Downloaded from jap.iums.ac.ir at 19:48 IRDT on Sunday September 19th 2021

(1)

Maryam Tofangchi¹ , Zohreh Raeisi^2* , Amir Ghamarani³, Hasan Rezaei Jamaloui⁴ 1. PhD Student, Department of Psychology, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran

2. Assistant Prof., Department of Psychology, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran

3. Assistant Prof., Department of Psychology of Children with Special Needs. Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran

4. Assistant Prof., Department of Psychology Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran

Corresponding Author: Zohreh Raeisi, Assistant Prof., Department of Psychology, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran

The casual relationship between self-compassion and self- criticism among female patients with tension-type headaches using structural equation modeling

Tofangchi M, Raeisi Z, Ghamarani A, Rezaei Jamaloui H[The casual relationship between self-compassion and self- criticism among female patients with tension-type headaches using structural equation modeling(Persian)] . J Anesth Pain 2021;12(2):62-77.

Please cite this paper as:

AbsTRACT

Aims and background: As shown in many studies, one of the most important reasons for headaches in individuals is their tendency to self-criticism. Discovering some protective factors in order to moderate this tendency, thus, can be one of the important goals of health psychology research. Therefore, the current study aim was investigating the relationship between self-compassion and self-criticism in women suffering from tension headaches using structural equation modeling.

Material & Methods: To do so, 110 women with tension-type headaches were selected through purposeful sampling from psychiatric and neurological clinics and specialized headache centers in Isfahan, and were asked to respond to self-compassion and self-criticism questionnaires. The collected data were analyzed using the structural equation modeling (SEM) on Amos and SPSS software programs.

Findings: The results revealed that the presented model fitted the data as well. There were negative relationships between positive components of self-compassion (self-kindness, common human humanity, and mindfulness) and self-criticism. On the other hand, there were positive relationships between the negative components of self- compassion (self-judgment, isolation, and over-identification) and self-criticism. The findings showed the research model was appropriately presented.

Conclusions: Therefore, based on the results obtained from the present research, it can be concluded that self- compassion as a protective factor may have a significant impact on self-criticism in women with tension-type headaches.

Keywords: Self-criticism, self-compassion, tension-type headache, structural equation modeling

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 19:48 IRDT on Sunday September 19th 2021

(2)

اب یشنت یاهدردرس هب لاتبم نز نارامیب رد یداقتنا دوخ و دوخ هب تقفش یّلع هطبار یراتخاس تلاداعم لدم دربراک

4ییولامج ییاضر نسح ،³ینارمق ریما ،^*2یسیئر هرهز ،¹یچگنفت میرم

ناریا ،دابآ فجن ،یملاسا دازآ هاگشناد ،دابآ فجن دحاو ،یسانشناور هورگ ،یرتکد یوجشناد .1 ناریا ،دابآ فجن ،یملاسا دازآ هاگشناد ،دابآ فجن دحاو ،یسانشناور هورگ ،رایداتسا .2 ناریا ،ناهفصا ،ناهفصا هاگشناد ،یسانشناور و یتیبرت مولع هدکشناد ،صاخ یاهزاین اب ناکدوک شزومآ و یسانشناور یشزومآ هورگ ،رایداتسا .3 ناریا ،دابآ فجن ،یملاسا دازآ هاگشناد ،دابآ فجن دحاو ،یسانشناور هورگ ،رایداتسا .4

هدیکچ اذــل .تــسا یرــگداقتنا دوــخ هــب اــهنآ شــیارگ دارــفا دردرــس هــبرجت رد مــهم لــماوع زا یــکی هدــش ماــجنا تاــعلاطم ساــسا رــب :فدــه و هــنیمز ،نــیاربانب .دــشاب تملاــس یــسانشناور ۀزوــح رد تاــقیقحت مــهم فادــها زا یــکی دــناوت یم شــیارگ نــیا لــیدعت روــظنم هــب یــتظفاحم لــماوع فــشک .دوــب یــشنت دردرــس هــب لاــتبم ناــنز رد یداــقتنا دوــخ و دوــخ هــب تقفــش ۀــطبار یراتخاــس لدــم یــسررب رــضاح شــهوژپ فدــه زــکارم و ناور باــصعا یاــه کینیلک هــب هدــننک هــعجارم یــشنت یاهدردرــس هــب لاــتبم نز 110 دادــعت ،روــظنم نــیا نــیدب :اــه شور و داوــم اــب اــه هداد .دــش ارــجا ناــنآ یور دوــخ هــب تقفــش و يداــقتنا دوــخ ياه همانــشسرپ و باــختنا دــنمفده تروــص هــب ناــهفصا رهــش دردرــس یــصصخت .دــنتفرگ رارــق لــیلحت و هــیزجت دروــم Amos و SPSS یراــمآ یاــهرازفا مرن زا هدافتــسا دوــخ و دوــخ هــب تقفــش نــیب هــک یروــط هب ،تــشاد قــیقحت یاــه هداد اــب یــبوخ شزارــب هدــش هــئارا لدــم هــک داد ناــشن جــیاتن :اــه هتفای تقفــش تــبثم یاــه هفلؤم نــیب و نــینچمه .تــشاد دوــجو سوــکعم یــّلع هــطبار یــشنت یاهدردرــس هــب لاــتبم ناــنز رد )1 لدــم( یرــگداقتنا دوــخ هــب تقفــش یــفنم یاــه هفلؤم نــیب و یــفنم هــطبار یداــقتنا دوــخ و )یــهاگآ نهذ و یناــسنا کرتــشم براــجت ،دوــخ هــب یــنابرهم( دوــخ هــب قــیقحت یــشهوژپ لدــم اــه هتفای هــجیتن رد .تــشاد دوــجو تــبثم هــطبار )2 لدــم( یداــقتنا دوــخ اــب )یــطارفا یزاــسدننامه ،اوزــنا ،ندرــک تواــضق(

.دــندرک دــییأت ار لــماع کــی ناوــنع هــب دــناوت یم دوــخ تقفــش هــک تــفگ ناوــت یم قــیقحت نــیا زا هدــمآ تــسد هــب جــیاتن هــب هــجوت اــب ،نــیاربانب :یرــیگ هجیتن .دــیامن اــفیا یــّمهم شــقن یــشنت یاهدردرــس هــب لاــتبم ناــنز یرــگداقتنا دوــخ یور یــتظفاحم یراتخاس تلاداعم لدم ،یشنت یاهدردرس ،دوخ هب تقفش ،يداقتنا دوخ :یدیلک یاه هژاو

ناریا ،دابآ فجن ،یملاسا دازآ هاگشناد ،دابآ فجن دحاو ،یسانشناور هورگ ،رایداتسا ،یسیئر هرهز :لوئسم هدنسیون 1400/1/26 :ینیبزاب خیرات

1400/1/31 :شریذپ خیرات 1399/11/1 :تفایرد خیرات

.دــشاب يم نــمزم و یا هرود عوــن ود تروــص هــب یــشنت دردرــس عاوــنا نــیب رد للاــتخا نیرت عیاــش ،یا هرود یــشنت دردرــس باــصعا و زــغم نــیصصختم هــب هــعجارم هــک تــسا دردرــس نــمزم یــشنت دردرــس نــینچمه .دوــش يم بــجوم ار راــب هــب یداــصتقا ياــه هنیزه ،دردرــس عاوــنا ریاــس زا شــیب

همدقم درد اــب هــک تــسا عیاــش دردرــس یــعون یــشنت دردرــس هیبــش دــنک درد یتفــس اــی راــشف( راد ناــبرض رــیغ هــفرطود دــناوتب هــک طــسوتم اــی فــیفخ درد ،)هلاک اــی یــچیپ دــناب .⁾¹⁽دوــش يم صخــشم ،دوــش یصخــش ياــه تیلاعف عــنام

(3)

يزرورــهم يــعون و داــفتنا اــی تواــضق ياــج هــب دوــخ کرد(

،)دوــخ ياــه يتیافک يب و اه يتــساک هــب تبــسن تــیامح و هــکنیا هــب فارــتعا( اوزــنا لــباقمرد يناــسنا ياه کارتــشا و )دــننک يم هابتــشا و دنتــسه صــقن ياراد اه ناــسنا هــمه نــشور يــهاگآ( يــطارفا یزاــسدننامه لــباقمرد یــهاگآ نهذ ياــه هبنج دوــش يم ثــعاب هــک لاــح ناــمز براــجت زا روــط هــب هــن و دنوــش هــتفرگ هدــیدان هــن ،هــبرجت کــی کاــندرد ناــیب ⁾¹²⁽رــمرگ و فــن .)دــننک لاغــشا ار ناــسنا نــهذ ررــکم درــف هــک تــسین اــنعم نــیا هــب دوــخ هــب تقفــش هــک دــننک یم ،دــشاب هتــشاد دوــخ دروــم رد بوــخ ساــسحا رورــغ یور زا و توــق طاــقن نــتفریذپ یارــب لااــب یــیاناوت هــب هــجوت هــکلب دوــخ هــب تقفــش .درــیگ یم رــب رد ار ناــمزمه روــط هــب فــعض و بارــطضا ،یرــکف راوخــشن اــی یرــکف یزاــسدننامه اــب لااــب زا .⁾¹³⁽تــسا هدــش هدهاــشم یرــتمک ساوــسو و یگدرــسفا لــباقم رد ار درــف هــک نآ رــب هولاــع دوــخ هــب تقفــش ییوــس تلااــح تــیوقت رد ،دــنک يم تــظفاحم يــفنم يــناور تلااــح دوــخ هــب تقفــش یــترابع هــب دراد شــقن زــین تــبثم يــناجیه هــطبار نتــشاد طاــبترا و يگتــسیاش ،يراــتخمدوخ ساــسحا اــب

.)14(دــنک يم کــمک يــناور يداــینب ياــهزاین ياــضرا هــب و دراد يدارــفا هــب تبــسن دــنراد يــیلااب دوــخ هــب تقفــش هــک يدارــفا يرتــشیب يتخانــشناور تملاــس دــنراد يــمک يتقفــش دوــخ هــک هــک يتــسکش ساــسحا و رــیذپان زــیرگ درد اــهنآرد ارــیز ،دــنراد دوــخ شنزرــس کــی هلیــسو هــب دــننک يم هــبرجت دارــفا هــمه راکــفا اــب يــطارفا يزاــسدننامه و اوزــنا ساــسحا ،هــنامحر يــب هــکنآ رــب هولاــع يقفــش دوــخ .دــبای يمن رارمتــسا اــه ناجیه و تــیوقت رد ،دــنک يم تــظفاحم يــناور تلااــح لــباقم رد ار درــف دوخ لاــثم ناوــنع هــب .دراد شــقن زــین تــبثم يــناجیه تلااــح زا تــیاضر و يــعامتجا دــنویپ نوــچ يتاــساسحا اــب يتقفــش يتقفــش دوــخ هــک يدارــفا ،نــینچمه .تــسا طــبترم يــگدنز شرازــگ يرتــشیب يــناجیه هــلباقم تراــهم ،دــنراد يرــتلااب يزاــسزاب و ناــشتاساسحا ناــیم زــیامت داــجیا رد و دــننک يم .⁾¹⁵⁽دنتــسه رــتدنمناوت يــفنم يــناجیه تلااــح يــقلخ هــب لاــتبم نایوجــشناد هــسیاقم روــظنم هــب هــک قــیقحت رد یتخانــشناور لــماوع رد دردرــس نودــب و یــشنت دردرــس

رــب یــناوارف یــفنم تارــیثأت یــشنت یاهدردرــس .⁾²⁽دروآ يــم یــلک روــط هــب و یلغــش ،یــگداوناخ ،یدرــف یــگدنز تــیفیک .⁾³⁽دــنراذگ يم یاــج رــب درــف یــعامتجا -یداــصتقا طیارــش لغــش یور رــب دردرــس تارــیثأت هــک دــنتفایرد⁾⁴⁽نیکراب و یــج ناــیلاتبم هــک یا هــنوگب ،تــسا هدرتــسگ رایــسب ناــیلاتبم رد زور 20 و دــنورب راکرــس دنا هتــسناوتن زور 27 دردرــس هــب تاــعلاطم .دنا هتــشاد یــنییاپ رایــسب یراک درــکلمع زــین لاــس رد یــنرگیم و یــشنت یاهدردرــس هــک دــنا هداد ناــشن نــینچمه رد ،اتــسار نــیمه رد .⁾⁵⁽تــسا رت عیاــش نادرــم هــب تبــسن ناــنز ًاــصوصخ نــمزم یاهدردرــس ناــمرد و یــهگآ شیپ صیخــشت هارــمه یــناور یاــه هبنج یــبایزرا هــب دــیاب یــشنت یاهدردرــس .دوــش هــجوت زــین دردرــس نآ اــب رد مــه و داــجیا رد مــه یــمهم شــقن یتخانــشناور لــماوع هــطبار ،عــقاو رد .⁾⁶⁽دــننک یم اــفیا یــشنت یاهدردرــس دوــبهب هــک تــسا اه لاــس دردرــس و يــناور يــسانش بیــسآ ناــیم .تــسا هــتفرگرارق يــسررب دروــم يــنیلاب شــهوژپ هنیــشیپ رد تروــص اــهریغتم نــیا لــماعت رــس رــب لادــج و هــجوت مــغریلع نــیا يــسررب هــب يدودــحم ياــه شهوژپ ،تــسا هــتفرگ تــیعضو اــب هــک یــیاهریغتم زا یــکی .⁾⁷⁽دــنا هتخادرپ لــماوع یــیلااب یگتــسبمه یــشنت یاهدردرــس هژــیو هــب و ینامــسج یلکــش ناوــنع هــب یداــقتنا دوــخ .تــسا یداــقتنا دوــخ ،دراد دوــخ هدــننک فــیعضت و از سرتــسا هــک یــنورد تــیذا و رازآ زا دــید رــگداقتنا دوــخ دارــفا .⁾⁸⁽تــسا هدــش فــیرعت ،دــشاب يم ساــسارب اــهنآ .دــنراد دوــخ هــب تبــسن لااــب تاراــظتنا و یــفنم ًلاوــمعم ،نارــگید اــب دوــخ یاــجبان ياه هــسیاقم و یــیارگ لامک .⁾⁹⁽دــننک يم هــبرجت ار بارــطضا و تــسکش ،تراــقح ساــسحا دوــخ درــکلمع و دوــخ درــف هــک دوــش یم ثــعاب یداــقتنا دوــخ دوــخ یارــب ار یــسرتسد زا رود یاــهرایعم و دــنادب صــقان ار .⁾¹⁰⁽دــنک فــیرعت تففــش« ناونع اــب يدــیدج و تــبثم ۀزاــس رــیخأ ياه لاــس رد تــسرد هک تــسا هدــش حرطم تــبثم يــسانشناور رد »دوــخ هــب

)11(فــن .تــسا یــیارگ لامک و یداــقتنا دوــخ لــباقم هــطقن یداــعبا هــفلؤم هــس زا لکــشتم يا هزاــس ار دوــخ هــب تففــش دوــخ تواــضق لــباقم رد دوــخ اــب يــنابرهم :درــیگ یم رــظن رد

(4)

،لاــثم یارــب( یــتظفاحم لــماوع فــشک ،نــیاربانب .دنزاــس یم راــچد دارــفا رد یداــقتنا دوــخ اــب هــطبار رد )دوــخ تقفــش )یــشنت یاهدردرــس ،لاــثم یارــب( ینامــسج یاــه یرامیب ۀزوــح رد یــّمهم یــتاقیقحت و یــنیلاب تاــحیولت دــناوت یم یــیاجنآ زا شــهوژپ نــیا .دــشاب هتــشاد تملاــس یــسانشناور هــتفرگ تروــص یراتخاــس تلاداــعم لدــم زا هدافتــسا اــب هــک هــب تقفــش نــیب یــّلع طاــبترا تخانــش هــب دــناوت یم تــسا یاهدردرــس هــب لاــتبم ناــنز نــیب رد یداــقتنا دوــخ و دوــخ رــضاح یــشهوژپ زا فدــه ،ساــسا نــیا رــب .دــنک کــمک یــشنت رد یداــقتنا دوــخ و دوــخ هــب تقفــش یــّلع هــطبار یــسررب .دوــب دردرــس هــب لاــتبم ناــنز شور .دور یــم رامــش هــب یگتــسبمه عوــن زا یــفیصوت شــهوژپ شور دردرــس هــب لاــتبم ناــنز هــیلک لماــش شــهوژپ يراــمآ هــعماج شور اــب هــعماج نــیا زا هــک دوــب ناــهفصا رهــش رد یــشنت ار دورو یاــه کلام هــک نز 110 دادــعت دــنمفده یرــیگ هنومن يــکی .دندــش باــختنا یــیاهن هــنومن ناوــنع هــب ،دــندرک زارــحا ،يــلماع لــیلحت رد هــنومن مــجح يارــب حرــطم ياــه هاگدــید زا يارب يــندومزآ 10 يــلا 5 هــنومن مــجح لــقادح هــک تــسا نــیا هورــگ ندوــب صاــخ هــب هــجوت اــب اذــل .⁾²¹⁽دــشاب يم هداــم رــه یارــب دارــفا زا دادــعت نــیا اــهنآ دادــعت تــیدودحم و هــنومن یتخانــش تیعمج تاــیصوصخ .دــش هــتفرگرظن رد هــعلاطم ؛لــهأتم ^%49/1 ،درــجم ^%50/9 زا دوــب تراــبع هــنومن هورــگ

،یـسانشراک ^%40،ملپید قوف ^%16/4 ،ملپید کردـم یاراد ^%3/7 شور .دوــب یرــتکد ^%7/4 و دــشرا یــسانشراک ^%14/5 و زــکارم هــب قــقحم هــک دوــب تروــص نــیا هــب یرــیگ هنومن دردرــس یــصصخت یاــه کینیلک و ناور باــصعا ياــه بطم باصعا و زــغم صــصختم یــهارمه اــب و هــعجارم ناــهفصا رهــش دورو یاــه کلام ساــسا رــب یــشنت دردرــس ياراد دارــفا زا یاــه کلام .دروآ یــم لــمعب توــعد ساــیقم لــیمکت يارــب صــصختم صیخــشت -1 :دــندوب رــیز داوــم لماــش دورو ساــسا رــب یــشنت دردرــس طیارــش زارــحا و باــصعا و زــغم هــب لاــتبا -2 ،2018 دردرــس یــللملا نیب هــعماج یاــه کلام

هــک ینایوجــشناد هــک دــش هداد ناــشن ،دوــب هــتفرگ ماــجنا سرتــسا و یــهیبنت دوــخ زا دــندوب یــشنت یاهدردرــس راــچد رــب یــنتبم ناــمرد .⁾¹⁶⁽دــندوب رادروــخرب لااــب یتخانــشناور هــب رتــشیب ،دــیدج يا هــلخادم کبــس کــی ناوــنعب ،تقفــش یداــقتنا دوــخ ،بارــطضا ،یگدرــسفا دوــبهب و ناــمرد روــظنم ،اتــسار نــیا رد .تــسا هــتفر راک هــب ،یــفنم یــبایزرا زا سرــت و لاتبم رامیب 38 یور رــب هــک یــشهوژپ رد ⁾¹⁷⁽ناراکــمه و راهاــش هــلخادم هــک دــنتفایرد ،دــنداد ماــجنا دیدــش یداــقتنادوخ هــب سرــت و بارــطضا ،یداــقتنا دوــخ دــناوت يم تقفــش رــب یــنتبم ار اــهنآ تــبثم فــطاوع و شــهاک ار ناراــمیب یــفنم یــبایزرا زا دــنداد ناــشن ⁾¹⁸⁽رــتکورپ و ترــبلیگ نــینچمه .دــهد شــیازفا یداــقتنا دوــخ زا دوــخ هــب تقفــش رــب یــنتبم ناــمرد هــک تاــساسحا و هتــساک نایوجــشناد یــماکان و مرــش ساــسحا و کدــنا رد .دــهد یم شــیازفا ار ناــنآ یــمرگ و شرــیذپ دوــخ هــب تقفــش نــیب هــطبار هــب هــک هــتفرگ تروــص تاــعلاطم دــنا هداد ناــشن جــیاتن ،تــسا هدــش هــتخادرپ یداــقتنا دوــخ و رد .⁾¹⁹⁽دراد دوــجو سوــکعم هــطبار رــیغتم ود نــیا نــیب هــک هــب تقفــش و یداــقتنا دوــخ نــیب هــطبار یــسررب رد ،عــقاو دوــخ هــب تقفــش یاراد هــک یدرــف هــک تــفگ ناوــت یم دوــخ تــفوطع و یــنابرهم هــب اه تــسکش اــب هــهجاوم رد تــسا یــیلااب رد .دزادرــپ یم ،دوــخ شنزرــس و داــقتنا هــن ،دوــخ هــب تبــسن و یــناور یاه بیــسآ شــهاک لااــب یزرو تقفــشدوخ ،عــقاو تــینما ساــسحا و یتــسوددوخ زا سرــت و یداــقتنادوخ ،مرــش .⁾²⁰⁽دراد ناــغمرا هــب ار یــعامتجا ياــه هطیح رد یداــقتنا دوــخ و دوــخ هــب تقفــش تاــعوضوم هــک ارــچ ،تــسا تــیمها زــئاح رایــسب يتملاــس اــب طــبترم یاــه هبنج زا هــتفرگ تأــشن ینامــسج یاــه یرامیب زا یرایــسب تــسا یــیاه یرگداقتنادوخ و اه یرگ شنزرــسدوخ و یــناور نــتفریذپ یاــج هــب ،عــقاو رد .دراد دوــخ هــب تبــسن درــف هــک درــف ،دوــخ اــب ندوــب ناــبرهم و یــفنم راکــفا و تاــساسحا نــیا تــیاهن رد و دزادرــپ یم دوــخ شنزرــس و داــقتنا هــب لوبق لــباقریغ درــف فرــط زا هــک یــفنم تاــناجیه و تاــساسحا یــضرم یاه هناــشن رد ار دوــخ و دوــش یم هدز ســپ دــنا هدوب ناــیامن یــشنت یاهدردرــس دــننامه درــف ندــب رد ینامــسج

(5)

،دوــخ تواــضق -دوــخ اــب یــنابرهم :درــیگ یم هزادــنا ار ساــیقم .یــطارفا یزاــسدننامه-یهاگآ نهذ ،اوزــنا - یناــسنا تاکارتــشا و یــنورد یناــسمه و یــقارتفا یــیاور ساــیقم هدرــخ شــش نــیا فــن دــنا هداد ناــشن ار ساــیقم نــیا بــسانم یــیامزآزاب یــیایاپ دییات نآ یــیایاپ و یــیاور زــین یــناریا تاــعلاطم رد .⁾¹¹⁽ )2003(

هــب 0/92 خاــبنورک یاــفلآ زــین شــهوژپ نــیا رد .⁾²³⁽تــسا هدــش .تــسا هدــمآ تــسد یرامآ لیلحت اــه سایقم و یتخانــش تیعمج یاــهریغتم فــیصوت روــنظم هــب نــیگنایم ،یــناوارف دــننام یــفیصوت راــمآ یاه صخاــش زا روــظنم هــب نــینچمه .دــش هدافتــسا درادناتــسا فارــحنا و بــیرض نوــمزآ ،قــیقحت یاــهریغتم نــیب هــطبار یــسررب یــّلع هــطبار یــسررب یارــب .تــفر راک هــب نوــسریپ یگتــسبمه )از نورــب اــی لقتــسم رــیغتم ناوــنع هــب( دوــخ هــب تقفــش نــیب لدــم زا )از نورد اــی کلاــم رــیغتم ناوــنع هــب( یداــقتنا دوــخ و هدافتــسا ^Amos رازــفا مرن زا هدافتــسا اــب یراتخاــس تلاداــعم لاــمرن ،اــه لیلحت ماــجنا شــیپ هــک تــسا رــکذ هــب مزلا .دــش شــیپ نــینچمه و تــفرگ رارــق یــسررب دروــم اــهریغتم ندوــب دندــش تیاعر زین یراتخاــس تلاداــعم لدــم لــیلحت یاــه ضرف .)دــینک هــعجارم اــه هتفای تمــسق هــب رتــشیب تاــعلاطا یارــب(

اه هتفای هدرــخ و دوــخ هــب تقفــش رــضاح شــهوژپ لقتــسم رــیغتم نــیا هــطبار يــسررب يارــب .دوــب نآ هــناگ شــش ياــه سایقم نوــمزآ زا یداــقتنادوخ اــب نآ ياــه سایقم هدرــخ و رــیغتم رد جــیاتن و هدــش هدافتــسا نوــسریپ يگتــسبمه بــیرض لودــج ياــه هتفای .تــسا هدــش شرازــگ 1 هرامــش لودــج هــطبار یداــقتنادوخ اــب دوــخ هــب تقفــش دــهد یم ناــشن 1 یاــه سایقم هدرــخ نــیب رد .دراد يراد يــنعم و یــفنم و نــیرتیوق )^r=0/337( دوــخ هــب یــنابرهم ،دوــخ هــب تقفــش اــب ار هــطبار نــیرت فیعض )^r= -0/206( دوــخ ندرــک تواــضق .دنا هتــشاد یداــقتنادوخ

لــقادح و هــعلاطم عورــش زا لــبق لاــس کــی یــشنت دردرــس ،لاــس 50 اــت 20 نــیب ینــس هــنماد -3 ،هاــم هــس تدــم هــب لمتــشم جورــخ یاــه کلام .مــلپید دــح رد داوــس نتــشاد -4 ،نرــگیم اــی یا هــشوخ دردرــس هــب لاــتبا -1 :دوــب داوــم نــیا رــب یاه تیــساسح هژــیو هــب رــگید یاــه یرامیب هــب لاــتبا -2 یاه بیــسآ ،باوــخ تلالاــتخا ،اــیژیلاموربیف ،یمــشچ و یروــن و داوــم فرــصم ءوــس هقباــس نتــشاد -3 و ،فــیفخ یزــغم قلاــخا تــیاعر روــظنم هــب .زوکیاــس و یــناور تلالاــتخا ،لکــلا هدــننک تکرــش دارــفا یــمامت هــب نداد یــهاگآ نــمض ،شــهوژپ ،اــهنآ زا هــناهاگآ تــیاضر بــسک و شــهوژپ فادــها هــنیمز رد ندوب هــنامرحم و ماــن یــب ،شــهوژپ رد تکرــش ندوــب يراــیتخا تلااؤــس هــب خــساپ ندوــب ررــض نودــب ،جــیاتن و همانــشسرپ رــظندم ،لــیامت تروــص رد جــیاتن نداد رارــق راــیتخا رد و IR.IAU.قلاــخا هــسانش اــب رــضاح هــعلاطم .تــفرگ رارــق .تــسا هدــش تــبث NAJAFABAD.REC.^1399.049 اهرازبا ،يــشزرا يب ،يداــقتنا دوــخ ساــیقم :یداــقتنا دوــخ ساــیقم .دجنــس يم ار يیاهنت و يــچوپ و تراــقح ساــسحا و يــتیافک يب

)8(زــنوریآ و ترــبلیگ دوــخ هــب هــلمح ساــیقم زا ســیاقم نــیا هــب خــساپ .تــسا هدــش هــتفرگ تــسا هــیوگ 22 لماــش هــک ترــکیل يا هــجرد جــنپ فــیط کــی رد ساــیقم نــیا ۀداــم رــه )4 هرــمن اــب مــقفاؤم ًلاــماک اــت رــفص هرــمن اــب مــفلاخم ًلاــماک(

،بــیترت هــب نآ هرــمن لــقادح و رــثکادح و تــسا هدــش مــیظنت بــیرض ⁾²²⁽يــسابع و يــبجر .تــسا رــیغتم 88 اــت رــفص زا رد ار يداــقتنا دوخ ساــیقم )خاــبنورک ياــفلآ( يــنورد يناــسمه 0/78 بــیترت هــب ،نز و درــم نایوجــشناد رد و 0/83 هــنومن لک يــنایاپ بــیرض ،رــضاح شــهوژپ رد .دــندرک شرازــگ 0/85 و .دــمآ تــسد هــب 0/90هــنومن لکرد خاــبنورک ياــفلآ شور هــب 26 یــشرازگ دوــخ ساــیقم نــیا :دوــخ هــب تقفــش ساــیقم شــش و هتخاــس ار نآ 2003 لاــس رد ⁾¹¹⁽فــن هــک یلاوــس یا هــجرد 5 هــنماد کــی رد اه خــساپ .دراد ساــیقم هدرــخ رارــق )هــشیمه ًاــبیرقت =2 اــت زــگره ًاــبیرقت =0( تــسا ترــکیل هدرــخ شــش اــی یــبطق ود هــفلوم هــس ساــیقم نــیا .درــیگ یم

(6)

رــظندم اــب رــضاح شــهوژپ ،لاــح نــیا اــب .دــناد يم راذــگریثأت ياهریغتم دادــعت هــب هنومن مــجح تبــسن يلااــب دــح ندادرارــق يگدیچیپ ،)1 هــب 20تبــسن( دازآ ياــهرتماراپ و هدــش هدهاــشم رــثکادح دروآرــب( دازآ ياــهرتماراپ ياــهدروآرب شور ،لدــم )دــصرد 5 زا رــتمک( دوــقفم ياــه هداد مــجح ،)یــیامن تــسرد رــفن 110 هــنومن مــجح اــب هرــیغتم دــنچ یــتیلامرن هــطبار و .⁾²¹⁽دــش هداد صیخــشت هــنومن يارــب يــبولطم مــجح ناوــنع هــب ترــپ ياــه هداد :هرــیغتمدنچ ترــپ یاــه هداد )ب ،هریغتمدنچ ياــضف کــی رد هــک تــسا نــیا رــگنایب هرــیغتمدنچ بوــسحم هداــتفارود اــی ترــپ دــناوت يم اــهدروم زا يدادــعت هــچ ياــه هداد صیخــشت صوــصخ رد بــلغا هــک يصخاــش .دنوــش

ضرــف شــیپ دــنچ رــب يــنتبم يراتخاــس هــلداعم يزاــس لدم اــه ضرف شیپ نــیا ادــتبا نــیاربانب ،تــسا يداــینب و يــساسا شزارــب شــهوژپ لدــم هــمادا رد و هــتفرگ رارــق يــسررب دروــم :تــسا هدــش نــیا رد يــعونتم ياــه هاگدید :هــنومن هــنیهب مــجح )فــلا دادــعت هــب هــک تــسا نــیا هاگدــید کــی .دراد دوــجو صوــصخ اه هزاــس دادــعت ،اــه فرعم اــی هدــش هدهاــشم ياــهریغتم دانتــسا دروآرــب يارــب دازآ ياــهرتماراپ دادــعت و اــه لماع اــی دروآرــب شور ،لدــم يــگدیچیپ ،رــگید هاگدــید کــی .دــنک یم ندوــب لاــمرن يرارــقرب مدــع اــی يرارــقرب ،دازآ ياــهرتماراپ هنومن مــجح هزادــنا رد ار دوــقفم ياــه هداد مــجح و هرــیغتمدنچ )ⁿ= 110( یداقتنا دوخ اب نآ داعبا و دوخ هب تقفش نیب یگتسبمه بیارض .1 لودج

ریغتم 1

2 3

4 5

6 7

8

یداقتنادوخ-1 1

دوخ هب یزوسلددوخ-2 -0/570

0/001 1

دوخ هب ینابرهم-3 -0/337

0/001 0/446

0/001 1

دوخ ندرک تواضق-4 0/206

0/031 -0/500

0/001 -0/217

0/023 1

یناسنا کرتشم براجت-5 -0/293

0/002 0/536

0/001 0/500

0/001 -0/071

0/462 1

اوزنا-6 0/299

0/017 -0/509

0/001 -0/220

0/022 0/475

0/001 -0/104

0/282 1

یهاگآ نهذ-7 -0/264

0/005 0/431

0/001 0/472

0/001 -0/263

0/006 0/483

0/001 -0/177

0/065 1

یطارفا یزاسدننامه-8 0/315

0/001 -0/452

0/001 -0/200

0/037 0/457

0/001 -0/180

0/061 0/395

0/001 -0/212

0/0247 1

یراتخاس تلاداعم یزاس لدم

(7)

هــک تــسا يــتیعضو يــطخمه :هــناگدنچ يــطخمه )د ریاــس زا يــطخ عــبات لقتــسم رــیغتم کــی دــهد يم ناــشن روــظنم هــب رــضاح شــهوژپ رد .تــسا لقتــسم ياــهریغتم اــه لدم رد لقتــسم ياــهریغتم نــیب يــطخ مــه يــسررب ^VIF صخاــش ود هــب طوــبرم رــیداقم زا يراتخاــس هــلداعم نــیب يــطخ مــه نازــیم هدــنهد ناــشن هــک ^Tolerance و هــطقن .تــسا هدــش هدافتــسا ،دنــشاب يم لقتــسم ياــهریغتم 2/5 و 0/4 بــیترت هــب ^Tolerance و ^VIF هــب طوــبرم شرــب صخاــش رادــقم و 0/40 زا رــتلااب ^Tolerance صخاــش رادــقم(

رد صخاــش ود نــیا جــیاتن .دراد رارــق )2/5 زا رــتمک ^VIF و هــناگدنچ يــطخمه دوــجو مدــع رــگنایب رــضاح شــهوژپ مود لدــم يارــب ضرــف شــیپ نــیا تــیبولطم يــترابع هــب اــی ناوــت يم 2 لودــج رد هدــش دروآرــب رــیداقم بــسحرب .تــسا لقتــسم ياــهریغتم هــب طوــبرم هــناگدنچ يــطخمه هــک تــفگ نــیا صوــصخ رد هــناگدنچ يــطخمه مدــع ضرــف شیپ .درادــن رارــق يــبولطمان تــیعضو رد شــهوژپ

دروــم يراتخاــس هــلداعم يزاــس لدم رد هرــیغتمدنچ ترــپ صیخــشت روظنم هــب زــین شــهوژپ نــیا رد و درــیگ يم هدافتــسا تــسا هــتفرگ رارــق دانتــسا دروــم هرــیغتمدنچ ترــپ ياــه هداد لــبق رــضاح شــهوژپ رد .تــسا ســیبونولاهام هــلصاف صخاــش طوــبرم يراتخاــس هــلداعم لدــم رد دازآ ياــهرتماراپ دروآرــب زا هرــیغتمدنچ ترــپ دراوــم شــهوژپ ياــه هیضرف زا کــی رــه هــب راــنک لــیلحت زا و صخــشم ســیبونولاهام صخاــش قــیرط زا .دندــش هتــشاذگ ندوــب لاــمرن طرــش يرارــقرب :هرــیغتمدنچ يــتیلامرن )ج شور زا هدافتــسا رد يــلصا ياــه ضرف شــیپ زا هرــیغتمدنچ هــلداعم يزاــس لدم رد )^ML( يیامن تــسرد رــثکادح دروآرــب اــی يرارــقرب يــسررب تــهج شــهوژپ نــیا رد .تــسا يراتخاــس ایدرم بــیرض رادقم زا هرــیغتمدنچ ندوــب لاــمرن يرارــقرب مدــع .دــیدرگ هدافتــسا بــیرض نــیا هــب طوــبرم یــنارحب تبــسن و لدم يارــب و 1/98 رــبارب لوا لدــم يارــب اــیدرم بــیرض رادــقم يــتیلامرن ضرــف شــیپ ،نــیاربانب .تــسا 1/83 اــب رــبارب مود .تــسا رارــقرب شــهوژپ ياــه لدم اــب طاــبترا رد هرــیغتمدنچ

لقتسم یاهریغتم هناگدنچ یطخمه یاه صخاش دروآرب .2 لودج

اهریغتم Tolerance

VIF

دوخ هب ینابرهم 0/659

1/517

دوخ ندرک تواضق 0/656

1/524

یناسنا کرتشم براجت 0/655

1/527

اوزنا 0/724

1/381

یهاگآ نهذ 0/664

1/506

یطارفا یزاسدننامه 0/732

1/366

(8)

هــلداعم لدــم دراو لوا هــبترم يــلماع ياــه لدم بــلاق رد ياه صخاــش هــب طوــبرم ياــهدروآرب ،دندــش يراتخاــس نــیا يــلصا رــتماراپ و يراتخاــس هــلداعم لدــم تــیلک يــبایزرا رد )یداــقتنا دوــخ رــب دوــخ هــب تقفــش رــیغتم رــثا( لدــم .تــسا هدــش شرازــگ رــیز 5 و 4 ،3 لوادــج و 1 لکــش

یداقتنا دوخ رب دوخ هب تقفش یراتخاس هلداعم لدم )فلا دوــخ و دوــخ هــب قفــش نــیب یــّلع ۀــطبار يــسررب روــظنم هــب ســنایراووک يراتخاــس هــلداعم يزاــس لدم درــکیور زا یداــقتنا و )دوــخ هــب تقفــش( لقتــسم رــیغتم .دــش هدافتــسا روــحم و نوــنکم ياــهریغتم تروــص هــب )یداــقتنا دوــخ( هتــسباو

.تسا هدوب راد ينعم و 0/3 زا رتلااب اهریغتم همه يلماع راب :هجوت .یداقتنا دوخ رب دوخ هب تقفش رثا :یراتخاس هلداعم لدم .1 لکش

(9)

یداقتنا دوخ رب دوخ هب تقفش رثا ِیراتخاس هلداعم لدم هب طوبرم ریداقم دروآرب .3 لودج

نونکم یاهریغتم هدش هدهاشم یاهریغتم

یلماعراب ینارحب رادقم

یرادانعم حطس

دوخ هب تقفش دوخ هب ینابرهم

0/69 3/386

0/001

2/724 0/006

یناسنا کرتشم براجت 0/62

3/299 0/001

اوزنا 0/37

2/581 0/010

یهاگآ نهذ 0/69

2/386 0/001

- -

یداقتنا دوخ 1 لاوس

0/71 -

-

2 لاوس 0/87

8/992 0/001

3 لاوس 0/92

9/457 0/001

4 لاوس 0/93

9/568 0/001

5 لاوس 0/90

9/270 0/001

6 لاوس 0/88

9/017 0/001

7 لاوس 0/89

9/159 0/001

8 لاوس 0/80

8/219 0/001

9 لاوس 0/87

8/969 0/001

10 لاوس 0/33

2/369 0/018

11 لاوس 0/40

4/104 0/001

12 لاوس 0/63

6/495 0/001

13 لاوس 0/36

3/704 0/001

14 لاوس 0/34

3/497 0/001

15 لاوس 0/38

3/928 0/001

16 لاوس 0/41

4/188 0/001

17 لاوس 0/43

4/378 0/001

18 لاوس 0/86

8/891 0/001

19 لاوس 0/89

9/166 0/001

20 لاوس 0/85

8/756 0/001

21 لاوس 0/85

8/739 0/001

22 لاوس 0/89

9/168 0/001

(10)

يــلماع ياــهراب 3 لودــج رد هدــش دروآرــب رــیداقم بــسحرب هــب تقفــش رــیغتم ياــه سایقم هدرــخ هــمه هــب طوــبرم تــیعضو رد یداــقتنا دوــخ یاــه هــیوگ نــینچ مــه و دوــخ ياــهریغتم یگتــسبمه رــگید تراــبع هــب .دــنراد رارــق يــبولطم نــیا هــب طوــبرم یاــه سایقم هدرــخ اــب دوــخ هــب تقفــش

رد رــیغتم نــیا هــب طوــبرم یداــقتنادوخ یاــه هیوگ و رــیغتم رازــبا هــجیتن رد ،دنوــش يم دروآرــب لااــب هــب طــسوتم دــح .تــسا رادروــخرب يــلماع راــبتعا زا اــهریغتم نــیا شجنــس

زا دــعب يراتخاــس هــلداعم لدــم يــلک يــبایزرا ياه صخاــش اــب هــفلوم زا يــخرب يرــیگ هزادنا ياــطخ ندرــک هتــسبمه رــگنایب عوــمجم رد اه صخاــش نــیا بوــلطم هــنماد هــب هــجوت ياــه هداد طــسوت هدــش نــیودت ضورــفم لدــم هــک تــسا نــیا اــه هداد شزارــب ،رــگید تراــبع هــب .دنوــش يم تــیامح شــهوژپ

رــب تــللاد اه صخاــش يــگمه و تــسا رارــقرب لدــم هــب .دــنراد يراتخاــس هــلداعم لدــم تــیبولطم

)فــلا هــک تــسا نــیا رــگنایب 5 لودــج رد هدــش دروآرــب رــیداقم دوــخ رــیغتم ســنایراو زا دــصرد 17 دوــخ هــب تقفــش رــیغتم طوــبرم رــیداقم نــتفرگ رــظن رد اــب ،دــنک يم نــییبت ار یداــقتنا طــسوتم رادــقم نــیا نــییعت بــیرض صخاــش رــثا مــجح هــب دوــخ هــب تقفــش رــیغتم رــگید تراــبع هــب .دوــش يم دروآرــب ار یداــقتنا دوــخ رــیغتم ســنایراو نــییبت ناوــت طــسوتم دــح رد یداــقتنا دوــخ رــیغتم رــب دوــخ هــب تقفــش رــیغتم رــثا )ب ،دراد ضرــف ،نــیاربانب .)p>0/01( تــسا راداــنعم يراــمآ ظاــحل هــب رــیغتم رــب دوــخ هــب تقفــش رــیغتم هــکنیا رــب يــنبم شــهوژپ رادــقم هــب هــجوت اــب .دوــش يم دــییأت ،دراد رــیثأت یداــقتنادوخ طــسوتم و میقتــسم رثا نیا تفگ ناوــت يم )0/41( رــیثأت بــیرض

دوــخ هــب تقفــش شــیازفا هــک اــنعم نــیا هــب ،دوــش يم دروآرــب .دوــش یداقتنا دوــخ شهاک هــب رــجنم طــسوتم دــح رد دــناوت يم یداقتنا دوخ رب دوخ هب تقفـش داعبا یراتخاـس هلداعم لدم )فلا هب تقفـش ریغتم داـعبا زا کـی رـه رـثا يـسررب تـهج هـمادا رد يراتخاـس هلداعم يزاـس لدم زا زین یداقتنا دوخ رـیغتم رب دوـخ لدم يبایزرا ياه صخاـش هـب طوـبرم ياـهدروآرب ،دـش هدافتـسا ریغتم داعبا رـثا( لدم نیا يلصا ياـهرتماراپ و يراتخاـس هـلداعم ریز لوادـج و لکـش رد )یداقتنادوخ رـیغتم رـب دوخ هـب تقفـش .تسا هدـش شرازگ

یراتخاس هلداعم لدم يلک يبایزرا یاه صخاش ریداقم دروآرب .4 لودج

اه صخاش قلطم شزارب

یقیبطت شزارب دصتقم شزارب

CMIN GFI

TLI CFI

PCFI DF

CMIN/DF RMsEA

ریداقم 856/904

0/925 0/872

0/905 0/609

349 2/455

0/086

یداقتنا دوخ رب دوخ هب تقفش ریغتم رثا ریداقم دروآرب .5 لودج

ریغتم لقتسم ریغتم ریسم

هتسباو بیرض

نییعت دروآرب

یاطخ رایعم رادقم

ینارحب P-Value

درادناتسا درادناتسا ریغ

دوخ هب تقفش

>^...

یداقتنادوخ 0/17

-0/41 -0/41

0/122 2/930

0/001

(11)

یداقتنا دوخ رب دوخ هب تقفش داعبا رثا یراتخاس هلداعم لدم .2 لکش یراتخاس هلداعم لدم يلک يبایزرا یاه صخاش ریداقم دروآرب .6 لودج

اه صخاش قلطم شزارب

یقیبطت شزارب دصتقم شزارب

CMIN GFI

TLI CFI

PCFI DF

CMIN/DF RMsEA

ریداقم 1049/65

0/912 0/881

0/977 0/634

350 2/999

0/092

هــب .دوــش يم تــیامح شــهوژپ ياــه هداد طــسوت و دراد یــبوخ یــگمه و تــسا رارــقرب لدــم هــب اــه هداد شزارــب ،رــگید تراــبع .دنراد يراتخاــس هــلداعم لدــم تــیبولطم رــب تــللاد اه صخاــش

هــجوت اــب يراتخاــس هــلداعم لدــم يــلک يــبایزرا ياه صخاــش نــیا رــگنایب عوــمجم رد اه صخاــش نــیا بوــلطم هــنماد هــب شزارــب اــه هداد اــب هدــش نــیودت ضورــفم لدــم هــک تــسا

(12)

.دوــش یداــقتنا دوــخ شــیازفا هــب رــجنم دــناوت يم یــطارفا ثحب هــب تقفــش طاــبترا یــسررب رــضاح شــهوژپ یــلصا فدــه .دوــب یــشنت دردرــس هــب لاــتبم ناــنز رد یداــقتنا دوــخ و دوــخ یــموهفم لدــم ،هــنیمز نــیا رد نیــشیپ تاــعلاطم رورــم اــب نوــمزآ یراتخاــس تلاداــعم لدــم بــلاق رد و هــئارا شــهوژپ هدهاــشم یاــه هداد یــیاهن بوــخ شزارــب زا یــکاح جــیاتن .دــش دوــخ هــب تقفــش نــیب یــّلع ۀــطبار ،هــک یروــط هــب ؛دوــب هدــش دوــخ و دوــخ هــب تقفــش داــعبا نــینچمه و یداــقتنا دوــخ و .تــشاد دوــجو یداــقتنا نــیب یراداــنعم سوــکعم طاــبترا داد ناــشن هــنیمز جــیاتن هــتفای نــیا .تــشاد دوــجو یداــقتنا دوــخ و دوــخ هــب تقفــش وــسمه⁾²⁴⁽ترــبلیگ و ⁾²²⁽یــسابع و یــبجر تاــعلاطم جــیاتن اــب ناوــت یم هدــمآ تــسد هــب جــیاتن نــییبت رد .دــشاب یم یارــب هــک دنتــسه یدارــفا رــگداقتنا دوــخ دارــفا هــک تــفگ رــب دوــخ هناریگ تخــس ندــش رــیگرد و فادــها هــب یبایتــسد زا ندرــب تذــل رد و دــنراد دــیکات رایــسب دوــخ تــسا تواــضق تقفــش دارــفا هــک یــنامز .دــنناوتان دوــخ فادــها هــب یبایتــسد

)فــلا هــک تــسا نــیا رــگنایب لودــج رد هدــش دروآرــب رــیداقم زا دــصرد 12/1 عوــمجم رد دوــخ هــب تقفــش رــیغتم داــعبا هــجوت اــب .دــننک يم نــییبت ار یداــقتنا دوــخ رــیغتم ســنایراو نــییعت بــیرض صخاــش رــثا مــجح هــب طوــبرم رــیداقم هــب رــگید تراــبع هــب .دوــش يم دروآرــب طــسوتم رادــقم نــیا نــییبت ناوــت طــسوتم دــح رد دوــخ هــب تقفــش رــیغتم داــعبا رــیغتم داــعبا رــثا )ب ،دــنراد ار یداــقتنادوخ رــیغتم ســنایراو ،دوــخ ندرــک تواــضق ،دوــخ هــب یــنابرهم( دوــخ هــب تقفــش یزاــسدننامه و یــهاگآ نهذ ،اوزــنا ،یناــسنا کرتــشم براــجت راداــنعم يراــمآ ظاــحل هــب یداــقتنادوخ رــیغتم رــب )یــطارفا هــب طوــبرم رــیداقم هــب هــجوت اــب ،نــیاربانب .)^p>0/05( تــسا ،دوــخ هــب یــنابرهم داــعبا رــثا تــفگ ناوــت يم رــیثأت بــیارض دــح رد و میقتــسم یــهاگآ نهذ ،یناــسنا کرتــشم براــجت یزاــسدننامه ،اوزــنا ،دوــخ ندرــک تواــضق داــعبا رــثا و طــسوتم هــب ،دوــش يم دروآرــب طــسوتم دــح رد و میقتــسمریغ یــطارفا یــنابرهم داــعبا زا کــی رــه شــیازفا اــی تــیوقت هــک اــنعم نــیا دــناوت يم یــهاگآ نهذ ،یناــسنا کرتــشم براــجت ،دوــخ هــب شــیازفا اــی تــیوقت و دنوــش یداــقتنادوخ شــهاک هــب رــجنم یزاــسدننامه ،اوزــنا ،دوــخ ندرــک تواــضق داــعبا زا کــی رــه یداقتنا دوخ رب دوخ هب تقفش داعبا رثا ریداقم دروآرب .7 لودج

لقتسم یاهریغتم ریسم

هتسباو ریغتم بیرض

نییعت دروآرب

یاطخ رایعم رادقم

ینارحب P-Value

درادناتسا درادناتسا ریغ

دوخ هب ینابرهم

>^...

یداقتنادوخ 0/121

-0/47 -0/44

0/039 3/210

0/001

0/25 0/039

2/181 0/035

یناسنا کرتشم براجت -0/33

-0/30 0/043

2/364 0/025

اوزنا 0/37

0/36 0/036

2/739 0/001

یهاگآ نهذ -0/40

-0/38 0/041

2/855 0/001

0/36 0/040

2/782 0/001

(13)

نــیاربانب .هدــب يلــست ار تدوــخ درد ناــمز رد دــیوگ يم .⁾²⁷⁽تــسا شرــیذپ يــعون دوــخ هــب تقفــش تــفگ ناوــت يم جــیاتن دــیاب هــک دوــب زــین یــیاه تیودحم یاراد شــهوژپ نــیا یاــه تیدودحم زا یــکی .دنوــش هدــید اــهنآ بوــچراچ رد یــفداصت یرــیگ هنومن شور زا هدافتــسا ناکــما مدــع شــهوژپ لدــم زا هدافتــسا هــب هــجوت اــب هــنومن مــجح نــینچمه .دوــب ناــسانشراک زا یــخرب رــظن هــب هــجوت اــب یراتخاــس تلاداــعم مدــع شــهوژپ یاــه تیدودحم رــگید زا .دوــب کدــنا ًاتبــسن هــنومن هورــگ هــک ارــچ دوــب نادرــم هــب جــیاتن مــیمعت ناکــما ،نــیا رــب هولاــع .دــنداد یم لیکــشت ناــنز ًاــفرص ار شــهوژپ یراتخاــس هــلداعم لدــم هتفرــشیپ شور زا هدافتــسا مــغریلع دوــخ و دوــخ هــب تقفــش نــیب یــّلع هــطبار یــسررب روــظنم هــب تــسا یگتــسبمه هک شور نــیا تــیهام هــب هــجوت اــب ،یداــقتنا رداــص هــطبار نــیا رد یــعطق یــلولعم و تــلع هــطبار ناوــت یمن لرــتنک یــشیامزآ یاــه شهوژپ دــنمزاین مــهم نــیا و درــک زا هدافتــسا اــب هدــنیآ یاــه شهوژپ ،نــیاربانب .تــسا هدــش فــلتخم یاــه تیعمج رد و رت هتفرــشیپ قــیقحت یاــه شور یا هطــساو اــی هدــننک لــیدعت شــقن یــسررب هــب دــنناوت یم نازــیم و یداــقتنا دوــخ نــیب هــطبار رد دوــخ هــب تقفــش .دــنزادرپب یــشنت یاهدردرــس یریگ هجیتن یّلع هــطبار رــب یــنبم یــشهوژپ لدــم زا اــه هداد یــلک روــط هــب لاــتبم ناــنز نــیب رد یداــقتنا دوــخ و دوــخ هــب تقفــش نــیب هــک یــیاجنآ زا ،نــیاربانب .درــک تــیامح یــشنت یاهدردرــس هــب یاهدردرــس داــجیا یارــب رــطخ لــماوع زا یــکی یداــقتنا دوــخ ناوــت یم تــسا یــشنت یاهدردرــس هــب لاــتبم دارــفا رد یــشنت دیــسر هــجیتن نــیا هــب هــعلاطم نــیا یاــه هتفای هــب هــجوت اــب دوــخ تواــضق مدــع و دوــخ هــب تقفــش و یــنابرهم اــب هــک هــب لاــتبم ناــنز یداــقتنا دوــخ نازــیم زا یدــحات ناوــت یم دــناوت یم دوــخ هــبون هــب هــک تــساک یــشنت یاهدردرــس اهدردرــس هــنوگ نــیا داــجیا رد یــتظفاحم یــلماع ناوــنع هــب درد یــصصخت یاــه کینیلک رد ناوــت یم ،اذــل .دــنک لــمع فرــط رــب روــظنم هــب دارــفا هــک ناور و باــصعا زــکارم و

رــب دــنراد شــیارگ دــنهد یم شرازــگ ار یــیلااب دوــخ هــب یاــه هتفای اــب گــنهامه اــه هتفای .رــتمک یداــقتنا دوــخ هــئارا دوــخ هــب تقفــش هــک دــنداد ناــشن اــهنآ دوــب ⁾²⁵⁽زــمادآ و رــهم نــیمه رد .دراد یــفنم طاــبترا یداــقتنا دوــخ و یگدرــسفا اــب دارــفا هــک تــفگ ناوــت یم ⁾²⁶⁽تراوتــسا رــظن ساــسا رــب اتــسار و دنتــسه ناــبرهم دوــخ اــب دوــخ هــب تقفــش یلااــب حطــس اــب و دــنراد لوــبق ناــشیاهدوبمک و اه یتــساک مــغر یلع ار دوــخ .دــنرادن دوــخ هراــبرد یرــگداقتنا دوــخ و هناریگتخــس تواــضق فارــتعا تــفگ ناوــت یم اــه هتفای نــیا نــییبت رد ،نــینچمه هابتــشا ،دنتــسه صــقن ياراد اه ناــسنا هــمه هــک نــیا هــب هصخــشم ،دنوــش يم ملاــسان ياــهراتفر رــیگرد و دــننک يم تخانــش زرط زا هــک تــسا دوــخ هــب تقفــش و يناــسنا کارتــشا صــقن و بــیع نودــب ماــجنا هــب شــیارگ هــک ارــگ لامک دارــفا هــب یــیارگ لامک نــیا قــقحت مدــع تروــص رد و دــنراد اــهراک ،نــینچمه .دراد یــم هــگن ظــفح ،دــنزادرپ یم دوــخ شنزرــس اــب دوــخ هــب تقفــش هــک دــنا هداد ناــشن يداــیز تاــعلاطم دــجاو دارــفا و ،دراد سوــکعم هــطبار يگدرــسفا و بارــطضا يرــتمک شــیارگ يتیصخــش هــصیصخ نــیا زا يرــتلااب تاــجرد دوــخ هــبون هــب هــک دــنراد راکــفا راوخــشن اــی يناــشنورف هــب یرــگداقتنا دوــخ ماد هــب نداــتفا رــیگ زا ار دارــفا دــناوت یم .دــهد تاــجن ناوــنع هــب یــهاگآ نهذ هــک تــفگ ناوــت یم نــینچمه دــننامه لــباقم رد هــک دوــخ هــب تقفــش یاــه هفلؤم زا یــکی و لداــعتم يــهاگآ کــی هــب ،درــیگ یم رارــق يــطارفا يزاــس دوــش يم ثــعاب و دــماجنا يم لاــح ناــمز براــجت زا نــشور دوــشن هــتفرگ هدــیدان هــبرجت کــی کاــندرد ياــه هبنج اــب دوــخ هــب تقفــش .⁾¹³⁽دــنکن لاغــشا ار نــهذ ًاررــکم و لماــش يــهاگا نهذ .دراد يــکیدزن رایــسب طاــبترا يــهاگآ نهذ لداــعتم و نــشور تروــص هــب لاــح ناــمز هــبرجت زا ندوــب هاگا دنیاــشوخان ياــه هبنج دروــم رد درــف هــک يروــط ،تــسا و دــنک يم يــنهذ راوخــشن يــلیخ هــن يــگدنز اــب دوــخ اــب هــطبار رد رــمرگ ،عــقاو رد .درــیگ يم هدــیدان ار اــهنآ هــن يــهاگآ نهذ :دــیوگ یم دوــخ هــب تقفــش و یــهاگآ نهذ دوــخ هــب تقفــش و »نــک ساــسح ار درد« هــک دراد يــم ناــیب

(14)

هرواــشم ،دــننک یم هــعجارم دوــخ یــشنت یاهدردرــس ندرــک رــثؤم یتخانــشناور لــماوع هــنیمز رد زــین یــناور شزوــمآ و یور یتخانــشناور یــتظفاحم لــماوع نــینچمه و دردرــس رــب دوــخ هــب تقفــش ،هــطبار نــیا رد .داد یــشنت یاهدردرــس هــب دارــفا شــیارگ رد یــتظفاحم لــماع ناوــنع هــب دــناوت یم یــشنت یاهدردرــس داــجیا لــلع زا یــکی هــک یداــقتنا دوــخ .دــیامن اــفیا یــّمهم شــقن تــسا رکشت و ریدقت هــب لاــتبم ناراــمیب یراکــمه نودــب شــهوژپ نــیا ماــجنا رــیذپ ناکما باــصعا و زــغم نــیصصختم و یــشنت یاهدردرــس .مــینک یم یــنادردق و رکــشت اــهنآ هــمه زا هــک دوــبن

(15)

References

1. Fumal A, Schoenen J. Tension-type headache: current research and clinical management. The Lancet Neurology. 2008;7(1):70-83.

2. Cramer H, Hehlke M, Vasmer J, Rampp T, Anheyer D, Saha FJ, Paul A, Lauche R, Dobos G. Integrated care for migraine and chronic tension-type headaches:

A prospective observational study. Complementary Therapies in Clinical Practice. 2019;1(36):1-6.

3. Espí-López GV, López-Bueno L, Vicente-Herrero MT, Martinez-Arnau FM, Monzani L. Efficacy of manual therapy on anxiety and depression in patients with tension-type headache. A randomized controlled clinical trial. International Journal of Osteopathic Medicine. 2016;1(22):11-20.

4. Jay GW, Barkin RL. Primary Headache Disorders- Part 2: Tension-type headache and medication overuse headache. Disease-a-Month. 2017;63(12):342-67.

5. Toubaei S, Farrashbandi H. Assessment of personality characteristics in migraine patients. Stud Med Sci.

2010;21(2):280-285.

6. Lipchik GL, Rains JC. Psychiatric and psychological factors in headache. Migraine in Women. 2004;144.

7. Silberstein SD, Lipton RB, Breslau N. Migraine:

association with personality characteristics and psychopathology. Cephalalgia. 1995;15(5):358-69.

8. Gilbert P, Irons C. Focused therapies and compassionate mind training for shame and self- attacking. Compassion: Conceptualisations, research and use in psychotherapy. 2005;5:263-325.

9. Dunkley DM, Blankstein KR. Self-critical perfectionism, coping, hassles, and current distress:

A structural equation modeling approach. Cognitive Therapy and Research. 2000;24(6):713-30.

10. James K, Verplanken B, Rimes KA. Self-criticism as a mediator in the relationship between unhealthy perfectionism and distress. Personality and Individual Differences. 2015;1(79):123-8.

11. Neff KD. The development and validation of a scale to measure self-compassion. Self and Identity.

2003;2(3):223-50.

12. Neff KD, Germer CK. A pilot study and randomized controlled trial of the mindful self‐compassion program. Journal of clinical psychology.

2013;69(1):28-44.

13. Raes F. Rumination and worry as mediators of the relationship between self-compassion and depression and anxiety. Personality and Individual Differences.

2010;48(6):757-61.

14. Saeedi Z, Ghorbani N, Sarafraz MR, Sharifian MH.

The effect of inducing self-compassion and self- esteem on the level of the experience of shame and guilt. bjcp 2013;8(1):91-102. [Persian]

15. Neff KD. The science of self-compassion. Compassion and wisdom in psychotherapy. 2012;1:79-92.

16. Basyouni SS. Psychological Stress, Self-Compassion and Self-Punishment among Tension-Type Headache and Healthy University Students (A Comparative Study). International Journal of Psychological Studies.

2019;11(4).

17. Shahar B, Szepsenwol O, Zilcha Mano S, Haim N, Zamir O, Levi Yeshuvi S, Levit Binnun N. A wait list randomized controlled trial of loving kindness meditation programme for self criticism. Clinical psychology & psychotherapy. 2015;22(4):346-56.

18. Gilbert P, Procter S. Compassionate mind training for people with high shame and self criticism: Overview and pilot study of a group therapy approach. Clinical Psychology & Psychotherapy: An International Journal of Theory & Practice. 2006;13(6): 353-79.

19. JafarGholi Zanjani S. The role of self-related variables (self-compassion, self-esteem, self-criticism, and self-efficacy) in predicting depressive symptoms in students. Al-Zahra University; 2017 [Persian]

20. Cuppage J, Baird K, Gibson J, Booth R, Hevey D. Compassion focused therapy: Exploring the