Downloaded from jap.iums.ac.ir at 10:53 IRST on Tuesday February 25th 2020

(1)

1398 ناتسمز ،4 هرامش ،10 هرود ،درد و یشوهیب یشهوژپ یملع همانلصف

Habibeh Farokhi¹, Mojtaba Ansari shahidi^2*, Hassan Rezai Jamalloi³, Amrollah Ebarhimi⁴, Jalil Arabkhradmand⁵

1. Doctoral Student in Health psychology, Department of psychology, Islamic Azad university Najafabad, Najafabad. Iran.

2. Associate Professor, Department of Psychology, Islamic Azad university Najafabad, Najafabad, Iran.

3. Associate Professor, Department of Psychology, Islamic Azad university Najafabad, Najafabad, Iran.

4. Associate Professor, psychosomatic Research center, medical faculty, Isfahan university of medical Sciences, Isfahan, Iran.

5. Neurosurgeon of Milad Haspital Tehran, Defence heath researchconter, Tehran, Iran.

Corresponding Author: Mojtaba Ansari shahidi, Associate Professor, Department of Psychology, Islamic Azad university Najafabad, Najafabad. Iran

Email: [email protected]

Comparing the Effectiveness of Schema Therapy, Acceptance and Commitment Therapy on Pain Acceptance, Pain Self-Efficacy in Spinal Column Surgery Patients

Farokhi H, Ansari Shahidi M, Rezai Jamalloi H, Ebarhimi A, Arabkhradmand J. Comparing the Effectiveness of Schema Therapy, Acceptance and Commitment Therapy on Pain Acceptance, Pain Self-Efficacy in Spinal Column Surgery Patients(Persian)]. J Anesth Pain 2020;10(4):89-96.

Please cite this paper as:

AbSTRACT

Aims and background: The aim of this study was to compare the effectiveness of acceptance and commitment therapy and schema therapy on pain acceptance and self-efficacy pain in spinal column surgery patients who were referred to Milad hospital.

Materials and methods: In this semi-experimental study with pre and post test control group design was used, 96 peopel who were qualified according to inclusive criteria have been chosen among the men whoeme undrewent spinal surgery by convenient method.Therfore 45 male subjects were chosen randomly and assigned to two experimental and control groups (each with 15peopel).First group recevied acceptance and commitment therapy (ACT) and second learned shema therapy and control group had no learning.This study was to analyze the data from the test ANCOVA.

Findings: Result showed the efficacy of both acceptance and commitment therapy and schema therapy based on reducing amount pain and increase self-efficacy.

Conclusions: The results revealed that schema therapy focuses on the challenge and cognition and acceptance and commitment therapy focuses on the process to creat positive and appropriate changes in patients whome underwnt surgical procedure.

Keywords: Acceptance and commitment therapy, Schema therapy, pain acceptance, Self efficacy, Spinal column surgery patients

Winter 2020, Vol 10, NO 4 89

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 10:53 IRST on Tuesday February 25th 2020

(2)

1398 ناتسمز ،4 هرامش ،10 هرود ،درد و یشوهیب یشهوژپ یملع همانلصف

ناریا ،دابآ فجن ،یملاسا دازآ هاگشناد ،دابآ فجن دحاو ،یسانشناور هورگ رایداتسا ،یدیهش یراصنا یبتجم :لوئسم هدنسیون هدیکچ دوــخ و درد شرــیذپ رــب یــنامرد هراوــحرط و دــهعت و شرــیذپ رــب یــنتبم ناــمرد یــشخبرثا هــسیاقم شــهوژپ نــیا فدــه :فدــه و هــنیمز .تــسا دلاــیم ناتــسرامیب هــب هدــننک هــعجارم تارــقف نوتــس یــحارج تــحت ناراــمیب رد ،درد یدــمآراک 96 .تــسا هــهامود یرــیگیپ و لرــتنک هورــگ اــب نوــمزآ ســپ و نوــمزآ شــیپ حرــط اــب و یــشیامزآ هــمین عوــن زا شــهوژپ نــیا :اـــه شور و داوـــم ،دــنا هتفرگ رارــق تارــقف نوتــس یــحارج تــحت هــک درــم ناراــمیب نــیب زا سرتــسد رد یرــیگ هنومن شور اــب یدورو یاــه کلام دــجاو راــمیب لوا هورــگ .دــنتفرگ رارــق لرــتنک هورــگ کــی و شــیامزآ هورــگ ود ،هرــفن15 یاــه هورگ رد یــفداصت روــط هــب رــفن 45 دادــعت اــهنآ ناــیم زا و باــختنا و دــندرکن تــفایرد یــشزومآ چــیه لرــتنک هورــگ و دــندرک تــفایرد ار یــنامرد هراوــحرط شزوــمآ مود هورــگ و دــهعت و شرــیذپ رــب یــنتبم ناــمرد

.دــش هدافتــسا )اوــکنآ( هرــیغتم دــنچ ســنایراوک لــیلحت یراــمآ نوــمزآ زا اــه هداد لــیلحت و هــیزجت یارــب سپــس .تــسا تارقف نوتــس یــحارج ناراــمیب یدــمآراکدوخ شــیازفا و درد شرــیذپ رــب یــنامرد لدــم ودرــه یــشخبرثا زا یــکاح شــهوژپ جــیاتن :اــه هتفای اــب دــهعتو شرــیذپ ناــمرد و اــه شلاچ و اه تخانــش رــب زــکرمت اــب یــنامرد هراوــحرط شــهوژپ نــیا زا لــصاح جــیاتن بــسحرب :یرــیگ هجیتن .درــیگرارق هدافتــسا دروــم دــناوت یم یــحارج تــحت ناراــمیب رد بــسانم و تــبثم رــییغت داــجیا تارقف نوتــس یحارج تــحت نارامیب ،درد یدــمآراکدوخ ،درد شرــیذپ ،یــنامرد هراوــحرط ،دــهعت و شرــیذپ رــب یــنتبم ناــمرد :یدــیلک یاــه هژاو

5دنمدرخ برع لیلج،⁴ یمیهاربا هلارما ،³ییولامج ییاضر نسح،^2*یدیهش یراصنا یبتجم ،¹ یخرف هبیبح

ناریا ،دابآ فجن ،یملاسا دازآ هاگشناد ،دابآ فجن دحاو ،یسانشناور هورگ ،تملاس یسانشناور یارتکد یوجشناد .1 ناریا ،دابآ فجن ،یملاسا دازآ هاگشناد ،دابآ فجن دحاو ،یسانشناور هورگرایداتسا .2 ناریا ،دابآ فجن ،یملاسا دازآ هاگشناد ،دابآ فجن دحاو ،یسانشناور هورگ رایداتسا .3 ناریا ،ناهفصا ناهفصا یکشزپ مولع هاگشناد ،یکشزپ هدکشناد ،یکشزپ ناور هورگ ،ینت ناور تاقیقحت زکرمرایشناد .4 ناریا ،نارهت ،یعافد تملاس تاقیقحت زکرم و نارهت دلایم ناتسرامیب ،باصعا و زغم حارج .5

درد شریذپ رب ینامرد هراوحرط و دهعت و شریذپ رب ینتبم نامرد یشخب رثا هسیاقم یسررب تارقف نوتس یحارج تحت نارامیب رد درد یدمآراکدوخ و

1398/10/3 :ینیبزاب خیرات 1398/8/19 :تفایرد خیرات 1398/10/27 :شریذپ خیرات

رد هدــیدپ نــیا اــما .تــسا یرورــض تاــیح هــمادا یارــب درد زا ،ار دوــخ یــقابطنا و هدــنهد رادــشه شــقن عــقاومزا یرایــسب دوــجو هــب دارــفا یارــب ار یــنوگانوگ تلاکــشم و دــهد یم تــسد تــیفیک :هــلمج زا یــگدنز فــلتخم یاــه هبنجرب و دروآ یــم

همدقم یــگدنز لوــط رد درــف رــه طــسوت هــک تــسا یا هدــیدپ ، درد یاــه کرحم زا درــف باــنتجا ثــعاب و دوــش یم هــبرجت تــفگ ناوــت یم نــیاربانب .ددرــگ یم دنیاــشوخان و کاــنرطخ

(3)

تــیریدم هــک اــجنآ زا و دــنراد رــیثات درد یــنونک تــیعضو رد رــیخا یاهلاــس رد .تــسا یا هتــشر دــنچ درــکیور کــی ،درد رــضاح شــهوژپ اذــل .تــسا هــتفرگ رارــق هــجوت دروــم رایــسب و شرــیذپ رــب یــنتبم درــکیور یــشخب رــثا یــسررب فدــه اــب یدــمآراکدوخ و درد شرــیذپ رــب یــنامرد هراوــحرط و دــهعت .دــیدرگ ماــجنا تارــقف نوتــس یــحارج ناراــمیب رد ،درد

شهوژپ حرط تروص هب نآ حرط و .تــسا یــشیامزآ همین عون زا رضاح شهوژپ هــلحرم هــس اــب هارــمه ،لرــتنک هورــگ کــیو شــیامزآ هورــگود .دــشاب یم )هــهامود( یرــیگیپ و نوــمزآ ســپ ، نوــمزآ شــیپ یرامآ هعماج تارقف نوتـس یحارج تحت راـمیب 96 اـب ادتبا شـهوژپ نـیا رد هـب هـک )یـعاخن یاـهروموت و اـهزوفیک ،ندرـگ ورـمک کـسید(

هعجارم نارـهت دلایم ناتـسرامیب باـصعا و زغم یـحارج شـخب نینچمه و هـتفرگ رارـق یـحارج لـمع تـحت و هدـش یرتـسب و بـسک ار ) 35اـت40( هرـمن لـیگ کـم ،درد همانـشسرپ ماـجنا زا یاـه کلام یاراد هـکرفن 45 اـهنآ نـیب زا و هـبحاصم دـندومن نتـشاد ،لاـس 20-49 ینـس هنماد :لماـش شهوژپ نـیا ،یدورو ییوراد یاـه نامرد تـفایرد مدـع ،لااـب هـب طـسوتم تلاـیصحت ینامرد تاـسلج رد تکرـش لـیامت و درد لرـتنک تـهج ردـخم کی و شـیامزآ هورگ ود رد یـفداصت روـط هـب سپـس و باـختنا رد هک دوـب رفن هدزناپ لماـش هورگره .دـنتفرگرارق لرـتنک هورـگ و دنداد خـساپ ار شـهوژپ ،یاه همانـشسرپ ،اـه هورگ هـمه ادـتبا 90 هـسلج 1 هتفه ره هـسلج9 تدم هب شیامزآ هورگود سپـس دهعت و شریذپ رب ینتبم هـلخادم نونف اب نامرد تحت یا هـقیقد همانـشسرپ تاـسلج نایاپ زا سپ .دنتفرگرارق ینامرد هراوحرط و هدـش لیمکت لرـتنک و شـیامزآ یاـه هورگ طـسوت نوـمزآ سـپ .دـش ماـجنا هاـم ود یرـیگیپ ناـمرد یـشخبرثا روـظنم هـب و شجنس رازبا ،لـیگ کـمدرد همانـشسرپ :لـیگ کـم درد همانـشسرپ و .دـش هتخاـس کازـلمو لـیگ کـم طـسوت )1997(لاـس رد

.دراذــگ یم رــثا ...و یدــمآ راک دوخ ،یــگدنززا تــیاضر ،یــگدنز ماــظن یاــه هفلوم زا یــکی ناوــنع هــب درد ،رــگید یوــس زا و یاهروــشکرد .دــیآ یم رامــش هــب هتفرــشیپ ناــمرد و تــشادهب ،راــمیب رــه هدــنورپ رد هــک تــسا حرــطم داهنــشیپ نــیا یــبرغ راــهچ راــنک رد یــتایح تــملاع نــیمجنپ ناوــنع هــب ار درد ،بــلق ناــبرض ،نوــخ راــشف( رــگید یــتایح هدــمع تــملاع نــیمه رد .دــنیامن یرــیگ هزادنا ) ســفنت و ترارــح هــجرد درد لرــتنک هــهد ار 2010 اــت 2001 یاهلاــس اکــیرما رد اتــسار هــک اــجنآ زا .⁾¹⁽مدــقم یرغصا دــندیمان نآ هراــبرد شــهوژپ و تــسا یا هدــیچیپ و یــکاردا هدــیدپ و یــنهذ ،ی ا هــبرجت ،درد عاوــنا ناــیم رد .تــسا لکــشم نآ فــیصوت لــیلد نــیمه هــب زا )ندرــگ درد و دردرــمک( تارــقف نوتــس درد ،نــمزم یاــهدرد یــحارج تمــس هــب ،ار دارــفا هــک .دــشاب یم اــهدرد نیرت عیاــش تلاکــشمزا یــکی درد ،زــین یــحارج زا دــعب .دــهد یم قوــس یکــشزپ تلاکــشم نــیرتزیگنارب شــلاچ هــلمج زا و عیاــش یاه هنیــشیپ و تــسا هــتفرگرارق شــهوژپ دروــم هــک ،تــسا درد شرــیذپ رــب نــمزم درد ، هزوــح رد هدــش یــسررب یــشهوژپ نــینچمه .دراد دــیکات مــهم یتخانــش رــیغتم کــی ناوــنع هــب لــماوع زا یــکی هدــش ماــجنا یاــه شهوژپ جــیاتن ساــسا رــب تــیمها .دــشاب یم یدــمآ راکدوخ ،درد هــنیمز رد رــگید تــسا تــهج نــیا هــب درد هــعلاطم رد یدــمآراکدوخ یاــهرواب تلاکــشم اــب هــهجاوم رد درــف دــننک یم نــییعت هزاــس نــیا هــک اــت و درــک دــهاوخ شلاــت ردــق هــچ هدــنهدرازآ تاــیبرجت و ار ،درد هــیجوت و دــهد یم ناــشن یرادــیاپ دوــخ زا تــقو هــچ نــیمه زا .دــنک نــییبت ار نــمزم درد هــب ناــیلاتبم ناــیم رد دــننک یم شلاــت نارــگنامرد ،درد لرــتنک یاتــسار رد تــهج شرتــسگ اــی فــلتخم یــنامرد یاــه کینکت بــیکرت اــب ناــیوجنامرد ،رتــشیب تملاــس و رــتمک درد ،دوــجوم یاــهنامرد دــهعت و شرــیذپ درــکیور صوــصخ رد .دــنیامن نــیمات ار

)2( ناراکــمه و زــگلین نــمزم درد هــب لاــتبم ناراــمیب رد یــنامرد و درد شرــیذپ یــنامرد شور نــیا زا هدافتــسا اــب دــنداد ناــشن مــیلاع نآ لاــبند هــب و هــتفای شــیازفا یتخانــش یرــیذپ فاطعنا وهایراــس رــگید یوــس زا .تــسا هتــشاد یراد اــنعم شــهاک درد اــه هراوحرط رــثکا هــک دــنداد ناــشن یــقیقحت رد ⁾³⁽ ناراکــمه و

...هراوحرط و دهعت و شریذپ رب ینتبم نامرد یشخب رثا هسیاقم یسررب 91

(4)

درد شریذپ ریغتم رب نامرد یشخبرثا یسررب تهج )اوکنآ( هریغتمدنچ سنایراوک لیلحت جیاتن :1 لودج )تلایصحت حطس تارمن لرتنک اب( یریگیپ و نومزآ سپ هلحرم رد

رییغت عبنم تاروذجم عومجم

یدازآ هجرد تاروذجم نیگنایم

بیرضF یراد انعمحطس

نازیم ریثات یرامآ ناوت

نومزآ شیپ نومزآ سپ

10232/71 1

1023/66 201/66

0/001 0/89

1

یریگیپ 9561/02

1 9561/02

215/07 0/001

0/89 1

تلایصحت نومزآ سپ

23/98 1

23/91 0/49

0/48 0/01

0/1

یریگیپ 16/91

1 16/89

0/39 0/57

0/01 0/09

یهورگ تیوضع نومزآ سپ

688/63 2

338/83 6/9

0/005 0/32

0/87

یریگیپ 264/94

2 139/91

3/06 0/09

0/19 0/52

هــب درد شرــیذپ و تــیلاعف رد یرــیگرد یارــب لایراکــساک .تــسا هدــش شرازــگ دــصرد 75 و 79 بــیترت همانـشسرپ نـیا :سلاوـکین درد یدـمآراکدوخ همانـشسرپ یدمآراکدوخ زا ،ارودنب هک یموهفم هیاپرب ⁾²⁽ 1989 سلاوکین طسوت اـب هـک تـسا دـقتعم ارودـنب .دـش هتخاـس ،تـسا هدرـک حرـطم ماجنا یارـب شیاه ییاناوت هـب درف شخب ناـنیمطا نازـیم یـبایزرا نآ یعقاو ماـجنا ماگنه هب ار یو درـکلمع ناوت یم صاـخ تـیلاعف ،درد یدـمآر اکدوخ همانـشسرپ یارـب سلاوـکین .درـک ینیب شیپ دـهاوخ یم راـمیب زا نآ یـط هـک درـک ذاـختا ار یـصاخ درـکیور یاـه تیلاعف ماـجنا یارـب شا یـیاناوت یدـنب هجرد ماگـنه هـب اـت ترابع10 همانـشسرپ نـیا .دروآ باـسح هـب ار ،دوـخ درد صاـخ یارب ار یو یـیاناوتزا نارامیب یـبایزرا نازیم ترابع رـه هـک ،دراد ترکیل سایقم ساـسا رب ،درد دوـجو اب اهتیلاعف زا یـهورگ ماـجنا دنک یم رییغت 60اـت رفص نـیب رامیب هرـمن .دـننک یم یراذـگ هرمن .تـسا رتلااب ، یدمآراکدوخ ساـسحا نـیبم رـتلااب هرـمن و اه هتفای یــنامرد دــهعت و شرــیذپ رــب یــنتبم ناــمرد شــقن روــظنم هــب زا ،درد یدــمآراکدوخ و درد شرــیذپ رــب یــنامرد هراوــحرط و .دــیدرگ هدافتــسا )اوــکنآ( هرــیغتم دــنچ ســنایراوک لــیلحت

هـک .دـشاب یم درد یـبایزرا یارـب درادناتـسارازبا ،نـیرت یدربراک کرد شجنـس نآ فدـه و تـسا تراـبع هـعومجم 20 یاراد ،)10ات1 هـعومجم( یـسح دعب .تـسا درد فلتخم داـعبا زا دارـفا هـعومجم( درد یـبایزرا دـعب ،)15 اـت 5هـعومجم( یـفطاع دـعب بیرض .تـسا )20ات17 هعومجم( نوـگانوگ یاـه درد ،)17اـت15 ماـمت رد نآ یـیایاپ بـیرض و 0/85 همانـشسرپ خاـبنورک یاـفلآ یاـفلآ بـیرض .تـسا هدـش هبـساحم 0/80 یلااـب اـه هطیح یاه سایقم هدرـخ بیرض و0/95 همانـشسرپ لک یارـب خاـبنورک

.تـسا هدـش شرازـگ0/87 اـت0/83 نـیب نوـمزآ لاــس رد همانــشسرپ نــیا :نــمزم درد شرــیذپ همانــشسرپ تروــص هــب و دــش هــیهت نــکارک کــم وزــلو طــسوت 2004 هدافتــسا دروــم نــمزم درد اــب طــبترم یاــه شهوژپ رد هدرتــسگ هــک .تــسا هدــش لیکــشت دروــم 20زا همانــشسرپ .درــیگ یم رارــق همانــشسرپ .دنوــش یم یراذــگ هرمن یا هــجرد 7 ساــیقم کــی رد رد یرــیگرد )فــلا :تــسا ساــیقم هدرــخ ود لماــش درد شرــیذپ )ب ،)درد دوــجو اــب هــنازور یاــه تیلاعف یرــیگیپ یــنعی( اــهتیلاعف باــنتجا یارــب اهــشلات یبــسن دوــجو مدــع ینعی( درد شرــیذپ طوــبرم درد شرــیذپ هــب همانــشسرپ نــیا دروــم11،) درد لرــتنکای .دوــش یم یراذــگ هرمن میقتــسم و سوــکعم یراذــگ هرمن اــهتیلاعف رد رــگید مــتیآ 9 هــکیلاح رد طــسوت همانــشسرپ نــیا خاــبنورک یاــفلآ .دــننک یم تــفایرد

(5)

لرــتنک ضرــف اــب دوــش یم هدهاــشم لودــج رد هــکروطنامه نــیگنایم نــیب ،تلاــیصحت حطــس و نوــمزآ شــیپ تارــمن هراوــحرط ،دــهعت و شرــیذپ یاــه هورگ رد ،درد شرــیذپ تارــمن یرــیگیپ و نوــمزآ ســپ هــلحرم رد لرــتنک هورــگ و یــنامرد

...هراوحرط و دهعت و شریذپ رب ینتبم نامرد یشخب رثا هسیاقم یسررب

رد یــلو .)^P>0/05 ( دوــش یم هدهاــشم یراداــنعم تواــفت هورــگرد ،درد شرــیذپ تارــمن نــیگنایم نــیب یرــیگیپ هــلحرم تواــفت لرــتنک هورــگ و یــنامرد هراوــحرط ،دــهعت و شرــیذپ .)^P<0/05(دــشن هدهاــشم راداــنعم

نومزآ سپ هلحرم رد درد شریذپ رب ینامرد تلاخادم یشخبرثا هسیاقم :2لودج

ریغتم هورگ

نیگنایم هورگ

نیگنایم رایعم فارحنا

یرادانعم حطس

درد شریذپ دهعت و شریذپ

74/18 ینامرد هراوحرط

78/69 2/3

0/63

ینامرد هراوحرط 76/71

لرتنک هورگ 85/96

4/19 0/002

0/004

یاـــه نیگنایم هـــک تـــفگ ناوـــت یم 2 لودـــج ساـــسا رـــب روـــط هـــب لرـــتنک هورـــگ رد ،درد شرـــیذپ نوـــمزآ ســـپ و دـــهعت و شرـــیذپ ( یـــنامرد هورـــگ ود زا رـــتلااب یراداـــنعم شرـــیذپ تارـــمن نـــیگنایم نـــیب و .تـــسا )یـــنامرد هراوـــحرط تواـــفت رـــگید هورـــگ ود نـــیب نوـــمزآ سپ هـــلحرم رد ،درد

نـــیب یرـــیگیپ هـــلحرم رد .دوـــش یمن هدهاـــشم یراداـــنعم هـــنوگچیه هورـــگ هـــس رد درد شرـــیذپ تارـــمن نـــیگنایم .دـــشن هدهاـــشم یراداـــنعم تواـــفت

و نومزآ سپ هلحرم رد یدمآراکدوخ ریغتم رب ینامرد تلاخادم یسررب تهج )اوکنآ( هریغتم دنچ سنایراوک لیلحت جیاتن .3 لودج ) تلایصحت حطس تارمن لرتنک اب( یریگیپ

رییغت عبنم عومجم

تاروذجم هجرد

یدازآ نیگنایم

تاروذجم بیرض

F حطس

یراد انعم نازیم

ریثات یرامآ ناوت

نومزآ شیپ نومزآ سپ

2169/28 1

2369/38 66/42

0/001 0/72

1

یریگیپ 1759/07

1 1769/06

45/08 0/001

0/64 1

تلایصحت نومزآ سپ

0/1 1

14/1 0/39

0/53 0/01

0/09

یریگیپ 1/37

1 1/27

0/033 0/85

0/001 0/03

تیوضع نومزآ سپ

834/08 2

412/04 11/54

0/001 0/48

0/98

یریگیپ 316/91

2 156/42

3/98 0/03

0/34 0/81

93

(6)

نـــیگنایم نـــیب هـــک دوـــب نـــیا رـــب یـــنبم رـــگید هـــیضرف دـــهعت و شرـــیذپ یـــنامرد یاـــه هورگ رد یدـــمآراکدوخ تارـــمن نوـــمزآ ســـپ هـــلحرم رد لرـــتنک هورـــگ و یـــنامرد هراوـــحرط و ناـــشن 3لودـــج جـــیاتن .دراد دوـــجو تواـــفت یرـــیگیپ و

تارــمن نــیگنایم تواــفت هــک دــهد یم ناــشن 4 لودــج هورــگ و دــهعت و شرــیذپ یــنامرد هورــگ ود نــیب یدــمآ راکدوخ هــلحرم رد لرــتنک هورــگ و یــنامرد هراوــحرط نــیب و لرــتنک تــسا راد اــنعم تواــفت یرــیگیپ هــلحرم رد مــه و نوــمزآ ســپ یدــمآراکدوخ هدــش لــیدعت نــیگنایم تواــفت یــلو . )^P<0/05(

سپ یدــمآراکدوخ تارــمن نــیگنایم دــهعت و شرــیذپ هورــگ نــیب ود ،رد یدــمآراکدوخ تارــمن هک دهد یم ناــشن یرــیگیپ و نوــمزآ نومزآ ســپ هــلحرم رد یــنامرد هراوــحرط و دــهعتو شرــیذپ هورــگ نــیگنایم هــسیاقم لرــتنک هورــگ رد اــما .تــسا هــتفای شــیازفا اــب یرــیگیپ و نوــمزآ ســپ هــلحرم رد یدــمآراک دوــخ تارــمن .دراد تواــفت نوــمزآ شــیپ یریگ هجیتن زا هــتفای نامزاــس یاه هزاــس یتخانــش یاــه هراوحرط هــک اــجنآ زا تــشادرب یترابع هــب اــی کاردا هــک دنتــسه هدــش هریخذ تاــعلاطا دــنرادربرد ار تارــطاخ و تاــعقوت ،فادــها ،نارــگید ،دوــخ زا درــف .دــننک یم تــیاده زــین ار دــعب یــتیعقوم یتخانــش ی اــهدنیارف و تارــکفت هــب تــیاهن رد و یــبایزاب ،عــیاقو ریــسفت ،هــجوت یــنعی رـــگ هلخادم رـــیغتم و نوـــمزآ سپ لرـــتنک اـــب هـــک دـــهد یم

یاـــه هورگرد تارـــمن نـــیگنایم تواـــفت تلاـــیصحت حطـــس یرـــیگیپ و نوـــمزآ ســـپ هـــلحرم رد لرـــتنک هورـــگ و یـــنامرد .)^P>0/05(تـــسا یراداـــنعم

دارــفا هــبرجت و کاردارــب نــیاربانب .دــندرگ یم یــهتنم راکدوــخ قــیقحت اــب 2010وهایراــس اتــسار نــیمه رد .دــنراذگ یم رــیثات ناــشن نــمزم درد هــب لاــتبم و ملاــس نلااــسگرزب زارــفن 271 یور هراوــحرط رد یراداــنعم تارــمن نــمزم درد هــب ناــیلاتبم هــک داد .⁾³⁽دــندروآ تــسد هب راگزاــسان درــکیور یــشخبرثا صوــصخ رد 2015 رــگنیلوبوزنراک ،زــگلین هــک دــنداد ناــشن نــمزم درد لاــتبم ناراــمیب رد دــهعت و شرــیذپ شــهاک هــب رــجنم یــلوبق لــباق زرــط هــب ناــمرد نــیا هــبرجت ود اــب یــنامرد درــکیور نــیا و .دوــش یم ناراــمیب نــیا درد نــتخادرپ -2 درد یدارا شرــیذپ -1( شرــیذپ یــساسا هــفلوم تاــعلاطم جــیاتن و دراد دوــجو یمیقتــسم طاــبترا )اــهتیلاعف هــب لاــتبم ناراــمیب یــگدنز تــیفیک ،درد شرــیذپ هــک داد ناــشن و شرــیذپ رــب یــنتبم ناــمرد و درــب یم رــتلااب ار ،دردرــمک هــب و درد شــهاک هــب یتخانــش یرــیذپ فاطعنا شــیازفا اــب دــهعت نــینچمه .⁾⁴⁽دوــش یم ناراــمیب هتــسد نــیارد مــیلاع دوــبهب ⁾⁶⁽ 2005 نوتــسکا و نــکارک کم ⁾⁵⁽2016رــتروپ و ندرــج ،رــتاک دردرــب اــه هراوحرط شــقن یــسررب هــب ⁾⁷⁽2016 نــکارک کــمو زلو هــلمج زا ،اــه هراوحرط هــک داد ناــشن جــیاتن و دــنا هتخادرپ نــمزم

یریگیپ و نومزآ سپ هلحرم رد یدمآراکدوخ ریغتم رب ینامرد تلاخادم ریثات یجوز هسیاقم :4 لودج

هتسباو ریغتم هورگ

نیگنایم هورگ

نیگنایم رایعم فارحنا

یراد انعم

نومزآ سپ دهعتو شریذپ

46/95 2/82

0/23

ینامرد هراوحرط 46/92

2/79 0/001

0/002

یریگیپ دهعتو شریذپ

26/6 2/75

0/64

ینامرد هراوحرط لرتنک هورگ 26/6

47/56 2/81

0/01

0/04

(7)

1398 ناتسمز ،4 هرامش ،10 هرود ،درد و یشوهیب یشهوژپ یملع همانلصف ...هراوحرط و دهعت و شریذپ رب ینتبم نامرد یشخب رثا هسیاقم یسررب

راذــگریثات ،دردرــب یــناجیه تــیمورحم و تــعاطا ،راــثیا هراوــحرط زا اــه نامرد موــس لــسن اــب هزورــما رــگید یوــس زا .دنــشاب یم یاــج هــب هــک دــهعت و شرــیذپ رــب یــنتبم یــنامرد لدــم هــلمج ار درــف یتخانــشناور طاــبترا اــت دراد یعــس اه تخانــش رد رــییغت .دــهد شــیازفا شتاــساسحا و راکــفا اــب یــناور یرــیذپ فاطعنا داــجیا یــلصا فدــه ناــمرد نــیا رد و راتفر رــییغت دــنیارف زا یــنامرد دــهعتو شرــیذپ درــکیور رد .تــسا و .دوــش یم هدافتــسا یــناور یرــیذپ فاطعنا داــجیا روــظنم هــب تکراــشم درــکیورو لاــح هــظحل رــب زــکرمتو یــهاگآ نــهذ اــب .دوــش یم درد هــبرجت شــهاک ببــس هــنازور یاــه تیلاعف رد یاتــسار رد ⁾⁹⁽ 2006 نــکارک کــموزلو ⁾⁸⁽ 2011مکــساو فوــهیو شرــیذپ شرــگن اــب ناراــمیب هــک دــنهد یم ناــشن اــه هتفای نــیا نــکارک کــم .دــنراد نــمزم درد اــب یرتــشیب یراگزاــس ،رتــشیب و درد نتــشاد هــب لــیامت دــنا هداد ناــشن ⁾¹⁰⁽ 2011نوتــسلکاو نــتفرگرظن رد نودــب هرــمزور یاــه تیلاعف ماــجنا رد یرــیگرد درد هــب لاــتبم ناراــمیب رد تملاــس درــکراک هــبرجنم ،درد روــضح یــشهوژپ رد 2009 نوــلیمو نوــسلوا ،لــسکیو .دوــش یم نــمزم درکراک دوــبهبرب دهعت و شرــیذپ درــکیور یاــهدربهار یــشخب رــثا یــگدنز تــیفیک و یدــمآراکدوخ و شرــیذپ و یــگدنز تــیفیک و .⁾¹¹⁽دــنداد شرازــگ اررــتهب وزــنراک ،⁾¹²⁽2018نوــسینتام وویلیف یاــه شهوژپ هــب هــجوت اــب و نوــسناج ،داراــبمولو ⁾¹⁴⁽ 2008 چــنلا و وــنرومو ،⁾¹³⁽2011 رــگنیلوب شریذپ ناــمرد و یــنامرد هراوــحرط هــنیمز رد ⁾¹⁵⁽2005 ناراکــمه نــیا هــک دــش هداد ناــشن ،دــنتفرگرارق یــسررب دروــم هــک دــهعت و .تــسا رــثوم نآ تــیریدم و درد شــهاک رد یــنامرد یاــه شور زکرمت و شرــیذپ دــنیارف زا یــنامرد یاــهدرکیور نــیا رد هــک ارــچ یرــیذپ فاطعنا روــظنم هــب راــتفر رــییغت یاــهدنیارف و یــنهذ هــظحل رــب زــکرمت و یــهاگآ نآ لاــبند هــب و .دوــش یم هدافتــسا شــهاک ببــس هــنازور یاــه تیلاعف رد تکراــشم درــکیور و لاــح .ددرــگ یم درد هــبرجت ،شریذپ هزاـس شقن هب رـضاح شهوژپ ددعتم دهاوـش هب هـجوت اـب شهاک رد یـنامرد هراوحرط و دـهعت و شریذپ یـنامرد درـکیور رد و .تـسا هدوـب رـثوم تارـقف نوتـس یـحارج ناراـمیب درد هـبرجت و دهعت و شریذپ نامرد دـش هدهاـشم 4 و 3 لودج رد هک روطنامه رد نآ یاه هفلوم و یدـمآراک دوخ شیازفا ثـعاب ینامرد هراوـحرط

نوتس یحارج یاهدمایپ زا یکی .تـسا هدش تارقف نوتـس یحارج دوخ شهاک نآ لاـبند هب و هنازور درـکلمع درکراک شـهاک تارـقف زئاح درد لرـتنک رد یدمآ راکدوخ شـقن نیاربانب .تـسا یدـمآراک یریگراک هـب اب تـسا هدـش یعـس شهوژپ نـیا رد .تـسا تـیمها رـیثات و دـهعت و شرـیذپ و یـنامرد هراوـحرط ناـمرد یاـه شور نمزم درد هـب لاتبم نارامیب هـب یدمآراکدوخ رـیغتم رب تلاـخادم .دننک هبرجت ار یرـتمک درد نازیم یدمآراکدوخ اـب ات ،دوـش کمک ناـمرد زا هدافتـسا یـتامدقم یاـه تیامح رـضاح شـهوژپ درد للاـتخا ناـمرد رد ار یـنامرد هراوـحرط و دـهعت شرـیذپ لاـح نـیا اـب .دـنهد یم هـئارا ندرـگ و رـمک یاـه یحارجزا سـپ .دنریگ رارق یـسررب دروم تـسارتهب هک دراد دوجو یـیاه تیدودحم هنومن کی زا هـک دوب نـیا رـضاح شـهوژپ یاـه تیدودحم زا یـکی یهد میمعت زا هـک ،دـش هدافتـسا لاـس 49- 20ینـس هورگ و رکذم .دروآ یـم لـمع هـب تـعنامم ثـنؤم و یـنیلاب یراـمآ هـعماج هـب ،سنج هدــش یــسررب یــکیفارگومد یاــهریغتم رــگید تــیدودحم یداــصتقا -یــعامتجا تــیعضو دــندوب تلاــیصحت حطــس و نــس .دــنتفرگن رارــق یــسررب دروــم ...و یــحارج هقباــس و تــیموق و ناــمرد یــیاراک یــتآ یاــه شهوژپ رد هــک دوــش یم داهنــشیپ یاه هویــش ریاــس اــب یــنامرد هراوــحرط و دــهعت و شرــیذپ هــسیاقم دروــم ،درد تــیریدم رد رــگید یاــهریغتم و یــنامرد عیاــش تلاکــشم زا یــکی درد ،دــش هــتفگ هــکروطنامه .درــیگرارق و نیکــست ناــیم نــیا رد هــک دــشاب یم اــه یحارج عاوــنا رد تملاــس ناــسانش ناور یدــیلک یاــه شقن زا یــکی ،درد لرــتنک دــنراد یرتــشیب لــمع یدازآ هــنیمز نــیارد هــک دــشاب ،دــناوت یم .دــندومن بــسک ار یرتــشیب یاــه تراهم و رکشت و ریدقت هتفرگرب رضاح شهوژپ نیا ،یمارگ دیتاسا تامحز زا ساپس و رکشت اب 15020709971006یـشهوژپدک( یخرف هبیبح یارتکد هلاـسر زا )IR.IAU.NAJAFABAD.REC.1398.103 قلاـخا دـک و .دـیدرگ مـیظنت داـبآ فجن یملاـسا دازآ هاگـشناد رد هـک دـشاب یم نوتـس یـحارج ناراـمیب هـیلک زا ار دوـخ یـنادردق ناگدنـسیون .دنیامن یم ملاـعا شـهوژپ نیا رد هدـننک تکرـش تارـقف 95

(8)

References

1. Asghar, Moghaddam, MA. [The manasuremen of pain. study new approaches to the psychology of pain.(Persian)] Tehran: Roshd publishing, 2011; 26.

2. Nicholas, MK. The pain self- efficacy questionnaire taking pain in to account. Eur. j. pain. 2007 ; 11: 153- 163.

3. Sarriaho, TH. Saariah , AS, Karila EA and jouka , MA.

Early Maladaptive Schemas in finish Adult Chronic Pain Patients and a control sample. scandinavain Journal of psychology 2011; 52 (2): 146-153.

4. Nilges, Karanz, D. Bollinger, P. Chronic pain acceptance Effective well-being A coping perspective, Euro j. pain, 2016.

5. Cater, jD, Mclntosh, VV. Jordan, j, porter, RJ, Frampton, C, Mand Joyce P. clinical comparing schema Therapy and congnitive behavior Therapy.

Journal of Affective Disorders. 2016; 151.

6. Mcrackenlm, Eeelestonc, Coping or acceptance what to do about chronic pain. 2005; 105 (4): 197-204.

7. vowles, KE, Mccraken LM. Acceptance and values–

based Action in chronic pain Astudy of Treatment effectiveness process.consult and clinical psychol.

2016; (76), 397 -407.

8. Veehof MM, oskam Mj, Bohlmeijer ET. Acceptance based interventions For the treatment of chronic pain a systematic review and metanalysis. Pain, 2011;152 (3): 533-42.

9. Mccracken, LM, vowles, K. Acceptance of chronic pain. cur pain headache rep, 2006;10, 90-94.

10. Vowles KE, Mccarcken LM, Btienjz, O. Acceptance and values-based action in chronic pain: a three-year follow-up analysis of treatment effectiveness and process-BehavResther, 2011; 6 (11): 748-55.

11. Wicksell, RK, olsson, GL, Melin.l, JE, Klosko, J.s and weishaarm, ME. Schema Therapy: A Practitioner, scuide. Newyork : cuilford, 2009.

12. Feliue, A, Montesions, F, Martins. o, Scott, W.vluicona J.Current status of Acceptance and Commitment therapy of chronic pain. Journal of pain

Research, 2018; 11: 2145-2159.

13. Krans, D, Bollinger A. Nilges, P.Chronic Pain acceptance and affective well-being coping perspective. Euro. j. pain, 2011; 3, 77-89.

14. Morone, N, Lynch, s, Greco, C, Winner, D.K, The Effects of mindfulness meditation on older adult with chronic pain, The journal of pain, 2008;9, 841- 880.

15. Lombarado, ER, Tan, G, Jensen, M.P, Andresonm, K.O.Anger Management style and Associations with Self-Efficacy and pain in Male Veterans, J. pain.

2005; 6(11), 765 -770.