٛــن یلابــث یبــٞ
ٍیــحٔ ةصــػ رســق
یٔ
ؽ٘بوطف ٗیا ظا بٟٙس ٚ س٘زطٌ
كـٕػ ٓـو كَبٙٔ ضز بٞ
یٔ
.زٕٛ٘ ٜزبفشؾا ٖاٛس َبٍٙیـؾ ٗیا
بـٞ
یـٔ بـٟٙس سـ٘اٛس
لاَا ٚ یحُــــؾ ربــــػلاَا یسبــــػ
بــــس اض كــــٕػ
سٙچ یش٘بؾ طشٔ
ی ؽِبـد َٛـَ .زظبـؾ ٓٞاطـف ربثٛـؾض
زٚسـح عٛـٔ َبـؾضا غـلٛٔ ضز ٜزبفشؾا زضٛٔ یسٛن 0.1
ٚطىیٔ
یٔ ٝی٘بط .سقبث
َبٍٙیؾ رسق ٝـث بـٞ
یاضاز یفزبـهس یبـٞطیغشٔ ٖاٛـٙػ
یـٔ یـفّشرٔ َبٕشحا غیظٛس غثاٛس ٝـّٕػ ظا ٝـو ،سٙـقبث
یــٔ
ــػٛس بــث .زطــو ٜضبــقا یئبــٕ٘ غــیظٛس ٝــث ٖاٛــس ٝــث ٝ
ا
ٗی
َبٍٙیؾ ٝو زیؼلاٚ
ظا ٝؼقا طٞ یبٞ
یزاسـؼس غـٕػ
1 side scan sonar
غیظٛس بث ُمشؿٔ ُؿىید ث ٖبؿىی یبٞ
ٝ یـٔ زـؾز ،سـیآ
ٝیــًل كـجَ
ی ةٛــؾض عٛـ٘ هــی یاطـث ،یعــوطٔ سـح ،
غیظٛس یسٛـن َبٍٙیـؾ رسق بـث
تـیطمس َبـٔط٘ غـیظٛس
یٔ ضػبث زیؼلاٚ ٗیا .سق سٞاٛذ طٌ
ربثٛـؾض یاطث بس زز
ٝــػٕٛؼٔ ،فــّشرٔ
غــیظٛس ظا یا ــٞ
ــٔط٘ یب فطــؼٔ َب
غیظٛس ـقبث َبـٕشحا
ٙ ـو ،س ؼلاـو ـٚض یبـٙجٔ ٝ یسـٙث
یــٔ ربثٛــؾض .ســقبث
بــث ربــؼثطٔ ٗیطــشٕو ـٚض ؽذــؾ
زٛــیل ضاســ٘اطو زٛــیل ٚ یفٙٔبــ٘
ٝــث زٛــق عٛــػض(
غػاطٔ
= 8،9
<
) ٚ غـیظٛس غـثاٛس یبـٞطشٔاضبد زضٚآطث زٟػ ،
ط٘ غیظٛس غثاٛس ٟٓؾ ٗیٙچٕٞ
ةٛـؾض عٛـ٘ طٞ یاطث َبٔ
یــٔ ٜزبفشــؾا ــٔط٘ وطــف .زٛــق
غــیظٛس غثبــس ٖزٛــث َب
ةآ یاطــث راسٞبــكٔ
زاســؼس ٖآ ضز ٝــو كــیٕػ یبــٞ
ُؿىید یظ ُمشؿٔ یبٞ
یـٔ زب یِٛـجل ُـثبل وطـف سـقبث
سٞاٛذ .زٛث ةآ ضز ـٚض ٗیا ظا ٜزبفشؾا ُٝـؾاٚ ٝـث كٕػ ٓو یبٞ
ی
ُـؿىید زاسؼس ٖزٛث ٓو یضاطـلطث ْسـػ ٚ ُمشـؿٔ یبـٞ
ٝیًل ٍیاطق ی
یـٔ ُىـكٔ یعوطٔ سح زٛـق
ٗیاطثبـٙث .
ــو یاطــث ةآ ضز ـٚض زطثضب زبٟٙــكید كــٕػ ٓــو یبــٞ
یٔ
ث بس ززطٌ
ٝ ٝـػٕٛؼٔ ،َبٍٙیؾ هی ظا ٜزبفشؾا یبػ یا
َبٍٙیــؾ ظا زــٟػ ضز ٚ یشــكو زــوطح زــٟػ ضز بــٞ
زٕٛػ طث َبٍٙیـؾ ٗیٍ٘بیٔ .ززطٌ ٜزبفشؾا یشكو زوطح
طشٕو عیٛ٘ یاضاز یحُؾ ٗیٙچ یٚض
ٜزٛث ظا ٜزبفشـؾا ٚ
یـٔ طیصـد ٖبـىٔا اض یعوطٔ سح ٝیًل .زظبـؾ
ٗیـٙچٕٞ
ث
ٝ ُٝـؾاٚ
ی ٝجـؾبحٔ زـیّثبل ی
طشـؿث یحُـؾ تیـق
ٔا )بـیضز( ٝ٘بذزٚض طیزبـمٔ ٝـث ربحیحـهس َبـٕػا ٖبـى
رسق یشكٌطث عٛٔ
یـٔ ٓٞاطف ٜسـق ٝـئاضا ـٚض .ززطـٌ
ضز زـیّثبل ٚ ٜسـیزطٌ زـؿس فّشرٔ یبٞبشیز یٚض ُیش ّٝـنبح غیبـش٘ .زؾا ٝشفطٌ ضاطل یثبیظضا زضٛٔ ـٚض ٗیا
ٕٝ٘ٛ٘ بث ا ٜسق زقازطث یبٞ
ٝؿیبمٔ زضٛٔ ٝ٘بذزٚض طشؿث ظ
یضبٔآ یٍشؿجٕٞ ٝو ٝشفطٌ ضاطل یٔ ٖبك٘ اض یئلابث
.سٞز
بـــٙجٔ طـــث ـٚض ٗـــیا عـــیث ٖٛ٘بـــل ظا ٜزبفشـــؾا ی
ضاٛشـؾا ا
=زــؾ 10
<
رســق ـٚض ٗــیا یزٚضٚ ربــػلاَا .
عٛٔ
ْاطٌٛشـؿیٞ .زـؾا مركٔ ٝیٚاظ هی ضز یشكٌطث ٜسـٙٞز ٖبك٘ ربػلاَا ٗیا ی
ـس أ ظا یـقب٘ تـیوطس ٚ طیط
ٔ ربثٛــــؾض ــــّشر
بــــث ةٛــــؾض طــــٞ .زــــؾا ف
هی غثبـس غـیظٛس
٘ یـٔ مرـكٔ َبـٔط ٗیاطثبـٙث .ززطـٌ
ٗیا بث یشؿیبث اض ْاطٌٛشؿیٞ
ٝػٕٛؼٔ
یا َبـٔط٘ غثاٛس ظا
طــو تــیطمس طــٞ .ز
هــی فطــؼٔ )ؼٛــٌ( َبــٔط٘ غــیظٛس
ؼلاو یٔ یسٛن ٚ ٗیٍ٘بـیٔ بـث َبـٔط٘ غـیظٛس طٞ .سقبث
یٔ مركٔ زٛذ ؽ٘بیضاٚ
ٗیٙچٕٞ .سّٙٔٛؼٔب٘ ٝو ززطٌ
طٞ ٟٓؾ ّْٛؼٔبـ٘ ْاطٌٛشـؿیٞ ٝـث ٖسق زیف زٟػ غثبس
َبٔط٘ غثبس طٞ یاطث ٗیاطثبٙث .زؾا 3
.زضاز زٛػٚ َٟٛؼٔ
ٜبٌ طٞ
رلاٛـٟؼٔ ُـو زاسـؼس ،سقبث زٛػٛٔ ؼلاوr 3r
سٞاٛذ ضز .سـق ؼلاـو زاسـؼس یـّو زـِبح ( بـٞ
عـی٘ )r
یٔ ّْٛؼٔب٘
ـظآطث ـٚض .سقبث ٖزاز
زؾا رضٛن ٗیا ٝث
ثا ٝو یـٔ زـیف ْاطٌٛشؿیٞ ٝث ؼٌٛ غثبس هی اسش .ززطـٌ
ٜضبٔآ ؽذؾ ٗیـث ربـفلاشذا ظا یٔٚز ٝػضز ُىق ٝو یا
ْاطٌٛشؿیٞ ٚ َسٔ
یٔ ٝجؾبحٔ زؾا ٜضبـٔآ ٗـیا .ززطـٌ
یذ غیظٛس یاضاز
یٔ ٚز زض ٜضبٔآ ٗیا ٖٛٔظآ ٜبٌطٞ .سقبث
غـیظٛس ٝث یطٍیز َبٔط٘ یٙحٙٔ ،سق ٝفبـيا یـّجل یبـٞ
یٔ
بس سٙیآطف ٗیا ٚ ززطٌ
زٛق َٛجل ٖٛٔظآ ٗیا ٝو ی٘بٔظ
یٔ ضاطىس س ـظآطـث زـٟػ ضاطىس طٞ ضز .ززطٌ
غـیظٛ
یبـٞ
طشٔاضبد زضٚآطث ٚ َبٔط٘
ٟٓؾ ٗیٙچٕٞ ٚ غیظٛس غثاٛس یبٞ
٘ زٛیل بث ربؼثطٔ ٗیطشٕو ـٚض ،َبٔط٘ غیظٛس غثاٛس یفٙٔب
یــٔ ٜزبفشــؾا ضاســ٘اطو زٛــیل ٚ ٝــث زٛــق عٛــػض .زٛــق
غػاطٔ
= 8،9
<
ؽذؾ
ٜسػبل ظا ٜزبفشؾا بث غـیظٛس یـللاس ُـحٔ عیث
یبـٞ
ٜسٙٙو مركٔ َبٔط٘
ؼلاـو ٗیـث ظطـٔ ی یسٛـن یبـٞ
ؼلاو ٗیا ٜبٌطٞ .زؾا ظاسـ٘ا طیزبـمٔ یاطث یسٙث
ٜ یطـیٌ
ٜســق یــٔ ،زٛــق ْبــؼ٘ا فــّشرٔ یبــیاٚظ ضز ٗــیا ٖاٛــس
ؼلاــو ٜســق زــقازطث ٌبــم٘ زــیؼلٛٔ تــؿحطث اض بــٞ
ٓیؾطس
ًبشیبٟ٘ ٚ زٕٛ٘
ؼلاو ٝكم٘ هی ٝـیحب٘ ظا یسـٙث
ی
زقازطث .زطو ٓیؾطس ٜسق
3 - تبحیضٛت ٚ یزسػ حیبت٘
ؼلاــو یزســػ غیبــش٘ فــرث ٗــیا ضز ظا ُــنبح یســٙث
ـٚض قٛف یبٞ
ٚ بـیضز ضز ٜسق زقازطث ربػلاَا ظا طوصِا
ازطث ربػلاَا .سق سٞاٛذ ٝئاضا ٝ٘بذزٚض بیضز ضز ٜسق زق
هس ضس٘بؾٛوا ٍؾٛس یٔ یئٛسطد
َا ٚ سقبث ٝ٘بذزٚض ربػلا
سٙچ ضس٘بؾٛوا ٍؾٛس ث یئٛسطد
.زؾا ٜسق زقازط 3
- 1 - یئٛتطپ هت ضس٘بؾٛوا ٜبٍشـؾز ٍـؾٛس زٕـؿل ٗـیا ضز ٜسق ٜزبفشؾا ربػلاَا
یئٛــسطد هــس ضس٘بــؾٛوا
EA600
زــؾا ٜســق زــقازطث .
ٗیا ٝـمُٙٔ ٝـث ٌٛـثطٔ ربـػلاَا یلطـق ةٛـٙػ ضز یا
ٜطیعػ ی
1بجِا فرث ٗیا ضز .زؾا غلاٚ بیِبشیا یىیزع٘ ضز
ركٔ ظا یــذطث
ٝــه ٚ رســق ظا ٜســق عاطرشــؾا یبــٞ
ق
ُى ـل ٝـؼِبُٔ زضٛـٔ یشفبـیضز َبٍٙیؾ یـٔ ضاط
.زطـیٌ
ٜبٍ٘آ
ٔ عیِب٘آ ـٚض ؤ
ٝفِ
ٙٔ ٝـث یّـنا یبـٞ
فٞبـو ضٛـظ
ٔ ٝـــث ربـــػلاَا ٗـــیا زاســـؼس ؤ
ٝـــفِ
یبـــٞ
یّـــنا
ٜزبفشــؾا یــٔ
زــیبٟ٘ ضز .ززطــٌ
ـٚض عــٙیٕیو زــٟػ
ؼلاو یٔ ضاطل ٜزبفشؾا زضٛٔ یسٙث .زطیٌ
ُىق 3 یٚض اض ٜسـق زـفبیضز َبٍٙیؾ ُو یغط٘ا ضاسمٔ
ٝـــیحب٘
ی ضٛـــٔ
فـــّشرٔ ؽ٘بـــوطف ٚز یاطـــث طـــظ٘ ز
ٖبك٘
یٔ
ٖبٕٞ .سٞز یـٔ ٝـظحلأ ٝو ضَٛ
ضاسـمٔ ززطـٌ
زٕؿل ضز ٜسق زفبیضز یغط٘ا ٝـیحب٘ ٗـیا فـّشرٔ یبٞ
ٝــهركٔ ٗیــٙچ .زــؾا رٚبــفشٔ
یــٔ اض یئبــٞ
ٖاٛــس
یاطث ؽ٘بوطف 12 ٗیـٙچٕٞ .زطـو ٓیـؾطس عی٘ عسطّٞٛیو
یٔ
ىق یؾسٙٞ ربػلاَا ٖاٛس عـی٘ اض یشفبیضز َبٍٙیؾ ُ
ٜزبفشؾا ٜطشـؿٌ ُٔبـق ربـػلاَا ٗیا .زٕٛ٘
ی ٚ ی٘بـٔظ
ؽ٘بوطف ضز َبٍٙیؾ یٍِٛچ یٔ فّشرٔ یبٞ
.سقبث
ث
ٝ اسـؼس ٝـو ٗـیا ُٝـؾاٚ
ٝـهركٔ ٗـیا ز یـٔ بـٞ
سـ٘اٛس
ضز زِبح ،سـقبث زبیظ یّو عیِبـ٘آ ظا ٜزبفشـؾا بـث اض بـٟ٘آ
ٔ ؤ
ٝفِ
ٝث یّنا یبٞ
2 بـی ٚ 3
ٔ ؤ س ٝـفِ
یـٔ ُیسـج .ٓیـٙو
ٗیا
ٔ ؤ
ٝفِ
ٓـظػا زٕؿل بٞ
ٝـهركٔ یطیصـدطییغس یبـٞ
یٔ اضاز اض ٝیِٚا ٖآ ٗیاطثبـٙث .سٙـقبث
ظا ٜزبفشـؾا بـث اض بـٞ
ؼلاــو ـٚض یســٙث
عــٙیٕیو ؼلاــو ٝــث یــفّشرٔ یبــٞ
ُیسجس یٔ
لاو ٗیا .ٓیٙو ؼ
زیؼلٛٔ تؿحطث ؽذؾ اض بٞ
یــٔ ٓیــؾطس ٌبــم٘
ٝــكم٘ بــس ٓیئبــٕ٘
ؼلاــو ی یســٙث
ث
ٝ زؾز ُىق .سیآ 4
ٝفِٛٔ )خچ(
اض ْٚز ٚ َٚا یّـنا ی
ث سق ٝئاضا طشؾلاو ضبٟچ یاط و ـٚض ظا ٜزبفشؾا بث ٜ
ب - عٙیٔ
ٖبك٘
یٔ
ٞز
=س 7
<
ٝـو زـؾا یسبػلاَا طشؾلاو ظا ضٛظٙٔ .
یٔ ضاطل ؼلاو هی ضز .س٘طیٌ
ُىق 4 )زـؾاض(
ٝـكم٘
ی
1 Elba
ؼلاو اض یسٙث ظا ٜزبفشـؾا بـث ٔ ٗیـٔٚز ٚ ٗیـِٚا
ؤ ٝـفِ
ی
یّنا یٔ ٖبك٘
ٝكم٘ ٗیا ضز .سٞز ٝـهركٔ ظا بٟٙس
یبـٞ
ضز یغطـــ٘ا 3
طف ؽ٘بـــو 12 ، 38 ٚ ، 200 عسطٞٛـــّیو
ٜزبفشـــؾا ؼلاـــو ٗـــیا ضز .زـــؾا ٜســـیزطٌ
یســـٙث زاسؼس
ؼلاو بٞ
4 .زـؾا ٜسـیزطٌ ةبرش٘ا ش ٝـث ْظلا
طـو
ؼلاـو ٝـٙیٟث ةبـرش٘ا زـٟػ ٝـو زؾا ـٚض بـٞ
بـٞ
ی ی
زٛػٚ
.زؾا عضبذ ِٝبمٔ ٗیا ضحبجٔ ّٝنٛح ظا ٝو زضاز
ُىق 3
ٝكم٘ : ی ؽ٘بیضاٚ ٚ طفص ٗیٍ٘بیٔ( ٜسق َبٔط٘ یغط٘ا ؽ٘بوطف ٚز ضز یتفبیضز َبٍٙیؾ )هی
38 ؽ٘بوطف ٚ )پچ( عتطّٞٛیو
200 )تؾاض( عتطّٞٛیو مح ضز تبػلاعا ٗیا .
ُىق ضز یٙحٙٔ طیظ تحبؿٔ تمی 2
یٔ
سقبث .
ُىق 4 : بث ٜسق ٝئاضا( طتؾلاو ضبٟچ 4
و ـٚض ظؾٛت ٝو )فّترٔ ً٘ض ب
- ؼلاو ٝث عٙیٔ
یؿمت فّترٔ یبٞ
تؿح طث تؾا ٜسق ٓ
ؤٔ
ٝفِ
صا یبٞ
ٝكم٘ .)پچ( ْٚز ٚ َٚا یّ
ی ؼلاو ث یسٙث
ٝ ؤٔ ظا ٜسٔآ تؾز
ٝفِ
یئبیفاطغخ تیؼلٛٔ تؿح طث ْٚز ٚ َٚا یّصا یبٞ
.)تؾاض( طبم٘
3 - 2 - سٙچ ضس٘بؾٛوا یئٛتطپ
ٜسق ٜزبفشؾا یبٞبشیز ٜبٍشـؾز ٍـؾٛس زٕـؿل ٗـیا ضز
ضس٘بؾٛوا سـٙچ
یئٛسطد
EM3002
زـؾا ٜسـق زـقازطث .
ٗیا
ٝ٘بذزٚض ضز ربػلاَا ی
ّٞ ُـناٚ( َاٚ
)ٖبـِٕآ ٚ سـٙ
َبؾ ضز 2008 ضز ٜبٍشـؾز ٗـیا .زـؾا ٜسـق زـقازطث
ؽ٘بوطف 300 ؽِبـد ََٛ بث عسطّٞٛیو 150
ٝـی٘بطٚطىیٔ
ضبو یٔ
ٝؼقا زاسؼس .سٙو ( بٞ
ٛسطد ًـٙید هی ضز )بٞ
2541
یٔ ٝؼقا
ٝؼقا ٗیا .سقبث زضٛـذطث یبـیاٚظ ٝـث كـّؼشٔ بٞ
ظا یفّشرٔ
60 - بس ٝػضز 60 یٔ ٝػضز + ٓئبل ٝؼقا( سقبث
یاضاز زضٛـــذطث ٝـــیٚاظ 0
یـــٔ ٝـــػضز .)ســـقبث
ـٚض
ٝئاضا
ٜسق ی ( قٛف غػطٔ
= 3
<
) ؼلاو زٟػ ربثٛؾض یسٙث
ٝــــ٘بذزٚض ضز یا
ٗــــیا
ٝــــمُٙٔ
ا
ٝــــ٘بذزٚض ظ ی
َاٚ
ا
ٜزبفشؾ .سق سٞاٛذ سـٙچ ظا ٜزبفشـؾا ٝـث ضٛـجؼٔ ،ٝ٘بذزٚض ٓو كٕػ زّػ ٝث ْبــؼ٘ا زــٟػ ضٚبــؼٔ ًــٙید ســٙچ ٚ ضٚبــؼٔ ٝؼــقا
ٍؾٛشٔ
یٔ یطیٌ
ٙچٕٞ ٗیا .ٓیقبث هـی زبـؼیا ضػبث ٗی
( هچٛو حُؾ 0.5
ضز طشٔ
0.5 یٔ )طشٔ
ٗیاطثبٙث ٚ ززطٌ
یٔ
ٜسـق یطیٌظاسـ٘ا طیزبمٔ ٝث اض تیق ربحیحهس ٖاٛس ُىــق .زٛــٕ٘ َبــٕػا 5
َبٍٙیــؾ ضاســمٔ ْاطٌٛشــؿیٞ
یشــــكٌظبث
2(BS)
اض ٜســــق حیحــــهس ٍــــؾٛشٔ
ضز
ٝیٚاظ 60 یـٔ ٖبـك٘ ٝػضز (سـٞز
رسـق ضاسـمٔBS
ٍیؾ سـحاٚ تؿح طث یشفبیضز َبٙ
یـؾز یـٔ ُـث .)سـقبث
طٞ
ٗیا ٝث اض ؼٌٛ غثاٛس ٜسق ٝئاضا ـٚض ظا ٜزبفشؾا بث ٜبٌ
یٔ ٓیٙو زیف ْاطٌٛشؿیٞ
ٖاٛس 3 زٛـٕ٘ اسید ؼٌٛ غثبس
فطؼٔ ٝو 3
یٔ یسٛن ؼلاو ٗـیا یـللاس ُـحٔ .سـقبث
ؼلاو ٗیث ظطٔ غثاٛس یٔ بٞ
یٔ .سقبث یٟثبـكٔ عیِب٘آ ٖاٛس
ــؾا ربــػلاَا یاطــث اض رٔ یبــیاٚظ ضز ٜســق عاطرش
فــّش
ْبؼ٘ا اض یشـكٌظبث َبٍٙیـؾ طیزبمٔ ْبٕس ـٚض ٗیا بث .زاز
یٔ
ؼلاو ظا یىی ٝث ٖاٛس یبٞ
1 ، 2 ٚ ، 3 .زاز لبهشذا
ُىــق 6
ٝــكم٘
ی ؼلاــو ظا زٕــؿل ٗــیا ضز اض یســٙث
یٔ ٖبك٘ ٝ٘بذزٚض .سٞز
3 فطـؼٔ ٜسـق ٜزبفشـؾا ً٘ض 3
ٝـٕ٘ٛ٘ ،غیبـش٘ یثبـیظضا زـٟػ .زؾا یسٛن ؼلاو یبـٞ
طیؿٔ ََٛ ضز اض یثٛؾض غیبش٘ ٚ ٜزٕٛ٘ زقازطث ٝ٘بذزٚض
ٜظاســ٘ا ٍــؾٛشٔ
ی
ٝــ٘از بــٞ
ؼلاــو غیبــش٘ بــث اض یســٙث
ٝؿیبمٔ
زٕٛ٘
ٜ ًبشجـؿ٘ یٍشؿجٕٞ تیطي .ٓیا ٗیـث یئلابـث
یٔ ٝجؾبحٔ ُثبل ٝؼیش٘ ٚز ٗیا .سقبث
1 ping
2 backscatter
3 - 3 - تصطف
ٚ بٞ
فِبچ بٞ
رلااٛئؾ ظا یىی ؼلاو یبٟقٚض ْبٕس ضز نطشكٔ
یسـٙث
لاـو غیبش٘ ٝو زؾا ٗیا ضٚز ظا فؼٙؾ ؼ
ضسـمچ یسـٙث
یـٔ زبـٕشػا ُـثبل ظا ُــنبح غیبـش٘ سـیئبس زـٟػ .ســقبث
ؼلاو ـٚض ظا ٜزبفشؾا بث یسٙث ٗیسـٙچ ٜسـق ٝـئاضا یبٞ
َٚاســشٔ ظا یـىی .زــؾا ٜسـق زبٟٙـكید ٜاض ٜاض ٗیطـس
بــٞ
ٝـٕ٘ٛ٘ ظا ٜزبفشـؾا ٚ بـیضز طشـؿث ظا ٜسـق زـقازطث یبـٞ
ث ٌبم٘ ظا یًؼث ضز ٝ٘بذزٚض
ٝ یـٔ ٝشـؿؿٌ رضٛن .سـقبث
ٕٝ٘ٛ٘ ٗیا ُـیّحس ٚ ٝـیعؼس زضٛٔ ٜبٍكیبٔظآ ضز ؽذؾ بٞ
یٔ ضاطل یـٌػیٚ ظا یـًؼث ٚ زطـیٌ
ٖآ یـىیعیف یبـٞ
بـٞ
زضٛٔ
یٔ ضاطل یثبیظضا
ٝث .زطیٌ
یٔ َبظٔ ٖاٛٙػ غیظٛس ٖاٛس
ٜظاس٘ا ی
ٝ٘از
ٕٝ٘ٛ٘ یاطث اض بٞ
ـث بٞ
ٝ یٚض ظا ٚ زضٚآ زـؾز
ًبــشیبٟ٘ ٖآ
ٜظاســ٘ا ٍــؾٛشٔ
ی
ٝــ٘از بــٞ
ٝجــؾبحٔ ُــثبل
سٞاٛذ ٍـؾٛشٔ .زٛث ٝـ٘از
غیبـش٘ بـث زـؾا ٗـىٕٔ یسـٙث
ؼلاو ظا ُنبح ٖٛٙو بس ٝو یؼیبش٘ .ززطٌ ٝؿیبمٔ یسٙث
شؾا یبٙجٔ طث سـٙچ بـی ٚ هس یبٞضس٘بؾٛوا ظا ٜزبف
یئٛسطد
ــث
ٝ غیبــش٘ یلابــث یٍشــؿجٕٞ ظا یوبــح ســٔآ زــؾز
ؼلاو
ٕٝ٘ٛ٘ بث یسٙث یٔ بٞ
.سقبث
فِبـچ ظا یىی ٜبٍشـؾز ظا ٜزبفشـؾا یظٚطـٔا یبـٞ
یبـٞ
زٟػ ضس٘بؾٛوا ؼلاو
ٜٛـح٘ یئبـیضز ربثٛـؾض یسـٙث ی
ؼلاو طیجؼس ث یبٞ
ٝ ٝـث .زـؾا ٜسـٔآ زؾز َبـظٔ ٖاٛـٙػ
ؼلاـو ٗیث ٌبجسضا یـىیعیف ربـهركٔ ٚ یسٛـن یبـٞ
زــؾا ٝــٍ٘ٛچ ربثٛــؾض أشٔ
ٗــیا ٝ٘بفــؾ ضبیــؿث ٌبــجسضا
ٜاض هی .زؾا ٜسیچید ظا ٜزبفشـؾا عٛـيٛٔ ٗیا یاطث ُح
ٝــٕ٘ٛ٘
ض یبــٞ
بــیضز طشــؿث ظا ٜســق زــقازطث یثٛــؾ
ٚ(
ب٘آ عیِ
یٔ )ٜبٍكیبٔظآ ضز ٜسق و ،سقبث
ُـجل ُـهف ضز ٝ
ٜاض .سق ٜزاز حیيٛس هـیعیف ظا ٜزبفشؾا ٖبىٔا طٍیز ُح
َسٔ ٜظٚطٔا .زؾا ّٝئؿٔ
ٝشفبی ـطشؿٌ یىیعیف یبٞ
سـ٘ا
اض یسٛـن عٛـٔ ٚ ةٛـؾض ٗیث ُثبمشٔ ُٕػ ٚ ٌبجسضا ٝو یٔ ٖبیث سٙٙو
= 11،12
<
ًبـؼُل ٌبجسضا ٗیا . طـیجؼس زـٟػ
ؼلاو غیبش٘
یفٔ یسٙث .سیزطٌ سٞاٛذ غلاٚ س
ُىق 5 ظؾٛتٔ ضاسمٔ ْاطٌٛتؿیٞ : زضٛذطث ٝیٚاظ ضزBS
60 ٜاطٕٞ ٝث ٝخضز 3
فطؼٔ ؼٌٛ غثبت 3
ؽ٘اطت .یتٛص ؼلاو پچ طؾٛیز
ؽ٘اطت ٚ )پچ ُىق(
.)تؾاض ُىق( تؾاض طؾٛیز
ُىق 6
ٝكم٘ : ی ؼلاو طتّٔٛیو( َاٚ ٝ٘بذزٚض یتٛص یسٙث 886
- 876 ظا ٝكم٘ ٗیا .سّٙٞ ضز ) ؼلاو حیبت٘ تیوطت
یبیاٚظ ضز یسٙث
ث فّترٔ
ٝ
ٝؿیبمٔ تٟخ .تؾا ٜسٔآ تؾز ؼلاو حیبت٘ یطصث ی
ٕٝ٘ٛ٘ بث یسٙث بٞ
غثطٔ( بیضز طتؿث ظا ٜسق تقازطث ی ،)هچٛو یبٞ
ُحٔ ٗیا ضز .تؾا ٜسیزطٌ ٝئاضا یطتٌضعث ؼبیمٔ بٞ
ٝ٘از یتقضز ظؾٛتٔ ٝؿیبمٔ ٗیا ضز
ٕٝ٘ٛ٘ یسٙث كیبٔظآ ضز ٜسق عیِب٘آ( بٞ
)ٜبٍ
ٝث 3 بث حیبت٘ ٗیا ٚ تؾا ٜسیزطٌ ٓیؿمت ؼلاو 3
.تؾا ٜسیزطٌ ٝؿیبمٔ یتٛص ؼلاو
4 -
ٝدیت٘
یطیٌ
ـٚض َٚاسـشٔ ظا یـىی ٝـث یسٛـن ضٚز ظا فؼٙؾ ٗیطـس
ـٚض ؼلاــو زــٟػ بــٞ
یســٙث ربثٛــؾض بــٞبیضز
یئ
ُیســجس .زــؾا ٜســق
ٝــهركٔ ظا ٗــیا ظضبــث یبــٞ
ـٚض
ٝٙیعٞ
ـٚض بث ٝؿیبمٔ ضز ٓو ی
ٕ٘ٛ٘ ْٛؾطٔ یبٞ
ٝ یضازطث
ٝمُٙٔ ُٔبو فقٛد ٗیٙچٕٞ ٚ ی
.زـؾا ٝـؼِبُٔ زضٛٔ
ـٚض ٝـــِبمٔ ٗـــیا ضز ؤٔ یزبٟٙـــكید یبـــٞ
ضز فـــِ
غــػاطٔ
= 3،4
<
ظا یســیسػ یبــٞبشیز یٚض
َبٍٙیــؾ یبــٞ
سـٙچ ٚ هس یبٞضس٘بؾٛوا یئٛسطد
زسـؼٔ یثبـیظضا زضٛـٔ
ضاطل ٚز طٞ .زفطٌ
ًبٕٔٛػ ـٚض یبٙجٔ طث
ُىـق ٚ رسـق
َبٍٙیؾ یشكٌطث یسٛن یبٞ
ـٔ ضاٛشؾا ی ٝـو اطـچ سـقبث
ٖآ بــٞ
ٜســٙٙو ٗیــیؼس یبــٞطشٔاضبد یا
ؼلاــو ضز یســٙث
یٔ ربثٛؾض سٙقبث
.
ٖبٕٞ
یٔ ضبظش٘ا ٝو ضَٛ
یئاضبـو زـفض
ـٚض ٗیا ٗـیا زـّػ ٝـث .زـفطٌ ضاطـل سیئبس زضٛٔ بٞ
ٝـو
بٞضس٘بؾٛوا ٍؾٛس ٜسق زقازطث ربػلاَا یاضاز
لابث عیٛ٘
سٙشؿٞ
، بث ـٚض ٚز ٗیا ـٚض ظا ٜزبفشـؾا
ٚ یضبـٔآ یبـٞ
ا
ٜٛح٘ یيبیض یبٞضاعث ی
ربـػلاَا عٛـ٘ ٗیا بث زضٛذطث اض
حیيٛس یٔ
سٙٞز . ؼلاـو غیبش٘
ٗیـث زِٟٛـؾ ٝـث یسـٙث
سیزطٌ ُئبل عیبٕس ٜسق زقازطث ٝمُٙٔ ظا فّشرٔ یحاٛ٘
ٕٝ٘ٛ٘ ظا ٜزبفشؾا بث غیبش٘ ٗیا ٚ
یضازطث ٜسـق ْبـؼ٘ا یبٞ
ظا ٜزبفشــؾا یظٚطــٔا ُئبــؿٔ ٝــّٕػ ظا .ســیزطٌ ٝــؿیبمٔ
ٜبٍشؾز وا یبٞ
ؼلاو زٟػ ضس٘بؾٛ
یئبیضز ربثٛؾض یسٙث
ؼلاـو ٗیث ٌبجسضا یـىیعیف ربـهركٔ ٚ یسٛـن یبـٞ
یـٔ ٓـٟٔ ٗـیا .زـؾا ربثٛؾض ـث سـ٘اٛس
ٝ ظا یـىی ٖاٛـٙػ
فِبچ سقبث یئبٞ
سٞاٛذ ٝشذازطد ٖآ ٝث ٜسٙیآ ضز ٝو .سق
.ی٘ازضسرل ٚ طىكت ٖاضٚاز یزبٟٙـكید ربحیحـهس ظا
ـفیو زٛجٟث تػٛٔ ٝو ْطشحٔ
طىـكس سـیزطٌ ٝـِبمٔ ی ٚ
یٔ ی٘ازضسل .ززطٌ
ٝـِبمٔ ٗـیا ضز ٜزبفشؾا زضٛٔ ربػلاَا
زـفِز یشؼٙـن ٜبٍـك٘از یسٛن ضٚز ظا فؼٙؾ ٜٚطٌ ظا ّٝیؾٚ ٗیسث ٝو ٜسٔآ زؾسث سّٙٞ
یٔ طىكس ٖآ ظا .ززطٌ
غخاطٔ
[1] Simons D.G. and M. Snellen, 2009. A Bayesian approach to seafloor classification using multi-beam echo-sounder backscatter data, Applied Acoustics, 70, 1258–1268 [2] Simons, D.G., 2010. Seafloor mapping,
lecture notes, Acoustic Remote Sensing Group, Delft University of Technology, Tthe Netherlands.
[3] Amiri-Simkooei, A.R., M. Snellen, D.G.
Simons, 2009. Riverbed sediment classification using MBES backscatter data, The Journal of the Acoustical Society of America, 126 (4): 1724:1738.
[4] Amiri-Simkooei, A.R., M. Snellen, D.G.
Simons, 2011. Principal component analysis of single-beam echo-sounder signal features for seafloor classification, IEEE Journal of Oceanic Engineering, IEEE Journal of Oceanic Engineering, 36(2): 259-272 [5] van Walree P.A., J. Tegowski, C. Laban, and
D.G. Simons. 2005. Acoustic seafloor discrimination with echo shape parameters:
A comparison with the ground truth.
Continental Shelf Research, 25:2273–2293.
[6] Jolliffe, I. 2002. Principal Component Analysis, ser. Springer Series in Statistics, 2nd ed. New York: Springer
[7] Seber, G.A.F. 1984. Multivariate Observations. New York: Wiley
[8] Lawson C.L. and R.J. Hanson, 1974. Solving Least-Squares Problems. (Prentice-Hall, Englewood Cliffs, NJ).
[9] Coleman T.F. and Y. Li, 1996. An interior trust region approach for nonlinear minimization subject to bounds,‖ SIAM J.
Optim. 6, 418–445.
[10] Teunissen, P.J.G, D.G. Simons, and C.C.J.M. Tiberius 2005. Probability and Observation Theory, Delft University, Delft, The Netherlands
[11] Sternlicht, D.D. and C.P.D. Moustier, 2003.
Remote sensing of sediment characteristics by optimized echo-envelope matching, The Journal of the Acoustical Society of America, vol. 114, no. 5, pp. 2727–2743 [12] Snellen, M., K., Siemes, and D.G. Simons,
2011. Model-based sediment classification using single-beam echosounder signals, The Journal of the Acoustical Society of America, 129 (5): 2878:2888
K. N. TOOSI UNIVERSITY OF TECHNOLOGY
FACULTY OF GEODESY AND GEOMATICS ENGINEERING
Journal of Geospatial Information Technology Vol.2, No.2, Summer 2014
Application of acoustic remote sensing in seafloor sediment classification: opportunities and challenges
AliReza Amiri-Simkooei
Associate Professor, Department of Geomatics Engineering, Faculty of Engineering, University of Isfahan
Abstract
Acoustic remote sensing is a commonly used method for seafloor and riverbed sediment classification. In comparison with the conventional method of grab sampling, this method not only is of limited cost but also provides a complete overview of the bottom composition for the entire surveyed area. The use of single- and multi-beam echo-sounders data as an efficient way for seafloor and riverbed sediment classification is studied.
The intensity and the shape of the received signals can provide useful information, which indicate the high potential capability of this limited-cost method. Because the received signals are subject to high statistical noise, a few mathematical and statistical tools are to be used to properly encounter this issue. The method of least-squares subject to non-negative and bounded constraints can be used for classification of multi-beam echo-sounder (MBES) data, while the principal component analysis is useful for single-beam echo-sounder (SBES) data. Two data sets on SBES and MBES will be used to illustrate the high potential capability of the proposed method for seafloor classification. The opportunities and challenges of these methods will be discussed.
Key words:Single- and multi-beam echo-sounders, seafloor sediment classification, principal component analysis
Correspondence Address: Department of Geomatics Engineering, Faculty of Engineering, University of Isfahan, Isfahan, Iran Tel: +9831-37934098 Email: [email protected]
