1
زرا ی با ی لباق ی ت ( هخلت زره فلع هراصع Acroptilon repens
شک فلع ناونع هب )
ز ی تس ی (هفرخ لرتنک تهج portulaca oleracea
)
یراین هداز جاح ریما رفعج نامیپ ،1
وللگ هداز ،2
لآ یقت دمحم میهاربا
3
1 - 1 یسانشراک یوجشناد دشرا
اب هزرابم و ییاسانش فلع
یاه زره لاصا و تعارز هورگ ، یزرواشک ولع هددشناد ،،ااابن ح
و
یعیبط عبانم ناریا ،لیبدرا ،یلیبدرا ققحم هاگشناد
2 - یسانشراک یوجشناد دشرا
اب هزرابم و ییاسانش فلع
یاه زره یزرواشک ولع هددشناد ،،ااابن ح لاصا و تعارز هورگ ، عبانم و
یعیبط ناریا ،لیبدرا ،یلیبدرا ققحم هاگشناد
3 - رز هورگ ،رایشناد ناریا ،لیبدرا ،یلیبدرا ققحم هاگشناد ،یعیبط عبانم و یزرواشک ولع هددشناد ،،ااابن ح لاصا و تعا
هدنسیون همانایار سردآ ([email protected])طبار
هصلاخ تظلغ کیااپوللآ ،ارثا ( فلتخم یاه
0 ،)دهاش(
5 ، 5 / 7 ، 10 ، 15 و 20 رب هخلا یبآ هراصع )دصرد
یگژیو هناوج یاه ینز
فلع یدشر و رد یفداصا لاماک ح رط بلاق رد لیروتکاف ،روص هب هفرخ زره
4 راردا
هداد سنایراو هیزجا جیاتن .دش یسررب یهاگشیامزآ طیارش رد هناوج دصرد هک داد ناشن یهاگشیامزآ اه
ینز
هقاس لوط و هچ
هایگ لک نزو و تظلغ ریثاا تحا یسررب دروم هایگ هچ
یهایگ هنوگ ،هخلا هراصع ،ارثا و
نآ لباقتم هناوج دصرد تفص یارب لباقتم ،ارثا جیاتن .دنتفرگ رارق اه
هخلا هراصع هک داد ناشن ینز
هناوج رب ار یگدنرادزاب نیرتشیب تظلغ رد هک داد ناشن لباقتم ،ارثا جیاتن .تسا هتشاد هفرخ ینز
20
% ،
هناوج دصرد شهاک هفرخ رد ینز
77
% ارب .هدوب دهاش رامیا هب تبسن تظلغ رد هچ هقاس لوط تفص ی
یاه
15 و 20
% هقاس لوط شهاک نازیم ، کیدزن هفرخ رد هچ
100
% رد کشخ نزو یارب .دوب دهاش هب تبسن
تظلغ یاه 15 و 20
% هایگ نزو هخلا یبآ هراصع یساسا شقن هب هجوا اب .دوب رفص کیدزن هفرخ یارب هچ
ناسنا هیذغا رد ،لاغ یم داهنشیپ ،اه
یقحا اب هک دوش رد دوجوم هدنرادزاب ،ابیکرا رتشیب ،اعلاطم و ،اق
دیلوا یارب هخلا هراصع زا ،قیقد روط هب ،ابیکرا نیا لمع و ریثاا هوحن هب ندرب یپ اب و تفای ار هخلا هایگ فلع فلع لرتنک تهج یتسیز یاه شک .دومن هدافتسا هفرخ یزره یاه
یدیلک تاملک
:
،هخلا ،یااپوللآ فلع ،یبآ هراصع
شک کیژولویب
. 1
همدقم هب هدنیآ رد ار ییاذغ تینما و یفاک یاذغ نیمأا هیاپ عبانم تیدودحم رانک رد تیعمج عیرس دشر یاهروشک یارب هژیو
لاح رد دحاو رد دردلمع ندرب لااب قیرط زا یزرواشک ،لاوصحم دیلوا شیازفا روظنم هب .تسا هدرک هجاوم اهبا اب هعسوا
لماوع دیاب حطس هدننکدودحم
مهم زا یدی ،دومن فرطرب ار دیلوا ی فلع لماوع نیا نیرا
یم زره یاه دشاب
[ 2 ] لدشم .
،رگید زورب تمواقم رد فلع یاه زره تبسن هب فلع شک اه یم دشاب هک ثعاب دمآراکان ندش فلع شک اه رد یرایسب زا طاقن
هدش تسا [ 4 .]
د زا هک تسا نیا رب فلتخم ولع نادنمشناد شلاا تیریدم رد یژاارتسا کی ناونع هب )یااپوللآ( یبیسآرگ
لادیمکوللآ زتنس و ییاسانش ،یزاسادج قیرط زا ای ،،افآ فلع ناونع هب ینیعم یاه
شک هرهب اب و یعیبط یاه یریگ
2
ادنا زا میقتسم هرهب هایگ یاه
ب یمهم رازبا ناونع هب ار یعیبط مسینادم نیا هک دنتسه ددصرد و دنیامن یرادرب یار
فلع تیریدم یژاارتسا یاه
متسیسوکا رد زره دنرب راک هب یعارز یاه
[ 3 .]
. 2
شور و داوم اه
امزآ ی ش لاس رد 44 - 1343 امزآ رد ی هاگش فلع اه
¬ی زره زرواشک هددشناد ی
بدرا ققحم هاگشناد ی
ل ی روظنم هب
سررب ی ز ی تس جنس ی بآ هراصع ی ور رب هخلا زره فلع ی
گ ومن و دشر ی
ها هچ فلع زره امزآ.دش اجنا هبنپواگ ی
ش هب طوبرم
ها ی ه بآ هراصع ی امزآ رد هخلا ی
هاگش ناد ،ااابن ح لاصا و تعارز هددش
زرواشک ی ارب .دش اجنا ی
ها ی ه اه تظلغ ی ن دروم ی زا
1000 م ی ل ی ل ی رت داقم هب رطقم بآ ی
ر ،دم هب و هدرک هفاضا هخلا ردوپ فلتخم 24
ور تعاس ی ش هاگتسد ی
رد .دش هداد رارق
ب هراصع فاص ذغاک زا هدافتسا اب هدمآ تسد ی
امد رد هدافتسا نامز اا و دش فاص نمااو ی
5 تناس هجرد ی
ن دارگ هگ راد ی
درگ ی د ا رد.
ی ن تظلغ رثا هلحرم اه
ی بآ هراصع فلتخم ی
ور هخلا زره فلع ی
صوصخ ی
،ا هناوج نز ی
¬فلع زره هفرخ رد
یامزآ هاگش فلع اه ی سررب دروم زره ی
امزآ .تفرگ رارق ی
ش
،روص هب روتکاف
ی ل فداصا لاماک ح رط بلاق رد ی
رد 4 اجنا راردا
تظلغ لماش لوا روتکاف .دش یاه¬
( فلتخم 0 ( دهاش ،) 5 ، 5 / 7 ، 10 ، 15 و 20 ن ود روتکاف و )دصرد ی
ز ارب .دوب هفرخ ی
هزادنا گ ی ر ی ثاا ی ر ره ی ک ا زا ی اهرام نز هناوج رب ی
دادعا ،هفرخ رذب 25
رتسا زا سپ رذب ددع یل
ی هز حطس ندش ی
ا طسو
ه ی رلکوپ ی د دس ی م 1 رتپ فورظ رد ،دصرد ی
رطق اب 4 تناس ی رتم ره هب و دش هداد رارق ی
ک اهنآ زا 5 س ی س ی بآ هراصع زا ی
فلع رتپ فورظ نآ زا سپ .دش هفاضا هخلا زره ی
تکاپ رد اه ی تسلاپ ی د ی هناوج تهج و هداد رارق فافش نز
ی مرژ هب ی رواان اب
بسن تبوطر ی
00 امد و دصرد ی
25 هجرد تناس ی دارگ زا سپ .دندش هداد لاقتنا 7
دش شرامش هدز هناوج روذب دادعا زور
نز هناوج(
ی روهظ اب 2 م ی ل ی ر زا رتم ی هش هچ هناوج دصرد سپس .)دش هتفرگ رظن رد نز
ی
، هقاس لوط گ لک نزو و هچ
ی ها هچ
گ هزادنا دروم ی
ر ی زجا .تفرگ رارق ی
ه راو ی سنا هداد رازفا رن زا هدافتسا اب اه ارب زلا دراوم رد .دش اجناSAS
ی دبا ی ل هداد
همانرب زا درگ هدافتساSPSS
ی د .
.3 ثحب و جیاتن تظلغ ریثاا هک داد ناشن شیامزآ سنایراو هیزجا جیاتن نآ لباقتم ،ارثا نینچمه و هایگ عون و فلتخم یاه
رب اه
هناوج دصرد هقاس لوط ،ینز
ینعم هفرخ زره فلع لک نزو ،هچ راد
لودج( دوب 1
.) ای ن ثاا عوضوم ی
ذپر ی ر ی دروم ،افص
ااپوللآ ،ارثا زا ار هعلاطم ی
ک بآ هراصع ی م ناشن هخلا ی
دهد .
لودج 1 - تظلغ ریثات سنایراو هیزجت هناوج دصرد رب هخلت یبآ هراصع فلتخم یاه
هقاس لوط و ینز هاگشیامزآ رد هفرخ هچ
،اعبرم نیگنایم
،ارییغا عبنم هجرد
یدازآ هناوج
ینز هقاس لوط
هچ هایگ لک نزو
هچ
عون ( هایگ )A 2
4515/43**
3402/27**
0/41**
( هراصع تظلغ )B
5 4002/72**
5404/74**
3/70**
*B 10 A
042/27**
44/74**
0/14**
یشیامزآ هابتشا 71
77 / 20 04
/ 17 0/01
74 c.v / 7 27
/ 14 73
/ 15
ینعم هریغ بیارا هب * و **،ns ینعم ،راد
حطس رد راد 1
و 5 دصرد
ینعم ریثاا هخلا یبآ هراصع هناوج یگدنرادزاب رب یراد
( تشاد هفرخ ینز لدش
1 جیاتن .) نز هناوج دصرد ی
،ارثا رد
تظلغ لباقتم یاه
بآ هراصع فلتخم ی
هخلا هک داد ناشن یارب
هناوج ینز رد هفرخ
، ازفا اب ی ش هراصع تظلغ
، نازیم
3
شهاک یرتشیب ،دش اب هراصع یگدنرادزاب ی
تفا ه
، روط هب ی هک تظلغ رد 20
% هناوج دصرد شهاک ، نز
ی رد هفرخ 77
% تبسن
ا هب ی رام امزآ رد .دوب دهاش ی
ش ی ثاا اب ی ر بآ هراصع ی اه صخاش رب هخلا ی
نز هناوج ی بول ی ا Phaseulus vulgaris L.( )
شهاک ثعاب ،هخلا یبآ هراصع هک دش صخشم رد
دص نز هناوج هایگ نیا ی درگ
ی د [ 1 .]
لکش 1 - هراصع فلتخم یاه تظلغ رثا یبآ
ینز هناوج دصرد رب هخلت رد هفرخ
هاگشیامزآ
هقاس لوط رب هراصع ریثاا هک داد ناشن یرامآ هیزجا جیاتن ینعم هفرخ هچ
لودج( دوب راد 1
( لدش هب هجوا اب .) 2
)
هقاس لوط شهاک تظلغ شیازفا اب هفرخ رد هچ
یروط هب .تشاد یدنا بیش هراصع تظلغ رد هک
یاه 15 و 20
% نازیم ،
هقاس لوط شهاک کیدزن هفرخ رد هچ
100
% شهاک یارب نینچمه .دوب دهاش هب تبسن 50
% هقاس لوط تظلغ هفرخ هچ
5
تسه زاین هخلا یبآ هراصع یدصرد .
هقاس لوط رب هراصع ریثاا هک داد ناشن یرامآ هیزجا جیاتن نعم هفرخ هچ
ی دوب راد
لودج(
1 هقاس لوط شهاک .) یروط هب .تشاد یدنا بیش هراصع تظلغ شیازفا اب هفرخ رد هچ
تظلغ رد هک یاه
15 و
20
% هقاس لوط شهاک نازیم ، کیدزن هفرخ رد هچ
100
% شهاک یارب نینچمه .دوب دهاش هب تبسن 50
% هقاس لوط هچ
تظلغ هفرخ 5
تسه زاین هخلا یبآ هراصع یدصرد لدش(
2 ).
لکش 2 - هراصع فلتخم یاه تظلغ رثا یبآ
هقاس لوط رب هخلت هچ
رد هفرخ هاگشیامزآ
4
تفص هایگ نزو هچ ینعم روط هب مه نآ لباقتم ،ارثا و ناهایگ عون ،هخلا یبآ هراصع ریثاا تحا یراد
تفرگ رارق اه
لودج(
1 ( لدش هب هجوا اب .) 3
هایگ نزو شهاک یلک روط هب ) اراد دهاش رامیا رد هچ
شیازفا اب اما .تسا یمک بیش ی
یم یرتشیب شیازفا کشخ نزو شهاک نازیم هراصع تظلغ تظلغ رد هک یروط هب دریگ
یاه 15 و 20
% هخلا یبآ هراصع
هایگ نزو .دوب رفص کیدزن هفرخ یارب هچ
لکش 3 - هراصع فلتخم یاه تظلغ رثا یبآ
هچ هایگ کشخ نزو رب هخلت
،مدنگ هبنپواگ و هفرخ رد
امزآ هاگشی
4 هجیتن . یریگ
هب جیاتن هناوج و دشر یور رب یسوسحم رثا هخلا یبآ هراصع داد ناشن هدمآ تسد فلع ینز
یسررب دروم زره هتفرگ رارق
.دراد هدش ندرک هلومرف اب ناوا یم ور نیا زا
هب هراصع تسد هدمآ فلتخم یاه شور اب
، و لرتنک یارب نآ یگدنرادزاب رثا زا
نیا اب هزرابم فلع رگید یتح و زره فلع
دومن هدافتسا زره یاه ومس فرصم شهاک یارب یبسانم یوگلا ناوتب هدنیآ رد اا
.درک ارجا و یحارط ییایمیش
. 6 عبانم
1 . لآ دشار ،. ،یدمحمناج ،.،. ،میهاربا .دجم .ر و .ا ،ینورزاک ،.ن ،این غابص ،.ح . ،لصحم
1374 هخلا یبآ هراصع رثا . (A. repens L.)
( ایبول هیلوا دشر رب Phaseullus vulgaris L.
م شیامه نیلوا .) .دهشم یسودرف هاگشناد .،ابوبح یل
2 . شوخ
،یوخ . ( 1375 هایگ .) ییازفا ( دایدزا
،ااابن ) ینابم و شور اه . ( همجرا ) اریش هاگشناد ،اراشتنا. لوا دلج .مجنپ پاچ . ز
373 ص
3 . .ح ،یمراص ،.ا ،دنز ،.ک س ،یوسوم 1374
درکراک . فلع دربراک و کیژولویزیف شک
.اه صص ،ناجنز هاگشناد ،اراشتنا 270
4 اظن ؛ع ،یناتسغاب ؛ا ،دنز . نیم ؛ن ،یدابآ
یشاب ینیعم ،ح ،هدازیداه ؛ ، 1377
فلع تسرهف نیرخآ رب یرورم ، شک
فلع و اه زره یاه
شهوژپ هلجم ،ناریا فلع
دلج ،زره 1 هرامش ، 2 ، 73 - 100
5
Evaluation of Russian knapweed’s extract as a bio herbicide for control Common purslane( portulaca oleracea)
Amir hajzadeha*, peyman Jafarzade Ghollob, Mohammad Taghi Alebrahimc
a:Msc. Student of weed science, Department of Agronomy and plant breeding, Faculty of Agriculture and natural resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran; b:Msc. Student of weed science, Department of Agronomy and plant breeding, Faculty of Agriculture and natural resources, University of
Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran;c:Associate professor of weed science, Department of Agronomy and plant breeding, Faculty of Agriculture and natural resources, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil,
Iran;
*Corresponding author: [email protected]
ABSTRACT
Allelopathic effects of different concentrations (0 (control), 5, 7.5, 10, 15, and 20%) of aqueous extract of Russian knapweed on germination and growth characteristics of portulaca were investigated in a study with completely randomized design with 4 replications in laboratory. Results of the analysis of variance (ANOVA) of the experimental data showed that, Germination percentage، stemlet length and plantlet total weight of the portulaca under investigation were affected by the Russian knapweed extract concentration, plant species, and their interactions. The results of interaction effects for germination percent trait indicated that the extract Russian knapweed had the most inhibitory effect on germination of portulaca. The results of interaction showed that at a concentration of 20%, the reduction of germination percentage in pearl portulaca was 87% higher than the control treatment. Concerning the stemlet length, particularly portulaca exhibited almost 100% reduction in stemlet lengths at the extract concentrations of 15% and 20%, as compared to the control. For the dry weight at the Russian knapweed aqueous extract concentrations of 15% and 20%, the plantlet weight was close to zero for portulaca. Considering the fundamental role of cereals in human nutrition, it is recommended to undertake further research and studies to find inhibitory compounds in Russian knapweed and understand their mechanism of influence accurately, so as to use the Russian knapweed extract to produce biocompatible herbicides to control such weeds as portulaca.
Keywords: Allelopathic, Aqueous extract, Bioherbicide. Weed control