مسیلوباتم لباق یژرنا و مضه لباق یلآ هدام ،زاگدیلوت رب هنادهایس سناسا فلتخم حوطس تارثا زاگ دیلوت شور زا هدافتسا اب
یربنق دیون ،1
هجلزق یدبع هلا نیع یتراشب دوصقم ،2
ایرکذ یرغصا لوسر،2 3
1 - و یزرواشک هدکشناد ،ماد هیذغت دشرا یسانشراک یوجشناد ناد ،رها یعیبط عبانم
زیربت هاگش
2 - زیربت هاگشناد ،رها یعیبط عبانم و یزرواشک هدکشناد ،یماد مولع هورگ رایداتسا
3 - یلیبدرا ققحم هاگشناد یزرواشک هدکشناد داتسا
[email protected]سردآ :طبار هدنسیون همانایار
صلاخ ه زا فده هعلاطم زرا ،رضاح ی
با ی س سناسا فلتخم حوطس ی
هنادها لباق رب ی ت لوت ی د لآ هدام ،زاگ ی
مضه لباق
ژرنا و ی لوباتم لباق ی
مس ارش رد ی ط امزآ ی هاگش ی دب .دوب ی ن امزآ ،روظنم ی
ش in vitro لوت نومزآ لماش
ی د زاگ
رد 3 هلحرم لوت نومزآ .تفرگ ماجنا ی
د فداصت ًلاماک حرط بلاق رد زاگ ی
اهچ لماش ت ر
ی رام سناسا حوطس(
س ی هنادها داقم رد ی ر ،رفص 33 / 0 ، 76 / 0 و 1 ل ره رد مرگ ی
رت ام .دش ارجا رارکت هس و ) ی
ع سار هس زا هبمکش
ذغت دنفسوگ ی
ه ج اب هدش ی هر اذغ یی واح ی 6 / 0 ک ی مرگول ی هجنو و کشخ 6
/ 0 ک ی مرگول واح مکارتم داوم ی
171
ئتورپ مرگ ی
ن ک ره رد ی مرگول روآ عمج کشخ هدام ی
درگ ی د لوت زاگ مجح . ی
د ی نامز رد یاه 2 ، 4 ، 7 ، 8 ، 12
، 24 ، 37 ، 48 و 67 هزادنا تعاس گ
ی ر ی هداد سپس .دش امن لدم اب اه
یی غ همانرب زا هدافتسا اب ی
ر طخ ی
(NLIN) رامآ رازفا مرن
ی درگ شزاربSAS
ی د ور زا و ی لوت زاگ مجح ی
د ی زا سپ 24 سابوکنا تعاس ی
نو
لآ هدام ی ژرنا و مضه لباق ی
لوباتم لباق ی
مس .دمآ تسدب داد ناشن زاگ دیلوت نومزآ جیاتن
سناسا فلتخم حوطس
هنادهایس ، ینعم رثا ( یراد 01 / P<0 رب ) م ی ناز لوت زاگ ی د ی صخشم هدام رادقم زا یروط هب .تشاد
هک ب ی رتش ی ن
لوت ی د ترت هب زاگ ی
ب ت هب طوبرم ی
اهرام ی 1 ، 76 / 0 ، 0 و 33 / 0 م ی ل ی مرگ ل رد ی رت خم حوطس .دوب سناسا فلت
،هنادهایس رثا
نعم ی راد ی لآ هدام رب ی
ژرنا و مضه لباق ی
لوباتم لباق ی
مس تشاد هک دیدرگ صخشم ًاتیاهن .
یلآ هدام زین و هدیدرگ زاگدیلوت شیازفا ببس ،یسررب نیا رد هدش هدافتسا یلااب ریداقم رد هنادهایس سناسا هداد شیازفا زین ار مسیلوباتم لباق یژرنا و مضه لباق .تسا
تاملک یدیلک ژرنا ،سناسا ،هنادهایس : ی
لوباتم لباق ی
،مس لوت نومزآ ی د زاگ
1 .
همدقم
لابند هب نارگشهوژپ ،هفولع یفیک و یمک دوبمک لیلد هب و تسا هفولع هب هتسباو ًاتدمع روشک رد ماد شرورپ شور شور زا هدافتسا .دنشخب دوبهب ار كاروخ هدزاب هک دنتسه ییاه وم هک ییاه
ظاحل زا مه دوش یدیلوت ناتم شهاک بج
هیذغت هژیو تیمها یطیحم تسیز ظاحل زا مه و یا دراد یا
دودح[4]
هدزناپ دصرد زا لک ناتم دوجوم رد رفسمتا طسوت
ناگدننکراوخشن دیلوت
یم دوش و رد شیازفا یامد هرک ی نیمز رثوم نیاربانب تسا هدافتسا
زا شور هک ییاه هب
دوبهب
درکلمع ماد و شهاک ای فلاتا
یژرنا رجنم دوش زا تیمها هژیو یا رادروخرب تسا
رده .[6]
تفر یژرنا (ماخ )GE داوم
ییاذغ زا قیرط غورآ زا تارثا یفنم دیلوت ناتم رد هبمکش یم دشاب . اهدروآرب زا رده یژرنا یور ماخ
هریج هب تروص
،ناتم
2 نیب 12 ات دصرد یم دشاب .[7]
لاس رد هجوت ریخا یاه ضراوع نودب و یعیبط داوم زا هدافتسا تمس هب نادنمشناد
هراصع ای ییوراد ناهایگ دننام یبناج نآ ی
یم رثؤم و لاعف تابیکرت یاراد هک اه داوم نیا زا یخرب .تسا هدش بلج دنشاب
یم رگید یخرب زا و دنتسه یمس یرتکاب تیلاعف و هبمکش لخاد طیحم یراکتسد و لرتنک تهج ناوت
لخاد یاه نآ
درک هدافتسا 2]
.[ یملع مان اب هنادهایس Nigella sativa
( هللاآ هداوناخ زا Ranunculaceae
یهایگ ) هپلود تسا کی ،یفلع ،یا
یم ناریا و ایسآ ،اپورا یحاون رد رتشیب هک ایسآ برغ یموب و هلاس دیور
1] ، 2 و [3 هب رجین نیتلا هملک زا هتفرگرب لاجین
هک تسا هایس ینعم هراشا
هناد هب دراد نآ هایس یاه هناد ،هناد هایس
ینغور و رطعم یا دجنک هیبش یرهاظ رظن زا هک تسا
کچوک یمک اما یم رت
نیا .دشاب هیواز هناد
کچوک زیاس اب امومع و راد (
1 - 2 تسا )رتمیلیم ،رضاح یسررب فده .[5]
تسا صخشم هدام رادقم زا زاگ دیلوت تیلباق رد هنادهایس سناسا یبایزرا یا هناخلگ یاهزاگ دیلوت رب ار نآ ریثات ناوتب ات
.داد رارق یسررب دروم 2 . شور و داوم اه
هناد ادتبا رد نآ سناسا سپس و درخ بایسآ طسوت هنادهایس یاه
.دیدرگ جارختسا رجنولک هاگتسد زا هدافتسا اب اه
ساگنیتسا و کنم شور ساسا رب زاگ دیلوت نومزآ
ًلاماک حرط بلاق رد[11]
سناسا حوطس( رامیت راهچ لماش یفداصت
،رفص ریداقم رد هنادهایس 33
/ 0 ، 76 / 0 و 1 .تفریذپ ماجنا رارکت هس و )رتیل ره رد مرگ دنفسوگ سار هس زا هبمکش عیام
راد لاوتسیف یواح ییاذغ هریج اب هدش هیذغت
6 / 0 و کشخ هجنوی مرگولیک 6
/ 0 یواح مکارتم داوم مرگولیک 171
مرگ
نیئتورپ دش یروآ عمج کشخ هدام مرگولیک ره رد زا سپ .دیدرگ فاص هیلا راهچ یناتک فیظنت هچراپ زا هدافتسا اب و
نب مامح رد نبرک دیسکا ید زاگ ندومن دراو زا سپ و هاگشیامزآ هب لاقتنا یرام
36 یتناس هجرد زا سپ .تفرگ رارق دارگ
یب طیارش ،یعونصم قازب هیهت دیدرگ داجیا نآ رد یزاوه
یامد رد و 36
ندوزفا زا لبق .دش یرادهگن دارگ یتناس هجرد
تبسن هب هبمکش عیام سپس ،هفاضا هدننک ءایحا لولحم ،قوف طولخم هب هبمکش عیام 1
اب 2 طولخم یعونصم قازب مجح
لایو نورد هب روکذم ریداقم رد هنادهایس سناسا نآ زا سپ و دیدرگ رادقم .دش قیرزت اه
200 یج زا مرگ یلیم هر
یوتحم
10
% و هفولع 10
% لایو لخاد رد و نیزوت ،هرتناسنک یاه
120 هشیش یرتیل یلیم زاگ مجح .تفرگ رارق )رارکت هس( یا
نامز رد یدیلوت یاه
2 ، 4 ، 7 ، 8 ، 12 ، 24 ، 37 ، 48 و 67 گنرس طسوت و جنسراشف لدبم هاگتسد زا هدافتسا اب تعاس
هشیش هزادنا نآ هب لصتم یا اخ مجح .دش یریگ
لایو رد یدیلوت زاگ نیگنایم ندرک مک اب زاگ صل )هنومن دقاف( کنلاب یاه
لایو زا رد زاگ دیلوت شیامزآ .دمآ تسدب هنومن یاراد یاه 3
هداد سپس .دش ماجنا نار دلانودکم ییامن لدم اب اه
اب[10]
( یطخ ریغ همانرب زا هدافتسا یرامآ رازفا مرن )NLIN
م ساسارب و دیدرگ شزاربSAS ساگنیتسا و کنم یداهنشیپ هلداع
زا سپ یدیلوت زاگ مجح یور زا[11]
24 .دمآ تسدب مسیلوباتم لباق یژرنا و مضه لباق یلآ هدام نویسابوکنا تعاس
دوب لیذ تروص هب شیامزآ یرامآ لدم Yiíj = μ + δi + δí + Tj + εii
رد ، نآ
j́ Yii
،هدهاشم ره ،تیعمج لک نیگنایمμ
δi
،فیدر رثا
́
δi
،نوتس رثا Tj
و رامیت رثا εii
یشیامزآ هابتشا رثا
.دوب
هداد تیاهن رد یرامآ رازفا مرن زا هدافتسا اب هدمآ تسدب یاه
(SAS 2001 ) دنتفرگ رارق یرامآ زیلانآ دروم و
یارب نکناد نومزآ نیگنایم هسیاقم
) اه حطس رد 01 / 0 دش هدرب راک هب )دصرد .
3 . ثحب و جیاتن
س تارثا هجنسارف رب هنادهایس سناسا فلتخم حوط رد )ریخات زاف و زاگ دیلوت خرن تباث ،یدیلوت زاگ(زاگ دیلوت یاه
لودج 1 داجیا صخشم هدام رادقم زا یدیلوت زاگ نازیم رد یراد ینعم رییغت ،سناسا فلتخم حوطس .تسا هدش هداد ناشن
یاهرامیت هب طوبرم بیترت هب زاگ دیلوت نیرتشیب و دومن 1
0/67، 0 ، 0/33 و یلیم رد .دوب هنادهایس سناسا رتیل رد مرگ
یشیامزآ هدافتسا زا سناسا
،نیچراد نازیم زاگ یدیلوت رد 24 تعاس نویسابوکنا ار
شهاک [9] داد
ناشن یرگید یسررب رد
هک دش هداد هدافتسا
زا سناسا ریس رد 16 تعاس و دیدرگ زاگ دیلوت رادقم شهاک ثعاب نویسابوکنا ا اب
سناسا رادقم شیازف
نازیم یهایگ
تفای شهاک یهاگشیامزآ طیارش رد زاگ دیلوت ینعم توافت زاگ دیلوت خرن تباث [8]
اهرامیت نیب یراد
یاهرامیت هک یوحن هب .تفرگ رارق سناسا حوطس ریثات تحت یمک نازیم هب زین ریخات زاف .تشادن و0/33
76 / 0 یلیم مرگ
افت مه هب تبسن رتیل رد ینعی رگید رامیت ود و دنتشادن یراد ینعم تو
0 و 1 یلیم زین و رگیدکی اب ،سناسا رتیل رد مرگ
.دنتشاد یراد ینعم توافت مود و لوا یاه رامیت
لودج
1 زاگ دیلوت یاه هجنسارف رب هنادهایس سناسا فلتخم حوطس تارثا :
رادقم( رامیت یس سناسا رب هنادها
مرگ یلیم بسح )رتیلرد زا یدیلوت زاگ
2 / 0 مرگ
یلیم(کشخ هدام )رتیل
زاگ دیلوت خرن تباث یلیم(
)تعاس رد رتیل ریخات زاف
)تعاس(
33 /
d 0 41 /
a 47 041 /
a 0 2/34
76 /
b 0 13 /
a 46 0/039 2/35a
a 1 31 /
a 11
c 0/04 1/96
c 0 63 /
a 46
b 0/04 2/02
0/26 SEM 0/00042
0/01
P-value
<0/01
<0/01
<0/01
لودج رد مسیلوباتم لباق یژرنا و مضه لباق یلآ هدام رب هنادهایس سناسا فلتخم حوطس تارثا 2
هدیدرگ هیارا
یم ناشن جیاتن .تسا یاهرامیت .تسا هدومن داجیا روکذم یاه هجنسارف رد یراد ینعم رثا هنادهایس سناسا حوطس دهد
76 / 0 و 1 یلیم اسا رتیل رد مرگ هدام مضه تیلباق دصرد نیرتشیب و دنتشادن رگیدکی اب یراد ینعم توافت ،هنادهایس سن
( یراد ینعم توافت هک دوب اهرامیت نیا هب طوبرم مسیلوباتم لباق یژرنا و یلآ 01
/ P<0 یاهرامیت اب ) 0
و 33 / 0 یلیم مرگ
.دنتشاد رتیل رد
لودج 2 هنادهایس سناسا فلتخم حوطس تارثا : مسیلوباتم لباق یژرنا و مضه لباق یلآ هدام رب
4 . هجیتن یریگ
یاتن رادقم زا یدیلوت زاگ نازیمرد یراد ینعم رییغت ،هنادهایس سناسا فلتخم حوطس هک داد ناشن قوف یسررب ج
یراد ینعم روط هب ار یلآ هدام مضه تیلباق و مسیلوباتم لباق یژرنا و دومن داجیا زاگ دیلوت خرن تباث زین و صخشم هدام .داد رارق ریثات تحت
5 ..
عبانم
1 . ج .ح و .م .یردیح ،یغیت ناه
1361 ، و سناسا دصرد ،هناد درکلمع یازجا و درکلمع رب نژورتین دوک ریداقم و یکشخ شنت ریثأت
نازیم
(هنادهایس ییوراد هایگ نونیکومیت Nigella sativa L.
) ، یعارز مولع رد یطیحم یاه شنت هلجم ،
لوا هرامش ،مجنپ دلج هحفص ،
40 - 33
2 . یردیح . م . و ح . ناهج
،یغیت 1362
، یزرا یبا رثا شنت یکشخ و ریداقم فلتخم دوک نژورتین رب تایصوصخ یفیک
هناد هایگ ییوراد
،هنادهایس هیرشن یاهشهوژپ یعارز
،ناریا دلج 11
، هرامش 4
، هحفص 746 - 740
3 . این دیواج ،روآ کین .ب و باجم .ف ،.یلمآ رگدور .ع .م ،.ك . 1382
، هناد هایس نغور و سناسا ییایمیش بیکرت ،
یگ همانلصف ناها
ییوراد ،
،مشش هرامش هحفص
27 - 21
4 . ،یزاریش یتمعن .ف و ناهبزور .ی ،.یمیرک .ا .م ،.ج .ییاضر 1361
رد یا هبمکش مضه یاهرتماراپ رب ییوراد ناهایگ یخرب رثا یسررب ،
هرود ،ناریا یماد مولع هلجم ،یهاگشیامزآ طیارش 43
هرامش ، 2 ، –207 163
1 . ینیعم رلااس ،روپ یسوم .ط و م .
1362 ، ینپاژ نیچردلب تشوگ تیفیک و درکلمع رب هناد هایس هلاجنک فلتخم حوطس زا هدافتسا ریثات ،
ناریا یماد مولع یاهشهوژپ هیرشن ،
دلج 7 هرامش ، 1 هحفص ، 24 - 16
میت ا ر لباق یلآ هدام مضه
)دصرد(
رب لوژاگم(مسیلوباتم لباق یژرنا )مرگولیک
33 / 0 40/2c
5/93c
76 / 0 42/8a
6/36a
42/8a 1 6/36a
41/1b 0 6/08b
SE M 0/02
0/003
P- value
<0/01
<0/01
7 . .ف ،یزریش یتمعن یسررب
رثا ناهایگ ییوراد رب یاهرتماراپ هبمکش
هب شور ؛یهاگشیامزآ 1386
دشرا یسانشراک همان نایاپ ،
6 . ن ریثات ،ا ،رورس نایرو ناهایگ
ییوراد رب متسیسوکا هبمکش
ی ؛دنفسوگ 1361 هلاسر ، یرتکد ی
8. Busquet, M., S., Calsamiglia, A., Ferret, C., Kamel)2005(. Screening for the effects of natural plant extracts and secondary plant metabolites on rumen microbial fermentation in continuous culture. Anim. Feed Sci. Technol. 123:
597–613
9. Fraser, G.R., Chaves, A.V., Wang, Y., McAllister, T.A., Beauchemin, K.A., Benchaar, C )2006(. Assessment of the effects of cinnamon leaf oil on rumen microbial fermentation using two continuous culture systems. J. Dairy Sci.
60: 2311–2328
10. McDonald, I. 1981. A revised model for the estimation of protein degradability in the rumen.
Journal of Agricultural Science, 96: 251-252.
11. Menke, K. H., H. Steingass, 1988. Estimation of the energetic feed value obtained from chemical analysis and in vitro gas production using rumen fluid. Animal Research and Development, 28: 7–55.
EFFECTS OF DIFFERENT LEVELS OF BLACK CUMIN ESSENTIAL OIL ON DIGESTIBLE ORGANIC MATTER AND METABOLIZABLE ENERGY BY GAS
PRODUCTION METHOD
Navid Ganbaria , Einollah Abdi,b Magsoud Besharatib, Rasoul Asgharic
a: MSc. Student of Animal Nutrition, Department of Animal Science, Ahar faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Tabriz.
b: Department of Animal Science, Ahar Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Tabriz c: Professor of faculty of Agriculture, University of Mohageg Ardabili
*Corresponding author: [email protected]
ABSTRACT
The aim of present study was assessment the effects of different levels of black cumin essential oil on gas production parameters, digestible organic matter and metabolizabe energy by gas production method. To reach of this goal, a gas production experiment by Menke and Steingass method was conducted in a completely randomized design with four treatments (levels of black cumin essential oil by 0.33, 0.67, 1and 0 mg per 1 liter rumen fluid) and three replicates. Rumen fluid provided from 3 fistulated sheep that were fed 0.7 Kg forage and 0.7 kg concentrate containing 165 g/kg DM protein. Produced gas was recorded at 2, 4, 6, 8, 12, 24, 36, 48 and 96 hours of incubation. Then recorded gas amounts were fitted by McDonald`s model in SAS NLIN procedure. Amounts of metabolizabe energy and digestible organic matter were calculated after 24 hours post incubation by using the equation. Levels of black cumin essential oil had significant effect (P<0.05) on gas production and also gas production constant rate. Maximum gas production was on 1, 0.67, 0 and 0.33 mg/liter treatments respectively. Digestible organic matter and metabolizabe energy significantly affected by different levels of black cumin essential oil. Black cumin essential oil at the highest levels in this study increased gas production, metabolizable energy and organic matter digestibility.
Keywords: black cumin, essential oil, metabolizable energy, gas production