1
یبایزرا پیتونژ
هایس یاه هناوج هلحرم یط یروش شنت تحت هناد
ینز
( Nigella Sativa )
یردیح نیما
،1
یرغصا لوسر ذ
1ایرک
، *
روپدمحا همطاف
، 1
یزامن هدازرافغ لایل
2
1 : یلیبدرا ققحم هاگشناد ،یعیبط عبانم و یزرواشک هدکشناد ،تاتابن حلاصا و تعارز هورگ
2 یگشم یزرواشک هدکشناد : یلیبدرا ققحم هاگشناد ،رهش ن
هدیکچ شنت هب یعارز ناهایگ لمحت یبایزرا ه
هناوج هلحرم رد هژیو هب یطیحم یا نآ باختنا رد یمهم لماع ینز
طیارش رد تشک یارب اه
یم فلتخم یطیحم یبایزرا .دشاب
هعرزم طیارش رد لومعم یاه نامز یا
ماوع ریثأت تحت و رب یطیحم لرتنک لباق ریغ ل
یم نیاربانب .دشاب
زا هدافتسا شور
یاه یهاگشیامزآ
، سکع قیقد ًاتبسن و عیرس یبایزرا ناکما ناهایگ لمعلا
ار شنت هب مهارف هدش لرتنک طیارش رد یطیحم
یم نک نا رارکت هس اب یفداصت ًلاماک هیاپ حرط بلاق رد لیروتکاف تروص هب یشیامزآ ،اتسار نیمه رد .د صخاش .دش ماج
یاه هناوج ینز
( دصرد هناوج
،ینز نیگنایم تدم هناوج
،ینز صخاش نازیم هناوج ینز و )...
رد 11 پیتونژ هایس هناد لماش ( دهشم 1 و 2
،
،نیمظاک
،ناهفصا
،ناتسدرا ینیمخ
،رهش
،مریمس
،زیربت رتسبش و اضرهش ) رد حوطس یروش
،رفص ۰1
، 111
، 1۰1 و 211 یلیم رلاوم مNaCl
درو هعلاطم
رارق تفرگ . تافص هزادنا یریگ هدش لماش صخاش نازیم هناوج
،ینز دصرد ییاهن هناوج
،ینز نیگنایم تدم هناوج
،ینز بیرض تعرس
هناوج ینز یم شاب د . جیاتن سنایراو هیزجت زا لصاح ناشن
داد هک حوطس شنت رب یتافص نوچمه دصرد ییاهن هناوج
،ینز صخاش نازیم
هناوج ینز و رض بی تعرس هناوج ینز ریثأت ینعم یراد اد در . نینچمه نیب پیتونژ اه زا ظاحل تافص دروم یسررب فلاتخا ینعم یراد
هدهاشم دش . جیاتن هسیاقم نیگنایم اه ناشن داد هک شنت یروش ثعاب شهاک ینعم راد رد نزو و لوط هشیر هچ و هقاس هچ یم ددرگ . زا رظن
تافص عومجم لوط هشیر هچ و هقاس هچ و دصرد هناوج ینز ییاهن پیتونژ نیمظاک تبسن هب پیتونژ یاه رگید نیگنایم یرتلااب تشاد .
تاملک یدیلک : شنت
،یروش هناوج نز
،ی هناوج صخاش ینز
1 همدقم . هایس هایگ یملع مان اب هناد
Nigella Sativa L.
( هللاآ هداوناخ زا Ranunculaceae
) لگ اب ، یبآ ای دیفس یاه گنر
.تسا
نیا هناد یاراد هایگ یریش دیفس یاه
هایس اوه اب سامت رد هک تسا گنر یم گنر
دنوش [ 8 ] هایگ . هایس هناد یاراد 01 - 01 دصرد
،نغور ۰ / 1 - ۰ / 1 نیئتورپ ،نیلژین ،یدیئونیموبلآ ،یغمص داوم ،فلتخم یاهدنق ،سناسا دصرد 8۰
/ 21 ،برچ یاهدیسا ،دصرد
یم اهدیئولاکلآ و هنیمآ یاهدیسا دشاب
[ 1 ] هایس . تنوفع ،مسآ ،دردرس نامرد رد هدرتسگ روط هب هناد ،درد رمک ،ینوخ لاهسا ،اه
یم رارق هدافتسا دروم ایسآ قرش و هنایمرواخ رد نوخ راشف و یشراوگ تلاکشم ،یقاچ نامرد رد یعضوم تروص هب و دریگ
و مسیتامور یم هدرب راک هب هسبآ
دوش [ 6 و 7 ] تمسق زا یرایسب رد . ایند یاه
یکی یروش ،کشخ همین و کشخ یحاون هژیو هب
زا شیب زین ناریا روشک رد .تسا یزرواشک تلاوصحم دیلوت رد یلصا عناوم زا 01
رطخ ضرعم رد تشک لباق یضارا دصرد
یم یروش دشاب
نیاربانب . هتیراو زا هدافتسا لابند هب دیاب
میشاب یروش هب لمحتم یاه [
۰ ] هناوج . خذ داوم لاقتنا لماش ینز هری
یا
تیلاعف عورش و ینینج روحم هب هلحرم نیا .تسا نآ یومن و دشر و یکیلوباتم یاه
یگدنز زا رد یمهم شقن یعارز ناهایگ
2
.دراد لوصحم ییاهن درکلمع و هایگ بسانم رارقتسا نازیم
هناوج فلتخم لحارم لوط رد یروش شنت هب تیساسح جورخ و ینز
هشیر طیارش رد لک رد .تسا توافتم هچ هناوج تعرس و دصرد یروش شنت
یم شهاک رذب ینز یم مک هچهایگ دشر و دبای
دوش
[ 0 ] ک روط هب . هناوج رد ریخأت بجوم یروش شنت یل
هناوج تعرس و دصرد شهاک ،ینز یم هچهایگ دشر شهاک و ینز
هب .دوش
هایگ لاثم ناونع هناوج هلحرم رد جنرب
م مواقم یروش هب ینز ی
لحرم رد دنقردنغچ .دشاب هناوج ه
ریاس رد یلو ،ساسح ینز
یم یروش هب لمحتم یدشر لحارم دشاب
[ 2 ].
پیتونژ روذب رب یروش شنت رثا یسررب تهج شیامزآ نیا اتسار نیا رد هایگ یاه
هایس هرهب تهج رترب و لمحتم پیتونژ نییعت و هناد همانرب رد یرادرب
هب یاه .دیدرگ ارجا و یحارط یداژن
2 . شور و داوم اه
رد هعلاطم نیا 11
پیتونژ هایس فلتخ پیتونژ لماش هناد
تسبش ،زیربت یاه ینیمخ ،مریمس ،نیمظاک ،اضرهش ،ر
،رهش
پیتونژ ود و ناهفصا ،ناتسدرا هقطنم زا
زا دهشم هناوج هلحرم رد یروش هب لمحت رظن
لیروتکاف شیامزآ تروص هب ،ینز رد
،رفص یروش حطس جنپ رد یفداصت ًلاماک حرط بلاق ۰1
، 111 ، 1۰1 و 211 یلیم رلاوم ،میدس دیرلک رگ رارق یبایزرا دروم
.دنتف
دادعت پیتونژ ره زا 2۰
یبام و باختنا ملاس رذب یفاص ذغاک گرب ود ن
01
× 21 یتناس شرامش و چیودناس تشک تهج یرتم
هناوج روذب هنازور تدم هب ،هدز
1۰ نورد رد زور یامد رد روتانیمرژ
2۰ یتناس هجرد دارگ
دهگن یرا دش . هناوج یاهرذب هب هدز
.تفرگ رارق شرامش دروم هنازور تروص ( رظن دروم نامز تدم یط زا سپ
1۰ هنومن جنپ ،)زور لوط یاهروتکاف و باختنا
یلیم(
)رتم هشیر هچ هقاس و هزادنا دروم هچ .تفرگ رارق یریگ
هدافتسا اب سپس هداد زا
یاه روذب هنازور شرامش زا لصاح
هناوج هدز
، یعم خم یاهرا هناوج فلت
.دیدرگ هبساحم روذب ینز
3 . ثحب و جیاتن داد ناشن سنایراو یزجت جیاتن پیتونژ ،یروش حوطس نیب
رد یروش رامیت لباقتم رثا نینچمه و هعلاطم دروم یاه
پیتونژ صخاش زا ریغ هب هناوج تدم نیگنایم
( ینز حطس رد هک )MGT
پیتونژ اه ینعم ریغ دوب راد
تافص مامت رد ، فلاتخا
ینعم یراد لودج( دراد دوجو 1
) ینعم فلاتخا دوجو . شنت ریثأت رگنایب هعلاطم دروم تافص رد یروش فلتخم حوطس نیب راد
ینعم فلاتخا دوجو نینچمه .تسا یسررب دروم تافص یور رب یروش پیتونژ نیب راد
یم ناشن اه پیتونژ هک دهد
یاراد اه
یم توافتم یروش هب لمحت رثا .دنشاب
لباقتم نیب یروش حوطس و
پیتونژ هعلاطم دروم یاه روکذم تافص یمامت دروم رد زین
ینعم راد نیاربانب دوب پیتونژ راتفر
توافتم یروش فلتخم حوطس رد اه هدوب
تسا لودج(
1 ) .
یگنایم هسیاقم ن
پیتونژ اه یروش حطس رد هک داد ناشن ۰1
یلیم رلاوم پیتونژ یاه ینیمخ و رهش رد و مریمس حطس
211 یلیم رلاوم پیتونژ یاه دهشم و نیمظاک 1
یب هناوج تعرس بیرض نیرتش دنراد ار ینز
هناوج صخاش . ( ینز
صخاش و )GI
هناوج نازیم ( ینز
ات رفص زا یروش حطس شیازفا اب )GRI
211 یلیم ینعم شهاک رلاوم اد ناشن یراد
د ماجنا تاقیقحت اب هک
[ ناراکمه و یروصنملا طسوت هتفرگ 0
طم ] تشاد تقبا یاقم .
س ایم ه نیگن پیتونژ اه یروش فلتخم حوطس رد یم ناشن
هک دهد
یروش حطس رد 211
یلیم پیتونژ رلاوم مک ناتسدرا و ناهفصا یاه
نازیم نیرت دصرد
هناوج ینز ییاهن ( اراد ار )FGP
دنتسه .
رد تافص دروم (
اوج هرود لوط و )LT50
هن ینز هناوج ریخأت زا یکاح جیاتن ینز
وش حطس شیازفا اب تسا یر
. هناوج دصرد ینز
( ییاهن )FGP
زین طس شیازفا اب ینعم شهاک یروش ح
ناشن یراد اد
د ناراکمه و یروصنملا طسوت هتفرگ ماجنا تاقیقحت اب هک
[ 0 [ ناراکمه و یجاب و ] 0
تشاد تقباطم ] .
3
لودج
1 - رد یسررب دروم تافص سنایراو هیزجت پیتونژ
ه یا هایس فلتخم یروش شنت طیارش رد هناد
رییغت عبانم هجرد
یدازآ تاعبرم نیگنایم
MGT FGP
GI GRI
TL CVG
FDG FIDG
GD 50%G
پیتونژ
ns 0
** 1 0۰ /
** 61۰ ۰ /
** 0071 00 /
** 11۰ 126 /
** 1 7 /
** 0۰0 80 /
** 7 12 /
** 18 78 /
* 7 80 / 7
شنت
** 0 116 /
** 1 0 / 22222 61**
/ 206821 02**
/
** 0002 012 /
** 201 10 /
** 8۰00 01 /
** 122 02 /
** 220 60 /
** 66 20 / 28۰
پیتونژ*شنت
* 06
** 1 07 /
** 108 12 /
** 10۰ ۰6 /
** ۰7 626 /
** 1 18 /
** 008 10 /
** 6 82 /
** 11 07 /
* 8 10 / 6
اطخ 111
1 2۰
/ 60 00
/ 016 ۰6
/
** 0 017 / 1 78 / 21 80
/ 1 17 / 0 8۰ / 1 ۰0 / 0
ینعم ریغ بیترت هب ** و * ،ns ینعم و راد
حطس رد راد لامتحا
۰ و 1 .دصرد
هناوج تعرس بیرض :CVG ،ینز
هناوج صخاش :GI GRI،ینز
هناوج نازیم صخاش : MGT،ینز
هناوج تدم نیگنایم : ،ینز
دصرد :FGP هناوج ینز ،ییاهن هناوج لوا زور :FGD
،ینز
هناوج رخآ زور :FIGD ،ینز
هناوج تدم لوط :GD ،ینز
50% G هک ییاهزور دادعت : ۰1
% اوج روذب
،دندز هن .هقاس و هشیر لوط عومجم :TL
4 . هجیتن یریگ ینعم ریثأت ،یروش شنت فلتخم حوطس هک داد ناشن شیامزآ نیا زا لصاح جیاتن هشیر لوط رب یراد
هقاس و هچ هچ
ریاسو
صخاش هناوج یاه پیتونژ هب تبسن نیمظاک پیتونژ یسررب دروم تافص رظن زا .تشاد ینز
تلااب نیگنایم رگید یاه .تشاد یر
یم نیاربانب هب هجوت اب ناوت
صخاش هزادنا یاه هدش یریگ
پیتونژ نیب رد ار پیتونژ نیا هب مواقم پیتونژ ناونع هب رگید یاه
یروش یهاگشیامزآ طیارش رد فرعم
ی .درک
5 . عبانم
1
شوه . ی را ، آ.
1068 شور . اه ی امزآ ی هاگش ی گ رد ی سانشها ی ربت هاگشناد تاراشتنا . .زی
01 .ص
2 م . .ب ،یضای هرق ،.م.ع.س ،یدبیم یدمحمری 1081
هبنج . هب و کیژولویزیف یاه .ناهفصا یتعنص هاگشناد رشن زکرم .ناهایگ یروش شنت یداژن
–08
3. Almansouri, M.. Kine, J.M. Luttus, S. 2001. Effect of salt and osmotic stresses on germination in durum wheat. Plant and soil. 231: 243-255.
4. Bajji, M. Kine, J.M. Lutts, S. 2002. Osmotic and ionic effect of Nacl on Germination, early seedling growth, and ion content of Atriplex halimus. Canadian Journal of Botany. 297-304.
5. Faroog, S. Azam, F. 2005. Salinity tolerance in triticeae. Nuclear Institue for Agriculture and Biology (NIAB), Faisalabad,
Pakistan. 4: 220-224.
6. Haji Sharifi, A. 2003. Black Cumin. In Secretes in Medicinal Plants (3rd ed). 597 p.
7. Jazayeri, G.,h. A. 2004. In Zaban-ekhorakiha, 53 – 54.
8. Salehi surmaghi, M.,H. 2008. Nigella Sativa. In Herbal Medicine and Herbal Therapy, 216 - 219.
4
Evaluation of black cumin genotypes (Nigella sativa) under salt stress during germination stage.
Amin Heidary1٫ Rasool Asghari-Zakaria*1٫ Fatemeh Ahmadpoor1, Leila Gafarzade-Namazi2
1. Department of crop production and breeding, faculty of agriculture and natural resources, university of Mohaghegh Ardabili.
2. Meshginshahr college of agriculture, university of Mohaghegh Ardabili.
Abstract
Evaluation of crop tolerance to environmental stressors is a major factor in their selection for cultivation in various environmental conditions, especially at germination stage. Routine assessment is time-consuming and influenced by uncontrollable environmental factors in farm condition.
Therefore, experimental methods provide rapid and partial precise assessment of response of plants to environmental stresses in controlled conditions. In this respect, the present study was done in factorial experiment according to a completely randomized design with three replications. Germination indices (germination percentage, mean germination time, germination index, etc.) in 10 ecotypes of Nigella Sativa L. (Mashhad 1 and 2, Kezemin, Isfahan, Ardestan, Khomeini-Shahr, Semirom, Tabriz, Shabestar and Shah-Reza) were studied in salinity levels of 0, 50, 100, 150 and 200 mM NaCl. The measured traits included germination index, final germination percent, mean germination time and germination rate index. The ANOVA results showed that the effect of stress on final germination percent, germination index and germination rate index were significant. Also the studied ecotypes, show significantly different response to salinitystress. Results of mean comparison showed that salinity stress caused to a significant reduction in weight and length of root and shoot. Moreover, Kezemin ecotype showed a higher length of shoot and root and final germination percent , compared to the others.
Keywords: Germination, Germination index, Salt stres.