Investigating the Impact of Gamification on the Consumer Buying Behavior using Artificial Neural Network

(1)

Investigating the Impact of Gamification on the Consumer Buying Behavior using Artificial Neural Network

Saba Amiri^*

*Corresponding Author, Assistant Prof., Department of Management and Entrepreneurship, Faculty of Economics and Entrepreneurship, Razi University, Kermanshah, Iran. E-mail: [email protected]

Gholamhossein Roshani

Associate Prof., Department of Electrical Engineering, Faculty of Energy, Kermanshah University of Technology, Kermanshah, Iran. E-mail: [email protected]

Abstract

Objective

Finding innovative solutions to satisfy consumers has always been a concern of businesses.

Accordingly, this study seeks to investigate the effect of gamification on consumer shopping behavior using the artificial neural network, in the tourist offices of the Iranian western city of Kermanshah.

Methodology

This study is developmental and applicable research. The semi-experimental method (pre-test/post- test) was used with experimental and control groups. The statistical population of this study included the customers of Kermanshah tourist offices with one registered trip in the first quarter of the Iranian calendar year of 1400 (2020-2021). Each of the control and experimental groups consisted of 20 participants. Kim’s consumer behavior standard questionnaire was used to gather the required data.

SPSS software was used to analyze descriptive statistics and MATLAB software was used to design an artificial neural network. The artificial neural network was constructed using the radial basis functions. The used data set was divided into 70 percent for training and 30 percent for testing.

Findings

The results of descriptive statistics showed that nine participants in both control and experimental groups were women and 11 were men. In the experimental group, eight participants were single and 12 were married. Seven participants in the control group were single and 13 were married. The average ages of the experimental group and control group were 41.8 years and 39.6 years, respectively. The average number of made trips in the year 1400 for the experimental group, and control group were 3.6 and 3.55, respectively. The achieved results also showed that the average scores of all three dimensions of willingness to attend, word of mouth and purchase intention were increased in the experimental group after applying gamification. These values were increased from 6.5 to 13.15, 8.95 to 17.6, and 7.55 to 12.9, respectively. While in the control group, the average scores in all dimensions remained almost constant. The effect of gamification on changing consumer buying

(2)

behavior was approved by these results.Furthermore, the behavior of a typical person in experimental or control groups (with or without gamification) was predicted using RBF artificial neural network.

The obtained results from the designed neural network showed that all of the predictions using the proposed artificial neural network were predicted correctly. Also, the network was able to classify all of the outputs correctly based on the defined inputs. The network had an acceptable error rate.

Conclusion

Based on the obtained results from the artificial neural network, prediction of customer behavior was done correctly. It should be noted that the gamification activities such as completing the puzzle which was tested in this study should be used accurately in businesses. This result will be useful for businesses, marketers, sales managers, market management analysts, and researchers interested in this field.

Keywords: Gamification, Buying behavior, Consumer, Artificial neural network, Prediction.

Citation: Amiri, Saba & Roshani, Gholamhossein (2022). Investigating the Impact of Gamification on the Consumer Buying Behavior using Artificial Neural Network. Journal of Business Management, 14(4), 647- 674.

https://doi.org/10.22059/JIBM.2022.334038.4249 (in Persian)

Journal of Business Management, 2022, Vol. 14, No.4, pp. 647- 674 Received: November 17, 2021

Published by University of Tehran, Faculty of Management Received in revised form: April 04, 2022 https://doi.org/10.22059/JIBM.2022.334038.4249 Accepted: July 16, 2022

Article Type: Research Paper Published online: January 10, 2023

(3)

فﺮﺼﻣ ﺪﻳﺮﺧ رﺎﺘﻓر ﺮﺑ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ﺮﻴﺛﺄﺗ ﻲﺳرﺮﺑ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

ﻲﻋﻮﻨﺼﻣ ﻲﺒﺼﻋ ﻪﻜﺒﺷ

يﺮﻴﻣا ﺎﺒﺻ *

* ،لﻮﺌــﺴﻣ هﺪﻨــﺴﻳﻮﻧ

ناﺮــﻳا ،هﺎــﺸﻧﺎﻣﺮﻛ ،يزار هﺎﮕــﺸﻧاد ،ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎــﻛ و دﺎــﺼﺘﻗا هﺪﻜــﺸﻧاد ،ﻲﻨﻳﺮﻓآرﺎــﻛ و ﺖﻳﺮﻳﺪــﻣ هوﺮــﮔ ،رﺎﻳدﺎﺘــﺳا .

ﻪــﻣﺎﻧﺎﻳار :

[email protected]

ﻲﻨﺷور ﻦﻴﺴﺤﻣﻼﻏ

رﺎﻴﺸﻧاد ناﺮﻳا ،هﺎﺸﻧﺎﻣﺮﻛ ،هﺎﺸﻧﺎﻣﺮﻛ ﻲﺘﻌﻨﺻ هﺎﮕﺸﻧاد ،يژﺮﻧا هﺪﻜﺸﻧاد ،قﺮﺑ هوﺮﮔ ، .

ﻪﻣﺎﻧﺎﻳار

[email protected] :

هﺪﻴﻜﭼ فﺪﻫ :

فﺮـﺼﻣ ﺪـﻳﺮﺧ رﺎـﺘﻓر ﺮﺑ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ﺮﻴﺛﺄﺗ ﻲﺳرﺮﺑ فﺪﻫ ﺎﺑ ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ ﺮﺗﺎـﻓد رد ﻲﻋﻮﻨـﺼﻣ ﻲﺒـﺼﻋ ﻪﻜﺒـﺷ زا هدﺎﻔﺘـﺳا ﺎـﺑ نﺎﮔﺪـﻨﻨﻛ

هﺎﺸﻧﺎﻣﺮﻛ ﺮﻬﺷ يﺮﮕﺷدﺮﮔ اﺮﺟا

ﺪﺷ ﺖﺳا ه

؛ هار ﻦﺘﻓﺎﻳ اﺮﻳز رﺎﻛ

فﺮﺼﻣ ﺖﻳﺎﺿر ﺐﻠﺟ ﺖﻬﺟ ﻪﻧاروآﻮﻧ يﺎﻫ نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

، ﺐﺴﻛ ﻪﻏﺪﻏد هراﻮﻤﻫ هدﻮـﺑ ﺎـﻫرﺎﻛو

ﺖﺳا .

شور : ﻧ زا ﺶﻫوﮋﭘ ﻪﻌﺳﻮﺗ ،فﺪﻫ ﺮﻈ

يا ـ يدﺮﺑرﺎﻛ ﻲﻣ بﻮﺴﺤﻣ دﻮـﺷ

ﻲـﻤﻛ دﺮـﻜﻳور ﺎـﺑ و

ﺖـﺳا هﺪـﺷ اﺮـﺟا .

ﺶﻫوﮋـﭘ ياﺮـﺟا ياﺮـﺑ شور زا

ﻪﻤﻴﻧ ﺶﻴﭘ عﻮﻧ زا ﻲﺸﻳﺎﻣزآ نﻮﻣزآ

ـ ﺲﭘ هدﺎﻔﺘﺳا لﺮﺘﻨﻛ و ﺶﻳﺎﻣزآ هوﺮﮔ ﺎﺑ يﺮﻴﮕﻴﭘ و نﻮﻣزآ ﺷ

ﺪ . ﺮﻬـﺷ يﺮﮕـﺷدﺮﮔ ﺮﺗﺎـﻓد نﺎﻳﺮﺘـﺸﻣ ،يرﺎﻣآ ﻪﻌﻣﺎﺟ

هﺎﺸﻧﺎﻣﺮﻛ ﺖﺳاﻮﺧرد و ﺮﻔﺳ هﺪﻨﻨﻛ

ﻪﺳ رد لﺎﺳ ﺖﺴﺨﻧ ﻪﻫﺎﻣ 1400

ﺪﻧدﻮﺑ . نآ ﻦﻴﺑ زا ﺎﻫ 20 ﻪﺑ ﺮﻔﻧ و ﺶﻳﺎـﻣزآ هوﺮﮔ ناﻮﻨﻋ 20

ﻪـﺑ ﺮـﻔﻧ هوﺮـﮔ ناﻮـﻨﻋ

ﺪﺷ بﺎﺨﺘﻧا لﺮﺘﻨﻛ .

هداد يروآدﺮﮔ راﺰﺑا ﺶﺳﺮﭘ

ﻪﻣﺎﻧ

فﺮـﺼﻣ رﺎـﺘﻓر دراﺪﻧﺎﺘﺳا نآ ﻲﻳﺎـﻳﺎﭘ و ﻲـﻳاور ﻪـﻛ دﻮـﺑ ﻢﻴـﻛ هﺪـﻨﻨﻛ

ﻪـﺑ ﺪـﻴﻳﺄﺗ ﺪﻴـﺳر . ﺖـﻬﺟ

ﻪﻳﺰﺠﺗ ﻞﻴﻠﺤﺗو ﻲﻔﻴﺻﻮﺗ رﺎﻣآ

، مﺮﻧ زا راﺰﻓا سا ﻲﭘ سا سا ﻲﻋﻮﻨﺼﻣ ﻲﺒﺼﻋ ﻪﻜﺒﺷ ﻲﺣاﺮﻃ ﺖﻬﺟ و

، مﺮﻧ زا راﺰـﻓا ﺐـﻠﺘﻣ

ﺪـﺷ هدﺎﻔﺘـﺳا .

ﻲﺒـﺼﻋ ﻪﻜﺒـﺷ

ياﺮﺑ ﻲﻋﺎﻌﺷ ﻪﻳﺎﭘ ﻊﺑاﻮﺗ شور ﺎﺑ ﻲﻋﻮﻨﺼﻣ 70

هداد ﺪﺻرد و شزﻮﻣآ ﺖﻬﺟ ﺎﻫ 30

ﻲﺣاﺮﻃ نﻮﻣزآ ﺖﻬﺟ ﺪﺻرد ﺪﺷ

.

ﻪﺘﻓﺎﻳ ﺎﻫ : ﻪﺘﻓﺎﻳ ﺑ يﺎﻫ ﻪ ﺖﺳد داد نﺎﺸﻧ هﺪﻣآ ﻪﻛ

ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ياﺮﺟا

، ﺶﻳﺎﻣزآ هوﺮﮔ ﺪﻳﺮﺧ رﺎﺘﻓر ﺮﻴﻴﻐﺗ ﻪﺑ ﺮﺠﻨﻣ

ﺖﺳا هﺪﺷ ؛ ﺪـﻳﺮﺧ رﺎـﺘﻓر ﻪﻛ ﻲﻟﺎﺣ رد

دﺮﻜﻧ اﺪﻴﭘ ﺮﻴﻴﻐﺗ لﺮﺘﻨﻛ هوﺮﮔ ﺖﺳا ه

. ﻪﺑ ﻲﺣاﺮﻃ ﻲﻋﻮﻨﺼﻣ ﻲﺒﺼﻋ ﻪﻜﺒﺷ ﻚﻤﻛ هﺪﺷ

، ﻲﻣ

فﺮـﺼﻣ ﺪـﻳﺮﺧ رﺎـﺘﻓر ناﻮﺗ

ﺮـﺑ ار نﺎﮔﺪـﻨﻨﻛ سﺎـﺳا

9 ﺮـﻴﻐﺘﻣ

ﺶﻴﭘ يدورو دﺮﻛ ﻲﻨﻴﺑ

. هداد ﻲﻣﺎﻤﺗ ﺖﺳا ردﺎﻗ ﻪﻜﺒﺷ ﻦﻳا ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ ﺘﺣا ﺪﻳﺪﺟ يﺎﻫ

ﻪﺑ ﺰﻴﻧ ار ﻲﻟﺎﻤ ﺶﻴﭘ ﻲﺘﺳرد

ﻲﻨﻴﺑ ﻨﻛ هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺘﺳار ﻦﻳا رد و ﺪ دﻮﺷ

.

ﻪﺠﻴﺘﻧ يﺮﻴﮔ : ﺶﻴﭘ ياﺮﺑ فﺮﺼﻣ رﺎﺘﻓر ﻲﻨﻴﺑ ،نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

شور ﻦﻳﻮﻧ يﺎﻫ

، ،ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ﻪﻠﻤﺟ زا ﺪﻳﺎﺑ

ﻪﺑ و نﺎـﺑﺎﻳرازﺎﺑ ياﺮـﺑ يدﺮﺑرﺎـﻛ يراﺰـﺑا ناﻮﻨﻋ

ﺑ شوﺮﻓ نﺎﺳﺎﻨﺷرﺎﻛ ﻪ

دور رﺎﻛ .

هژاوﺪﻴﻠﻛ ﺎﻫ : يزﺎﺑ ،ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ،يزﺎﺳراو

فﺮﺼﻣ ،ﺪﻳﺮﺧ رﺎﺘﻓر ﻲﻋﻮﻨﺼﻣ ﻲﺒﺼﻋ ﻪﻜﺒﺷ ،هﺪﻨﻨﻛ

.

دﺎﻨﺘﺳا : ،ﻲﻨﺷور و ﺎﺒﺻ ،يﺮﻴﻣا ﻦﻴﺴﺤﻣﻼﻏ

) 1401 .(

فﺮـﺼﻣ ﺪـﻳﺮﺧ رﺎﺘﻓر ﺮﺑ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ﺮﻴﺛﺄﺗ ﻲﺳرﺮﺑ ﻲﺒـﺼﻋ ﻪﻜﺒـﺷ زا هدﺎﻔﺘـﺳا ﺎـﺑ نﺎﮔﺪـﻨﻨﻛ

ﻲﻋﻮﻨﺼﻣ ﻲﻧﺎﮔرزﺎﺑ ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ . ،

14 ) 4 ( ، 647 - 674 .

،ﻲﻧﺎﮔرزﺎﺑ ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ 1401

هرود ، 14 هرﺎﻤﺷ ، 4 ﺺﺻ ، . 647 - 674 ﺦﻳرﺎﺗ

رد ﻳ ﺖﻓﺎ : 26 / 08 / 1400

ﺮﺷﺎﻧ : ناﺮﻬﺗ هﺎﮕﺸﻧاد ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ ةﺪﻜﺸﻧاد

ﺶﻳاﺮﻳو ﺦﻳرﺎﺗ : 15 / 01 / 1401

ﻪﻟﺎﻘﻣ عﻮﻧ : ﻲﺸﻫوﮋﭘ ﻲﻤﻠﻋ ﺦﻳرﺎﺗ

ﺬﭘ ﻳ شﺮ : 25 / 04 / 1401

نﺎﮔﺪﻨﺴﻳﻮﻧ© رﺎﺸﺘﻧا ﺦﻳرﺎﺗ

: 20 / 10 / 1401

doi: https://doi.org/10.22059/JIBM.2022.334038.4249

(4)

فﺮﺼﻣ ﺪﻳﺮﺧ رﺎﺘﻓر ﺮﺑ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ﺮﻴﺛﺄﺗ ﻲﺳرﺮﺑ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

...

/ ﻲﻨﺷور و يﺮﻴﻣا

648

ﻪﻣﺪﻘﻣ ﻞﻳﺪﺒﺗ تﺎﻃﺎﺒﺗرااﺮﻓ ﺮﺼﻋ ﻪﺑ ار تﺎﻃﺎﺒﺗرا ﺮﺼﻋ ،ﻦﻳﻮﻧ يروﺎﻨﻓ يﺎﻫدﺮﺑرﺎﻛ هزوﺮﻣا ﺖﺳا هدﺮﻛ

يروﺎـﻨﻓ ﻪـﻛ ﻲﻌﻴـﺳو تاﺮﻴﻴﻐﺗ و

ﺖﺳا هﺪﺷ ﺰﻴﻧ ﺎﻫرازﺎﺑ رد ﺮﻴﻴﻐﺗ ﺐﺒﺳ ،هدز ﻢﻗر .

ﻫد ﺪﻨﭼ ﺎﺗ ﻪﻛ ﺪﻳﺪﺟ تﺎﻣﺪﺧ و ﺎﻫﻻﺎﻛ رﻮﻬﻇ و رﻮﻀﺣ ﺔ

نآ ياﺮﺑ ﻲﻳﺎﻳور ،ﺶﻴﭘ

ﺐﺴﻛ دﺮﻜﻳور ﺮﻴﻴﻐﺗ ماﺰﻟا ،ﺖﺷاﺪﻧ دﻮﺟو ﺎﻫرﺎﻛو

ﺖﺳا ﻪﺘﺧﺎﺳ رﺎﻜﺷآ ار )

يد

ﻲﻠﻨﻴﺗرﺎـﻣ و ﻮﻜـﺳﻼﺑ ﺲﺘﻧﻮـﻓ ،ﻮﻴﻧﺎﻛ ،1

2021 .(

رد

زﻮﺣ ة هﺪﺷ نﺎﻴﺑ يدﺪﻌﺘﻣ ﻞﻣاﻮﻋ ،ﻲﺑﺎﻳرازﺎﺑ تﺎﻴﺑدا ﺖﺳا

ﻲﻣ ﺮﻴﺛﺄﺗ نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ رﺎﺘﻓر ﺮﺑ ﻪﻛ ﺪﻧراﺬﮔ

.

ﺶﻫوﮋـﭘ زا يرﺎﻴـﺴﺑ رد يﺎـﻫ

ﺑﺮﺠﺗ ،ﻲﺑﺎﻳرازﺎﺑ ﺔ

يﺮﺘﺸﻣ

، ﻪﺑ ﻟﺰﻨﻣ ﺔ ﺐﺴﻛ ياﺮﺑ يﺪﻴﻠﻛ ﻞﻣﺎﻋ ﺎﻫرﺎﻛو

ﻲﻣ بﻮﺴﺤﻣ ﻪﺑ ﻪﻛ دﻮﺷ

ا ﻪـﺑ نﺎﻳﺮﺘـﺸﻣ يرادﺎـﻓو دﺎـﺠﻳ

ﺲﻳوﺮﺳ ،ﺪﻧﺮﺑ لﺎﻧﺎﻛ و ﺎﻫ

ﺎﻫ ﻲﻣ ﻚﻤﻛ ﺪﻨﻛ

) نﺮﺘﺳا و لﻮﻠﭘ ،2

2020 ( هار زا ﻲﻜﻳ دﻮﺧ ﻦﻳا ﻪﻛ يﺎﻫ

ﻢﻬﻣ ياﺮـﺑ يروآدﻮﺳ ﻆﻔﺣ

ﺖﺳا نﺎﻣزﺎﺳ ؛

ﻲﻣ اﺮﻳز ﺑﺮﺠﺗ دﻮﺒﻬﺑ ﻖﻳﺮﻃ زا ناﻮﺗ ﺔ

ﺪﻴﺳر ﺮﻈﻧﺪﻣ دﻮﺳ ﻪﺑ ﻢﻫ و نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ ﺖﻳﺎﺿر ﻪﺑ ﻢﻫ ،نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ )

،ﻦـﻳوﻼﻓ

سورا و ﺰﭽﻧﺎﺳ ﺰﻧﺎﺒﻳا ،3

2019 .(

نﺎﻣزﺎﺳ يﺮﺘﺸﻣ ﺎﺑ سﺎﻤﺗ طﺎﻘﻧ زا ﻚﻳﺮﻫ يﺎﻳاﺰﻣ زا ﻪﻧﻮﮕﭼ ﺪﻨﻧاﺪﺑ ﺪﻳﺎﺑ ﺎﻫ ﺪﻧﺮﺒﺑ هﺮﻬﺑ

ـﺑﺮﺠﺗ ﻪـﺑ ار سﺎـﻤﺗ طﺎﻘﻧ ﻦﻳا و ﺔ

ﻞﻳﺪﺒﺗ ﻲﺘﺒﺜﻣ و ﻪﻧﺎﮕﻳ ﺪﻨﻨﻛ

. ﺑﺮﺠﺗ ﻦﻳا ﺔ ﻲـﻣ نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ رد يرادﺎﻓو دﺎﺠﻳا ﺚﻋﺎﺑ ﺖﺒﺜﻣ

ﺞﻳوﺮـﺗ ﻪـﺑ ار وا و دﻮـﺷ ﻞﻳﺪـﺒﺗ هﺪـﻨﻫد

ﻲﻣ ﺪﻨﻛ ) ﺖﻨﻛ و رﺎﮔﺮﻴﺳ ،4

2019 .(

ﻣ فﺪﻫ ﺑﺮﺠﺗ ﺖﻳﺮﻳﺪ ﺔ

زا و يرادﺎـﻓو ﻪـﺑ ﺖﻳﺎـﺿر زا يﺮﺘـﺸﻣ نداد ﺖـﻬﺟ ﺮﻴﻴﻐﺗ ،يﺮﺘﺸﻣ

ﺖﺳا يراﺪﻓﺮﻃ ﻪﺑ يرادﺎﻓو )

5ﮓﻨﺳ ، 2013 ( زا يرﺎﻴﺴﺑ رد ﻪﻛ يﺪﻨﻳاﺮﻓ ؛ ﺐﺴﻛ

رﺎﻛو هﺪﻧﺎﻣ ﻲﻗﺎﺑ لﻮﻔﻐﻣ ﺎﻫ ﺖﺳا

يرادﺎﻓو ﻪﺑ و

نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ ﻲﻣ ﻪﻛ ناﺮﮕﻳد ياﺮﺑ ،ﺪﻳﺮﺧ زا ﺪﻌﺑ ﺪﻨﻧاﻮﺗ ﻲﺑﺎﻳرازﺎﺑ

ﻪﻴﺻﻮﺗ يﺎﻫ يا

،ﺪﻨﻫد مﺎﺠﻧا ﻬﺟﻮﺗ

ﻲ ﻲﻤﻧ دﻮﺷ .

حﺮـﻄﻣ يدﺮﺑرﺎـﻛ ﺪـﻳﺪﺟ ﻢﻴﻫﺎـﻔﻣ زا ﻲﻜﻳ ،ﺎﺘﺳار ﻦﻴﻤﻫ رد هﺪـﺷ

ياﺮـﺑ دﻮـﺒﻬﺑ ﺔـﺑﺮﺠﺗ

ﻦـﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ،نﺎﻳﺮﺘـﺸﻣ ﺎـﻳ6

يزﺎﺑ ﺖﺳا يزﺎﺳراو )

ﺎﮔﺎﻳردﺎﻣﺎﻴﺳرﺎﮔ و ﺎﺒﻟآﺰﻳور ،نﺎﺑﻮﺗ ،7

2020 .(

هزﻮﺣ ﻪﻠﻤﺟ زا ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ رد ﻪـﻛ ﺖـﺳا ﻲﻳﺎﻫ

ﺔـﻫد ،ﺮـﻴﺧا

هدﺮﻛ ﺐﻠﺟ دﻮﺧ ﻪﺑ ار ناﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ زا يرﺎﻴﺴﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﻪﺑ ؛ﺖﺳا

ﻪﻧﻮﮔ ﻪﻛ يا يزﺎﺑ يروﺎﻨﻓ و ﺎﻫ ﻲﻤﻬﻣ ﺶﺨﺑ ،يزﺎﺑ ﺎﺑ ﻂﺒﺗﺮﻣ يﺎﻫ

هﺪﺷ داﺮﻓا هﺮﻣزور ﻲﮔﺪﻧز زا ﺖﺳا

) يرﺎـﻤﻫ و ﻮﺘﺴﻳوﻮﻛ ،8

2019 .(

يروﺎـﻨﻓ ﻦـﻳا ﺮـﺳ ﺖـﺸﭘ ار ﻲﺘﻨـﺳ ﻂﺒﺗﺮـﻣ يﺎـﻫزﺮﻣ ،ﺎـﻫ

ﻪﺘﺷاﺬﮔ يزﺎﺑ ﺪﺷر و ﺪﻧا هزﻮﺣ ﺐﻟﺎﻗ رد ﺮﻴﮔاﺮﻓ و ﻊﻴﺳو ﻲﻠﻜﺷ ﻪﺑ ﺎﻫ

ﺶﻳاﺰـﻓا لﺎـﺣ رد ﻲﺘﻌﻨﺻ و ﻲﺸﻫوﮋﭘ يﺎﻫ ﺖـﺳا

)

9ﻢﻴـﻛ ،

2015 .(

هدﺮﺘﺴﮔ يﺮﺘﭼ ﻞﻜﺷ ﻪﺑ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲﻣﻮﻬﻔﻣ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ

، نﺎﻤﻟا ﺖﺴﺑرﺎﻛ ياﺮﺑ يزﺎـﺑ يﺎﻫ

،ﻪﺘـﺳﻮﻴﭘ و ﻲﻳﻮﺋﺪـﻳو يﺎـﻫ

ﻪﺑ يزﺎﺑ يﺎﺟ ﻪﺑﺮﺠﺗ يﺎﻫ

مﻮﺳﺮﻣ و هﺪﺷ ﻲﻣ ﻞﻤﻋ

ﺪﻨﻛ و ياﺮﺑ

ﻪـﺑﺮﺠﺗ دﻮـﺒﻬﺑ و ناﺮﺑرﺎﻛ ﺖﻛرﺎﺸﻣ ﺶﻳاﺰﻓا

ﻂﻴـﺤﻣ رد ﺎـﻫ و ﺎـﻫ

ﺖﻓﺎﺑ يزﺎﺑ ﺎﺑ ﻂﺒﺗﺮﻣﺮﻴﻏ يﺎﻫ دراد دﺮﺑرﺎﻛ

) كﺮﻠﻜﻟ و نﻮﻤﻴﻣ ،ﺮﻴﻧرﺎﮔ ،ﻦﻴﻜﻧﻮﭘ ،10

2017 .(

ﻲﺣاﺮﻃ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ،ﺮﮕﻳد نﺎﻴﺑ ﻪﺑ

هدﺎﻴﭘ و هزﻮﺣ رد يزﺎﺑ ﺮﺻﺎﻨﻋ يزﺎﺳ يزﺎﺑ ﺖﻴﻫﺎﻣ ﻪﻛ ﻲﻓاﺪﻫا ﻪﺑ ﻲﺑﺎﻴﺘﺳد ياﺮﺑ ،ﺖﺳا ﻲﻌﻗاو يﺎﻴﻧد ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ يﺎﻫ

ﺪﻧراﺪﻧ ﻪﻧﻮﮔ

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ـــــــ

1. De Canio, Fuentes-Blasco & Martinelli 2. Ploll & Stern

3. Flavian Ibanez-Sanchez& Orus 4.Siregar & Kent

5.Singh 6. Gamification

7. Tobon, Ruiz-Alba & Garcıa-Madariaga 8. Koivisto & Hamari

9. Kim

10. Poncin, Garnier, Mimoun & Leclercq

(5)

649 ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ

،ﻲﻧﺎﮔرزﺎﺑ 1401 هرود ، 14 هرﺎﻤﺷ ، 4

ﺰﻴﻧ و

، ﻪﺑ ﺮﺟا و ﻲﺣاﺮﻃ ﺺﺨﺸﻣ ﻲﺘﻴﻟﺎﻌﻓ ياﺮﺑ نﺎﺴﻧا دﺮﻜﻠﻤﻋ و هﺰﻴﮕﻧا يﺎﻘﺗرا رﻮﻈﻨﻣ ﻲﻣ ا

دﻮﺷ ) نﺎﺑﻮﺗ نارﺎﻜﻤﻫ و ،

2020 .(

ﺮﺑ

سﺎﺳا ﻦﻳا

، ﻲﻣ ﺑ ﺎﺑ دﺮﻛ ﺎﻋدا ناﻮﺗ ﻪ

ﺖﻓﺎﺑ رد ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ يﺮﻴﮔرﺎﻛ ﻪﺑ يﺎﻫ

ﻪﻔﻟﺆﻣ ،ﻂﺒﺗﺮﻣﺮﻴﻏ ﺮﻫﺎﻇ ﺐﻴﻏﺮﺗ ﺪﻴﻣا ﻪﺑ يزﺎﺑ يﺎﻫ

ﺮﺑرﺎﻛ ﺞﻴﻴﻬﺗ و

، ﻪﻓﺎﺿا يرﺎﻛ مﻮﺳﺮﻣ و ﺞﻳار يﺎﻫﺪﻨﻳاﺮﻓ ﻪﺑ ﻲﻣ

دﻮﺷ . هﺰﻴﮕﻧا ،ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ ﺚـﻋﺎﺑ ﻪﻛ ناﺮﺑرﺎﻛ ﻲﻧورد يﺎﻫ

ﻲـﻣ ﻮـﺷ د

ياﺮﺑ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ يﺎﻫﺪﻨﻳاﺮﻓ رد ﺖﻛرﺎﺸﻣ ﻖﻳﻮﺸﺗ و ﺐﻴﻏﺮﺗ

ﺪﻧﻮﺷ بﺎﻨﺘﺟا ﻞﻜﺷ ﻪﺑ ، شادﺎﭘ ﺎﺑ يﺮﻳﺬﭘﺎﻧ

ﻲﻧوﺮﻴﺑ يﺎﻫ ﻢـﻫ ﻪـﺑ

ﺖﺳا ﻪﺘﺳﻮﻴﭘ )

ﺰـﻨﮕﻳو ،1

2016 .(

،ور ﻦـﻳا زا

ﻪـﻔﻟﺆﻣ و ﻦـﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ﻪـﺟﻮﺗ نآ يﺎـﻫ

) و يزﺎـﺑ يﺎﻫرﺎﺘﺧﺎـﺳ ،يزﺎـﺑ ﺮـﺻﺎﻨﻋ

كﺮﺤﻣ يزﺎﺑ يﺎﻫ (

ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﻪﺑ يرﺎﻛ يﺎﻫﺪﻨﻳاﺮﻓ و ﺎﻫ

، ﻪﺑ ﻪﻧﻮﮔ هوﻼﻋ ﻪﻛ ﺖﺳا يا ،داﺮـﻓا ياﺮﺑ ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ نآ مﺎﺠﻧا ندﺮﻛﺮﻳﺬﭙﻟد ﺮﺑ

ﻪﺒﻨﺟ ﻪﺑ ﺖﻴﻟﻮﺌﺴﻣ ﺶﻳاﺰﻓا ،يﺮﻴﮔدﺎﻳ ﺢﻄﺳ يﺎﻘﺗرا ،يرﺎﺘﻓر تاﺮﻴﻴﻐﺗ ،ﺖﻛرﺎﺸﻣ ﺲﺣ ﺖﻳﻮﻘﺗ نﻮﭼ ﻲﻳﺎﻫ ﻞﺣ ﻲﻳﺎﻧاﻮﺗ و يﺮﻳﺬﭘ

ﻪﻠﺌﺴﻣ ﻲﻣ ﺰﻴﻧ دزادﺮﭘ ) ﻲﻣﺮﻬﺟ نﺎﻳﺮﻴﺼﺑ ﻲﻟﺎﭽﺨﻳ ﻲﺟﺎﺣ و يرﺪﻴﺣ ،ﻲﻟﺪﮕﻴﺑ ،

، 1396 ( و ﺔﺑﺮﺠﺗ باﺬﺟ و ﺮـﺗ ياﺮـﺑ ار يﺮﻳﺬـﭙﻟد

ﻲﻣ ﻢﻫاﺮﻓ نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ دروآ

. نآ ﻲﻃ ﻪﻛ يﺪﻨﻳاﺮﻓ ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ ،ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ

، ﻲﻣ ،دراد ﻞﻣﺎﻌﺗ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ﻂﻴﺤﻣ ﺎﺑ يﺮﺘﺸﻣ ﺶﻘﻧ ﺪﻧاﻮﺗ

ﻲﻧﻻﻮﻃ ﻪﻄﺑار دﻮﺒﻬﺑ رد ﻲﻳاﺰﺴﺑ ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد ﺮﺗﺪﻨﻤﺷزرا و ﺮﺗ

. ﻦﻳا زا ﺑ ،ور ﻪ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ يﺮﻴﮔرﺎﻛ ﻪﺑ

ناﻮﻨﻋ راﺰﺑا و يروﺎﻨﻓ ﻚﻳ

رد ﻊﻳﺪﺑ و روآﻮﻧ ﻲﻣ ،نآ دﺮﺑرﺎﻛ و ﺖﺳا ﺪﺷر و ﺶﻳاﺰﻓا لﺎﺣ رد ﻲﺑﺎﻳرازﺎﺑ ﻪﻨﻴﻣز

تﺬﻟ ﻪﺑﺮﺠﺗ ﻪﺑ ﺮﺠﻨﻣ ﺪﻧاﻮﺗ ﺪﻨﻳﺎـﺷﻮﺧ و ﺶـﺨﺑ

دﻮﺷ رازﺎﺑ زا يﺮﺘﺸﻴﺑ ﻢﻬﺳ ﺐﺴﻛ و نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ يرادﺎﻓو ،ﺪﻳﺪﺟ نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ بﺬﺟ ﻪﺠﻴﺘﻧ رد و يﺮﺘﺸﻣ ياﺮﺑ )

ﺗ نارﺎـﻜﻤﻫ و نﺎﺑﻮ ،

2020 .(

ﻣ ﺶﻨﻛاو ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ،ﻲﺟرﺎﺧ هﺪﺷ مﺎﺠﻧا تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ سﺎﺳاﺮﺑ فﺮﺼ

يﺎﻫدﺎﻬﻨﺸﻴﭘ ﻪﺑ ار نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ ﺐـﺴﻛ

رﺎﻛو ﺮـﻴﻴﻐﺗ ﺎـﻫ

ﻲﻣ

ﻲـﻣ ﺮﻴﺛﺄـﺗ يﺮﺘﺸﻣ ﻆﻔﺣ و دﺪﺠﻣ ﺪﻳﺮﺧ ،ﺪﻳﺮﺧ ،شﺮﮕﻧ ،يزﺎﺳﺮﻴﮔرد ﻪﻠﻤﺟ زا ﻲﺑﺎﻳرازﺎﺑ ﺞﻳﺎﺘﻧ ﺮﺑ و ﺪﻫد ﺪـﻧراﺬﮔ

) و دوورﺎـﻫ

2يﺮﮔ ، 2015 نارﺎﻜﻤﻫ و ﺮﻛﺎﻓﻮﻫ ؛ ،3

2016 يﺪﻤﻫ و ﻦﻴﻜﻧﻮﭘ ،كﺮﻠﻜﻟ ؛ ،4

2017

نﺎـﻣﺮﻫ و ﻞـﺒﻫ ،ﺮﮔﻻﻮﺷ ،ﺲﻧﻮﻴﺘﺳا ﺮﻟﻮﻣ ؛ ،5

2017 يرﺎﻤﻫ ؛ ،6

2017 يرﺎﻤﻫ و يرﺎﺗﻮﻫ ؛ ،7

2017 .(

لﺎـﺳ ﻲﻃ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲﻟﺎﺣ رد ﻦﻳا يﺎـﻀﻓ ،ﺮـﻴﺧا يﺎـﻫ

ﺐـﺴﻛ رﺎﻛو ﺎـﻫ

هﺪﺷ نﻮﮔﺮﮔد ﺖﺳا

و ﺔﻤﻫ نﺎﻣزﺎﺳ ﻲﻣ ﺎﻫ هﺮﻬﺑ ﺎﺑ ﺪﻨﺷﻮﻛ شور زا يﺮﻴﮔ

،ﻦﻳﻮﻧ يدﺮﺑرﺎﻛ يﺎﻫ ﺖـﺑﺎﻗر رازﺎـﺑ رد ار دﻮـﺧ هﺎﮕﻳﺎﺟ

ﺪﻨﻨﻛ ﻆﻔﺣ ؛

شور اﺮﻳز رﻮﺷوﺮﺑ پﺎﭼ ﺪﻨﻧﺎﻣ ﻲﺑﺎﻳرازﺎﺑ ﻲﺘﻨﺳ يﺎﻫ

ﻲﻧﻮﻳﺰﻳﻮﻠﺗ تﺎﻐﻴﻠﺒﺗ ﺎﻳ ﺮﻨﺑ و

، ﻪﺑ و نﺎﻳﺮﺘـﺸﻣ بﺬﺟ ياﺮﺑ ﻲﻳﺎﻬﻨﺗ

فﺮﺼﻣ رﺎﺘﻓر ﺮﻴﻴﻐﺗ ﺪﻧراﺪﻧ ﻲﻳارﺎﻛ نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

. ﻨﺜﺘﺴﻣ هﺪﻋﺎﻗ ﻦﻳا زا ﺰﻴﻧ يﺮﮕﺷدﺮﮔ ﺖﻌﻨﺻ ﺎ

ﻲﻳﺎﺳﺎﻨﺷ ﺎﺑ ﻪﻛ دراد تروﺮﺿ و ﺖﺴﻴﻧ

فﺮﺼﻣ و نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ رﺎﺘﻓر ﺮﺑ ﺮﺛﺆﻣ ﻞﻣاﻮﻋ ﺖﻌﻨـﺻ ﻦﻳا ﻲﺑﺎﻳرازﺎﺑ يﺎﻫدﺮﺒﻫار ،نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

، ﻪـﺑ حﻼـﺻا و زور

؛دﻮـﺷ ﺖﻌﻨـﺻ اﺮـﻳز

يﺮﮕﺷدﺮﮔ ﻢﺋاد

ﺪﺷر لﺎﺣ رد ﺖﺳا

يروﺎﻨﻓ ﻦﻳﺮﺗﺪﻳﺪﺟ زا ﻲﻫﺎﮔآ و ﺎﻫ

، ﻪﺑ زﻮﺣ رد هﮋﻳو ة

ﺖـﺳا ﻢـﻬﻣ رﺎﻴﺴﺑ نآ ياﺮﺑ ﻲﺑﺎﻳرازﺎﺑ

) نﺎﻳدﺎﻫ ،يﺰﻳﺰﻋ نﺎﻳزرد و ﺮﻓ 1400

.(

ﻲﻣ نﺎﺸﻧ هﺎﺸﻧﺎﻣﺮﻛ نﺎﺘﺳا يﺮﮕﺷدﺮﮔ ﺮﺗﺎﻓد ﻲﺟوﺮﺧ و دﺮﻜﻠﻤﻋ ﺮﺑ ﻲﻟﺎﻤﺟا روﺮﻣ ﺪﻫد

ﻪﻛ قﺎﻔﺗا ﻪﺑ ﺐﻳﺮﻗ نآ

ﺎﻫ ﻪﺑ ﻮـﺧ ﻲﺑ

ﻪﺘﺴﻧاﻮﺘﻧ ﺖﻬﺟ رد ﺪﻧا ندﺮﻛرادﺎﻓو و نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ رﺎﺘﻓر ﻪﺑ ﻲﻫد

نآ ﺎﻫ ﻞﻤﻋ ﺪﻨﻨﻛ ﺑ و ﻖﺑاﻮﺳ ﻲﺳرﺮ ﺔﻌﺟاﺮﻣ

ﺮﺗﺎﻓد ﻦﻳا ﻪﺑ نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ ،

1. Wiggins

2. Harwood & Garry 3. Hofacker et al.

4.Leclercq, Poncin & Hammedi

5.Müller-Stewens, Schlager, Häubl & Herrmann 6. Hamari

7.Huotari & Hamari

(6)

...

650

دراد ﺖﻳﺎﻜﺣ زا

ﻦﺘﺷاﺪﻧ رادﺎﻓو و ﻲﮕﺘﺴﺑاو ندﻮﺒﻧ

نآ ﺎﻫ ﻲـﺑ ﻪﻛ ﻚـﺷ

، ﻞـﻳﻻد زا ﻲـﻜﻳ ﻢـﻬﻣ

،نآ ﻪـﺑ ندﺮﺒﻧرﺎـﻛ هﻮﻴـﺷ

و ﺎـﻫ

نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ ﺎﺑ طﺎﺒﺗرا ﺢﻴﺤﺻ يﺎﻫدﺮﺒﻫار رد

يﺮﮕﺷدﺮﮔ ﺮﺗﺎﻓد ﺖﺳا

نﺎـﻤﻫ و

ﺪـﺷ هرﺎـﺷا ﻪـﻛ رﻮـﻃ

،

ـﺑﺮﺠﺗ ﺖﻳﺮﻳﺪـﻣ ﺪـﻨﻳاﺮﻓ ﺔ

يزﺎﺳراﺪﻓﺮﻃ و يزﺎﺳرادﺎﻓو ﺖﻬﺟ نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ نآ

ﺎﻫ ﺖﺳا هﺪﺸﻧ مﺎﺠﻧا .

،ﺪﺷ نﺎﻴﺑ ﻪﭽﻧآ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﻪﻏﺪﻏد زا ﻲﻜﻳ

ﻲﺑﺎﻳرازﺎﺑ ناﺮﻳﺪﻣ و شوﺮﻓ نﺎﺳﺎﻨﺷرﺎﻛ ﻲﮕﺸﻴﻤﻫ يﺎﻫ ﺐـﺴﻛ

رﺎﻛو رد ﺎـﺑ ،ﺎـﻫ

دﺎﻔﺘﺳا شﺮﺘﺴﮔ ﻦﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ ة

نوﺰﻓازور زا

يروﺎﻨﻓ و ﻲﻠﻣﺎﻌﺗ ﺪﻳﺪﺟ يﺎﻫراﺰﺑا هار ﻦﺘﻓﺎﻳ ،ﺎﻫ

ﻪﭼﺮﻫ بﺬﺟ ﺖﻬﺟ ﻪﻧاروآﻮﻧ يﺎﻫرﺎﻛ

نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ ﺮﺘﺸﻴﺑ

، ﻪﺑ فﺮﺼﻣ ﺖﻳﺎﺿر رﻮﻈﻨﻣ ﺖﺳا نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

.

،ﻪـﻏﺪﻏد ﻦـﻳا ﻞﺣ ياﺮﺑ

زﻮـﺣ ﺖﺧﺎﻨـﺷ و ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ ة

ﻦـﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ

ﻪﺑ ناﻮﻨﻋ راﺰﺑا ي رﺎﻴﺴﺑ ﺖﻴﻤﻫا ،ﺪﻣآرﺎﻛ و روآﻮﻧ ي

دراد . ،ﻦﻳا دﻮﺟو ﺎﺑ ﺶﻫوﮋﭘ

ِيﺎﻫ

ِﻲﻠﺧاد ﺴﺑ ﻪـﺑ يدوﺪـﺤﻣ رﺎﻴ عﻮـﺿﻮﻣ ﻦـﻳا

ﻪﺘﺧادﺮﭘ ﺪﻧا ) ،نارﺎـﻜﻤﻫ و يرﺎﺘﺨﻣ 1400

ﻲﻌﻳﺪـﺑ ؛

هﺪـﻳد ،ﻲـﻧاﺮﻬﻣ ،

ﻲﻌﻴﻤـﺳ و ﻲﻧﺎـﺧ ،

1400 ،يرﺎـﺘﻓر و مﻮـﺼﻌﻣ ؛ 1398

( و

،ﻪﻧﺎﻔﺳﺄﺘﻣ هزﻮﺣ ﻦﻳا تﺎﻴﺑدا رد

يرﻮﺌﺗ ﻒﻌﺿ و يﺮﻈﻧ فﺎﻜﺷ و يزﺎﺳ

لﺪﻣ يزﺎﺳ يﺎﻫﺮﻴﺛﺄﺗ و دﺎﻌﺑا ﻲﺳرﺮﺑ و دراد دﻮﺟو يﺪﺟ

رازﺎﺑ رد ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ﻒﻠﺘﺨﻣ

، ﻪـﺑ ناﻮـﻨﻋ هزﻮـﺣ

دراد رﺎﻴـﺴﺑ ﺶﻫوﮋـﭘ يﺎـﺟ ،رﻮـﺸﻛ رد رﻮـﻬﻇﻮﻧ يا .

نﺎـﻴﻣ طﺎـﺒﺗرا دﺎـﺠﻳا

ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ

، ﻪﺑ ناﻮﻨﻋ ﻲﺑﺎﻳرازﺎﺑ رد ﻦﻳﻮﻧ يدﺮﺒﻫار و

فﺮﺼﻣ رﺎﺘﻓر

هﺮـﻬﺑ ﺎـﺑ يﺮﮕﺷدﺮﮔ ﺖﻌﻨﺻ و نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ ﻲـﺷور زا يﺮـﻴﮔ

بﺎﻨﺘﺟا ﻲﺗروﺮﺿ ،ﺪﺷﺎﺑ ﻢﻴﻫﺎﻔﻣ ﻦﻳا ﺎﺑ ﺐﺳﺎﻨﺘﻣ ﻪﻛ ﻦﻳﻮﻧ ﺖﺳا ﺮﻳﺬﭘﺎﻧ

. ،ﻞﻴﻟد ﻦﻴﻤﻫ ﻪﺑ ﮋﭘ

ﺮﻴﺛﺄـﺗ ﻲـﺳرﺮﺑ فﺪـﻫ ﺎﺑ ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫو

فﺮﺼﻣ ﺪﻳﺮﺧ رﺎﺘﻓر ﺮﺑ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ﻜﺒﺷ ﻲﺣاﺮﻃ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

ﺔ ﻲﻋﻮﻨﺼﻣ ﻲﺒﺼﻋ

، ﻪـﻤﻴﻧ ﺶﻫوﮋﭘ ﺐﻟﺎﻗ رد ﻲـﺸﻳﺎﻣزآ

يﺮﮕـﺷدﺮﮔ ﺮﺗﺎـﻓد نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ ياﺮﺑ اﺮـﺟا

ﺪـﺷ . ﺖـﻠﻋ ﻪـﺑ رﺎـﻛ ﻜﺒـﺷ يﺮﻴﮔ ﺔ

ﺖـﻗد و ترﺪـﻗ ،ﻲﻋﻮﻨـﺼﻣ ﻲﺒـﺼﻋ دﺎـﻳز

رد نآ

ﻪﻳﺰﺠﺗ ﻞﻴﻠﺤﺗو ﺶﻴﭘ و ﺮﻴﻐﺘﻣ ﻲﻨﻴﺑ يﺎﻫ

ﺧ ﺮﺑ ﻲﺟوﺮ سﺎﺳا

9 ﺶﻫوﮋﭘ رد ﻪﻛ دﻮﺑ يدورو ﺮﻴﻐﺘﻣ ﺮﮕﻳد يﺎﻫ

ﻪﺑ رﺎﻛ ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﻧ .

ﺎـﺑ

ﻦﻳا ﻪﺑ ﺖﻳﺎﻨﻋ ﻪﻠﺌﺴﻣ

هزﻮﺣ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ﻪﻛ ﻲـﺸﻫوﮋﭘ تﺎﻴﺑدا رد ﺪﻳﺪﺟ يا

ﺐـﺴﻛ رﺎﻛو ،ﺖـﺳﺎﻫ ﻪـﺑ رﺎـﻛ ﻪـﻳﺰﺠﺗ شور يﺮﻴﮔ

شور زا بﺎﻨﺘﺟا و نآ ﺎﺑ ﺐﺳﺎﻨﺘﻣ ﻞﻴﻠﺤﺗو يرﺎﻣآ ﻲﺘﻨﺳ يراﺮﻜﺗ يﺎﻫ

ياﺮﺑ رﺎﻴـﺴﺑ ﺖﻴﻤﻫا ،ﺞﻳﺎﺘﻧ ﺖﻗد ناﺰﻴﻣ ﺶﻳاﺰﻓا يدﺎـﻳز

دراد راﺮﻗ ﺮﻈﻧﺪﻣ ﺶﻫوﮋﭘ ﻦﻳا رد ﻪﻛ ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺮﮔ

.

ﺶﻫوﮋﭘ ﻪﻨﻴﺸﻴﭘ و يﺮﻈﻧ ﻲﻧﺎﺒﻣ

ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ

يزﺎﺑ ،هزوﺮﻣا يروﺎﻨﻓ و ﺎﻫ

،يزﺎﺑ ﺎﺑ ﻂﺒﺗﺮﻣ يﺎﻫ ﻪﺑ

هﺮﻣزور ﻲﮔﺪﻧز زا ﻲﻤﻬﻣ ﺶﺨﺑ هﺪﺷ ﻞﻳﺪﺒﺗ

ﻪﺑ و ـﺑﺎﺜﻣ ﺔ ﻪﻧﺎـﺳر رﻮـﻬﻇﻮﻧ يا

،

ﻪﺑ شﺮﺘﺴﮔ لﺎﺣ رد ﺖﻋﺮﺳ ﺖﺳا

) ﻚﻣ لﺎﮕﻴﻧﻮﮔ ،1

2011 .(

ﻒﻳﺮﻌﺗ ﻪﺒﻨﺟ ﺮﺑ ﺎﻳ ًﻻﻮﻤﻌﻣ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ يﺎﻫ

ﻲـﺑﺮﺠﺗ يﺎـﻫ ﺮـﺑ ﺎـﻳ

ﻪﺒﻨﺟ ؛ﺪﻧﺰﻛﺮﻤﺘﻣ يزﺎﺑ ﻲﺣاﺮﻃ ﺪﻨﻧﺎﻣ ،ﻲﺑﺮﺠﺗ يﺎﻫ

ﺑﺮﺠﺗ ﺔ يزﺎﺑ زا هﺪﻨﻛآ ﺎﻳ

هدروآﺮـﺑ ياﺮـﺑ شﻼـﺗ

ﻲـﺗاذ زﺎـﻴﻧ ندﺮـﻛ ﺔـﺒﻨﺟ و

يزﺎﺑ ﻲﺣاﺮﻃ ﻪﻜﻨﻳا ﺪﻨﻧﺎﻣ ،

ﻲﻣ ار ﻲﺣاﺮﻃ ﺮﺻﺎﻨﻋ ﻪﭼ ﺎﻔﺘـﺳا ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ رد ناﻮﺗ

هد دﺮـﻛ )

ﺪﻧﻮﻠﺘـﺳاو و يرﺎـﻤﻫ ،گﺮﺒﮔﻮـﻫ ،2

2019 .(

ﻪﻛ ﺖﺳا ﻲﺣاﺮﻃ دﺮﻜﻳور ﻲﻋﻮﻧ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ﻲﻣ شﻼﺗ

ﺪﻨﻛ ﻪﺑﺮﺠﺗ

يزﺎـﺑ رد ﻪـﭽﻧآ ﻪﺑﺎـﺸﻣ ،ﻲـﺘﺒﺜﻣ يﺎـﻫ هﺪـﻳد ﺎـﻫ

ﻲﻣ دﺎﺠﻳا ،دﻮﺷ ﺪﻨﻛ

ﻪﺠﻴﺘﻧ رد و

، ﺮﻴﺛﺄﺗ ﻲﺘﺧﺎﻨﺷ يﺎﻫﺪﻨﻳاﺮﻓ و ﺮﺑرﺎﻛ رﺎﺘﻓر ﺮﺑ ﻲﻣ

دراﺬﮔ ) ،يرﺎـﻤﻫ 2019

،يرﺎـﻤﻫ و يرﺎـﺗﻮﻫ ؛

2017 .(

1.McGonigal

2. Hogberg, Hamari & Wastlund

(7)

651 ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ

ﻜﻴﻧ ﻮ ﻦﺴﻟ ) 2015 ( نﺎﻤﻟا زا هدﺎﻔﺘﺳا ار ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ رد ناﺮـﮕﻳد ﺎـﺑ ﺖـﺑﺎﻗر و يزﺎﺑ ﻦﻴﻧاﻮﻗ ،ﻲﻫدزﺎﻴﺘﻣا ﺪﻨﻧﺎﻣ يزﺎﺑ يﺎﻫ

ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﺮﻳﺎﺳ ﺎﻫ

ﻲﻣ ﻪﻛ ﺪﻧاد ﻪﺑ ًﻻﻮﻤﻌﻣ ﻟﺰﻨﻣ

ﺔ ﻦﻳﻼﻧآ ﻲﺑﺎﻳرازﺎﺑ ﻚﻴﻨﻜﺗ

، ياﺮﺑ ناﺮﺑرﺎﻛ ندﻮﻤﻧﺮﻴﮔرد و ﻖﻳﻮﺸﺗ ﻪﺑ

ﻻﺎـﻛ ﺎﻳ ﺖﻣﺪﺧ

ﻲﻣ هدﺎﻔﺘﺳا دﻮﺷ

) ﻦﺴﻟﻮﻜﻴﻧ ،1

2015 .(

يرﺎﻴﺴﺑ ﻪﻳﺮﻈﻧ زا يزﺎﺠﻣ يﺎﻀﻓ نازادﺮﭘ ﺪﻧﺪﻘﺘﻌﻣ

نﺎﻤﻟا و ﻢﻴﻫﺎﻔﻣ و يزﺎﺑ ﻪﻛ يزﺎﺑ يﺎﻫ

ﺪﻨﻳآ تﻼﻣﺎﻌﺗ و ﻲﮔﺪﻧز ،يﺮﺗﻮﻴﭙﻣﺎﻛ ة

ﻲﻣ ﻞﻜﺷ ار هﺮﻣزور ﺪﻨﻫد

) ﺎﺑﻮﺗ ،نارﺎﻜﻤﻫ و ن 2020

.(

يزﺎﺑ ﻪﻛ ﺎﺠﻧآ زا ،ﻮﺳ ﺮﮕﻳد زا هﺪﺷ ﻲﺣاﺮﻃ ﺢﻳﺮﻔﺗ ﺖﻬﺟ يﺮﺗﻮﻴﭙﻣﺎﻛ يﺎﻫ

ﻲـﻣ ،ﺪﻧا زﺮـﻃ ﻪـﺑ ﺪـﻨﻧاﻮﺗ يﺮﻴﮕﻤـﺸﭼ

ـﺑﺮﺠﺗ ﺔ

تﺬﻟ ﺶﺨﺑ

ﺪـﻧراد ﻪـﮕﻧ ﺖـﻴﻟﺎﻌﻓ ﻚﻳ مﺎﺠﻧا قﺎﺘﺸﻣ ،يدوﺪﺤﻣﺎﻧ نﺎﻣز تﺪﻣ ﻲﻃ ار ناﺮﺑرﺎﻛ و ﺪﻨﻨﻛ ﻖﻠﺧ .

ﻦـﻳا زا ﻲـﺣاﺮﻃ ،ور

تﺬـﻟ ،هﺪـﻨﻧاﺰﻴﮕﻧا ﻲﺘﻴﻟﺎـﻌﻓ ﻪـﺑ ،ﺪﻨﺘـﺴﻴﻧ يزﺎﺑ ﻪﻛ ﻲﻳﺎﻫرﺎﻛ و ﺎﻫﻻﺎﻛ ،تﺎﻣﺪﺧ ﻞﻳﺪﺒﺗ ﺖﻬﺟ يﺪﻨﻣدﻮﺳ شور ،يزﺎﺑ و ﺶـﺨﺑ

دﻮﺑ ﺪﻫاﻮﺧ ناﺮﺑرﺎﻛ ياﺮﺑ هﺪﻨﻨﻛﺮﻴﮔرد )

،ﺖﻨﻛ و رﺎﮔﺮﻴﺳ 2019

.(

ﻴﻨﭽﻤﻫ ﺪﻨﻳاﺮﻓ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ﻦ ياﺮﺑ ﺖﺳا ي

ـﺑﺮﺠﺗ ندوﺰـﻓا ﺔ

يزﺎﺑ زا هﺪﻨﻛآ ﺖﻣﺪﺧ ﻚﻳ ﻪﺑ2

فﺪﻫ ﺎﺑ ﻪﻛ ﺮﺑرﺎﻛ ياﺮﺑ ﻲﻠﻛ شزرا ﻖﻠﺧ زا ﻲﻧﺎﺒﻴﺘﺸﭘ

ﻲﻣ هدﺎﻔﺘﺳا دﻮﺷ

) ﺮﻳوﺎﺴﻟآ ،3

2019 .(

ﻦـﻳا

ﻒﻳﺮﻌﺗ ﺮﻳﺎﺳ ﺎﺑ ﺪﻌﺑ ﺪﻨﭼ زا ﻒﻳﺮﻌﺗ دراد توﺎﻔﺗ ﺎﻫ

:

ﻪﺑ 

نﺎﻤﻟا و ﺎﻫرﺎﻛوزﺎﺳ ﺮﺑ ﺰﻛﺮﻤﺗ يﺎﺟ ﻚﻴﻨﻜﺗ و ﺎﻫ

ﻪﺑ يﺎﻫ رﺎﻛ يزﺎﺑ رد ﻪﺘﻓر ـﺑﺮﺠﺗ ﺮﺑ ،يﺮﺗﻮﻴﭙﻣﺎﻛ يﺎﻫ

ﺔ يزﺎـﺑ ﻪـﻧﻮﮔ

ﻲﻣ ﺰﻛﺮﻤﺗ ﺪﻨﻛ

.

يزﺎﺑﺮﻴﻏ ﺮﺘﺴﺑ 

ﻲﻤﻧ ﻲﻨﻌﻳ ،دراﺪﻧ دﻮﺟو4

دﺮﻛ ﻚﻴﻜﻔﺗ يزﺎﺑﺮﻴﻏ ﺎﻳ يزﺎﺑ يﺎﻫﺮﺘﺴﺑ ﻪﺑ ار ﺎﻫﺮﺘﺴﺑ ناﻮﺗ .

ﻲﻤﻧ ﻲﺴﻛ 

ﺑﺮﺠﺗ ﺪﻧاﻮﺗ ﺔ

يزﺎﺑ ﻖﻠﺧ ﻪﻧﻮﮔ ﺪﻨﻛ

. يزﺎﺑ صﻮﺼﺧ رد ،يﺮﮕﻳد ﺖﻣﺪﺧ ﺎﻳ ﻻﺎﻛ ﺮﻫ ﺪﻨﻧﺎﻣ ﻦﻴﻤﻀﺗ ﻦﻳا ﺰﻴﻧ ﺎﻫ

راﺪﻧ دﻮﺟو ﻪﺑﺮﺠﺗ و سﺎﺴﺣا ﻪﻛ د

ﺪـﻨﻛ دﺎـﺠﻳا ﺮﺑرﺎﻛ رد ،ﺖﺳا هدﻮﺑ ﺪﻴﻟﻮﺗ ﺮﻈﻧﺪﻣ ﻪﻛ ار يا .

ﺎـﻳ ﺮﮕﻳزﺎـﺑ ،ﺮﺑرﺎـﻛ ﻦـﻳا

ﻲﻣ ﺺﺨﺸﻣ ﻪﻛ ﺖﺳا يﺮﺘﺸﻣ ﻪﺑﺮﺠﺗ ﺪﻨﻛ

ﺮﻴﺧ ﺎﻳ دﻮﺷ كرد ،ﺖﺳا هدﻮﺑ هﺪﻨﻨﻛﺪﻴﻟﻮﺗ ﺮﻈﻧﺪﻣ ﻪﻛ يا .

يزﺎﺑ ﻪﺑﺮﺠﺗ يﺎﻫدﺮﻜﻠﻤﻋ ﻖﻳﺮﻃ زا دﻮﺟﻮﻣ ﺖﻣﺪﺧ دﻮﺒﻬﺑ ،ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ رد ﻲﻠﻛ فﺪﻫ 

ﺷ ﻪﻓﺎﺿا ﺖﻬﺟ ﻪﻧﻮﮔ ﻪـﺑ نﺪ

يزﺎﺑ ﺖﻣﺪﺧ شزرا ﺖﺳا هﺪﺷ ﻪﻧﻮﮔ

. ﻠﻫو رد ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ فﺪﻫ ﺔ

ﺑﺮﺠﺗ ﻖﻠﺧ ،لوا ﺔ

يزﺎﺑ ﺖﺳا ﻪﻧﻮﮔ .

ﺶﻫوﮋﭘ ﻮﺤﻧ ﻪﻛ ﻲﻳﺎﻫ ة

ﻲﮔﮋﻳو ﺐﻴﻛﺮﺗ يزﺎﺑ يﺎﻫ

ار ﻪﺑ يﺮﺘـﺸﻣ برﺎﺠﺗ ﺶﻳاﺰﻓا رﻮﻈﻨﻣ )

،نارﺎـﻜﻤﻫ و ﺲﻧﻮﻴﺘـﺳا ﺮﻟﻮـﻣ

2017 ( ﻲﻣ ﻒﻴﺻﻮﺗ ﻲﻣ ضﺮﻓ ،ﺪﻨﻨﻛ

ﻲﻣ مﺮﮔﺮﺳ ار نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ اﺪﺘﺑا ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ﻪﻛ ﺪﻨﻨﻛ ﺎﺗ ﺪﻨﻛ

نآ ﺎﻫ ﺪﻨﻛ بﺬﺟ ﺪﻳﺮﺧ ياﺮﺑ ار

) ﺮﭘور و پرﻮﺗ ،5

2018 .(

هﺰﻴﮕﻧا و ﺖﻳاﺪﻫ ﺎﺑ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ فاﺪـﻫا ﻪـﺑ ﻲﺑﺎﻴﺘـﺳد و ﺎـﻫرﺎﺘﻓر ﺮـﻴﻴﻐﺗ ﺖـﻬﺟ ،نﺎﻳﺮﺘـﺸﻣ ﻪﺑ نداد

ﻨﻌﻣ تﺪﻣﺪﻨﻠﺑ ﺎ

ﻪﺑ ،راد ياﺮﺑ ﻢﻴﻘﺘﺴﻣ رﻮﻃ نآ

ﺎﻫ ﻲﻣ ﻖﻠﺧ شزرا ﺪﻨﻛ

) ﮓﻧاد و ﺰﺘﻳﺮﻓ ،ﺪﻨﻛرﺎﻣ ،ﺶﻳﺮﮕﻨﻳزآ ،6

2019 .(

رﺎـﺘﻓر ﺮـﻴﻴﻐﺗ

زﺎﻴﻧ ﻲﻣ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ و دراد ﻪﻧازور و ﻲﻓﺎﻛ هﺰﻴﮕﻧا ﻪﺑ ﺮﺛﺆـﻣ و ﺐﺳﺎﻨﻣ ﻲﺷور دﺎﺠﻳا و ماﺪﻗا ﻪﺑ يﺮﺘﺸﻣ ﻞﻳﺎﻤﺗ ﺶﻳاﺰﻓا ﺎﺑ ﺪﻧاﻮﺗ

دﻮﺷ رﺎﺘﻓر ﺮﻴﻴﻐﺗ ﺐﺒﺳ ،نﺎﺸﺗﺪﻣﺪﻨﻠﺑ فاﺪﻫا ﻪﺑ ﻲﺑﺎﻴﺘﺳد رد نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ ﻪﺑ ﻚﻤﻛ ياﺮﺑ )

ﻞﺑاﺰﻳا ،7

2020 ( و ﺐﺴﻛ زا ﺰـﻴﻧ ﺎـﻫرﺎﻛو

ﻪﻧﻮﮔ ﻦﻳا يﺮﺘﺸﻣ ﺎﺑ ﻞﻣﺎﻌﺗ

ﻲﻣ دﻮﺳ ﺪﻧﺮﺑ .

1.Nicholson 2. Gameful experience 3.Alsawaier

4. Non-game context 5.Thorpe & Roper

6. Eisingerich, Marchand, Fritze & Dong 7. Isabelle

(8)

...

652

ﻪـﻣﺎﻧﺮﺑ ﺎـﺑ ﻂﺒﺗﺮـﻣ يﺎﻫرﺎﺘﻓر ذﺎﺨﺗا ﺖﻬﺟ رد نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ ﺐﻴﻏﺮﺗ ﺎﺑ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ

شزرا ،دﻮـﺧ يﺎـﻫ

ﻲـﻣ ﻲـﻨﻳﺮﻓآ و ﺪـﻨﻛ

هداد ﺰﻴﻧ نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ يزﺎﺳﺮﻴﮔرد يﺎﻫرﺎﺘﻓر ﻲﻣ ﺪﻴﻟﻮﺗ ار ﻲﻳﺎﻫ

ﻪـﻛ ﺪـﻨﻛ ﺐـﺴﻛ

رﺎﻛو

ﻲـﻣ ﺎـﻫ زا هدﺎﻔﺘـﺳا ﺎـﺑ ﺪـﻨﻧاﻮﺗ نآ

ﺎـﻫ كرد ،

ﻖﻴﻤﻋ ﺪﻨﻨﻛ ﺐﺴﻛ نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ زا يﺮﺗ )

لاوﺮﺑﺎﺳ و ﺰﻨﻴﻟﻮﻣ ،1

2020 ( . ياﺮﺑ هداد ﻦﻴﻨﭼ زا ،لﺎﺜﻣ

ﻞـﻜﺗوﺮﭘ دﻮـﺒﻬﺑ ياﺮﺑ ﻲﻳﺎﻫ يﺎـﻫ

ﺖﺳا هﺪﺷ هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﻫوراد ﺪﻴﻟﻮﺗ و ﻲﻧﺎﻣرد .

ﻲﻣ نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ ،ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ ،ﺪـﻧراﺬﮕﺑ كاﺮﺘـﺷا ﻪﺑ نﺎﺘﺳود ﺎﺑ ار دﻮﺧ يزﺎﺑ ﺞﻳﺎﺘﻧ ﺪﻨﻧاﻮﺗ

ﻪﻜﺒﺷ ﺮﻴﺛﺄﺗ ﻪﺠﻴﺘﻧ رد ﺪﻨﻫد ﺶﻳاﺰﻓا ار ﻲﻋﺎﻤﺘﺟا يﺎﻫ

) يرﺎﺴﻧﺎﭘ و رﺎﻣﻮﻛ ،2

2016 .(

ﺖـﻴﻟﺎﻌﻓ ﻦـﻳا ﺘﻓر ،ﺎـﻫ

ﻧازﺎـﺳﺮﻴﮔرد يﺎـﻫرﺎ ﺔ

ﻪﻧﺎﮔاﺪﺟ ﻲﻳاﺪﺟ ءﺰﺟ ﻪﻜﻠﺑ ،ﺪﻨﺘﺴﻴﻧ يا ﺑﺮﺠﺗ ﺮﻳﺬﭘﺎﻧ

ﺔ ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻲﻠﻣﺎﻌﺗ فﺮﺼﻣ .

ﻲﻣ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ تﺎﻣﺪﺧ ﻦﻳاﺮﺑﺎﻨﺑ نﺎﻳﺮﺘـﺸﻣ ﺪـﻧاﻮﺗ

شزرا رد ﺖﻛرﺎﺸﻣ ﻪﺑ ار ﺪﻨﻛ تﻮﻋد ﻲﻨﻳﺮﻓآ

) ﮓﻧﺎﭼ و ﻮﻛ ،3

2016 .(

ﺒﻨﺟ رﺎﻬﭼ ﺔ ترﺎﺒﻋ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ﺺﺨﺸﻣ ﺖﺳا

زا : د و ﻦﻴﻧاﻮﻗ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ ﺖﻓﺮﺸﻴﭘ ﺮﻴﺴﻣ يراﻮﺷ

/ و درﻮﺧزﺎـﺑ ؛ﻲﮔﺪﻴﭽﻴﭘ

شادﺎﭘ ﻪﺑ مﺎﻘﻣ و زﺎﻴﺘﻣا ﺪﻨﻧﺎﻣ ﺎﻫ ﺖﺳد

ﻄﺑار ؛هوﺮﮔ ﻲﻳﺎﻳﻮﭘ ﺖﻳﻮﻘﺗ ياﺮﺑ ﻲﻋﺎﻤﺘﺟا طﺎﺒﺗرا ؛هﺪﻣآ ﻪ

و ﺔـﺑﺮﺠﺗ ﻖـﻳﺮﻃ زا ﻪـﻛ يرﺎـﻛ

ﻲﻳﺎﺒﻳز ﻪﭼرﺎﭙﻜﻳ ،ﻲﺳﺎﻨﺷ ﻲﻣ ﺖﻳاﺪﻫ ﻲﻣﺮﮔﺮﺳ و هدﺎﻔﺘﺳا ﺖﻴﻠﺑﺎﻗ ،يزﺎﺳ

دﻮﺷ ) ،يﺮﮔ و دوورﺎﻫ 2015

.(

فﺮﺼﻣ رﺎﺘﻓر هﺪﻨﻨﻛ

ﺮﺼﻣ رﺎﺘﻓر ترﺎﺒﻋ ف

ﻲﻣ ﻢﺴﺠﻣ ﻦﻫذ رد ار يدﺮﻓ ﺮﻳﻮﺼﺗ ،هﺪﻨﻨﻛ

ﻲـﮔﮋﻳو ﻲـﺳرﺮﺑ لﻮﻐـﺸﻣ ،ﺖﻗد ﺎﺑ ﻪﻛ ﺪﻨﻛ زا يداﺪـﻌﺗ يﺎـﻫ

مﺎﻧ ،تﻻﻮﺼﺤﻣ ﻲﻣ و ﺖﺳا تﺎﻣﺪﺧ ﺎﻳ يرﺎﺠﺗ يﺎﻫ

هﻮﻴﺷ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ﺪﺷﻮﻛ ﻪﻨﻳﺰﮔ ،ﻲﻘﻄﻨﻣ يﺎﻫ

ﺎﺑ ﺪﻧاﻮﺘﺑ ﺎﺗ ﺪﻨﻛ بﺎﺨﺘﻧا ار يا

ﺪﻨﻛ فﺮﻃﺮﺑ ار دﻮﺧ زﺎﻴﻧ ،ﻪﻨﻳﺰﻫ ﻞﻗاﺪﺣ )

و ﻲﻧاﺮﮔﺰﻳد يداﺮﻣ ،ﻲﺳﺎﺒﻋ ﻦﻴﺴﺣ

،رﻮﭘ 1395 .(

ﻳﺮﻈﻧ ﺔ فﺮﺼﻣ رﺎﺘﻓر نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

، رد ةرﺎﺑ

ﻢﻴﻤﺼﺗ هﻮﺤﻧ يﺮﻴﮔ

نآ ﺎﻫ ﻲﻣ ﺚﺤﺑ ،ﻒﻠﺘﺨﻣ ﻞﻣاﻮﻋ ﺮﻴﺛﺄﺗ ﺖﺤﺗ ﺪﻨﻛ

) تدﺎﺷر ،نارﺎﻜﻤﻫ و ﺎﻴﻧ 1399

(.

يراﺪﻳﺎﭘ ،ﺎﺘﺳار ﻦﻴﻤﻫ رد

ﻜﻳ زا ﻲ ﻲﮔﮋﻳو يﺎﻫ ﻪﺑ ﻪﻛ ﺖﺳا تﻻﻮﺼﺤﻣ ﻢﻴﻤﺼﺗ ﺮﺑ ،ﺢﻳﺮﺻ ﺎﻳ ﻲﻨﻤﺿ ترﻮﺻ

فﺮﺼﻣ ﺪﻳﺮﺧ ﻲﻣ ﺮﻴﺛﺄﺗ نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

دراﺬﮔ ) ﮓﻨﻓ

يﺎﮕﻧ و ،4

2020 .(

ﻖﻴﻤﻋ كرد ﺖﻬﺟ ﻪﻠﺌﺴﻣ

ﻳﺮﻈﻧ ﻪﺳ ،ﻪﻄﺑار ﻦﻳا رد ﺮﻳز ﺔ

ﻲﻣ ﻲﺳرﺮﺑ دﻮﺷ

.

ﺔﻳﺮﻈﻧ فﺮﺼﻣ رﺎﺘﻓر ﺎﺑ ﻪﻄﺑار رد يدﺎﺼﺘﻗا نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

ﻴﺿﺮﻓ ﺔ ا ﻲﻠﺻا ﺐﻠﻏ فﺮﺼﻣ ﻪﻛ ﺖﺳا ﻦﻳا نرﺪﻣ يدﺎﺼﺘﻗا يﺎﻫﺮﻴﺴﻔﺗ

ﻪـﻨﻴﻬﺑ نﺎﮔﺪـﻨﻨﻛ هﺪـﻨﻨﻛ

ًﺎـﻘﻴﻗد ؛ﺪﻨﺘـﺴﻫ ﻲـﻘﻄﻨﻣ يﺎـﻫ

ﻲﻣ ﻲﻣ يﺰﻴﭼ ﻪﭼ ﺪﻨﻧاد ﺪﻨﻫاﻮﺧ

) ﺖﻴﺑﻮﻠﻄﻣ ﻊﺑﺎﺗ (

ﺪﻧراد يﺰﻴﭼ ﻪﭼ و )

ﻪﺟدﻮﺑ ﺖﻳدوﺪﺤﻣ (

ﻞﻜـﺷ زا ﻒﻟا ﺖﻤﺴﻗ رد ﻪﻛ 1

نﺎـﺸﻧ

ﺖﺳا هﺪﺷ هداد .

ﻞﻜﺷ سﺎﺳاﺮﺑ 1

ﻣ تﻻﻮﺼﺤﻣ ﺖﻤﻴﻗ ﺶﻫﺎﻛ ﺎﺑ ، ﻲﻣ ﺶﻫﺎﻛ ﻪﺟدﻮﺑ ﺖﻳدوﺪﺤﻣ ،راﺪﻳﺎﭘ ﺪ

ﻪﺑ و ﺪﺑﺎﻳ جرﺎﺧ ﺖﻤﺳ

ﻲﻣ ﺖﻛﺮﺣ ﺪﻨﻛ

. ﻲﻣ ﺶﻳاﺰﻓا يﺪﻨﻣدﻮﺳ ﺢﻄﺳ ﻪﺠﻴﺘﻧ رد ﺪﺑﺎﻳ

) ﻪﻄﻘﻧ زا ﺎﺗA

وB

.(D

ﻪﻨﻴﻬﺑ يﺎﺿﺎﻘﺗ ﺮﻫ )

بﻮﻠﻄﻣ ( ﻪـﺑ طﻮـﺑﺮﻣ

ﺎـﺿﺎﻘﺗ راﺪﻘﻣ و ﺖﻤﻴﻗ نﺎﻴﻣ ﻦﻜﻤﻣ تﺎﺒﻴﻛﺮﺗ مﺎﻤﺗ ﻪﻛ ﺖﺳﺎﺿﺎﻘﺗ ﻲﻨﺤﻨﻣ داﺪﺘﻣا رد ﻪﻄﻘﻧ ﻚﻳ

ﻲـﻣ ﻞﻣﺎـﺷ ار دﻮـﺷ

. ﺖﻤـﺳ رد

ﻪﻨﻴﻬﺑ ﻢﻴﻤﺼﺗ ﻚﻳ ،ﻪﺿﺮﻋ دراد دﻮﺟو ﻪﺿﺮﻋ ﻲﻨﺤﻨﻣ ﻪﺠﻴﺘﻧ رد و نﺎﮔﺪﻨﻨﻛﺪﻴﻟﻮﺗ ياﺮﺑ ﻪﺑﺎﺸﻣ يزﺎﺳ

) ﻞﻜـﺷ زا ب ﺖﻤـﺴﻗ 1

( ؛

ﺗ فﺮﺼﻣ نﺎﻴﻣ رازﺎﺑ تﻼﻣﺎﻌ

ﻲﻣ ﺺﺨﺸﻣ ار لدﺎﻌﺗ ﺖﻤﻴﻗ راﺪﻘﻣ نﺎﮔﺪﻨﻨﻛﺪﻴﻟﻮﺗ و نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ ﺪﻨﻛ

. و ﺖـﻤﻴﻗ ﻞﻣﺎﻋ ود ،رﺎﺼﺘﺧا ﻪﺑ

ﻢﻬﻣ ،ﺪﻣآرد ﻦﻴﻴﻌﺗ ﻞﻣاﻮﻋ ﻦﻳﺮﺗ

فﺮﺼﻣ رﺎﺘﻓر هﺪﻨﻨﻛ ﺪﻨﺘﺴﻫ نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

) ﻲﻠﻳﺮﮔ و ورﺎﺑ ،5

1994 .(

1.Mullins & Sabherwal 2. Kumar & Pansari 3. Kuo& Chuang 4. Feng & Ngai 5. Barro & Grilli

(9)

هرﺎﻤﺷ 4

نﺎـﺴﻧ ﺎﺑ ﻲﺗو و ﻲﻋﺎـ ﺮﻳﺎﻤـﺿ ﻲـﻘﻄﻨ نﺎﻳﺎـﺷ

ــــــ

1. Ajz 2. Freu 3. Bern 4. Jung

14 هرود ، 14 ﺷ ،

ﻲ دﺮـﻴﮔ . ا ًﺎـﻌﻄﻗ ﺎﻔﺘﻣ هﺎﮔﺪﻳد ﻲﺳ ـﻤﺘﺟا تﻼﻣﺎـﻌﺗ ﺿ نﺎـﻴﻣ هزرﺎـﺒﻣ ﻨﻣﺮﻴﻏ يﺎـﻫوﺮﻴﻧ ﻪ اﻮﻨﻋ ن ـﺸﻨﺗ ﻲ ﺷ

ــــــــــــــــ ــ

en ud

nays g

ﺖﻳ ،ﻲﻧﺎﮔرزﺎﺑ 01

رازﺎﺑ ر

ﻲـﻣ هﺪـﻳدﺎﻧ ار ﺪ

،ور ﻦﻳ ناور ﺳﺎﻨﺷ

ﺗ ﺶﻘﻧ ﺮﺑ ﻲﻋﺎﻤﺘ ﺪﻳوﺮﻓ ﻪﺘﻓﺎﻳ ﻣ ﺮﺑ2

3ﺰﻳ ﻧ ﻲﺳرﺮﺑ ﻪﺑ ،

نآ زا و هداد ﻪﺑ

ــــــــــــــــــ ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ

رد لدﺎﻌﺗ دﺎﺠﻳا و 19 (

ﺖﻴﻟﺎﻌﻓ ﺪﻳﺮﺧ يﺎﻫ

ﻲﻤﻧ رﺎﺘ ﺪﻨﻛ . ﻳا زا

ﺘﺟا ﮓﻨﻫﺮﻓ ير ن ﻪﻌﺳﻮﺗ يوﺎﻛ ﻳ

ﺖﺳا هدﺮﻛ .

ﻳﺎﻧﺮﺑ

ﻪﻌﺳﻮﺗ ار ﻲﻧاور

ــــــــــــــــــ

فﺮﺼ و نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

ﻲﻠﻳﺮﮔ و ورﺎﺑ )

994

نﺎﮔ

ﺒﻨﺟ ﺔ ﻓ ﻲﺳﺎﺴﺣا

ﻲﻣ ﻲﻨﻴ ﺘﻓر ،ﺪﻨﻛ

ﻲﻣ ﻪﺋار ﺪﻫد . رﻮﺌﺗ

ﺮﻈﻧ ﻦﻴﻨﭽ اور ﻪﻳ

ﺰﻛﺮﻤﺗ ﻲﻋﺎﻤﺘﺟ لﻼﺘﺧا مﻮﻬﻔﻣ

1 . ﺼﻣ ﻪﻨﻴﻬﺑ رﺎﺘﻓر

ﻊﺒﻨﻣ :

فﺮﺼﻣ رﺎ ﮔﺪﻨﻨﻛ

ًﻻﻮﻤﻌﻣ ،نﺎﮔﺪﻨ ﺶﻴﭘ دﺎﺼﺘﻗا ﻢ ﻴﺑ

را ﻲﻋﺎﻤﺘﺟا و ﻲ

1ن ، 2008 .(

ﭽﻤﻫ

ﺟا و ﻲﺼﺨﺷ يﺎ ﺖﺧ .

4ﮓﻧﻮﻳ ﺰﻴﻧ

ف

ﻞﻜﺷ 1

ﺎﺘﻓر ﺎﺑ ﻪﻄﺑار رد فﺮﺼﻣ رﺎﺘﻓر ﻨﻨﻛ

نآ ﻪ ﻢﻠﻋ ﻪﻛ رﻮﻃ ﻲﻔﻃﺎﻋ ،ﻲﺘﺧﺎﻨﺷ

ﻲﻣ ﺪﻴ ﺪﻨﻛ ) نﺰﺟآ

ﺎﻫزﺎﻴﻧ ﻦﻴﻣﺄﺗ يا ف ﺧادﺮﭘ نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

فﺮﺼﻣ و ﺖﻤﻴﻗ ي

ﺎﺿﺎﻘﺗ و ﻪﺿﺮﻋ ي

ناور د ﻲﺳﺎﻨﺷ

زا يدﺎﺼﺘﻗا يﺎ ﺸﻴﻤﻫ و ﺖﺴﻴﻧ ﻪ

يﺎﻫزﺎﻴﻧ ﻦﺘﻓﺮﮔ ﻪﻴﺻﻮﺗ ﻲ ﻴﻛﺄﺗ يا اﺮﺑ هﺎﮔآدﻮﺧﺎﻧ و فﺮﺼﻣ رﺎﺘﻓر ﺮﺑ ر

653

ﻲﻨﺤﻨﻣ ﺎﻫ

ﻳﺮﻈﻧ ﺔ ر

ﺎﻫﺮﻴﺴﻔﺗ ﻧ ﻦﻴﺷﺎﻣ ﮔ ﺮﻈﻧ رد ﻲﺑﺎﻳرازﺎﺑ هﺎﮔآدﻮﺧ اﺬﮔﺮﻴﺛﺄﺗ

ـــــــــ

(10)

...

654

ﻞﺣ و ﻪﺟﻮﺗ مﺎﻧ هﺪﺸﻧ

دﺮﺑ ) اﻮﻜﺳﻻ ،1

2017 .(

ناور هﺎﮔﺪﻳد ،يدﺎﺼﺘﻗا هﺎﮔﺪﻳد فﻼﺧﺮﺑ شزرا ﻲﺳﺎﻨﺷ

ﻪﻧ و ﻲﻨﻫذ هﺎﮔﺪﻳد زا ار ﺎﻫ

ﻲﻣ ﻒﻳﺮﻌﺗ ﻲﻧوﺮﻴﺑ ﺮﻈﻨﻣ زا ﺪﻨﻛ

. ﺑ ياﺮ ﻪﻠﺴﻠﺳ ﻞﻴﻠﺤﺗ ،ﻮﻟزﺎﻣ مﺮﻫ ،لﺎﺜﻣ ﻲﻣ دﺎﻬﻨﺸﻴﭘ ار نﺎﺴﻧا يﺎﻫزﺎﻴﻧ ﺐﺗاﺮﻣ

،نآ رد ﻪـﻛ ﺪـﻫد

زﺎﻴﻧ ﻒﻠﺘﺨﻣ حﻮﻄﺳ ﺎﺑ ﺐﺳﺎﻨﺘﻣ ،ﻲﻓﺮﺼﻣ تﻻﻮﺼﺤﻣ ﻒﻠﺘﺨﻣ حﻮﻄﺳ ﺖﺳا

) ،نﺰﺟآ 2008 .(

ﻳﺮﻈﻧ ﺔ ﻲﺑﺎﻳرازﺎﺑ فﺮﺼﻣ رﺎﺘﻓر ﺎﺑ ﻪﻄﺑار رد

نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

هﺮﻬﺑ ﺎﺑ ناور و يدﺎﺼﺘﻗا يﺎﻫدﺮﻜﻳور زا يﺮﻴﮔ ﻠﻤﻜﻣ هﺎﮔﺪﻳد ،ﻲﺳﺎﻨﺷ

ﻲ فﺮﺼﻣ رﺎﺘﻓر كرد ياﺮﺑ زا نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

نرﺪـﻣ ﻲﺑﺎـﻳرازﺎﺑ

ﺪـﻳﺮﺧ ﻢﻴﻤﺼﺗ ﺮﮔا ؛ﺪﻣآ ﻢﻫاﺮﻓ ﻪـﺑ

ناﻮـﻨﻋ ﻲﻋﻮـﻧ

شزرا هﺎـﮕﻧآ ،دﻮـﺷ ﻲـﻘﻠﺗ يدﺎـﺼﺘﻗا ﻢﻴﻤـﺼﺗ كرد يﺎـﻫ

ﺮﻳﺬـﭘ لﻮـﺼﺤﻣ

يراﺪﻳﺮﺧ ﻲﻣ ﺺﺨﺸﻣ ،هﺪﺷ دﻮﺷ

. ﺪـﻣآرد و تﻻﻮـﺼﺤﻣ ﺖـﻤﻴﻗ ،ﺪﻧﻮﺷ ﻪﺘﻓﺮﮔ ﺮﻈﻧ رد ﺪﻳﺎﺑ ﻪﻛ ﻲﻳﺎﻫﺮﻴﻐﺘﻣ ﺎﻬﻨﺗ ،ﺖﻟﺎﺣ ﻦﻳا رد

فﺮﺼﻣ ﺖﺳا نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ .

ناور دﺮﻜﻳور ﺎﺑ ﺮﮔا ﺎﻣا ﺎﻨﺷ

ياﺮﺑ ﻲﺳ ﻪﻳﺰﺠﺗ

ﻞﻴﻠﺤﺗو فﺮﺼﻣ ﺪﻳﺮﺧ رﺎﺘﻓر ،دﻮﺷ ماﺪﻗا نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

ﺔـﻋﻮﻤﺠﻣ

فﺮﺼﻣ ﻢﻴﻤﺼﺗ ﺮﺑ راﺬﮔﺮﻴﺛﺄﺗ ﻞﻣاﻮﻋ زا ﻲﻌﻴﺳو ناور و ﻲﮕﻨﻫﺮﻓ ،ﻲﻋﺎﻤﺘﺟا ،ﻲﺼﺨﺷ ﻞﻣاﻮﻋ ﺪﻨﻧﺎﻣ ،نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

ﻲﻳﺎـﺳﺎﻨﺷ ﻲﺘﺧﺎﻨﺷ

ﻲﻣ ﻮﺷ ﺪﻧ . ﺮﺿﺎﺣ ﺮﺼﻋ رد

، ،فﺮﺼﻣ رد راﺬﮔﺮﻴﺛﺄﺗ ﻞﻣاﻮﻋ زا ﻲﻜﻳ ﺖﺴﺟ

ﻮﺟو ﺖﺳا تﺎﻋﻼﻃا ي ﺐﻠﻏا و

رد مدﺮﻣ

ﺪـﻳﺮﺧ نﺎـﻣز ،

ﺮﻴﺛﺄﺗ ﺖﺤﺗ ﻪﻧﺎﺳر

ﻪﻜﺒﺷ و ﺎﻫ ﻲﻣ راﺮﻗ ﻲﻋﺎﻤﺘﺟا يﺎﻫ

ﺪﻧﺮﻴﮔ ) ﻮـﻛ و ﺮﻳﺎﻤﺘﻳو ،ﮓﻧﻮﻛ ،2

2021 (

؛

ﻞﻜـﺷ ﻞـﻴﻟد ﻦﻴـﻤﻫ ﻪـﺑ يﺮـﻴﮔ

ﻦﻴﭙﻤﻛ ﺖـﺳا يروﺮﺿ ،لﺎﺘﻴﺠﻳد ﻲﺑﺎﻳرازﺎﺑ يﺎﻫراﺰﺑا و يرﺎﺠﺗ يﺎﻫ )

ﺮﻤﻟﺎـﭘ ،3

2012 .(

ﻢﻴﻤـﺼﺗ زا ﺲـﭘ يﺮـﻴﮔ

ةرﺎـﺑرد ،ﺪـﻳﺮﺧ

فﺮﺼﻣ ﺮﺑ ار دﻮﺧ ﺮﻈﻧﺪﻣ تﻻﻮﺼﺤﻣ ،نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ ا

ﻪﺒﺗر ﺪﻳﺮﺧ موﺰﻟ و ﺢﻴﺟﺮﺗ سﺎﺳ بﻮـﻠﻄﻣ و هدﺮﻛ يﺪﻨﺑ

ﻪـﻨﻴﻬﺑ ﺎـﻳ ﻦﻳﺮـﺗ ﻦﻳﺮـﺗ

ﻲﻣ بﺎﺨﺘﻧا ار لﻮﺼﺤﻣ ﺪﻨﻨﻛ

. ﻲﻣ ﻞﻜﺷ ﻲﻌﻗاو يﺎﻫﺪﻳﺮﺧ ،نآ زا ﺲﭘ دﺮـﻴﮔ

.

نﺎـﻳﺎﭘ ﻦـﻳا ،ﻒـﺻو ﻦـﻳا ﺎـﺑ

ﺖـﺴﻴﻧ رﺎـﻛ

؛ اﺮـﻳز

فﺮﺼﻣ ،ﺪﻳﺮﺧ ﺮﻫ زا ﺲﭘ نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ ار لﻮﺼﺤﻣ

ﻲﺑﺎﻳزرا هدﺮﻛ ﻲﻣ ﻞﻘﺘﻨﻣ ﺪﻌﺑ يﺎﻫﺪﻳﺮﺧ ﻪﺑ و ﺪﻨﻨﻛ

)

،ﮓﻧاژ

،ﻲﻟ

ـﻴﻟ و ﮓـﻧﺎﻫ

4ﻮ ،

2019 .(

ﻢﻴﻤـﺼﺗ ﺪﻨﻳاﺮﻓ رد

ﺶـﻘﻧ ،ﺖـﺳا ﻦـﻜﻤﻣ ﺪـﻳﺮﺧ يﺮـﻴﮔ

ﺪـﻧراﺬﮕﺑ ﺮﻴﺛﺄـﺗ ﻲﺗوﺎـﻔﺘﻣ يﺎـﻫ

، ،راﺬـﮔﺮﻴﺛﺄﺗ ،ﺮﮔزﺎـﻏآ ﻪـﻠﻤﺟ زا

ﻢﻴﻤﺼﺗ ﻪﻳﺎﻣﺮﺳ ،ﺮﺑرﺎﻛ ،راﺪﻳﺮﺧ ،هﺪﻧﺮﻴﮔ اﺬﮔ

هزاورد و ر نﺎﺑ

) ﻻﻮﻛ و ﻮﻴﻟﺎﻛ ،ﻢﻟﺎﻫ ،ﻚﺳﺎﺑ ،5

2020 .(

نﺎـﻣز ،ﺮـﮕﻳد يﻮـﺳ زا يﺪـﻨﺑ

؛ﺖﺳا ﻢﻬﻣ ﺰﻴﻧ ﺪﻳﺮﺧ ياﺮﺑ

،لﺎﺜﻣ ﺖﺳد ﻊﻳﺎﻣ ﺪﻳﺮﺧ نﺎـﻣز ﻪـﺑ زﺎـﻴﻧ ًﻻﻮـﻤﻌﻣ و ﺖـﺳا هﺪﻧﻮﺷراﺮﻜﺗ لﻮﻤﻌﻣ يﺎﻫﺪﻳﺮﺧ زا ﻲﻳﻮﺷ

دراﺪﻧ يدﺎﻳز .

ﻲﻠﺻا ﻞﻣﺎﻋ ود ﺖﻤﻴﻗ و زﺎﻴﻧ ،ﺎﻫﺪﻳﺮﺧ عﻮﻧ ﻦﻳا رد ﺖﺳا

ﻲﻋﺎـﻤﺘﺟا و ﻲﮕﻨﻫﺮﻓ ﻞﻣاﻮﻋ ﺎﺑ ﺪﻳﺮﺧ و يدﺎـﻳز طﺎـﺒﺗرا

دراﺪﻧ . ﻲﻣ خر ﺎﻧوﺮﻛ ناﺮﺤﺑ ﺪﻨﻧﺎﻣ لﻮﻤﻌﻣﺮﻴﻏ قﺎﻔﺗا ﻚﻳ ﻪﻛ ﻲﻧﺎﻣز رد ﻪﺘﺒﻟا ﻪﺑ ،ﺪﻫد

شﻼـﺗ و رﺎﻴﺴﺑ يﺎﺿﺎﻘﺗ و تﺎﺳﺎﺴﺣا ﻞﻴﻟد

ﻲﻣ ﻞﻜﺷ توﺎﻔﺘﻣ يﺎﻫرﺎﺘﻓر ،ندﺮﻛ رﺎﺒﻧا ﺖﻬﺟ ﻲﻣ بﻮﺴﺤﻣ رﺎﻜﺘﺣا و ﺖﺴﻴﻧ لﻮﻤﻌﻣ رﺎﺘﻓر ﻚﻳ ﻦﻳا و دﺮﻴﮔ

دﻮﺷ ) يﺪﻤﺤﻣ ﺮـﻓ

،يﺮﻴﻣا و 1399

.(

فﺮﺼﻣ ،نآ رد ﻪﻛ ﺖﺳا هﺪﺷ حﻼﺻا دﺪﺠﻣ ﺪﻳﺮﺧ ،ﺪﻳﺮﺧ عﻮﻧ ﻦﻴﻣود ﺎﺑ نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

ﻪﻨﻳﺰﮔ يرﺎﻴـﺴﺑ يﺎﻫ ﺎﻨـﺷآ

ﻲﻣ ﻦﻜﻤﻣ و ﺪﻧﻮﺷ فﺎﻄﻌﻧا ﺖﻬﺟ ﺖﺳا

ﻣ تﻻﻮﺼﺤﻣ ﻪﻛ ﺪﻨﻨﻛ بﺎﺨﺘﻧا ار ﻲﺗوﺎﻔﺘﻣ يﺎﻫﺪﻧﺮﺑ ،ﻪﻘﻴﻠﺳ رد يﺮﻳﺬﭘ ﺪ

، ﻧﻮﻤﻧ ﺔ ﻲﺑﻮـﺧ

ﻪﺘﺳد ﻦﻳا زا ﺖﺳا

. ﺔﺘﺳد ﻪﺑﺮﺠﺗ و ﺪﻳﺪﺟ ًﻼﻣﺎﻛ يﺎﻫﺪﻳﺮﺧ مﻮﺳ

ـﻣ تﻻﻮـﺼﺤﻣ رد ﻪﻛ ﺖﺳا هﺪﺸﻧ و ﺖـﺳا لواﺪـﺘﻣ راﺪـﻳﺎﭘ ﺪ

1.Laskova

2.Kong, Witmaier & Ko 3.Palmer

4. Zhang, Li, Huang & Liu 5. Bask, Halme, Kallio & Kuula

(11)

655 ﺖﻳﺮﻳﺪﻣ

فﺮﺼﻣ ًﻻﻮﻤﻌﻣ ﻲﻣ لﺎﺒﻘﺘﺳا نآ زا وﺮﺸﻴﭘ نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

ﺪﻨﻨﻛ ) ﺎﻜﻤﻫ و نﻮﺘﺴﻛﻮﻟ

1نار ، 2020 .(

ياﺮـﺑ ﻢﻬﻣ يﺎﻫرﺎﻴﻌﻣ زا ﺮﮕﻳد ﻲﻜﻳ

ﻪﻘﺒﻃ فﺮﺼﻣ ﺖﻛرﺎﺸﻣ ناﺰﻴﻣ ،ﺪﻳﺮﺧ ﻂﻳاﺮﺷ يﺪﻨﺑ ﺖﺳا ﺪﻳﺮﺧ رد نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

. ياﺮﺑ يﺮـﻴﮔرد ًﺎـﺒﻟﺎﻏ ،لﻮـﻤﻌﻣ دﺪﺠﻣ ﺪﻳﺮﺧ ،لﺎﺜﻣ

ﺖﺳا يدﺎﻋ يﺮﻣا و دراﺪﻧ دﻮﺟو ﺎﻫﺪﻧﺮﺑ ﻦﻴﺑ يدﺎﻳز توﺎﻔﺗ و دراد ﻲﻤﻛ ؛

ﺪـﻨﻣزﺎﻴﻧ اﺮـﻳز ،دراد يدﺎﻳز يﺮﻴﮔرد هﺪﻴﭽﻴﭘ ﺪﻳﺮﺧ ﺎﻣا

توﺎﻔﺗ ،نآ رد و ﺖﺳا رﺎﻴﺴﺑ تﺎﻋﻼﻃا دراد دﻮﺟو ﺎﻫﺪﻧﺮﺑ نﺎﻴﻣ يﺮﻴﮕﻤﺸﭼ يﺎﻫ

) يﺪﻤﺤﻣ ،يﺮﻴﻣا و ﺮﻓ 1399

.(

ﺑﺮﺠﺗ ﺮﺑ يروﺮﻣ ﺔ

زﻮﺣ رد ﺎﻫرﻮﺸﻛ ﺮﻳﺎﺳ ة

ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ

هزﻮﺣ ،ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ﻪﻜﻨﻳا ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﻪﺑﺮﺠﺗ داﺪﻌﺗ ،ﺖﺳا رﻮﻬﻇﻮﻧ يا

رﺎﻴـﺴﺑ ﺶﻫوﮋـﭘ عﻮـﺿﻮﻣ ﺎﺑ ﻪﻄﺑار رد نآ ﺎﺑ ﻂﺒﺗﺮﻣ يﺎﻫ

دوﺪﺤﻣ ﺖﺳا . ،ور ﻦﻳا زا ﻪﻣادا رد

، ﻪﺑﺮﺠﺗ

ـﺑﺮﺠﺗ و رﺎـﺘﻓر ﺮـﺑ ﻦـﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ يراﺬـﮔﺮﻴﺛﺄﺗ صﻮـﺼﺧ رد ﺎﻫرﻮـﺸﻛ ﺮﻳﺎﺳ يﺎﻫ ﺔ

نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ ﺖﺳا هﺪﺷ روﺮﻣ .

ﺐـﺳﺎﻨﻣ ﮓـﻨﻫﺮﻓ دﻮـﺒﻬﺑ ﻪـﺑ ﻲﻧﺎﻳﺎـﺷ ﻚـﻤﻛ ﺖﺴﻧاﻮﺗ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ﻦﭘاژ رد ﺎﺗﻮﻳﻮﺗ يزﺎﺳوردﻮﺧ ﺖﻛﺮﺷ ﻦﻳﺪﺑ ؛ﺪﻳﺎﻤﻧ ﻲﮔﺪﻨﻧار ﻦﻴﺣ رد ﻦﻴﻧاﻮﻗ ﺖﻳﺎﻋر ﻪﻛ ترﻮﺻ

ﻲﮔﺪﻨﻧار ﻪﺑ ﻪﻛ ﻚﻤﻛ ﻤﺘﺴﻴﺳ ﻲ ﻲـﻣ ترﺎﻈﻧ صﻮﺼﺨﻣ زﺎـﻴﺘﻣا ،دﻮـﺷ

فﺮﺼﻣ ﺶﻳاﺰﻓا ار هﺪﻨﻨﻛ ﻲﻣ

ﺪﻫد ،ﺮﻈﻧﺪﻣ زﺎﻴﺘﻣا ﻪﺑ ﻲﺑﺎﻴﺘﺳد ترﻮﺻ رد و ﺎﺗﻮﻳﻮﺗ ﺖﻛﺮﺷ

هﮋﻳو تﺎﻣﺪﺧ يا

ار ﻪﻤﻴﺑ ﺖﺧادﺮﭘ ﺪﻨﻧﺎﻣ

وردﻮﺧ ضراﻮﻋ و ﻪﺋارا يﺮﺘﺸﻣ ﻪﺑ

ﻲﻣ ﺪﻨﻛ . ﻪﻧﻮﻤﻧ رد ﺮﮕﻳد يا

، هﺎﮕﺘﺴﻳا زا ﻲﻜﻳ رد ،ﺪﺋﻮـﺳ ﻢﻠﻬﻜﺘﺳا يﺎﻫ

ﺮـﻃ ﺒﻟﺎـﺟ ح ﻲ اﺮـﺑ ي

ﻮﺸﺗ ﻳ ﻖ ﻪﻠﭘ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﻪﺑ مدﺮﻣ ﺎﻫ

ي ﻟﻮﻤﻌﻣ ﻲ ﻪﺑ يﺎﺟ ﻪﻠﭘ ﺎﻫ ي ﻗﺮﺑ ﻲ ﺪﺷ اﺮﺟا لواﺪﺘﻣ

، ا ﻪﺑ ﻳ ﻦ

ﻪـﻠﭘ ﻪـﻛ ترﻮـﺻ ﺎـﻫ

ي ﻌﻣ ـﻤ ﻟﻮ ﻲ

ﺪﺒﺗ ﻳ ﻞ ﭘ ﻪﺑ ﻴ ﻮﻧﺎ ﺪﻧﺪﺷ . ياﺮﺟا اﻳ ﻦ رﺎﻜﺘﺑا حﺮﻃ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ي

ﻲﻨﻳﺰﮕﻳﺎﺟ و ﻪﻠﭘ

ﺎـﻫ ي زﻮﻣ ﻳ لﺎـﻜ ﻪـﺑ يﺎـﺟ ﻪـﻠﭘ ﺎـﻫ ي ﻟﻮـﻤﻌﻣ ﻲ

اﻳ هﺎﮕﺘﺴ وﺮﺘﻣ ﺎﺑ لﺎﺒﻘﺘﺳا يﺮﻴﮕﻤﺸﭼ ﺪﺷ ﻪﺟاﻮﻣ

. ﻳ ،ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ ﻜ

ﻲ ﮔ زا ﻴ ﻤ ﻴ ﻔ ﻴ ﻜ ﻴ ﻦﺸ ﺎﻫ ي

ﺖﻛﺮـﺷ باﺬـﺟ ﻻﻮﻛﺎـﻛﻮﻛ

آ رد ﺎـﻜﻳﺮﻣ

ﻦﻳﺪﺑ زا ﻪﻛ دﻮﺑ ترﻮﺻ داﺮﻓا

ي هﺎﮕﺘﺳد زا ﻪﻛ ﺎﻫ

ي نﺎـﻜﻣ رد دﻮﺟﻮﻣ ﺎـﻫ

ي ﻣﻮـﻤﻋ ﻲ ـﺷﻮﻧ ﻴ ﻧﺪ ﻲ ﺎـﻫ ي ﺮﺧ ار ﻻﻮﻛﺎـﻛﻮﻛ ـﻳ

راﺪ ي

ﻣ ﻲ

،ﺪﻧدﺮﻛ ﻣ تﻮﻋد ﻲ ﺪﺷ

؛ﺪﻨﻨﻛ ﺖﻛﺮﺷ ﺶﻟﺎﭼ ﻚﻳ رد ﺮﮔا

نآ ﺎﻫ ﻲﻣ ﺪﻨﺘﺴﻧاﻮﺗ تﺪﻣ رد نﺎﻣز 70 ﻧﺎﺛ ﻴ ﻪ ﺑ ـﻄﻘﻧ ﻪ ﺔ ـﺼﺨﺸﻣ ﻲ زا

نﺎﻜﻣ نآ ﺪﻨﺳﺮﺑ

ﻳ ، ﻚ ﻠﺑ ﻴ ﻂ ﺎﺷﺎﻤﺗ ي ﻓﻴ ﻢﻠ رد ﻳ ﺖﻓﺎ ﻣ ﻲ ﺪﻧدﺮﻛ . ﺴﻣ رد ﻴ ﺮ ﺳر ﻴ نﺪ ﺎﺟ ﻪﺑ ﻳ هﺰ ﻢﻫ

، ﻧﺎﺴﻧا ﻊﻧاﻮﻣ ﻲ

ﻓ و ﻴ ﺰ ﻳ ﻜ ﻲ ز ـﻳ دﺎ ي

زﺎﺑ ﺎﺗ ﺖﺷاد دﻮﺟو ي

اﺮﺑ ار ي ﺖﺨﺳ داﺮﻓا باﺬﺟ و ﺮﺗ

ﺪﻨﻛ ﺮﺗ . ﺮﻛ رد ﮓﻧﻮﺴﻣﺎﺳ ﺖﻛﺮﺷ ،ﺮﮕﻳد ﻲﻟﺎﺜﻣ رد ة

يﺎﺘـﺳار رد ،ﻲﺑﻮـﻨﺟ

ﻞﻣﺎﻌﺗ ﺶﻳاﺰﻓا و دﻮﺧ نﺎﻳﺮﺘﺸﻣ و ناﺮﺑرﺎﻛ ياﺮﺑ هﺰﻴﮕﻧا دﺎﺠﻳا نآ

ﺎﻫ ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ،ﺮﮕﻳﺪﻜﻳ ﺎﺑ

2يا ﻪﻛ دﺮﻛ ﻲﻓﺮﻌﻣ ار ،نآ رد

ناﺮﺑرﺎـﻛ

ﺘﺑ ﺪﻨﻧاﻮ ﭗﻴﻠﻛ ﺎﻫ ﻲﻳ ﺎﺷﺎﻤﺗ ار هدﺮﻛ ﺮﻈﻧ لدﺎﺒﺗ ﺮﮕﻳﺪﻜﻳ ﺎﺑ و ﺪﻨﻨﻛ

و

،ﺖﻳﺎﻬﻧ رد لﺎﻌﻓ

ناﺮﺑرﺎﻛ ﻦﻳﺮﺗ هﮋـﻳو يﺎﻫزﺎﻴﺘﻣا زا ﺪﻨﻧاﻮﺘﺑ

يا

ﺪﻧﻮﺷ رادرﻮﺧﺮﺑ .

ﻪﺑ رﺎﻛ فﺮﺼﻣ لﺎﺒﻘﺘﺳا رد ،ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ﻦﻳا يﺮﻴﮔ ﺖﻛﺮﺷ ﻦﻳا زا نﺎﮔﺪﻨﻨﻛ

يدﺎﻳز رﺎﻴﺴﺑ ﺮﻴﺛﺄﺗ

ﺖـﺳا ﻪﺘـﺷاد .

ﺖﻳار ﺪﻳاﺮﺘﺳا ﺖﻛﺮﺷ ،ﻦﻴﻨﭽﻤﻫ ﻦﺸﻴﻜﻴﻔﻴﻤﻴﮔ ﺶﻳﺎﻣزآ ﻚﻳ ﻲﻃ3

، هﺎﮕﺷوﺮﻓ ﻪﺑ ﻪﻌﺟاﺮﻣ ﺎﺑ ﺎﺗ دﺮﻛ تﻮﻋد نﺎﻛدﻮﻛ زا ،نآ يﺎـﻫ

لﺪﻣ نﺎﺤﺘﻣا ار ﺶﻔﻛ ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ ﺪﻨﻨﻛ

ﻚﻳ ﻞﺑﺎﻘﻣ رد و زا ﻪﺤﻔﺻ

نآ ﺎﻫ دﻮﺷ ﻪﺘﻓﺮﮔ ﺲﻜﻋ .

ﺖﻳﺎﻬﻧ رد ﻦﻳﺮﺘـﺸﻴﺑ ﻪﻛ ﻲﺴﻛ

ﺎﻫزﺎﻴﺘﻣا

،ﺪﻨﻛ ﺖﻓﺎﻳرد ار زا

رادرﻮﺧﺮﺑ هﮋﻳو ﻒﻴﻔﺨﺗ ﻲﻣ

دﻮﺷ )

4ﺰﺘﻨﻟ ، 2021 .(

1.Loxton et al.

2. SamsungNation

3. Error! Hyperlink reference not valid.

4. Lentz