1
کشخ همین هقطنم کاخ کی تایصوصخ یخرب رب موگل هایگ و یلآ دوک لباقتم تارثا
یفیرش هدیعس
1
، *
یرغصا هلارکش ،2
یسابع ادیآ
3
1 - دشرا یسانشراک یوجشناد هورگ
یلیبدرا ققحم هاگشناد،یعیبط عبانم و یزرواشک هدکشناد، کاخ یسدنهم و مولع
2 - اشک هدکشناد،کاخ یسدنهم و مولع هورگ رایشناد یلیبدرا ققحم هاگشناد،یعیبط عبانم و یزرو
3 - یلیبدرا ققحم هاگشناد ،یعیبط عبانم و یزرواشک هدکشناد ،کاخ یسدنهم و مولع هورگ رایداتسا
E-mail:[email protected]:هبتاکم لوئسم *
هصالخ تایصوصخ تیفیک دوبهب رب اه موگل و یلآ یاهدوک تارثا یبایزرا روظنم هب
حرط بلاق رد یشیامزآ ،کاخ ییایمیش
یعارز لاس رد لیبدرا هقطنم رد یفداصت لماک یاه کولب 5331
یلآ دوک عون هس زا شیامزآ نیا رد .دمآ رد ارجا هب رارکت هس اب
دوخن موگل عون ود زین و یغرم و یواگ تسوپمک یمرو ،یواگ تسوپمک لماش هک یماد ءاشنم اب ترک ردسدع و
یلصا یاه
دافتسا همانرب اب یهاگشیامزآ یاه هداد و جیاتن .دش ه SAS Ver9.1
یلآ دوک عون هس هک داد ناشن هیزجت نیا لصاح .دش زیلانآ
یاهدوک و اه موگل نامزمه دربراک هک داد ناشن جیاتن یلک روط هب .دش کاخ تایصوصخ تیفیک رد یهجوت لباق شیازفا ثعاب مض اهنآ نیب دوجوم لباقتم تارثا زورب و یلآ نیا رد بولطم درکلمع دیلوت ببس ،کاخ یزیخلصاح تیعضو هب ندیشخب دوبهب ن
یواگ تسوپمک دوک هب طوبرم کاخ رفسف رادقم نیرتشیب هک داد ناشن اه نیگنایم هسیاقم و سنایراو هیزجت جیاتن .دش شیامزآ سا هداد صاصتخا دوخ هب یغرم دوک ار کاخ رلک و میسلک رادقم نیرتشیب نینچمه و هدوب ناوت یم جیاتن نیا هب هجوت اب .ت
هب زین موگل ناهایگ تشک و هتشاد یتبثم و راد ینعم ریثات کاخ تایصوصخ تیفیک ءاقترا یارب یلآ یاهدوک دربراک هک تفگ یم کاخ ییایمیش وکیزیف تایصوصخ ندش رتهب ثعاب دتفا یم قافتا اهدوک نیا اب اهنآ رفسوزیر رد هک ییاه شنکاو رطاخ .ددرگ ملک یدیلک تا یزیخلصاح:
، یواگ تسوپمک،رفسوزیر دوخن ،
1 همدقم.
یارب یطیحم و یکیزیف تایصوصخ رظن زا هچ کاخ رد یمهم یاه شقن و تسا مهم کاخ یروراب رظن زا یلآ داوم دنک یم افیا یکیژولویب یاهتیلاعف کاخ داوم نیا ندوزفا اب نیاربانب هدوب مک یرهاظ صوصخم نزو یاراد یلآ یاهدوک.
ه یا
دبای یم شیازفا کاخ رد یلآ داوم و فرصمرپ رصانع یمامت هدافتسا لباق رادقم .دنوش یم کوپ و کبس یندعم [
3،7 .]
تیفرظ
مخش ظفح ،دهد یم شیازفا ار نآ بآ یرادهگن هشیر متسیس هعسوت و روذب ینز هناوج رظن زا بسانم هیوهت و یریذپ
تیمها یا
دراد [ 8 ] هدوک فرصم رثا رد یلآ نبرک.
یا مرک و تشاد یتبثم و الاب رادقم یلآ یاه
(یکاخ Eisenia foetida هدودحم نیا رد )
2
یرت بسانم درکلمع یاراد دنتشاد
[ 1،،
.]
موگل ییاذغ تیمها هب هجوت اب یزیخلصاح شیازفا و تیفیک دوبهب زین و هیذغت رد اه
ک زا هدافتسا ،ملاس و رادیاپ و کیناگرا یزرواشک تالوصحم دیلوت یارب کاخ یم فده نیا هب لین یارب یبسانم شور یلآ یاهدو
.دشاب 2 اه شور و داوم . یعارز لاس رد شیامزآ نیا 5331
لماک یاه کولب حرط تروص هب شیامزآ.دش ارجا لیبدرا فارطا عرازم زا یکی رد
دیدرگ هیهت کاخ بکرم هنومن هعرزم کاخ زا زا شیامزآ یارجا زا لبق .دش ماجنا رارکت هس اب یفداصت مهم یاهرتماراپ یخرب و
.دش یریگ هزادنا ییایمیشوکیزیف زا سپ و دش یرادرب هنومن اه ترک یمامت زا ،تالوصحم یگدیسر و یهدلگ هرود یط زا دعب
و سنایراو هیزجت .دش نییعت کاخ تیفیک دوبهب یارب زاین دروم رصانع و ییایمیش مهم یاهرتماراپ یمامت هاگشیامزآ هب لاقتنا هداد لیلحت یاهرازفا مرن زا هدافتسا اب هطوبرم یاه لکش مسر و شیامزآ زا لصاح یاه
SAS Ver.9.1 هسیاقم.دش ماجنا
لامتحا حطس رد اه نیگنایم 1
.تفرگ ماجنا نکناد یا هنماد دنچ نومزآ ساسا رب ودصرد
3 ثحب و جیاتن . لودج رد هک روطنامه 5
یمول شیامزآ دروم کاخ یتفاب سالک دوش یم هدهاشم و هدوب
یم روش هدودحم رد و هدوب ییایلقpH
.دراد یمک رادقم زین کاخ یلآ نبرک دصرد و دشاب
لودج 1 - هعرزم کاخ ییایمیش و یکیزیف یاه یگژیو یخرب
SAR N OC Kav Pav EC pH نش تلیس سر کاخ تفاب
(meq/lit)0.5 (%) )%( (ppm) (ppm) (dS m-1) )%(
3،
/
6 0/،، 5/675 ،02/70 2/33 2/52 7/35 ،،/،3 ،2/1، 52/37 مول
، میدس بذج تبسن:SAR کاخ یلآ نبرک:OC
، هراصع رد :EC 5:1
.تسا هدش نییعت
شیازفا هجیتن رد و کاخ ییایمیش و یکیزیف یاه یگژیو ندش رتهب ثعاب دناوت یم یماد دوک دایز یلآ هدام زاین دروم رصانع
کاخ دوش [ 5 ].
هرامش لودج تاعالطا قبط 2
ب انعم فالتخا چیه نمض رد .تسا هداد صاصتخا دوخ هب یغرم دوک ار یلآ نبرک رادقم نیرتالا
رتمک رگید یفرصم دوک ود هب تبسن یغرم دوک تزا نازیم یفرط زا .درادن دوجو یواگ تسوپمک یمرو و تسوپمک نیب یراد ا کاخ اب طالتخا زین و یردوپ تلاح رطاخ هب الامتحا هک هدوب یا ناوت یم هر
[داد تبسن ار شهاک ن 3
].
لودج 2 - یدوک یاهرامیت ییایمیش یاه یگژیو یخرب
OC EC pH Pav N Kaq
(%) (dS m-1) (%) (%) (%)
3 /
20 6/05 7/21 5/51 5/65 5/23 یواگ تسوپمک
6 /
53 7 7/5 5/5 5/6، 5/22 یواگ تسوپمک یمرو
،6 7/06 7 /7 5/15 5/،3 5/86 یغرم دوک
3
قبط شیامزآ نیا رد لودج
2 .دوب یغرم دوک رامیت هب طوبرم یلآ نبرک نیرتشیب ، رتشیب یواگ تسوپمک یمرو نژورتین دصرد
زا دشتسوپمک یمرو و یغرم رفسف رادقم.
.تسا رادقم نیرتشیب یاراد یغرم دوکسرتسد رد نژورتین رادقم یاراد یلآ یاهدوک
یرتشیب هدوب یغرم دوک تروص هب صوصخ هب نژورتین دوک شیازفا و و دیدرگ یکشخ شنت ربارب رد هایگ لمحت شیازفا ثعاب
تفای شیازفا درکلمع .
لکش 1 - رثا رب هایگ عون و دوک عون لباقتم .یکیرتکلا تیاده
لکش رد 5
شیازفا رد ار ریثات نیرتشیب یغرم دوک سدع هایگ رد اد ینعم فالتخا سدع رد دوک عون هس نیب و .تشاد EC
ر
تسوپمک و یغرم دوک نیب نمض رد .دش هدهاشم یراد ینعم فالتخا زین سدع و دوخن نیب یغرم دوک ریداقم نیب نینچمه.دوب توافت دوخن و سدع هایگ رد شیازفا ثعاب یلآ یاهدوک دربراک الامتحا .دش هدید راد ینعم
یالاب تظلغ زا یشان هک هدش EC
[تساهدوک نیا رد میسلک 2
.]
لکش 2 - رب هایگ عون و دوک عون لباقتم رثا کاخpH
.
4
رد لکش 2 رد یغرم دوک ریداقم نیب نینچمه .دش هدهاشم یراد ینعم فالتخا یواگ تسوپمک و یغرم دوک نیب سدع هایگ رد
دهاش و سدع و دوخن هایگ ینعم فالتخا
راد .دش هدهاشم تارییغت یسررب
ناشن pH داد pH هک هدودحم رد اهرامیت بلغا
تسا بسانم زین یزرواشک رظن زا و دشاب یم اهنآ دیلوت و اه مرک تیلاعف همزال هک هدوب یثنخ [
3،8 .]
ab b
a
0 1 2 3 4 5 6 7
ا تس ک تس ک ی ر ا
ی ر
کاخ ی لکmeq/lit
دوک عون
لکش 3 - ی لک نازیم رب دوک عون یلصا رثا کاخ لک
.
یمرو و یفرصم یغرم دوک نیب الاب لکش رد ینعم فالتخا یواگ تسوپمک
د یغرم دوک و دش هدهاشم کاخ میسلک نازیم رد یرا
.تشاد ار رادقم و ریثات نیرتشیب شنکاو هجیتن رد میسلک
یم شیازفا یلآ یاهدوک فرصم زا دعب میسلک تانبرک اب یلآ یاهدیسا
،ناراکمه و ایض( جیاتن اب هک دبای 5333
[) 3 .تشاد تقباطم ]
4 یریگ هجیتن . ناشن شیامزآ نیا زا لصاح جیاتن و هتفای دوبهب کاخ ییایمیش تایصوصخ موگل تشک اب هارمه یلآ یاهدوک فرصم اب هک داد
دون ار یحطس بذج تردق یلآ یاهدوک فرصم.دوش یم نیمات کاخ یرورض رصانع بذج و هتفای شیازفا کاخ یزیخلصاح دهد یم شیازفا دصرد [
3،8 .]
گ یارب فرصم مک رصانع هدافتسا تیلباق شیازفا ثعاب نمض رد سکلپمک لیکشت.دنوش یم ناهای
ندش هتالک و هتشاد یپ رد ار یتیفرظ دنچ و یتیفرظ ود یاه نویتاک اب رادیاپ یاه .دتفا یم قافتا
5 عبانم .
5
- یئاضر داژن
،مینویفاوی . 1379 رثا داوم یلآ رب صاوخ ییایمیش
،کاخ هلجم .نآ درکلمع و ترذ هلیسوب رصانع بذج مولع
و نونف یزرواشک و انم عب
،یعیبط
،مراهچدلج هرامش
،مراهچ یاه هحفص ات19
27 .
2 -
،یدابآدومحم م
. ر.
،
،یقنور ع . آ،
.
،وجمزر م . 1387 . ریثات حوطس و شبآ و تسوپمکیی دیاوز
یرهش رب درکلمع و بیکرت ییایمیش هناد ی ایوس
( (Glycine max L.
نیمود شیامه و هاگشیامن یسدنهم یصصخت طیحم
تسیز . هدکشناد حم طی تسیز . هاگشناد نارهت .
3 - .شنمراتفگشوخ .ح .ا و ینویفا .م ،.م ،یفیرش 5388
فیور ،نها بذج و درکلمع و دشر رب یواگ دوک و یرهش هلابز تسوپمک ،بالضاف نجل ریثات .
.ناهفصا یتعنص هاگشناد ،یزرواشک هدکشناد ،یسانش کاخ دشرا یسانشراک همان نایاپ .یرفعج لگ رد لکین و زنگنم 4-Berdanier, C.D., and Atkins, T.K. 1998. Advanced Nutrition. CRC Press, Boca Raton,F1.USA-1
5
5-Gutser, R., Ebertseder, T. 2002. Grundlagen zur Nährstoff- und Sonderwirkung sowie zu optimalen Einsatzstrategien von Komposten im Freiland. In: Handbuch Kompost im Gartenbau, Hrsg. Zentralverband Gartenbau e.V., Bonn, ISBN 3- 9806422-0-1, S. 47-72.
6-Hartl, W., 1996. Ergebnisse aus Anwendungsversuchen mit Biotonnenkompost der Stadt Wien, KGVÖ, Österreichischer Kompostgüteverband; ONÖsterreichisches Normungsinstitut, Kompostgütesicherung in Österreich; Beiträge zur Fachtagung, April 1996, ON Österreichisches Normungsinstitut,Wien, 175-183
7-Pattanayak, S.K., K.N. Mishra, M.K. Jena and R.K. Nayak. 2001. Evaluation of green manure crops fertilized with various phosphorus sources and their effect on subsequent rice crop. J. Indian Soc. Soil Sci., 49(2): 285-291.
8- Stevenson, F.J., 1994. Humus chemistry – Genesis, Composition, Reactions. John Wiley and Sons, New York, 496 S 9-Zia, M.S. 1993. Soil Fertility Evaluation and Managementfor Flooded lowland rice soils of Pakistan. Ph. D. Dissertation,
Kyoto University, Japan.
6
Corresponding effects of organic fertilizers and legume plants on some characteristics in a soil of a semiarid region
asic
,Ayda Abb , Sh Asgharib
*
S Sharifia
a: MSc.student., Faculty of Agric & Natu.Res.,Dept.Soil Sci.,Univ.,Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran..
bAssoc.,Prof.Faculty of Agric & Natu.Res.,Dept.Soil Sci.,Univ.Mohaghegh Ardabili.Ardabil,Iran.
c:Assist., Prof Faculty of Agric & Natu.Res.Dept.Soil.Sci.,Univ.Mohaghegh Ardabili.Ardabil,Iran.
*Corresponding Author:Email:[email protected]
ABSTRACT
In order to evaluate the effects of organic fertilizers and legumes on improving the quality of soil chemical properties, an experiment was conducted in a randomized complete block design with three replications in the year 2016 in Ardabil.in this experiment, three organic fertilizers (cow’s compost,cow’s vermicompost and chicken manure)and two types of legums Peaand Lentilwere used in the main plots.labratory data was analyzed using the SAS Ver9.1 software.the results showed that three types of organic manures caused a significant increase in soil quality characteristics.in general, he results showed the simultaneous application of legumes and organic fertilizers and the occurrence of interactions between them,while improving the soil fertility, produced a good performance in this experiment.the results of analysis of variance and comparision of meanings showed that the highest amount of soil phosphorus was observed in cow’s compost and the highest amount of calcium and chlorine in the soil was associated with chicken manure.according to these results, it can be said that the application of organic fertilizers has a significant and positive effect on the quality of soil characteristics, and the legume cultivation is also due to reactions occurring in their rhizosphere with these fertilizers. It improves the physicochemical properties to the soil.
Keywords:fertility, rhizosphere, cow’s compost, Pea.
