https://jrsm.khu.ac.ir/
91
Published by Kharazmi University, Tehran, Iran. Copyright(c) The author(s) This is an open access article under the CC BY-NC license (https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/)
The Effect of Internal / External Attention and Related / Unrelated on Quiet Eye Changes and Accuracy Free Throwing of Skilled Basketball Players
Hamid zahedi1, Foroghalsadat Tabatabaei 2
ARTICLE INFO
Received August 2018 Accepted November 2019 KEYWORDS:
Accuracy, Attentional Strategy, Basketball free throw,
Gaz Behavior, Quiet Eye, Skilled Player
CITE:
zahedi, Tabatabaei. The Effect of Internal / External Attention and Related / Unrelated on Quiet Eye Changes and Accuracy Free Throwing of Skilled Basketball Players, Research in Sport Management & Motor Behavior, 2021: 11(21):91-108
ABSTRACT
Purpose: of this research was to compare the effects of internal/external and related/unrelated on Quiet eye changes and accuracy free throw of skilled male basketball players. Methodology: The statistical population of this research was all-male skilled basketball players of Esfahan city in 2017. Using purposeful sampling, 20 skilled basketball players (24/55±2/25 years) who were eligible to enter the research (using the Basketball Premier League players according to the test of the level of mastery of free throwing basketball) were selected. In order to measure the accuracy of basketball throwing, an eight-value scale was used. To measure the Quiet eye changes Eye-tracking was used. In order to analyze data using SPSS software using paired t-test and analysis of variance with repeated measures were used.
Results: showed the impact of each of the strategies on the accuracy of free throws and Quiet eye changes in skilled basketball players. Also, unrelated external focus strategy compared with other strategies, further enhancing the accuracy of the basketball free throw and further increased the length of the Quiet eye of skilled basketball players Conclusion: It is recommended that coaches use an irrelevant external strategy to improve the performance and behavior of skilled athletes.
1. Hamid zahedi, (Ph. D) NajafAbad branch, Islamic Azad University, NajafAbad, Iran.
2. Foroghalsadat Tabatabaei,(MA) Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran.
Research Article
Downloaded from jrsm.khu.ac.ir at 0:31 +0430 on Monday July 12th 2021
https://jrsm.khu.ac.ir/
92
نورد هجوت رثا ی
ب/
ی نور ی غت رب طوبرمان/طوبرم و یی
تار دازآ باترپ تقد و نکاس مشچ
لابتکسب ی
تس یاه رهام
یدهاز دیمح یعابطابط تاداسلا غورف ،*1
2
:هلاقم تاعلاطا هلاقم تفایرد دادرما
1931
نابآ هلاقم شریذپ 1931
* :لوئسم هدنسیون [email protected]
:یدیلک یاه هژاو
زاب ی نک دازآ باترپ ،رهام ،تقد ،نکاس مشچ ،لابتکسب
خ راتفر ی گر ی
، اهدربهار ی هجوت ی
ا عاجر :
یدهاز ، یعابطابط . هجوت رثا
نورد ی ب/
ی نور ی رب طوبرمان/طوبرم و
غت یی تار باترپ تقد و نکاس مشچ
لابتکسب دازآ ی
تس اه ی .رهام شهوژپ
یتکرح راتفر و یشزرو تیریدم رد
،
1011 : 11 ( 21 :) 111 - 31
هدیکچ ارجا زا فده ی
اقم رضاح شهوژپ ی
هس نورد هجوت رثا ی
ب/
ی نور ی غت رب طوبرمان/طوبرم و یی
ر تا مشچ
لابتکسب باترپ تقد و نکاس ی
تس یاه رامآ هعماج .دوب رهام ی
لک رضاح شهوژپ ی
ه تکسب لاب ی تس
یاه لاس رد ناهفصا رهش رهام درم 1931
هنومن زا هدافتسا اب .دندوب گ
ی ر ی دنمفده 21 لابتکسب ی تس
ام ره ( 22 /
±2 22 / 20 لاس ) هک طیارش دورو هب شهوژپ ار
تشاد ن ( هدافتسا زا یزاب نانک ل ی گ ب رتر
خشت نومزآ هب هجوت اب لابتکسب ی
ص هب .دندش باختنا)لابتکسب دازآ باترپ رحبت حطس روظنم
هزادنا گ ی ر ی قم زا دازآ باترپ تقد ی
سا شزرا تشه ی
ارب .دش هدافتسا ی
هزادنا گ ی ر ی غت یی ر تا مشچ
نکاس زا در هاگتسد ی
با ی هب .دش هدافتسا مشچ تاکرح زجت روظنم
ی ه لحتو ی ل سا اب تاعلاطا زا هدافت
مرن پ سا رازفا ی
ت نومزآ زا سا سا ی
لحت و هتسبمه ی
ل راو ی سنا هزادنا اب گ ی ر ی افتسا ررکم .دش هد
اتن ی ج کاح ی راذگرثا زا ی
ره ی ک اهدربهار زا ی
هجوت ی غت و دازآ باترپ تقد رب یی
تار مشچ
س نکا لابتکسب ی تس یاه نچمه .دوب رهام ی
،ن ب هجوت دربهار ی
نور ی اقم رد طوبرمان ی
هس ب اهدربهار ا ی
د ی رگ ازفا ثعاب ی
ش ب ی رتش ازفا و دش لابتکسب دازآ باترپ تقد ی
ش ب ی رتش ود لوط نکاس مشچ هر
لابتکسب ی تس یاه درگ رهام ی
د صوت . ی ه م ی ددرگ برم ی نا ارب ی خ راتفر و درکلمع دوبهب ی
گر ی
راکشزرو نا
ب هجوت دربهار زا رهام ی
نور ی امن هدافتسا طوبرمان ی
دن .
.1 داتسا ی را برت هورگ ی ت ندب ی شزرو مولع و ی
ملاسا دازآ هاگشناد ،دابآ فجن دحاو ، ی
، فجن بآ ا ،دا ی نار .
.2 شزرو مولع دشرا سانشراک ی
، ارگ ی ش تکرح راتفر ی
، ا ،ناهفصا ، ناگساروخ دازآ هاگشناد ی
نار . .
یشهوژپ هلاقم
Downloaded from jrsm.khu.ac.ir at 0:31 +0430 on Monday July 12th 2021
https://jrsm.khu.ac.ir/
93
همدقم هفلؤم تیمها رب ناققحم ،هتشذگ ههد هس رد
یکاردا یاه -
هدرک دیکأت درکلمع جوا هب ندیسر یارب یتخانش ا
دن ( 1 .)
هفلؤم نیا زا یکی هجوت نوناک اه
یم1
( فلوو .دشاب 2111
یم ارجا یط رد راکشزرو زکرمت ناکم ار هجوت نوناک ) .دناد
یم ناشن هنیمز نیا رد یبرجت تاقیقحت ب هجوت نوناک هک دهد
تراهم یارجا و یریگدای ر یم ریثأت یشزرو یاه
اذگ در ( 2 .)
( ناراکمه و فلوو طسوت هک یتاقیقحت طوطخ زا یکی 2119
لکش هنیمز نیا رد ،) هجوت تهج ،تسا هتفرگ
یم 2
.دشاب
ماجنا تاقیقحت ینوریب و ینورد هجوت نوناک یسررب هب هنیمز نیا رد هدش
یم9
دزادرپ ( 9 تیعقوم هب ،ینورد هجوت نوناک.) ییاه
یم قلاطا یم فوطعم فیلکت یارجا نیح رد دوخ تاکرح ای و ندب زا یشخب هب ار دوخ هجوت درف هک ددرگ
باقم رد ،دنک ،ل
یم قلاطا یعقاوم هب ،ینوریب هجوت نوناک فوطعم طیحم رد دوخ تکرح جیاتن و تارثا هب ار دوخ هجوت ،درف هک ددرگ
یم دزاس ( 9 .)
دنراددیکأت رهام و یدتبم دارفا رد ینورد هجوت هب تبسن ینوریب هجوت یایازم رب تاقیقحت زا یهورگ (
9 - 2 )
ورگ ،لباقم رد و فرص فیلکت هب طوبرم هجوت یایازم رب ،تاقیقحت زا یرگید ه
نآ ندوب ینوریب ای و ینورد زا رظن رد اه
دنراددیکأت رهام دارفا رد طوبرمان هجوت یایازم نینچمه و یدتبم دارفا (
1 - 1 .)
شهوژپ جیاتن هچرگا ترب هب ییاه
دیکأت دارفا تراهم حطس هب هجوت اب ینوریب هجوت نوناک هب تبسن ینورد هجوت نوناک یر
هتشاد دنا ( 1 - 3 تاقیقحت هدمع اما ، ) ماجنا
طیارش هب تبسن ینوریب هجوت نوناک یایازم رب ،یتاقیقحت هنیمز نیا رد هتفرگ
صخاش رد هیاپ و ینورد هجوت هتشاد دیکأت رتهب درکلمع و تکرح یدمآراک و یشخبرثا شیازفا ریظن ییاه
دنا ( 11 - 19 )
19 ( یش و نیون کم فلو 2111
هدشدودحم لمع هیضرف زا هدافتسا اب ار یرترب نیا مسیناکم ) دندرک نایب0
( 10 رگید زا .)
مسیناکم یم یرترب نیا یسررب یارب اه زنیرپ کرتشم یراذگدک هیرظن هب ناوت
(2
1331 نیا نآ یلصا ثحب هک دومن هراشا )
اسا رب هک دوب دهاوخ رتدمآراک ینامز درکلمع هک تسا ددرگ ییامنزاب )ینوریب هجوت( هجیتن س
یناکم زا رگید یکی . مس
ییاه
متسیس نارادفرط طسوت هک ایوپ یاه
لکش1
روحم دویق درکیور ،تسا هتفرگ یم1
دشاب ( 12 ) .
شهوژپ هوبنا نایم رد ر هب طوبرم یاه
شهوژپ زا یرگید هورگ ،یهجوت یاهدربها یم هدید اه
یسررب هب هک دنوش
هبنج هب فوطعم هجوت درکیور اب یتکرح درکلمع رب هجوت یراذگریثأت یگنوگچ برم هجوت( فیلکت هب طبترم یاه
هب طو
فیلکت هبنج هب فوطعم هجوت و )1
فیلکت هب طوبرمان هجوت( فیلکت هب طبترمان یاه هتخادرپ )3
دنا ( 1 , 11 , 12 ) .
1. focus attention
2. Attentional direction
3. internal & external attentional focus
4. constrained action hypothesis
5. Prinz’s theory of common coding
6. dynamic systems
7. constraints-led perspective
8. task relevant attention
9. task irrelevant attention
Downloaded from jrsm.khu.ac.ir at 0:31 +0430 on Monday July 12th 2021
https://jrsm.khu.ac.ir/
94
یم قلاطا یطیارش هب ،روحم فیلکت یهجوت یاهدربهار هب ار دوخ هجوت هدننکارجا هک ددرگ
هبنج رب رایشه روط یاه
یم فوطعم ارجا لاح رد فیلکت هب طوبرم رب ار دوخ هجوت هدننکارجا ،فیلکت هب طوبرمان طیارش رد ،لباقم رد ،دزاس
هبنج م قوس فیلکت هب طوبرمان و یطیحم یاه ی
.دهد
راکشآ یبایزرا هیرظن ساسا رب هدنریگدای یارب تسا نکمم یهجوت یاهدربهار یراذگرثا ،11
لیلد هب یدتبم و رهام یاه
دشاب توافتم یراکدوخ حطس توافت (
11 ) هب ، ترابع ماگ یبایزرا و هنارایشه لرتنک هب لیامت نازومآون ،رگید هب
ماگ
تراهم یلاحرد ،دنراددوخ دیدج یتکرح یاه تراهم یارجا ،هک
یاهدنیارف رد رتمک ،هبخن و رهام دارفا رد یتکرح یاه
شه لرتنک هظحل و رای
هب و هدش ریگرد یا یم ماجنا هنارایشه ان و راکدوخ تروص
دریگ ( 3 ) نیققحم زا یخرب ،لیلد نیمه هب .
هب فیلکت هب فوطعم یهجوت یاهدربهار هک دنرواب نیا رب یبایزرا رد نازومآون ندرک ریگرد هطساو
ماگ یاه هب و ماگ لرتنک
یم درکلمع دوبهب هب رجنم یتکرح تراهم هنارایشه ددرگ
( 11 ).
هفلؤم رگید زا یکاردا یاه
- یم راذگریثأت درکلمع جوا هب ندیسررد هک یتخانش نکاس مشچ ،دشاب
نیا .تسا 11
لاس رد هفلؤم 1331
صاخ یگریخ راتفر هب هراشا نکاس مشچ .دیدرگ هئارا زرکیو طسوت یرخآ( 12
مشچ تیبثت ن رد 19
ینامز
زا رتمک 111 هیناث مرازه
دراد یشزرو لامعا یط رد )تکرح یارجا زا لبق( 11 ) تیبثت نیرخآ هک درک نایب زرکیو .
شچ ییانیب یاضف رد صاخ ءیش ای هطقن کی هب م -
زا رتمک رد یزکرم ییانیب زا هجرد هس اب یتکرح 111
ار هیناث مرازه
دنیوگ نکاس مشچ (
11 , 13 ) نکاس مشچ زاغآ هفلؤم هس زا نکاس مشچ . نکاس مشچ نایاپ ،10
نکاس مشچ هرود و 12 11
لیکشت تیبثت نیرخآ هک ینامز .دنیوگ نکاس مشچ زاغآ ،رظندروم فده یور رب ندش تیبثت نیرخآ عورش هب .تسا هدش
یم فرحنم رظندروم فده یور رب ندش ددرگ
هب یم هتخانش نکاس مشچ نایاپ ناونع نایاپ و زاغآ نیب ینامز هلصاف هب .دوش
نامزاس یارب زایندروم نامز ،نکاس مشچ هرود .دنیوگ نکاس مشچ هرود ،نکاس مشچ هکبش یهد
یدنب رتماراپ و یبصع یاه
یم ناشن ار تسا قیقد تاکرح لرتنک لوئسم هک ییانیب سح تاعلاطا هرود نیا لوط رد .دهد
مسیناکم اب ی ب مزلا یاه
یار
حرط همانرب( یزیر یم بیکرت بسانم یتکرح خساپ داجیا یارب هظحل رد لرتنک و )یزیر
و رتدوز عورش لماع ود ره .دوش
ینلاوط تدم شرازگ نکاس مشچ رت
یگربخ زا ییلااب حطس اب هک هدش تسا طبترم درکلمع و11
( 21 , 21 ) .
دنراد طابترا یگربخ و درکلمع زا ییلااب حطس اب نکاس مشچ مه و ینوریب هجوت نوناک مه هک هداد ناشن جیاتن (
11 ) تلع .
یم ینوریب هجوت نوناک رد یگربخ و درکلمع یلااب حطس هب دناوت
آ رد راکدوخ یتکرح لرتنک متسیس هک دشاب نیا هطساو ن
یم لیخد دشاب
( 22 ) مسیناکم دروم رد . نییعت یاه
یم رظن هب ،یگربخ و درکلمع یلااب حطس رد نکاس مشچ هدننک سر
هک د
10. explicit monitoring theory
11. Quiet eye
12. specific gaze behavior
13. eye fixation
14. Quiet eye onset
15. quiet eye offset
16. quiet eye period
17. Expertise
Downloaded from jrsm.khu.ac.ir at 0:31 +0430 on Monday July 12th 2021
https://jrsm.khu.ac.ir/
95
نییعت هرود نیا رد یتخانش شزادرپ ( زرکیو .دشاب هدننک
1331 یم نایب ) همانرب شیپ ،نکاس مشچ هرود لوط رد هک دنک
یزیر
یم قافتا تکرح یاهرتماراپ دیاب نکاس مشچ ،نیاربانب .دتفا
هب یفاضا تارکفت ربارب رد ب هجوت تیاده هلیسو
ه تروص
ددرگ ظفح ینوریب (
29 ) هب نکاس مشچ زا ،جیاتن نیا ساسا رب . هفلؤم زا یکی ناونع
دای یرادید هجوت نوناک هنیهب یاه
یم دوش ( 13 ) مه یسررب هب هنیمز نیا رد دیدج تاقیقحت ،هضورفم نیا ساسا رب . یتکرح درکلمع رب هفلؤم ود نیا نامز
شهوژپ رد .دنتخادرپ ض رد نکاس مشچ و هجوت نوناک نیب طابترا ،نیشیپ یاه
س مشچ تانیرمت زا هدافتسا اب فلگ هبر نکا
یسررب رهام و یدتبم ناراکشزرو رد هب نکاس مشچ هرود هک هداد ناشن جیاتن و هدش
یارب یدربراک کینکت کی ناونع
یم یرادید هجوت ینوریب نوناک تیاده هب نکاس مشچ تانیرمت نیاربانب .دشاب
یم زکرمت دارفا هجوت رب هنیهب روط ن
و دیام
نهامه یم لیهست ار یتکرح لرتنک و یگریخ یگ دیامن
( 20 , 22 ) شیف ،فوهنیر . ( رروش و رکاب ،سوارتسا ،ر
2110 زین ،)
تسیلابتکسب رد نکاس مشچ و هجوت نوناک نیب لماعت یسررب هب هنیمز نیا رد تاعلاطم نیلوا زا یکیرد ب اه
توافتم حوطس ا
تکرش .دنتخادرپ )یدتبم ،رهام همین ،رهام( یگربخ یارجا هب یگربخ توافتم حوطس ساسا رب هعلاطم نیا رد ناگدننک
زآ باترپ لمعلاروتسد طیارش تحت لابتکسب دا
دنتخادرپ )ینوریب و ینورد ،هیاپ( فلتخم هجوت نوناک یاه (
21 ).
نیا جیاتن
ینوریب هجوت نوناک طیارش تحت نکاس مشچ هرود و باترپ تقد نازیم یگربخ فلتخم حوطس رد هک داد ناشن هعلاطم یم شهاک زا شهوژپ نیا نیققحم .دوب ینورد هجوت نوناک هب تبسن ینوریب هجوت نوناک یرترب اب ریاغم هتفای نیا .تفای
لمعلاروتسد هب یاه
وت نوناک یارب هدربراک هتفای نیا ندمآ دوجو هب یلامتحا لیلاد زا ،هج
یم دای اه ینورد هجوت رد .دننک
زا
تکرش هتساوخ ناگدننک یسررب اب قباطم ترابع نیا هک دنیامن زکرمت دوخ تسد هب هک دوب هدش
ناک نیشیپ یاه ،هجوت نو
سابتقا کیدزن ینوریب هجوت نوناک لمعلاروتسد کی دوب هدش
( 21 ) لمعلاروتسد عون نیا هک دراد دوجو لامتحا نیا نیاربانب .
هاگدید اب ضقانتم هجیتن ندمآ دوجو هب ثعاب رنساه و لدرک ،نم رتسلاک .دشاب ینوریب هجوت نوناک یرترب اب تاعلاطم و اه
( 2110 هعلاطم رد ) یا
داد ناشن هعلاطم نیا جیاتن .دنتخادرپ فلگ هبرض رد نکاس مشچ و هجوت نوناک نیب لماعت هب رگید
تکرش ،توافتم یگربخ حوطس رد هک فیلکت رد یرتمک یاطخ )ینوریب هجوت نوناک( تکرح هجیتن رب زکرمت اب ناگدننک
نکاس مشچ هرود نازیم ،توافتم یگربخ حوطس رد نینچمه ، دنتشاد رظندروم وریب( تکرح هجیتن هب طوبرم فیلاکت رد
)ین
دوب رتشیب (
21 ).
شهوژپ نایم رد هورگ ،یهجوت یاهدربهار هب طوبرم یاه
شهوژپ زا یرگید یسررب هب هک دنوش یم هدید اه
هبنج هب فوطعم هجوت درکیور اب یتکرح درکلمع رب هجوت یراذگریثأت یگنوگچ ( فیلکت هب طبترم یاه
هجوت
فیلکت هب طوبرم هبنج هب فوطعم هجوت و )
11فیلکت هب طوبرمان هجوت( فیلکت هب طبترمان یاه دنا هتخادرپ )
13( 11 ) .
هبنج رب رایشه روطب ار دوخ هجوت هدننکارجا هک ددرگ یم قلاطا یطیارش هب ،روحم فیلکت یهجوت یاهدربهار
18 . task relevant attention
19 . task irrelevant attention
Downloaded from jrsm.khu.ac.ir at 0:31 +0430 on Monday July 12th 2021
https://jrsm.khu.ac.ir/
96
ننکارجا ،فیلکت هب طوبرمان طیارش رد ،لباقم رد ،دزاس یم فوطعم ارجا لاح رد فیلکت هب طوبرم یاه ت هد
هجو
،لابتکسب دازآ باترپ ریظن یتراهم رد ،لاثم یارب .دهد یم قوس فیلکت هب طوبرمان و یطیحم یاه هبنج رب ار دوخ ریظن ،فیلکت هب طوبرم یاه هبنج رب ار راکشزرو هجوت ،یهجوت فلتخم یاهدربهار کمک هب دناوت یم یبرم هجوت ای و )فیلکت هب طوبرم هجوت( پوت ای و اه تسد تکرح تراهم یارجا نیح رد نارگاشامت یادص هب
هتفای ساسا رب .دهد قوس )فیلکت هب طوبرمان هجوت(
شهوژپ یاه دارفا ،یتاعلاطم طخ نیا رد هدش ماجنا یاه
طیارش رد یدتبم دارفا ،لباقم رد و دنراذگ یم شیامن هب ار دوخ درکلمع نیرتهب طوبرمان هجوت طیارش رد رهام ب فیلکت هب طوبرم یهجوت یم لمع رته
دننک ( 3 ) راکشآ یبایزرا هیرظن ساسا رب . (
2123 ) هار یراذگرثا ، یاهدرب
هدنریگدای یارب تسا نکمم یهجوت دشاب توافتم یراکدوخ حطس توافت لیلد هب یدتبم و رهام یاه
( 11 ) هب ،
رد ،دنراد دوخ دیدج یتکرح یاه تراهم ماگ هب ماگ یبایزرا و هنارایشه لرتنک هب لیامت نازومآون ،رگید ترابع هظحل و هنارایشه لرتنک یاهدنیارف رد رتمک ، رهام دارفا رد یتکرح یاه تراهم یارجا ،هک یلاح هدش ریگرد یا
نارایشهان و راکدوخ تروصب و دریگ یم ماجنا ه
( 3 ) یاهدربهار هک دنرواب نیا رب نیققحم زا یخرب ،رطاخ نیمه هب .
تراهم هنارایشه لرتنک و ماگ هب ماگ یاه یبایزرا رد نازومآون ندرک ریگرد هطساو هب فیلکت هب فوطعم یهجوت ددرگ یم درکلمع دوبهب هب رجنم یتکرح (
11 ) .
هئارا بلاطم هب هجوت اب مشچ تارییغت رب یهجوت فلتخم یاهدربهار ایآ هک تسا لاؤس نیا هب خساپ یپ رد ققحم هدش
تسیلابتکسب دازآ باترپ تقد و نکاس مشچ رتهب تارییغت ثعاب یهجوت یاهدربهار زا کیمادکو ؟دراد ریثأت رهام یاه
تسیلابتکسب دازآ باترپ تقد و نکاس یم رهام یاه
؟دوش مشچ تارییغت رثا یسررب رضاح شهوژپ یارجا زا فده ،اذل
یم رهام تسیلابتکسب نادرم دازآ باترپ تقد یارجا رد یهجوت فلتخم طیارش رد نکاس .دشاب
یسانش شور یعطقم عون زا قیقحت یارجا نامز لوط هب هجوت اب نینچمه .تسا یبرجت همین تاقیقحت عون زا رضاح شهوژپ
هدافتسا ظاحل هب و هب جیاتن زا
تسد یم یدربراک ،هدمآ .دشاب
یرامآ هعماج شهوژپ
تسیلابتکسب هیلک ار رضاح لاس رد ناهفصا رهش رهام درم یاه
1931 هدافتسا اب .داد لیکشت
هنومن زا دنمفده یریگ 21
لقادح روضح هقباس(دنتشاد ار شهوژپ هب دورو طیارش هک رهام تسیلابتکسب 2
میت رد لاس
،رترب هتسد یاه زیمآ تیقفوم دازآ باترپ تقد دصرد و مشچ یحارج لمع و کنیع زا هدافتسا مدع ،تسد تسار
11
.دندش باختنادصرد
20 . explicit monitoring theory
Downloaded from jrsm.khu.ac.ir at 0:31 +0430 on Monday July 12th 2021
https://jrsm.khu.ac.ir/
97
هزادنا رازبا یریگ
هب هزادنا روظنم تکرش دارفا دازآ باترپ تقد یریگ
باترپ شور نیا رد .دش هدافتسا لابتکسب دازآ باترپ نومزآ زا هدننک هدننک
هلصاف رد 222
/ 0 تم یارب .دنداد ماجنا ار باترپ لمع و هداتسیا درادناتسا نیمز طیارش رد لابتکسب هقلح تمس هب ور و یر
باترپ تقد شجنس دش هدافتسا یشزرا تشه سایقم زا دازآ یاه
( 29 ) هزادنا شور نیا رد . تقد یریگ
مدع ،دازآ باترپ
هبل اب پوت دیدش دروخرب ،زایتما ود هقلح یجراخ هبل اب پوت مارآ دروخرب ،زایتما کی هتخت و هقلح اب پوت دروخرب هب پوت دروخرب ،زایتما راهچ ندش لگ نودب هتخت هب دروخرب ای هقلح ییلااب هبل هب پوت دروخرب ،زایتما هس هقلح یجراخ دروخرب ای هقلح ییلااب هبل ندش لگ اب هارمه هقلح یلخاد هبل اب پوت دیدش دروخرب ،زایتما جنپ ندش لگ اب هارمه هتخت هب
دروخرب نودب هقلح هب پوت ندش دراو و زایتما تفه ندش لگ اب هارمه هقلح یلخاد هبل اب پوت مارآ دروخرب ،زایتما شش تشاد زایتما تشه هقلح اب (
29 ).
مشچ تاکرح یبایدر هاگتسد زا :مشچ یبایدر هاگتسد سلریاو لدم 21
زرنوگرا یناپمک تخاس22
ناملآ روشک 29
سناکرف اب ار هظحلره رد یگریخ هطقن هک 31
یم تبث زتره هزادنا تهج ،دنک
متسیس نیا .دش هدافتسا مشچ یبایدر و یریگ
ب زهجم کنیع لماش یم لباتروپ طبض هاگتسد و نیبرود ه
هداد .دشاب هب یاه
تسد هب سلریاو متسیس قیرط زا هدمآ تروص
هب .دش هداتسرف لاصتا تیلباق یاراد رتویپماک هب یئوئدیو راون مرن زا مشچ تارییغت و تاکرح تبث روظنم
رازفا وDLab
مرن نیا .دش هدافتسا یناپمک نیا تخاس تاعلاطا شزادرپ متسیس ا
یم صخشم ار نکاس مشچ هفلؤم هس رازف دنک
زاغآ :
( یمیهف .نکاس مشچ هورد و نکاس مشچ نایاپ ،نکاس مشچ 1930
نومزآ زا هدافتسا اب ار رازبا نیا ییایاپ ،) -
ددجم نومزآ
19 / 1 مه ییاور زا هدافتسا اب ار هاگتسد نیا ییاور نینچمه .درک شرازگ گشهوژپ رد ،مشچ تاکرح تابث هاگتسد( نامز
ا ه
)یتخانش مولع 11
/ 1 شرازگ تسا هدش (
91 ).
ارجا شور
تکرش باختنا زا سپ هداد حیضوت نانآ هب ارجا هوحن و قیقحت فادها ،نانآ طسوت تیاضر مرف لیمکت و ناگدننک
لبق هقیقد تسیب هاگتسد زا هدافتسا رثا لرتنک و مشچ تاکرح تبث هاگتسد اب ناگدننک تکرش قیبطت و ییانشآ تهج .دش و تفرگ رارق دارفا مشچ یور هاگتسد کنیع فیلکت یارجا زا هجوت مامت دش یعس ققحم یوس زا هدش هئارا تاحیضوت اب
کنیع زا هدافتسا اب هدننک تکرش هکنیا زا یبسن نانیمطا بسک زا دعب و دوش یهتنم ققحم یاه لمعلاروتسد هب طقف درف تکرش ادتبا رد.میدش شهوژپ دنیآرف دراو تسا رگشهوژپ لمعلاروتسد هئارا رظتنم و تسا هدش راگزاس ناگدننک
21 ششوک
تکرش مشچ یور رب مشچ یبایدر هاگتسد باترپ ماگنه رد .دنداد ماجنا )لمعلاروتسد نودب( هیاپ تلاح رد ار ننک
و ناگد
21. Eye tracking
22. Dikablis Professional Wireless
23. ERGONEERS
Downloaded from jrsm.khu.ac.ir at 0:31 +0430 on Monday July 12th 2021
https://jrsm.khu.ac.ir/
98
مه تکرش ،سپس .دیدرگ تبث مشچ یبایدر هب طوبرم تاعلاطا لابتکسب دازآ باترپ اب نامز هب ناگدننک
وص سنلاابرتناک تر
عومجمرد )بیترت رثا فذح یارب(
11 ششوک ینوریب یهجوت یاهدربهار طیارش راهچ رد ار ینیرمت -
ینوریب ،طوبرم -
ینورد ،طوبرمان -
ینورد و طوبرم -
دندومن ارجا طوبرمان (
11 .) ینورد هجوت طیارش رد -
ینیرمت ششوک ره زا لبق ،طوبرم ،
تکرش زا نیا نمض ات دش تساوخرد ناگدننک
هب ،دنراد لابتکسب دازآ باترپ تراهم زایتما رثکادح بسک رب یعس هک روط
تکرح رب ینهذ باترپ تسد چم نشکلف
ینوریب هجوت طیارش رد .دنیامن زکرمت دوخ هدننک -
ششوک ره زا لبق ،طوبرم
تکرش زا ،ینیرمت نیا نمض دش تساوخرد ناگدننک
عس هک هب ،دنراد زایتما رثکادح بسک رب ی لح هبل رب ینهذ روط
هق
ینورد هجوت طیارش رد .دنیامن زکرمت لابتکسب -
تکرش زا ،ینیرمت ششوک ره زا لبق ،طوبرمان ساوخرد ناگدننک
ات دش ت
نیا نمض هب ،دنراد زایتما رثکادح بسک رب یعس هک
ن زکرمت دوخ سفنت مدزاب ای و مد لمع یور رب ینهذ روط یام
سپ و دن
ینوریب هجوت طیارش رد .دننک تواضق نآ دروم رد ششوک ره زا -
تکرش زا ،ینیرمت ششوک ره زا لبق ،طوبرمان ک
ناگدنن
نیا نمض ات دش تساوخرد هب ،دنراد زایتما رثکادح بسک رب یعس هک
هک مب ای ریز یرادینش کرحم هئارا رب ینهذ روط
هب مه روط سب دازآ باترپ فیلکت اب نامز یحارط همانرب طسوت یفداصت لکش هب و لابتک
مرن طیحم رد هدش فا
بلتم راز
هئارا دنیامن تواضق نآ ندوب مب ای ریز عون دروم رد ،ششوک نایاپ زا سپ و دنیامن زکرمت دوب هدش (
11 .) لبق ،ششوک ره زا
تکرش هگرب یور رب هک ار دوخ طیارش اب طبترم یهجوت یاهدربهار ناگدننک هتشون یا
ک وگزاب دنلب یادص اب دوب هدش ،دندر
شسرپ ،ششوک ره نایاپ رد .تفرگ ماجنا یهجوت یاهدربهار رتشیب هچره یراذگریثأت یارب راک نیا همان
هب یا نم شجنس روظ
رگ راکب یهجوت یاهدربهار تحص هتف
تکرش طسوت هدش سایقم کی لماش لاؤس ره( دش لیمکت ناگدننک
21 یشزرا 1 -
2 - 11 - ...
31 - 32 - 111 .)دش یحارط حیحص زکرمت یارجا زا نانیمطا و یبایزرا یارب ،
ینوریب یهجوت دربهار تیعضو رد -
تکرش زا ،طوبرمان ،هیلوا فیلکت ماجنا نیح رد ات دش تساوخرد ناگدننک
ش یسناکرف هب هب هک مبوریز نوت ود لما
یم هئارا یفداصت تروص رد هک لاؤس نیا هب ششوک نایاپ رد و دنیامن زکرمت ،دش
هدینش ییادص هچ ،هیلوا فیلکت هب طوبرم ششوک یارجا نیح ینورد یهجوت یاهدربهار هورگ رد .دنهد خساپ ،دیا
-
تکرش زا ،طوبرمان لوا فیلکت ماجنا نیح رد ات دش تساوخرد ناگدننک
نایاپ رد و هدومن زکرمت ناشمدزاب و مد لمع هب ،هی
مادک ،هیلوا فیلکت یارجا نیح رد هک دننک تواضق هداد ماجنا ار مدزاب ای و مد لامعا زا کی
عون نیا باختنا لیلد .دنا
مه یارجا تیلباق هیوناث فیلکت م رد رییغت ای و للاتخا نودب لابتکسب دازآ باترپ هیلوا فیلکت اب نآ نامز
ک مسینا یاه
دوب هیلوا فیلکت (
11 .)
یرامآ شور
هب هیزجت روظنم شور زا ،تاعلاطا لیلحتو
صخاش هبساحم یارب یفیصوت رامآ یاه یگدنکارپ و یزکرم یاه
شیپ دیئات زا سپ یطابنتسا رامآ شخب رد .دش هدافتسا ضرف
زا کی ره رثا نداد ناشن یارب هتسباو یت نومزآ زا ،مزلا یاه
لمعلاروتسد هزادنا اب سنایراو لیلحت نومزآ زا .دش هدافتسا دازآ باترپ تقد و نکاس مشچ تارییغت رب یهجوت یاه
یریگ
Downloaded from jrsm.khu.ac.ir at 0:31 +0430 on Monday July 12th 2021
https://jrsm.khu.ac.ir/
99
سیاقم یارب یرارکت لمعلاروتسد عون ه
هیزجت .دش هدافتسا یهجوت فلتخم یاه هداد لیلحتو
مرن زا هدافتسا اب اه رازفا
SPSS
هخسن 21 جنپ زا رتمک یرادانعم حطس رد .دش ماجنا مدص
هتفای اه
لودج ( 1 ) صخاش تکرش یتخانش تیعمج یرامآ یاه ناگدننک
ریغتم دادعت
نیگنایم رایعم فارحنا
)لاس( نس 21
22 / 20 22
/ 2
)رتمیتناس( دق 21
31 / 131 12
/ 2
)مرگولیک( نزو 21
31 / 31 11
/ 2
( لودج 2 ریغتم رایعم فارحنا و نیگنایم ) شهوژپ یاه
ریغتم هلحرم
نیگنایم رایعم فارحنا
باترپ تقد هیاپ تلاح
12 / 0 29
/ 1
طوبرم ینورد هجوت نوناک 02
/ 2 11
/ 2
طوبرمان ینورد هجوت نوناک 11
/ 2 21
/ 2
طوبرم ینوریب هجوت نوناک 22
/ 1 11
/ 1
طوبرمان ینوریب هجوت نوناک 92
/ 1 90
/ 1
یلیم بسحرب( نکاس مشچ یناث
)ه هیاپ تلاح
1 / 1112 91
/ 03
طوبرم ینورد هجوت نوناک 0
/ 1109 92
/ 12
طوبرمان ینورد هجوت نوناک 2
/ 1111 22
/ 29
طوبرم ینوریب هجوت نوناک 1
/ 1111 10
/ 21
هجوت نوناک طوبرمان ینوریب
1 / 1211 01
/ 93
نامه یم ناشن ود لودج جیاتن هک هنوگ ینوریب هجوت نوناک ذاختا تلاح رد دازآ باترپ تقد زایتما نیرتهب دهد
هیاپ تلاح رد نکاس مشچ نیگنایم ،نینچمه .تسا هدوب طوبرمان 1
/ 1112 یلیم ینوریب یهجوت نوناک لمعلاروتسد اب و هیناث
هب طوبرمان 1
/ 1211 یلیم .تسا هدیسر هیناث
Downloaded from jrsm.khu.ac.ir at 0:31 +0430 on Monday July 12th 2021
https://jrsm.khu.ac.ir/
100
هتفای عون هب تیانع اب نکاس مشچ تارییغت و لابتکسب دازآ باترپ تقد رب هجوت نوناک عون رثا زا لصاح یاه
هئارا هس هرامش لودج رد هدشذاختا هجوت نوناک .تسا هدش
( لودج 9 ) تقد رب هجوت نوناک عون رثا یسررب تهج هتسباو یت نومزآ جیاتن نکاس مشچ تارییغت و دازآ باترپ
تیعقوم هلحرم
هجیتن
تقد طوبرم ینوریب هجوت
111 / 1 p = 22
/ 2 - t=
طوبرمان ینوریب هجوت 1111
/ 1 p = 31
/ 1 - t=
طوبرم ینورد هجوت 101
/ 1 p = 12
/ 2 - t=
طوبرمان ینورد هجوت 110
/ 1 p = 91
/ 9 - t=
نکاس مشچ طوبرم ینوریب هجوت
1111 / 1 p = 11
/ 0 - t=
هجوت طوبرمان ینوریب 1111
/ 1 p = 21
/ 1 - t=
طوبرمان ینورد هجوت 1111
/ 1 p = 11
/ 2 - t=
طوبرم ینورد هجوت 199
/ 1 p = 91
/ 2 - t=
هئارا تاعلاطا یم ناشن قوف لودج رد هدش
ینورد( هجوت نوناک عون رثا دهد طوبرم/ینوریب–
- )طوبرمان
هدافتسا یم رادانعم یرامآ ظاحل هب و تسا هدوب راذگرثا نکاس مشچ تارییغت و لابتکسب دازآ باترپ تقد رب هدش .دشاب
( لودج 0 هزادنا نومزآ ) لمعلاروتسد هسیاقم رد یرارکت یاه
دازآ باترپ تقد رب یهجوت فلتخم یاه
هزادنا نومزآ زا لصاح تاعلاطا هئارا یرارکت یریگ
رب نوناک عون ذاختا داد ناشن راهچ هرامش لودج رد هدش
هدوب راذگرثا دازآ باترپ تقد جنپ زا رتمک حطس رد توافت یرامآ ظاحل هب و
یم رادانعم مدص .دشاب
هئارا ینورفنوب یبیقعت نومزآ جیاتن تیعقوم هسیاقم جنپ لودج رد هدش
باترپ تقد رب یهجوت لمعلاروتسد فلتخم یاه
.تسا هدرک هئارا ار لابتکسب دازآ
رییغت عبنم تاعبرم عومجم
یدازآ هجرد م
تاعبرم نیگنای نومزآ هرامآ
یرادانعم حطس اتا روذجم
یهورگ لخاد طیارش
نیرمت 10
/ 122 0
11 / 29 91
/ 3 1111
/ 1 99
/ 1
اطخ 11
/ 200 11
22 / 9
Downloaded from jrsm.khu.ac.ir at 0:31 +0430 on Monday July 12th 2021
https://jrsm.khu.ac.ir/
101
( لودج 5 هسیاقم یارب ینورفنوب یبیقعت نومزآ جیاتن ) لمعلاروتسد تقد
یهجوت فلتخم یاه
تیعقوم 1 تیعقوم
2 نیگنایم فلاتخا
رایعم یاطخ یرادانعم حطس
هیاپ تلاح طوبرم ینورد
04 / 1 - 55
/ 4 05
/ 4
طوبرمان ینورد 55
/ 1 - 52
/ 4 40
/ 4
طوبرم ینوریب 54
/ 2 - 05
/ 4 4441
/ 4
طوبرمان ینوریب 04
/ 0 - 01
/ 4 4441
/ 4
طوبرم ینورد ینورد
طوبرمان 05
/ 4 - 55
/ 4 44
/ 1
طوبرم ینوریب 14
/ 1 - 51
/ 4 05
/ 4
طوبرمان ینوریب 04
/ 1 - 50
/ 4 42
/ 4
طوبرمان ینورد طوبرم ینوریب
55 / 4 - 50
/ 4 44
/ 1
طوبرمان ینوریب 55
/ 1 - 55
/ 4 11
/ 4
طوبرم ینوریب طوبرمان ینوریب
04 / 4 - 52
/ 4 44
/ 1
نومزآ جیاتن بیترت هب تفه و شش هرامش لودج رد هزادنا
زا لصاح ینورفنوب یبیقعت نومزآ و یرارکت یریگ
شرازگ نکاس مشچ تارییغت رب هجوت نوناک عون ذاختا رثا .تسا هدش
( لودج 5 هزادنا نومزآ ) لمعلاروتسد هسیاقم رد یرارکت یاه
نکاس مشچ تارییغت رب یهجوت فلتخم یاه
هتشاد رادانعم رثا نکاس مشچ تارییغت رب هجوت نوناک عون ذاختا داد ناشن شش هرامش لودج زا لصاح جیاتن
.تسا عبنم
رییغت عومجم
تاعبرم هجرد
یدازآ نیگنایم
تاعبرم هرامآ
نومزآ حطس
یرادانعم اتا روذجم
لخاد یهورگ طیارش
نیرمت 00
/ 154001 0
00 / 05545 00
/ 10 4441
/ 4 020 / 4
اطخ 55
/ 240020 55
00 /
Downloaded from jrsm.khu.ac.ir at 0:31 +0430 on Monday July 12th 2021 2505
https://jrsm.khu.ac.ir/
102
( لودج 5 جیاتن ) لمعلاروتسد نکاس مشچ تارییغت هسیاقم یارب ینورفنوب یبیقعت نومزآ یهجوت فلتخم یاه
تیعقوم 1
تیعقوم 2
نیگنایم فلاتخا رایعم یاطخ
یرادانعم حطس
هیاپ تلاح طوبرم ینورد
55 / 04 - 50
/ 15 02
/ 4
طوبرمان ینورد 05
/ 55 - 04
/ 11 441
/ 4
طوبرم ینوریب 04
/ 00 - 00
/ 15 441
/ 4
طوبرمان ینوریب 25
/ 110 - 14
/ 15 4441
/ 4
طوبرم ینورد طوبرمان ینورد
04 / 15 - 52
/ 15 44
/ 1
طوبرم ینوریب 25
/ 00 - 20
/ 15 10
/ 4
طوبرمان ینوریب 54
/ 50 - 51
/ 15 440
/ 4
طوبرمان ینورد طوبرم ینوریب
05 / 25 - 50
/ 10 44
/ 1
طوبرمان ینوریب 04
/ 55 - 00
/ 10 440
/ 4
طوبرم ینوریب ینوریب
طوبرمان 05
/ 20 - 05
/ 15 00
/ 4
یم ناشن تفه هرامش لودج جیاتن ( طوبرم ینورد هجوت و هیاپ تلاح نیب هسیاقم ماقم رد دهد
92 / 1 p= هجوت )
( طوبرمان ینورد هجوت اب طوبرم ینورد 11
/ 1 p= ( طوبرم ینوریب و طوبرم ینورد ) 13
/ 1 p= ینوریب اب طوبرم ینوریب و )
( طوبرمان 31
/ 1 p= هب توافت ) .تسا هدوب رادانعم یرامآ رظنزا توافت دراوم هیقب رد و تسا هدوبن رادانعم یرامآ ظاحل
یریگ هجیتن و ثحب فدهاب رضاح شهوژپ
هسیاقم باترپ تقد و نکاس مشچ تارییغت رب طوبرمان/طوبرم و ینوریب/ینورد هجوت رثا
تسیلابتکسب لا ود لوادج تاعلاطا هب هجوت اب .تفرگ ماجنا رهام یاه
هتفای تفه ی علاروتسد هئارا داد ناشن شهوژپ یاه
-لم
تسیلابتکسب نکاس مشچ تارییغت و لابتکسب دازآ باترپ تقد رب یهجوت یاه یاتن .تسا هدوب راذگرثا رهام یاه
یکاح ج
هیاپ طیارش هب تبسن یهجوت طیارش زا کی ره رد نکاس مشچ هرود لوط شیازفا و لابتکسب دازآ باترپ تقد دوبهب زا وب نیارد .د ( فلوو طابترا 2119
و نایبرم هک تسا دقتعم ،) یم یشزرو ناصصختم
تارابع و تاملک رییغت اب اهنت دنناوت
لمعلاروتسد هب دوخ یملاک یاه
هدننکارجا هجوت ،فیلکت دیق کی ناونع هبنج رب ار اه
رد تراهم و فیلکت زا یصاخ یاه
ی و درکلمع نآ لابند هب و هدومن زکرمتم ارجا لاح هب ار ناگدننکارجا یتکرح یریگدا
دنهد رارق ریثأت تحت یتوافتم روط (
9 ) .
دنراددیکأت رهام و یدتبم دارفا رد ینورد هجوت هب تبسن ینوریب هجوت یایازم رب تاقیقحت زا یهورگ (
9 , 2 , 91 ) رد ،
فرص فیلکت هب طوبرم هجوت یایازم رب ،تاقیقحت زا یرگید هورگ ،لباقم نوریب ای و ینورد زا رظن
نآ ندوب ی دارفا رد اه
دنراددیکأت رهام دارفا رد طوبرمان هجوت یایازم نینچمه و یدتبم (
1 , 1 , 92 ) هب . تیعقوم رد ،لاحره نکمم ،یشزرو یاه
ینورد یهجوت یاهدربهار هئارا نیح رد ،یبرم کی تسا هب ،راکشزرو هب ینوریب و
مه روط هبنج رب ،نامز ب طبترم ییاه
ا
Downloaded from jrsm.khu.ac.ir at 0:31 +0430 on Monday July 12th 2021
https://jrsm.khu.ac.ir/
103
هبنج زا یخرب ای و ارجا لاح رد فیلکت دشاب هتشاد دیکأت ارجا لاح رد فیلکت هب طوبرمان ای و یطیحم یاه
( 11 ) هک ،
ب لمعلاروتسد هک تسا بلطم نیا دیؤم زین رضاح قیقحت جیاتن .دشاب هتشاد لابند هب ار یریگدای و درکلمع شیازفا دناوت ه
یا
تسیلابتکسب نکاس مشچ هرود لوط شیازفا و لابتکسب دازآ باترپ تقد شیازفا ثعاب یهجوت فلتخم یاه
.دیدرگ رهام
هک داد ناشن رضاح شهوژپ جیاتن رگید اروتسد نیب
لمعل تقد رب طوبرمان /طوبرم و ینوریب /ینورد یهجوت یاه
تسیلابتکسب دازآ باترپ انعم یرامآ توافت رهام یاه
لابتکسب دازآ باترپ تقد ندوب رتهب زا یکاح جیاتن .دراد دوجو یراد
ب تیمها دعب ود رد هتفای نیا جیاتن .دوب رگید طیارش هب تبسن طوبرمان ینوریب هجوت نوناک طیارش رد رر
ادتبا .دراد یس
تسیلابتکسب هکنیا اب هتفای نیا .دنتشاد یرتهب باترپ تقد ینوریب هجوت طیارش رد ،ینوریب و ینورد دعب ود رد رهام یاه
هتفای ( ناراکمه و سهول تاعلاطم یاه 2110
( نوارب و نموین ،) 2119
( ناراکمه و یمئاص ،) 2119
عیفش ) ناراکمه و هداز
( 2112 ناراکمه و دوورش ،) (
2110 ( ناراکمه و دنل ،) 2119
( ناراکمه و رگنس یلشا و ) 2119
مه ) یم اتسار دشاب
( 12 ,
19 , 99 - 91 ) ( ناراکمه و رگنس یلشا لاثم یارب . 2119
یشهوژپ رد ،) رد کیدزن و رود ینوریب هجوت نوناک رثا یسررب هب
،روظنم نیدب .دنتخادرپ یدرگیپ فیلکت کی رد ییانیب روضح مدع ای و روضح طیارش 31
تکرش یدرگیپ فیلکت ،هدننک
حت ار هتفای .دندرک ارجا ینورد هجوت و کیدزن ینوریب هجوت ،رود ینوریب هجوت طیارش هس ت نآ یقیقحت یاه
اه داد ناشن
فرص رود ینوریب هجوت نوناک هک یم ینورد هجوت نوناک زا رترب ،ییانیب هجوت روضح مدع ای و روضح زا رظن
ب دشا ( 91 ) .
تکرش ات هدش رجنم ینوریب هجوت طیارش ًلاامتحا ،هدشدودحم لمع هیضرف هب هجوت اب یاهدنیارف رد رتمک رهام ناگدننک
رتشیب نیاربانب و دنوش ریگرد ،تسا یراک هظفاح یلااب تیفرظ دنمزاین هک هنارایشه لرتنک تنک یاهدنیارف زا
رهب راکدوخ لر
هدرب هب و ،دنا هنارهام درکلمع ،نآ عبت هتشاذگ شیامن هب دوخ زا ار یرت
دنا ( 10 ) ،روحم دویق هاگدید هب هجوت اب نینچمه ،
یم تکرش ،تفرگ هجیتن ناوت هب ،رضاح شهوژپ ناگدننک
هب هطساو هتسناوت ،ینوریب یهجوت یاهدربهار یریگراک
ا تاعلاطا ،دن
مهارف زایندروم هب ار یطیحم یاهزاس
یگژیو نآ لابند هب و دنیامن بسک یبوخ ار یتکرح متسیس ینامزاسدوخ یایوپ یاه
ب دندرگدوخ ،یتکرح درکلمع دوبهب هب رجنم تیاهنرد و هدیشخب دوبه (
12 ) هب . ترابع تارثا رب هجوت ندرک فوطعم ،رگید
هب ،طیحم رد تکرح مهارف یوجتسج یاهدنیارف رب نداد تهج هطساو
هب طوبرم یاهزاس دازآ باترپ فیلکت یارجا
هدننکارجا هب ،لابتکسب و لمع /کاردا ندش تفج هعسوت تهج زایندروم یطیحم هژیو تاعلاطا فشک و وجتسج رد اه
نآ دازآ باترپ تقد دوبهب هب رجنم ،نآ لابند هب و هداد تهج ،فیلکت یارجا دویق ینامزاسدوخ تسا هدش اه
( 91 ) .
تسیلابتکسب ،طوبرمان /طوبرم دعب رد هکنیا مود .دنتشاد یرتهب دازآ باترپ تقد طوبرمان طیارش رد رهام یاه
لایب ( ناراکمه و ک 2112
تراهم رب ار هجوت رثا هک دوخ قیقحت رد ،) ار یتلانپ تراهم و فلگ پوت هب ندز هبرض یاه
تسیلابتوف و نازاب فلگ تکرش هک دندرک یسررب رهام و یدتبم یاه
وت( فیلکت هب طوبرم هجوت طیارش ود رد ناگدننک هج
و )لابتوف پوت هب ندرک هجوت ای ،فلگ پوت و بوچ هب ندرک راون هب ندرک شوگ( فیلکت هب طوبرمان هجوت طیارش
طبض دنتفرگ رارق )صاخ نامز رد تاملک نایب و هدش (
3 ) تسیلابتوف و نازاب فلگ هک داد ناشن قیقحت نیا جیاتن . م یاه
رها
یتروصرد ،دنتشاد یرتشیب تفا فیلکت هب طوبرم هجوت طیارش رد توف هک
تسیلاب جوت طیارش رد یدتبم یاه فیلکت ،طوبرم ه
Downloaded from jrsm.khu.ac.ir at 0:31 +0430 on Monday July 12th 2021
https://jrsm.khu.ac.ir/
104
( ناراکمه و نیعم ،نیا رب هولاع .دندرک ارجا رتهب ار 1932
دنداد ناشن زین ) هجوت طیارش رد نییاپ تراهم حطس اب دارفا
دندش دادسنا راچد ،فیلکت هب طوبرم هجوت طیارش رد لااب تراهم حطس اب دارفا و فیلکت هب طوبرمان (
91 ) . یم نیاربانب ناوت
هناشن زا نییاپ تراهم حطس اب دارفا ًلاامتحا تفگ یم دوس رتشیب طوبرم یهجوت یاه
لااب دارفا تراهم حطس هچره و دنرب رت
هناشن دور برمان یهجوت یاه
یم ادیپ یرتشیب تیمها طو دننک
( 11 ).
فیلکت هب طوبرمان یهجوت یاهدربهار طیارش رد رهام دارفا ،راکشآ یبایزرا هیرظن هب هجوت اب ش هب تبسن
طیار
تشاد دنهاوخ یرتهب درکلمع فیلکت هب طوبرم (
23 , 93 ) هتفای . مه رضاح قیقحت یاه راکشآ یبایزرا هیضرف اب اتسار
یم تکرش ندرک ریگرد هب رجنم فیلکت هب طوبرم هجوت طیارش ًلاامتحا .دشاب رایشه لرتنک رد ،ناگدننک
ه و هنا یبایزرا نینچم
ماگ هب نآ درکلمع تفا هب رجنم نآ لابند هب و هدش لابتکسب دازآ باترپ تراهم ماگ .تسا هدش اه
مهم زا یکی ًاعون ییانیب تاعلاطا یم بوسحم دازآ باترپ ریظن روحم فده تاکرح رد یتاعلاطا عبانم نیرت
-
دنوش ( 01 ) لیدعت شقن باب رد ، طسوت هک یدرکیور ،ینوریب یهجوت یاهدربهار یایازم زورب رد ییانیب تاعلاطا هدننک
( ناراکمه و سیوید 2111
،دش حرطم ) هب هک تسا رواب نیا رب
هب ینوریب یهجوت یاهدربهار یریگراک فوطعم هطساو
تبسن یطیحم فادها هب یبایتسد تهج مادنا تاکرح میظنت لوئسم یطیحم تاعلاطا ینغ یحاون رب ییانیب هجوت نتخاس دراد یرترب ،ینورد یهجوت یاهدربهار هب (
01 ) ( ناراکمه و دوبا لآ ،لاثم یارب . 2112
ییانیب راتفر ،دوخ قیقحت رد ،)
تکرش لاح رد هک ار یناگدننک رهام درف کی طسوت لابتکسب دازآ باترپ فیلکت یارجا لماش ییوئدیو ملیف کی ندید
تکرش هب ،ییوئدیو ملیف ندید زا لبق .دندادرارق یسرربدروم ار دندوب لمعلاروتسد ناگدننک
ش رب زکرمت تهج ییاه لک
هداد )ینوریب یهجوت( طیحم رد تاکرح تارثا و )ینورد یهجوت( تاکرح هتفای ،دوب هدش
نآ قیقحت یاه رگ داد ناشن اه
هو
هب ینوریب هجوت هب ،دوب ینورد هجوت هورگ زا رترب بتارم
ریب هجوت هورگ هک داد ناشن ییانیب یگریخ راتفر یسررب ،هولاع ،ینو
هجوت هورگ ود نیب توافت دنتفرگ هجیتن نیققحم ،نیاربانب ،تسا هدرک ندب زا جراخ تاعلاطا ندید فرص ار یرتشیب نامز ورد یم ییانیب تاعلاطا زا ،ینورد هجوت هب تبسن ینوریب هجوت هورگ رتشیب هدافتسا لیلد هب ینوریب و ین ب
هب ،دشا ترابع ،رگید
لیدعت یشقن ییانیب هجوت یم افیا ینوریب هجوت نوناک یایازم رد هدننک
دنک ( 02 ) هتفای رگید ساسا نیمه رب . قیقحت یاه
هک داد ناشن رضاح لمعلاروتسد نیب
رد یهجوت یاه تسیلابتکسب نکاس مشچ تارییغت رب طوبرمان /طوبرم و ینوریب /ینو
-
انعم توافت رهام یاه اب .دراد دوجو یراد
شهاک زاغآ هرود مشچ )نکاس ینعی رتدوز زاغآ ( ندش درکلمع یتکرح شیازفا
و رساک .دیای یم (ناراکمه
2111
،) دندقتعم هک عورش رتدوز مشچ نکاس ثعاب شزادرپ رتهب
تاعلاطا و
هجوت هب هناشن
یاه طوبرم رد فیلاکت یم دوش و رد هجیتن ثعاب خساپ عورش حیحص
یم ددرگ ( 09 ) ره . هچ تدم هرود مشچ نکاس
ینلاوط رت دشاب و رترید تدم نیا مامتا
،دبای درکلمع یتکرح شیازفا یم مشچ .دبای نکاس
هب شیپ ینیب لمع رد لرتنک
ییانیب یتکرح- کمک یم دنک و ای هب ترابع
،رگید هب ارجا ناگدننک رد یسیدرگد شزادرپ یاه
دیدج هتسباو هب لمع کمک
یم دنک ( 00 ) مشچ . ینلاوط نکاس
،رت تدم نامز یتایح همانرب یزیر رد لوط یدنبرتماراپ )تکرح
تهج ورین و ار( هعسوت
یم دهد و
،نینچمه نامز
یدنب یگنهامه مادنا
ار هب روط نازیم یقیقد یزاس
یم . دنک
،نیاربانب تدم
نامز مشچ نکاس
Downloaded from jrsm.khu.ac.ir at 0:31 +0430 on Monday July 12th 2021
https://jrsm.khu.ac.ir/
105
ینلاوط
،رت یارب لرتنک متسیس یتکرح
یتاعلاطا هرابرد
تیعقوم فده
مهارف یم دروآ و ثعاب یم دوش کیتامنیک هک
تکرح و یوگلا تیلاعف تلاضع یارب
یارجا قفوم تراهم رثؤم دوش عقاو (
02 ) زا . نآ اج هک عورش مشچ نکاس لبق زا
تکرح آ زاغ یم دوش و نامز تدم نآ
ینامز هک درف ارجا هدننک رهام یم
،دشاب ینلاوط رت
،تسا هرود نکاس مشچ هزاب
ینامز ار هک هکبش یاه یبصع رد نیح یارجا یتکرح زا یهدنامزاس لبق و
لرتنک یم
،دوش ناشن یم دهد و نیا تاعلاطا
یارب هکبش یهدنامزاس یاه
هدیچیپ یبصع یلصا و هدمع هدوب هک ندب و مادنا اه ار لرتنک یم .دنک مشچ نکاس زغم ار اب
تاعلاطا ییاضف
بولطم دروم زاین لمع هیذغت یم دنک هب هک روط رثؤم
،یهدنامزاس عورش
و لرتنک . دوش یماگنه هک
،تیعقوم
،عورش نایاپ تدم و نامز
مشچ نکاس یگمه هنیهب
،دشاب نآ هاگ درکلمع رد نیرتلااب حطس
و تسا ینامز هک
یکی زا نیا دراوم هنیهب
،دشابن ارجا شوختسد رییغت
دهاوخ دش ( 01 ) ینلاوط زا یکاح جیاتن . نکاس مشچ ندوب رت
تکرش .دوب رگید طیارش هب تبسن ،طوبرمان ینوریب هجوت نوناک ذاختا طیارش رد ناگدننک جیاتن اب هتفای نیا
و فوهنیر
( ناراکمه 2112
( ناراکمه و نم رتسلاک هتفای اب و ناوخمهان ) 2110
ه ) ( ناراکمه و فوهنیر .دشاب یم وسم 2112
هب )
تسیلابتکسب رد نکاس مشچ و هجوت نوناک نیب لماعت یسررب )یدتبم ،رهام همین ،رهام( یگربخ توافتم حوطس اب اه
تکرش .دنتخادرپ طیارش تحت لابتکسب دازآ باترپ یارجا هب یگربخ توافتم حوطس ساسا رب شهوژپ نیا رد ناگدننک
لمعلاروتسد یاه
فلتخم حوطس رد داد ناشن شهوژپ نیا جیاتن .دنتخادرپ )ینوریب و ینورد ،هیاپ( فلتخم هجوت نوناک
یم شهاک ینوریب هجوت نوناک طیارش تحت نکاس مشچ هرود و باترپ تقد نازیم یگربخ تفای
( 01 ) جیاتن اب هتفای نیا اما .
( ناراکمه و نم رتسلاک 2110
ینلاوط نکاس مشچ ،ینوریب هجوت طیارش رد هک تسا ناوخمه ،) دوب رت
( 21 ).
یتخانش لدم -
نملاش و لتاپ ،اتب روک طسوت هنیهب هجوت لرتنک ظفح یارب نکاس مشچ درکراک هیجوت یارب یبصع
( 2111 هئارا ) نیا .تسا هدش فده فیلاکت رد هجوت لرتنک تیمها رب لدم
فده تهج نیب لداعت هب و دراد تللاد یریگ
روحم فده یهجوت متسیس نییاپ هب لااب ریسم رد .تسا ساسح )یمکش( لااب هب نییاپ و )یتشپ( نییاپ هب لااب ریسم ود نیب حرط اب یحاون نیا .تسا یناشیپ رشق و یتشپ هشیر یتشپ شخب نآ زکرم و تسا یر
پ و طوبرم کرحم هب خساپ یز ای خسا
هنایهآ رشق نآ زکرم هک )یمکش هجوت( روحم کرحم یهجوت متسیس رگید یوس زا .تسا طبترم لمع باختنا ق و یا
تمس
کرحم صیخشت لوط رد ،تسا یناشیپ رشق یمکش هقلح و تسا ریگرد هتساوخان و هتسجرب یاه
پ هب لااب هجوت یاه نییا
یم ار دنکش ( 01 ) یم حرطم زین زرکیو ساسا نیا رب . دهد هزاجا هدننکارجا هب تسا نکمم نکاس مشچ ینلاوط هرود هک دنک
همانرب تدم هک یلاحرد دهد شرتسگ ار خساپ یزیر
هناشن رگید زا للاتخا نیرتمک هک و هب اه
هب .دیآ دوج ترابع
گید رب ر
یم کمک روحم فده هجوت لرتنک شخبرثا ظفح هب نکاس مشچ ناراکمه و اتب روک رظن ساسا یلاحرد دنک
یثأت هک متسیس ر
یم شهاک ار روحم هجوت لرتنک دهد
( 13 ).
لمعلاروتسد یراذگرثا هب هجوت اب نایبرم هب ،نکاس مشچ هرود لوط رب و لابتکسب دازآ باترپ تقد رب یهجوت یاه
یم داهنشیپ ناصصختم و لمعلاروتسد زا ،یگریخ راتفر و ارجا دوبهب یارب هک ددرگ
ب ،نینچمه .دنریگ هرهب یهجوت یاه ا
Downloaded from jrsm.khu.ac.ir at 0:31 +0430 on Monday July 12th 2021