اهدربهاری دمیریت رد ماظنتملاس ،لاس متفه، هرامش 1، راهب1401 ،هرامش یپایپ23
42 4
2
42 1 4 2
لدم دامتعا یجنایم شقن اب یعامتجا شیاس و تشادرب تیریدم طباور یبای
ناجیابرذآ یکشسپ مولع هاگشناد رد یعامتجا هیامرس و ینامزاس یبرغ
نایدمحا ایسکذ
*
یدويلاق هسح ، 1
یىسح دمحم ، 2 3
ٖاطیا ،ٝیٔٚضا ،ٝیٔٚضا ٜاٍط٘از ،ی٘اس٘ا ّْٛف ٚ تایتزا ٜسىط٘از ،یتیتطت ّْٛف ٜٚطٌ ،یضظٛٔآ تیطیسٔ یطتوز یٛدط٘از1
ٖاطیا ،ٝیٔٚضا ،ٝیٔٚضا ٜاٍط٘از ،ی٘اس٘ا ّْٛف ٚ تایتزا ٜسىط٘از ،یتیتطت ّْٛف ٜٚطٌ ،ضایط٘از2
زاتسا3
، یتیتطت ّْٛف ٜٚطٌ
،ی٘اس٘ا ّْٛف ٚ تایتزا ٜسىط٘از ،
ٖاطیا ،ٝیٔٚضا ،ٝیٔٚضا ٜاٍط٘از
*
ٌدىسیًو ليؤسم :
ٖایسٕحا ایطوش
هدیکچ
:عاجزا ایطوش ٖایسٕحا
،
ٗسح یس٘ٚلال
،
یٙسح سٕحٔ
َسٔ . یتای ظتاٚض تیطیسٔ
تضازطت
ٚ صیاس یفإتخا ات صم٘
ید٘ایٔ
زإتفا ی٘أظاس
ٚ
ٝیأطس
یفإتخا ضز
ٜاٍط٘از
ّْٛف یىضعپ
ٖادیاتضشآ .یتطغ یاٞزطثٞاض تیطیسٔ
ضز
ْاؾ٘
تٔلاس 1401
؛ 7 ( 1 :) 52 - 42 .
:تفایزد خیزات 02
/ 10 / 1400
:ییاُو حلاصا خیزات 22
/ 03 / 1401
:شسیرپ خیزات 25
/ 03 / 1401
:فدَ ي ٍىیمش
ٌٝ٘ٛطٞاؾت یاٞضاتفض ظا ٜزافتسا یٔ ٖأظاس ضز
ؼضاقت سٙ٘أ یفٙٔ یاٞضاتفض ظٚطت ةخٛٔ س٘اٛت
.ززطٌ ٖأظاس ضز تثثٔ یاٞضاتفض صٞاو ٚ صیاس ٚ تضازطت تیطیسٔ ظتاٚض ُیّحت صٞٚژپ ٗیا فسٞ اصِ
.زٛت یتطغ ٖادیاتضشآ یىضعپ ّْٛف ٜاٍط٘از ضز یفإتخا ٝیأطس ٚ ی٘أظاس زإتفا ید٘ایٔ صم٘ ات یفإتخا شيز :صَيطپ شٚض ٖاتسا یىضعپ ّْٛف ٜاٍط٘از ٖاٙوضاو ٝیّو یضأآ ٝقٔاخ .تسا یٍتسثٕٞ ؿٛ٘ ظا صٞٚژپ
زاسقت ٝت یتطغ ٖادیاتضشآ 23000
صٞٚژپ ٗیا یضأآ ٕٝ٘ٛ٘ ٖاطوٛو َٛٔطف ظا ٜزافتسا ات ٝو زٛت طف٘
384 طف٘
ٕٝ٘ٛ٘ ٜٛیض ٝت
ٜزاز یضٚآزطٌ ضاعتا .سیزطٌ بارت٘ا سطتسز ضز یطیٌ
طپ اٞ
ٝٔاٙطس یطیسٔ یاٞ
صیاس ،تضازطت ت
ٝیأطس ٚ ی٘أظاس زإتفا ،یفإتخا یفإتخا
ات ییایاپ ٚ اطٌاٚ ٚ اطٍٕٞ ییاٚض ظا ٜزافتسا ات اٞضاعتا ییاٚض .زٛت
یثیوطت ییایاپ ةیطض ٚ خاث٘ٚطو یافِآ ظا ٜزافتسا .سض سییات ٚ یسضطت
ٜزاز ُیّحت تٟخ تلازاقٔ یٍِٛا ظا اٞ
یاٞضاعفا ْط٘ ٚ یضاتذاس SPSS 24
ٚ
LISREL 8
سض ٜزافتسا
.
ٍتفای :اَ
یٙقٔ ٚ تثثٔ یٍتسثٕٞ یفإتخا صیاس ٚ تضازطت تیطیسٔ ٗیت طیسٔ ةیطض( تضاز زٛخٚ ضاز
58 / 0 ( ی٘أظاس زإتفا ات تضازطت تیطیسٔ ٗیت یٍتسثٕٞ .) 63
/ 0 - ( یفإتخا ٝیأطس ٚ ) 84
/ 0 - ٚ یفٙٔ )
یٙقٔ
( ی٘أظاس زإتفا ٗیت ٝغتاض .زٛت ضاز 48
/ 0 - أطس ٚ ) ( یفإتخا ٝی 41
/ 0 - ٖاٙوضاو یفإتخا صیاس ات )
یٙقٔ ٚ یفٙٔ
ید٘ایٔ ات یفإتخا صیاس ٚ تضازطت تیطیسٔ ٗیت تیاٟ٘ ضز ٚ زٛت ضاز ی٘أظاس زإتفا یطٌ
( 29 / 0 ( یفإتخا ٝیأطس ٚ ) 35
/ 0 یٙقٔ یٍتسثٕٞ ) .تضاز زٛخٚ یضاز
ٍجیتو :یسیگ طس ٚ ی٘أظاس زإتفا ٖاعیٔ صٞاو ات تضازطت تیطیسٔ
صیاس صیاعفا ةخٛٔ یفإتخا ٝیأ
یفإتخا یٔ یتطغ ٖادیاتضشآ یىضعپ ّْٛف ٜاٍط٘از یٔ زاٟٙطیپ .ززطٌ
هیتوات صٞاو ٚ ییاساٙض ات زٛض یاٞ
ضز یفإتخا صیاس صٞاو ٖآ ـثت ٝت ٚ یفإتخا ٝیأطس ٚ ی٘أظاس زإتفا صیاعفا ٝٙیٔظ ،تضازطت تیطیسٔ
.ززطٌ ٓٞاطف
ٌضاي :یدیلک یاَ
تیطیسٔ
یفإتخا ٝیأطس ،یفإتخا صیاس ،ی٘أظاس زإتفا ،تضازطت ،لیعامسا،نیماروپیبارترذآ فیرش،دیجمشخبناور:عاجرا
یقیقح هداز
،نیسحدمحم یریما
.ماهلا هسیاقم
هنیزه ینامردیاه
ناکدوک لاتبم هب جلف یزغم رد ود
شور تبقارم رد لزنم و زکارم
.ینامرد یاهدربهار تیریدم رد
.** :)1(1 ؛1395 تملاس ماظن
خیرات :تفایرد 4 / 12 / 1394
خیرات حلاصا :ییاهن
24 / 2 / 1395
خیرات :شریذپ 8 / 3 / 1395
اهدربهاری دمیریت رد ماظنتملاس ،لاس متفه، هرامش 1، راهب1401 ،هرامش ایپ
ٍمدقم یت هض یای٘ز ی٘ٛٙو یای٘ز
ٖأظاس تساٞ
ٚ
ٖاطیسٔ
ی٘أظاس
ٝت
ٖاٛٙف
ٖایِٛتٔ
،طٔا ات
ُئاسٔ
یزسقتٔ
ٝخاٛٔ
سٙتسٞ
( 1 .) ظا
ٗیطتٕٟٔ
تلاىطٔ
صیپ یٚض
ٖاطیسٔ
تلاىطٔ
ی٘اٚض
ظیحٔ
ضاو تسا ( 2 )
ٚ
ٗیا تلاىطٔ
ٚ
ٖاطیاٞسٔایپ ضز
ظیحٔ
ضاو
ٝچ ظا طؾ٘
،یزطف
ٚ
ٝچ
،ی٘أظاس ضایست
ٝٙیعٞطپ تسا
ٚ
ٝت
تضٛغ صٞاو یاٞطیغتٔ
تثثٔ
یّغض
ٖایإ٘
یٔ
زٛض ( 3 .) زاقتا
یفٙٔ
تلأاقت یفإتخا
ٚ ظتاٚض
ٖایٔ
یزطف ضز
ٖأظاس اٞ
تحت
ٖاٛٙف صیاس یفإتخا (
social undermining )
ٝتذاٙض -یٔ
س٘ٛض ( 4 .) صیاس یفإتخا
ٝت
ٖاٛٙف یىی ظا تاقثت یفٙٔ
یٌس٘ظ
،یفإتخا
ٝٙیعٞ
یٙیٍٙس اض
طت
ٖأظاس اٞ
ٚ
ٝقٔاخ
ُیٕحت یٔ
سٙو ( 5 .) صیاس یفإتخا ضز
ٖأظاس تضاثف تسا ظا
تاساسحا
ٚ
ٖادیٞ
یاٞ
یفٙٔ
سٙ٘أ
ٓطذ
ٚ یت یٍللاف تثس٘
ٝت هی زطف ظاذ ( 6 .)
ٗیٙچٕٞ
یاٞضاتفض یِاقف٘ا
،یزاضا سٙ٘أ
یضاززٛذ ظا
ٝئاضا تافلاعا
ٟٓٔ
ٚ
ْظلا
ٝت عرض زضٛٔ
صیاس
ٚ
یاٞضاتفض
َاقف سٙ٘أ
،ٗیٞٛت ییٌٛست
ٚ
ٝقیاض یظاس
،ضطىٔ
صیاس بٛسحٔ
یٔ
س٘ٛض ( 7 .) ضز ـلاٚ
یتایضظضا یفٙٔ
ظا
شطٍ٘
،اٞ
تیِاقف اٞ
ٚ شلات یاٞ
عرض ضٛتعٔ
ٚ طیاس یاٞضاتفض
یسٕف
ٚ
،یزاضا سٙ٘أ
یضاززٛذ ظا
ٝئاضا تافلاعا
ٟٓٔ
یّغض
ٚ
ی٘أظاس
ٝت زطف
ٝو ظا یٛس
،تسطپطس
ٖاضاىٕٞ
ٚ ای طیاس زاطفا
ْاد٘ا یٔ
،زٛض
ٝت
ٌٝ٘ٛ
ٝىیا یسٕٙ٘اٛت یاٞ
زطف اض یاطت
ٖسیسض
ٝت
فاسٞا
ُترٔ
یٔ
سٙو ( 6،5 )
ٚ لإٛقٔ
ات تاساسحا
،ظاذ طفٙت
ٗتضاز ای
ٓطذ
ٖاط٘
ٜزاز یٔ
زٛض ( 8 .) صیاس یفإتخا ةخٛٔ
یٔ
ززطٌ
ات زاطفا یاٞضاتفض ی
ْاد٘ا سٙٞز
ٝو ـ٘أ
زادیا
ٚ ؼفح
ظتاٚض
ٗیت یزطف تثثٔ
ات
ٖاضاىٕٞ
ززطٌ
( 9 )
ٚ یتایتسز
ٝت
تیمفٛٔ
ٞ یا یّغض
ٚ شٛذ یٔا٘
اض ات طغذ
ٝخاٛٔ
سٙیإ٘
( 10 .)
طٌا
ٝچ طغذ صیاس یفإتخا
ٝت
ٜظاس٘ا
ّٕٝح یىیعیف یسخ
ٝتفطٌ
یٕ٘
زٛض ( 11 )،
أا ضاتفض صیاس یفإتخا ایپ
یاٞسٔ
ةیسآ ییاظ
ٝت ػاحِ
شطٍ٘
اٞ
ٚ یاٞضاتفض یفٙٔ
ظثتطٔ
ات
ُغض
ٚ
صٞاو یتسیعٟت زطف
زضٛٔ
صیاس اض
ٝت
َاث٘ز زضاز ( 12 .)
یىی ظا
ُٔاٛف ضاصٌطیثات طت
یاٞضاتفض یطیاس
ضز
،ٖأظاس
ْاد٘ا یاٞضاتفض
ٌٝ٘ٛطٞاؾت تسا
؛
ٗیا
ِٝٛمٔ
تحت
ٖاٛٙف
تیطیسٔ
تضازطت (
impression management )
ٝتذاٙض
یٔ
.زٛض تیطیسٔ
تضازطت
ٝطیض ضز تایطؾ٘
طٛتطٔ
ٝت
ٜعیٍ٘ا
یطٍطیإ٘زٛذ
ٚ تایطؾ٘
شٛف٘
یفإتخا زضاز
. طت ساسا
ٗیا
ٝیطؾ٘
ٖاس٘ا اٞ
طٞ
هی
ٝت
َاىضا فّترٔ
زسغضز سٙتسٞ
ات ات شٛف٘
طت
ٖاطٍیز
، یتاطیثات كتاغٔ
ات تاضٛػت
ٚ تلایإت زٛذ
ٝت
یاخ س٘ضاصٌ
.
ٗیا شلات یاطت شٛف٘
ٚ طیثات طت
ٖاطٍیز ضز ةِال
هیتوات اٞ
ٚ یاٞزطثٞاض تیطیسٔ
تضازطت یفطقٔ
ٜسض تسا
( 13 .) ظا ػاحِ
یطؾ٘
عی٘
طت
ٝیاپ تایطؾ٘
فٛغقٔ
ٝت شٛف٘
،یفإتخا طٞ
هی ظا یاٞزطثٞاض تیطیسٔ
تضازطت طت یاٞضاتفض
یفإتخا زاطفا
طیثات یٔ
س٘ضاصٌ
ٚ
ٖآ اٞ
اض تیاسٞ
ٚ تٟخ یٞز
یٔ
سٙیإ٘
( 14 .) ضز تیإح ظا
ٗیا
،طؾ٘
صٞٚژپ یاٞ
یزسقتٔ
ٖاط٘
ٜزاز س٘ا
ٝو هیتوات یاٞ
تیطیسٔ
،تضازطت طٞ
هی
ٝت یفٛ٘
ات یاٞضاتفض _ی٘سٔ
ی٘أظاس
ٚ یاٞضاتفض یفاطح٘ا
ضز ظیحٔ
یاٞ
ضاو طاثتضا س٘ضاز ( 15 .) ضز تامیمحت
ٝتضصٌ
،
ٗیطتطیت
ٝخٛت
ٖاطٍطٞٚژپ
ٝت صم٘
هیتوات یاٞ
تیطیسٔ
تضازطت یاطت
یاٞضاتفض -ی٘سٔ
ی٘أظاس ةّخ
ٜسض تسا ( 16 .) ات
ٗیا
َاح ظا
ٝىییاد٘آ
ٗیت یاٞضاتفض _ی٘سٔ
ی٘أظاس ات یاٞضاتفض یفاطح٘ا
ضز
ظیاطض فضاقتٔ
ٝغتاض یفٙٔ
( ضاسیاپ
ٚ )یتاثثات زٛخٚ
زضاز ( 17 )
یمغٙٔ
تسا
ٝو
ٝت ػاحِ
یطؾ٘
ؼطف
ٓیٙو
ٝو یذطت ظا
هیتوات یاٞ
تیطیسٔ
تضازطت ات یاٞضاتفض یفاطح٘ا
عی٘
ٝغتاض
س٘ضاز . اصِ
یٔ
ٖاٛت
ٖافشا تضاز
ٝو
ٜزافتسا ظا هیتوات تیطیسٔ
تضازطت
٘اٛتت س
ٖاعیٔ
صیاس یفإتخا ضز
ٖأظاس اض تحت طیثأت
ضاطل
ٞز .س
ٗیٙچٕٞ
زإتفا ( trust ) هی طیغتٔ
ید٘ایٔ
یسیّو تسا
ٝو
یاٞضاتفض قٛفأ
اض
ٝت طٍ٘
ش اٞ
ٚ یاٞضاتفض
ٖاٚطیپ طاثتضا -یٔ
سٞز ( 18 .) زإتفا اض
ٗیٙچٕٞ
ٝت
ٖاٛٙف هی تِاح یتذاٙط٘اٚض
( 19 ) تٟخ
ٖاٙیٕعا
ٗتفای ظا تلاسغ
، تیّتال اىتا
ٚ تیّتال
صیپ یٙیت زاطفا فیطقت
ٜزطو س٘ا ( 20 .) ضز ـلاٚ
إتفا ز
ٝفٕٛدٔ
یاٞضٚات یٙٞش تسا تثس٘
ٝت فطع تامٔ
ُ یٙثٔ
طت
ٝىٙیا
ٚا ظا
یاٞضاتفض تقفٙٔ
ٝ٘ایٛخ یضاززٛذ یٔ
سٙو
ٚ ظا تیقلٛٔ
ءٛس
ٜزافتسا یٕ٘
سٙو ( 21 .) ت
ٝ یتضاثف زإتفا هی
ْٟٛفٔ
سٙچ یسقت
تسا ( 22 )
ٝو
ٝت تلأاقت حٛغس
ٌٖٛاٌ٘ٛ
،ٖاضاىٕٞ
ٓیت اٞ
ٚ
حٛغس
ٖٚضز ی٘أظاس طٛتطٔ
یٔ
زٛض
ٝو ضز تضٛغ صٞاو
تلأاقت ضز
،ٖأظاس زإتفا
ُتامتٔ
ٗیت زاطفا
ٚ
ٖأظاس ظا
ٗیت
یٔ
زٚض ( 23 )
ٚ
ٝقیاض
،یٙواطپ یسایس یضاو
ٚ
ٓو یضاو صیاعفا
یٔ
ستای
ٝو ضز
ٝدیت٘
ٗیا طٔا تاضضاقت
ٚ یاٞضاتفض یطیاس
عی٘
ضز
ٖأظاس طتطیت زٕٛ٘
اسیپ یٔ
ٙو س ( 24 ).
ضز ـلاٚ
زإتفا
ٝفٕٛدٔ
یاٞضٚات یٙٞش تسا تثس٘
ٝت فطع
ُتامٔ
طت
ٝىٙیا
ٚا
ظا یاٞضاتفض تقفٙٔ
ٝ٘ایٛخ یضاززٛذ یٔ
سٙو
ٚ ظا تیقلٛٔ
ءٛس
اهدربهاری دمیریت رد ماظنتملاس ،لاس متفه، هرامش 1، راهب1401 ،هرامش یپایپ
ٜزافتسا یٕ٘
سٙو ( 22،19 .) ات
ٗیا فیضاقت یٔ
ٖاٛت
ٖافشا زٕٛ٘
ٝو
ٗیا
ْٟٛفٔ
ضز زاضت
ٚ
ُتامت
ُٔاو ات یاٞضاتفض
ٌٝ٘ٛطٞاؾت
ت
ٝ
ٖاٛٙف هیتوات یاٞ
تیطیسٔ
تضازطت
.
سضاتٗیاطتاٙت یٔ
ٖاٛت
ضاؾت٘ا تضاز
ٝو یاٞضاتفض تضازطت
ٌٝ٘ٛ
ٖاٙوضاو طت
ٖاعیٔ
زإتفا یّو ضز
ٖأظاس طیثأت یفٙٔ
ٝتضاصٌ
ٚ
ٗیا زٛذ ةخٛٔ
صیاعفا صیاس یفإتخا ضز
ٖأظاس یٔ
.ززطٌ
ضز تیاٟ٘
ات
ٝخٛت
ٝت
ٝٙیطیپ یتطدت
ٚ یطؾ٘
صٞٚژپ یىی ظا
یاٞطیغتٔ
یطٍیز
ٝو یٔ
ٖاٛت ضاؾت٘ا تضاز ضز
ٝغتاض
ٗیت
تیطیسٔ
تضازطت
ٚ صیاس یفإتخا
ٝغتاض افیا سیإ٘
،
ٝیأطس
یفإتخا (
social capital )
یٔ
.سضات
ٝیأطس یفإتخا هی
ْٟٛفٔ
سٙچ یٟخٚ
یٔ
سضات ( 25 )
ٝو یٔ
س٘اٛت ضز ةِاغ -ٜظٛح
یاٞ
یفإتخا
ٚ ی٘أظاس طثٛٔ
سضات .
ٖاممحٔ
س٘سمتقٔ
ات
ٜزافتسا ظا زاقتا
ٝیأطس یفإتخا یٔ
ٖاٛت ات یسح ضاتفض یاٞ
یفاطح٘ا
ٚ یفٙٔ
ضز
ٖأظاس اض صٞاو زاز ( 17
، 26 .) ظا ییٛس
صیاعفا
ٝیأطس یفإتخا ضز
ٝیاس زادیا
ٛخ زإتفا
ٚ تیفافض
( 27 )
ٚ
ٝت
ٝغساٚ
ـفض
ٚ صٞاو هیتوات یاٞ
تیطیسٔ
تضازطت
ُتال یتایتسز
؛تسا
ٝو
ٗیا طٔا یٔ
س٘اٛت ظا كیطع صٞاو
تاضضاقت
ٗیت یزطف
ٚ صیاعفا یضازافٚ
ٖاٙوضاو ( 28 )
ٝٙیٔظ
صٞاو صیاس یفإتخا ضز
ٖأظاس اض كمحٔ
.زظاس ضز ـلاٚ
ٝیأطس یفإتخا ضز
ٖأظاس
ٝت س٘ٛیپ
ٚ طاثتضا
ٖایٔ
هی
ٝىثض
ٝت ف
ٖاٛٙ
هی ـثٙٔ
ات شظضا
ٜضاضا زضاز
ٝو ات كّذ اٞضادٙٞ
ٚ
زإتفا
ُتامتٔ
یٔ
س٘اٛت
ٝٙیٔظ صٞاو تاضضاقت ی٘أظاس
اض
ٓٞاطف
سیإ٘
( 29 )
ٝو
ٗیا زٛذ
ٝٙیٔظ صٞاو صیاس یفإتخا ضز
ٖأظاس اض
ٓٞاطف یٔ
.زضٚآ
كتاغٔ
تافلاعا
ٚ تضازطت اٞ
ی
ِٚا ی
ٝ كمحٔ
ظا
ٖأظاس زضٛٔ
ٝقِاغٔ
ٚ كتاغٔ
ٝثحاػٔ
غ ی ط
ٕسض ی ات ذطت ی ظا
ٖاٙوضاو
ٜاٍط٘از
ّْٛف ىضعپ ی آ اتضش ی
ٖاد تطغ ی
، ساسحا سض
ٝو ت ثح
زإتفا ضز ا ی
ٗ
ٖأظاس
ٚ
ٝىثض ظتاٚض یفإتخا ضز
آ
ٖ تحت
ثات ی ط یفٛ٘
یاٞضاتفض
ٌٝ٘ٛطٞاؾت
ٚ طیٛػت یظاس ظسٛت یذطت ظا
ٖاٙوضاو تسا
ٝو
ٗیا ذطت ی ظا تاضضاقت
ٚ یاٞضاتفض یطیاس
ضز
ٖأظاس اض
ٓلض یٔ
.س٘ظ ضز تیاٟ٘
ات
ٝخٛت
ٝت
ٗیا زطىیٚض
ٚ ات
ٝخٛت
ٝت یثِاغٔ
ٝو
ٖٛٔاطیپ صم٘
تیطیسٔ
تضازطت طت یٚض
یاٞطیغتٔ
ی٘أظاس
ٖایت
،سیزطٌ
ِٝأسٔ
یّغا
ٗیا صٞٚژپ
ُیّحت یضاتذاس ظتاٚض
تیطیسٔ
تضازطت
ٚ صیاس یفإتخا ات
صم٘
ید٘ایٔ
زإتفا ی٘أظاس
ٚ
ٝیأطس یفإتخا زٛت
ٚ ات
ٝخٛت
ٝت صم٘
یساسا
ْاؾ٘
تٔلاس
ٚ
ٜاٍط٘از
ّْٛف یىضعپ ضز سضض
ٚ
ٝقسٛت
ٝقٔاخ
،
ٗیا
ِٝأسٔ
ضز
ٜاٍط٘از
ّْٛف یىضعپ
ٖادیاتضشآ
یتطغ زضٛٔ
یسضطت ضاطل تفطٌ
.
شيز صَيطپ
صٞٚژپ طضاح یفیغٛت - یٍتسثٕٞ
.زٛت
ٝقٔاخ یضأآ
ٝیّو
ٖاٙوضاو
ٜاٍط٘از
ّْٛف یىضعپ
ٖادیاتضشآ یتطغ
ضز
َاس 1400 -
1399
ٝت زاسقت 23000 طف٘
كتاغٔ(
ضأآ یٙیعٌضاو )ٜاٍط٘از
زٛت
ٝو طت ساسا
َٛٔطف
ٖاطوٛو 384 طف٘
ت
ٝ تضٛغ ضز سطتسز
ٝـت
ٖاٛٙف
ٕٝ٘ٛ٘
بارت٘ا سض س٘
. ظا نلأ
یاٞ
زٚضٚ
زاطفا
ٝت
ٝقِاغٔ
یٔ
ٖاٛت
ٝت سٙٔضاو
ٚ قٛمح طیٍت
ٖزٛت ضز
ٜاٍط٘از
ّْٛف
یىضعپ
ٖادیاتضشآ یتطغ
ٚ
ٝللاف
ٚ تیاضض
ٝت ییٍٛرساپ
ٜضاضا
زٕٛ٘
.
ٗیٙچٕٞ
ظا نلأ
یاٞ
جٚطذ
،عی٘
ْسف ییٍٛرساپ
،حیحغ
ْسف
،تلز تحغ
ٚ فطغ تلٚ
یفاو ضز ییٍٛرساپ
ٝت ضاعتا
ٜظاس٘ا یطیٌ
سٔ
طؾ٘
ضاطل
ٜزاز .سض ضز صٞٚژپ طضاح یٔإت
تاؾحلأ
یللاذا ظا
ّٕٝخ ططض ت٘أا
ٚ تلاسغ ضز ـٕخ یضٚآ
ٚ ضاطت٘ا
ٜزاز تیافض سض تٟخ . ـٕخ یضٚآ
ٜزاز اٞ
ظا 4
ٝٔاٙطسطپ
ٝت حطض
ُیش ا س
ٜزافت سیزطٌ
.
تٟخ صدٙس تیطیسٔ
تضازطت ظا
ٝٔاٙطسطپ یلزاغ
ٚ
ٖاضاىٕٞ
( 1396 )
ٜزافتسا سض
ٝو تیطیسٔ
تضازطت اض ضز ةِال
21
ٝیٌٛ
ٚ 3 سقت
،یضاتفض یعاثتضا
ٚ یزطىّٕف زضٛٔ
صدٙس
ضاطل یٔ
.سٞز
ٜطٕ٘
یضاصٌ
ضاعتا
ٝت تضٛغ فیع تطىیِ
5
ٝخضز یا ظا(
یّیذ
ٓو ات یّیذ )زایظ .زٛت
ُلاسح
ٜطٕ٘
ٗىٕٔ
21
ٚ طثواسح 105 یٔ
سضات . ییاٚض
ٚ ییایاپ
ٗیا
ٝٔاٙطسطپ
ٝت سییات
ٜسیسض تسا ( یافِآ خاث٘ٚطو 87 / 0 ) ( 30 ).
تٟخ صدٙس
صیاس یفإتخا ظا
ٝٔاٙطسطپ یفاز
ٚ
ٖاضاىٕٞ
( 2012 )
ٜزافتسا
سیزطٌ
ٝو
ُٔاض 13
ٝیٌٛ
ٝتست دساپ ساساطت فیع 5
ٝخضز یا
تطىیِ
ظا(
ًلأاو
ٓمفاٛٔ
ات
ًلأاو )ٓفِارٔ
ٚ 3 سقت ـ٘أ
تفططیپ
ظتاٚض
ٖٚضز
،یزطف ـ٘أ
تیمفٛٔ
یضاو
ٚ ـ٘أ
ٝت تسز
ٖزضٚآ
تطٟض
ٚ یٔاٙضٛذ
ٜزٛت تسا .
ٝٙٔاز تاطٕ٘
ٗیا ضاعتا ظا 13 ات 65
زٛت ( 31 ).
ضز صٞٚژپ یطؾ٘
ٚ
ٖاضاىٕٞ
( 1396 ) ییاٚض ییاٛتحٔ
ٚ یضٛغ
ٗیا ضاعتا ات
ٜطٟت یطیٌ
ظا طؾ٘
7 طف٘
ظا
ٗیػػرتٔ
ٝتضض
تیطیسٔ
سییأت
ٚ ییایاپ ات
ٜزافتسا ظا یافِآ خاث٘ٚطو 91 / 0
ٝثساحٔ
سض ( 3 ).
ٗیٙچٕٞ
یفاز
ٚ
ٖاضاىٕٞ
( 2012 ) ییاٚض
ییاٛتحٔ
ٚ یضٛغ
ٗیا ضاعتا اض
ٝت سییأت طؾ٘
ٖاػػرتٔ
ّْٛف
یضاتفض
ٚ تیطیسٔ
ٜس٘اسض
ٚ ییایاپ ضاعتا اض ات
ٜزافتسا ظا یافِآ
خاث٘ٚطو 93 / 0
ٝثساحٔ
س٘زٕٛ٘
( 31 .) یاطت صدٙس زإتفا
ی٘أظاس ظا
ٝٔاٙطسطپ
ٗیاپ ( 2013 )
ٜزافتسا سض
ٝو
ٗیا ضاعتا
اهدربهاری دمیریت رد ماظنتملاس ،لاس متفه، هرامش 1، راهب1401 ،هرامش ایپ
ُٔاض 16
ٝیٌٛ
ٚ 4
ٝفِٛٔ
یتسضز
ٚ
،تلاسغ تیّتال
،اىتا
یٍتسیاض
ٚ سٟقت ی٘أظاس .زٛت
ٜطٕ٘
یضاصٌ
ضاعتا
ٝت تضٛغ
فیع تطىیِ
5
ٝخضز یا یٔ
سضات
ٝو یاطت
ٝٙیعٌ
یاٞ
ًلأاو
ٓفِارٔ
ات
ًلأاو
ٓمفاٛٔ
ٜطٕ٘
1 ات 5 ضز طؾ٘
ٝتفطٌ
سض .
ُلاسح
ٜطٕ٘
ٗىٕٔ
16
ٚ طثواسح 80 .زٛت ضز صٞٚژپ
ٗیاپ ( 2013 )
ییاٚض ییاٛتحٔ
، ظسٛت
ٖاػػرتٔ
ٜظٛح ضاتفض ی٘أظاس زضٛٔ
سییات ضاطل
؛تفطٌ
ٝت
،ٜٚلاف ییایاپ ضاعتا
ٝت شٚض ی٘اسٕٞ
ی٘ٚضز ات
ٝثساحٔ
ةیطض خاث٘ٚطوافِآ 85
/ 0
ٝت تسز سٔآ ( 32 ).
ضٚطپ
ٚ
ٖاضاىٕٞ
( 1395 ) عی٘
ییاٚض ییاٛتحٔ
اض
ٝت سییأت طؾ٘
سیتاسا
ٜطثذ
ٝتضض تیطیسٔ
.س٘س٘اسض
ٝت
ٜٚلاف ضز صٞٚژپ
،ٖا٘آ ییایاپ
ضاعتا
ٝت شٚض ی٘اسٕٞ
ی٘ٚضز ات
ٝثساحٔ
ةیطض افِآ ی
،خاث٘ٚطو
91 / 0
ٝت تسز سٔآ ( 33 ) تٟخ . صدٙس
ٝیأطس یفإتخا ظا
طپ
ٝٔاٙطس تیٞاپا٘
ٚ
َاضٌٛ
( 1998 )
ٜزافتسا سیزطٌ
ٝو
ٝیأطس یفإتخا اض
ضز ةِال 17
ٝیٌٛ
ٚ 3
؛سقت
،یضاتذاس
یتذاٙض
ٚ یعاثتضا زضٛٔ
یسضطت ضاطل یٔ
سٞز ( 34 .)
ٜطٕ٘
یضاصٌ
ضاعتا
ٝت تضٛغ فیع تطىیِ
5
ٝغم٘
یا زٛت
ٝو یاطت
ٝٙیعٌ
یاٞ
ًلأاو
ٓفِارٔ
ات
ًلأاو
ٓمفاٛٔ
ٜطٕ٘
یاٞ
1 ات 5 ضز طؾ٘
ٝتفطٌ
.سض
ُلاسح
ٜطٕ٘
ٗىٕٔ
17
ٚ طثواسح 85 زٛت . ضز صٞٚژپ
ٖإیط٘
( 1398 ) ییاٚض ضاعتا ات
ٜزافتسا ظا عذاض ییاٚض اٛتحٔ
(
)CVI
، 83 / 0
ٚ ییایاپ ضاعتا ات
ٜزافتسا ظا ةیطض خاث٘ٚطوافِآ
87 / 0
ٝثساحٔ
طٌ
سیز ( 35 ).
ضز صٞٚژپ تیٞاپا٘
ٚ
َاضٌٛ
( 1998 ) ییاٚض ییاٛتحٔ
ٚ یضٛغ
ٗیا ضاعتا
ٝت سییأت طؾ٘
ٖاػػرتٔ
ّْٛف یضاتفض
ٚ تیطیسٔ
ٜسیسض
ٚ ییایاپ ضاعتا ات
ٜزافتسا ظا یافِآ خاث٘ٚطو 91 / 0
ٝت تسز سٔآ ( 34 ).
ضز صٞٚژپ طضاح عی٘
ییاٚض اٞضاعتا ات
ٜزافتسا ظا ییاٚض اطٍٕٞ
ٚ اطٌاٚ
،
ٚ ییایاپ ات
ٜزافتسا ظا یافِآ خاث٘ٚطو
ٚ ةیطض یاپ یا ی
یثیوطت یسضطت
ٚ سییات سض . تٟخ
ُیّحت
ٜزاز اٞ
ظا یٍِٛا
تلازاقٔ
یضاتذاس
ٚ
ْط٘
یاٞضاعفا SPSS 24
ٚ LISREL
ٜزافتسا8
سض
ٗیا .
ٝقِاغٔ
ات سو M.K284 ضز
ٝتیٕو قلاذا
یطٞٚژپ
ٜاٍط٘از
ٝیٔٚضا سییات
ٜسض .تسا
ٍتفای اَ
حیات٘
یسضطت ییاٚض
ٚ ییایاپ ضاعتا ضز
َٚسخ 1
ٝئاضا
ٜسیزطٌ
.تسا
َٚسخ 1 : حیات٘
ییاٚض
ٚ ییایاپ ضاعتا
اٞطیغتٔ
حیات٘
ییاٚض اطٌاٚ
ات
ٜزافتسا ظا
ٖٛٔظآ
ُ٘ضٛف
ٚ طوضلا
( Fornell & Larcker حیات٘ )
ییاٚض اطٍٕٞ
ات
ٜزافتسا ظا عذاض
ٗیٍ٘ایٔ
س٘ایضاٚ
جاطرتسا
ٜسض ( Average
Variance Extracted )
یافِآ
خاث٘ٚطو ییایاپ
ةوطٔ تیطیسٔ
تضازطت صیاس
یفإتخا زإتفا
ی٘أظاس
ٝیأطس یفإتخا
تیطیسٔ
تضازطت 755
/ 0 -
- -
501 / 0 777
/ 0 857 / 0
صیاس یفإتخا 581
/ 0 721 / 0 -
- 570
/ 0 848
/ 0 898 / 0
زإتفا ی٘أظاس 618
/ 0 483 / 0 - 711 / 0 -
521 / 0 857
/ 0 904 / 0
ٝیأطس یفإتخا 842
/ 0 - 408 / 0 725 / 0 723 / 0 525
/ 0 857
/ 0 903 / 0
حیاتو یسرزب بیازض یافلآ خابويزک ي ییایاپ بکزم رد ليذخ 1
ناشو داد
ٍک زیداقم هیا ضخاش اَ
یازب
ٍمَ
یاَزیغتم
،ناُىپ
زتشیب سا 7 / 0 تسا ي هیازباىب ییایاپ یاَراشبا
ٌساذوا یزیگ اب
ٌدافتسا
سا هیا 2 ضخاش مَ
ذییأت .ذش حیاتو یسرزب زیداقم سوایراي
جازختسا
ٌذش یاَزیغتم ناُىپ
شَيژپ ناشو داد
ٍک
ٍمَ
اَزیغتم
یزیداقم شیب سا 5 / 0
ٍب دًخ صاصتخا .ذوداد
زب هیا ساسا یم ناًت
تفگ ییاير یازگمَ
یاَراشبا
ٌساذوا یزیگ اب
ٌدافتسا سا ضخاش
هیگوایم سوایراي جازختسا
،ٌذش ذییأت .ذش هیىچمَ
زب ساسا حیاتو
ب
ٍ تسد
ٌذمآ رذخ هیگوایم جازختسا
ٌذش زَ
زیغتم
،ناُىپ زتشیب سا زثکاذح
یگتسبمَ
نآ زیغتم ناُىپ اب یاَزیغتم ناُىپ
زگید .تسا زب
هیا ساسا ییاير ازگاي لذم
ٌساذوا یزیگ اب
ٌدافتسا سا نًمسآ لورًف -
زکرلا شیو ذییأت .ذش اصِ
حیات٘
ُیّحت صرت
ٜظاس٘ا یطیٌ
یاٞطیغتٔ
ٖٚضز اظ
ٚ
ٖٚطت اظ
ٖاط٘
زاز
ْإت
ٜظاس اٞ
ظا ییاٚض
ٚ
ییایاپ
ْظلا
،س٘ضازضٛذطت اصِ
ضاتذاس یّو
َسٔ
یٟٔٛفٔ
صٞٚژپ
زضٛٔ
ٖٛٔظآ ضاطل تفطٌ
.
ُىض 1
ٚ 2
ٖاط٘
ٜسٙٞز ضاتذاس
یّو
َسٔ
یٟٔٛفٔ
ضز 2 تِاح زضاس٘اتسا
ٚ
ٙقٔ
ی یضاز ةیطض t
یٔ
.سٙضات
اهدربهاری دمیریت رد ماظنتملاس ،لاس متفه، هرامش 1، راهب1401 ،هرامش یپایپ
ُىض 1 :
َسٔ
تلازاقٔ
یضاتذاس ضز تِاح ةیطض طیسٔ
زضاس٘اتسا
ُىض 2 :
َسٔ
تلازاقٔ
یضاتذاس ضز تِاح
ٜضأآ
t
َٚسخ 2 : عذاض یاٞ
شظاطت
َسٔ
یضاتذاس
عذاض شظاطت ضاسمٔ
ُتال
َٛثل ضاسمٔ
َسٔ
ٝدیت٘
شظاطت
صخاض یاَ
ششاسب قلطم 9 GFI
/
<0 93
/ 0 ةساٙٔ
هیزع٘ RMR
ٝت طفغ 023 / 0 ةساٙٔ
صخاض یاَ
ششاسب یقیبطت 9 NFI
/
<0 99
/ 0 ةساٙٔ
9 CFI /
<0 99
/ 0 ةساٙٔ
9 RFI /
<0 99
/ 0 ةساٙٔ
9 IFI /
<0 99
/ 0 ةساٙٔ
صخاض یاَ
ششاسب دصتقم RMSEA
08 /
>0 052 / 0 ةساٙٔ
X2/DF طتٕو
ظا 5 88 / 1 ةساٙٔ
اهدربهاری دمیریت رد ماظنتملاس ،لاس متفه، هرامش 1، راهب1401 ،هرامش ایپ
ات
ٝخٛت
ٝت
َٚسخ 2
، ضٚصدٔ
ٗیٍ٘ایٔ
تاقتطٔ
یاغذ ةیطمت
( Root Mean Square Error of Approximation طتٕو )
ظا
08 / 0 تساا
ٝو طٍ٘ایت شظاطت بٛذ
ٍِٛا یٔ
.سضات
ٗیٙچٕٞ
كتاغٔ
،حیات٘
ضاسمٔ
عذاض ییٛىی٘
شظاطت (( )GFI Goodness of Fit Index
)
ٚ عذاض شظاطت یمیثغت ( ( )CFI Comparative Fit
Index ) طتاطت ای يضعت طت ظا 90 / 0 یٔ
سضات
ٝو طٍ٘ایت شظاطت ةساٙٔ
ٍِٛا تسا .
ٗیٙچٕٞ
ضٚصدٔ
یذ طت
ٝخضز یزاظآ ( X2/df ) ات ضاسمٔ
( 88 / 1 ) طتٕو(
ظا 3 ) تِلاز طت شظاطت طتٟت
ٍِٛا یضاتذاس .زضاز
َٚسخ 3 :
ٝغلاذ حیات٘
ٝیضطف اٞ
تایضطف ةیطض
طیسٔ
ٜضأآ
ٝدیت٘ t
1 تیطیسٔ
تضازطت طت صیاس یفإتخا طیثأت .زضاز 58
/ 0 12
/ 5 سییأت
2 تیطیسٔ
تضازطت طت زإتفا ی٘أظاس طیثأت .زضاز 63
/ 0 - 11
/ 6 سییأت
3 تیطیسٔ
تضازطت طت
ٝیأطس یفإتخا طیثأت .زضاز 84
/ 0 - 45
/ 7 سییأت
4 زإتفا ی٘أظاس طت صیاس یفإتخا طیثأت .زضاز 48
/ 0 - 13
/ 4 سییأت
5
ٝیأطس یفإتخا طت صیاس یفإتخا طیثأت .زضاز 41
/ 0 - 02
/ 4 سییأت
ةیطض - طثا z ٜضأآ pضاسمٔ
6 تیطیسٔ
تضازطت طت صیاس یفإتخا ات یطٍید٘ایٔ
زإتفا ی٘أظاس طیثأت .زضاز 29
/ 0 76
/
* 3 001 / 0
>
7 تیطیسٔ
تضازطت طت صیاس یفإتخا ات یطٍید٘ایٔ
ٝیأطس یفإتخا طیثأت .زضاز 35
/ 0 62
/
* 4 001 / 0
>
ٙقٔ*
ی ضاز ضز حغس 05 / 0
>
p
حیات٘
ٖٛٔظآ
ٝیضطف اٞ
ضز
َٚسخ 3 طٍ٘ایت
ٗیا تسا
ٝو
ٗیت
تیطیسٔ
تضازطت
ٚ صیاس یفإتخا یٍتسثٕٞ
تثثٔ
ٚ
یٙقٔ
ضاز زٛخٚ
زضاز ةیطض(
طیسٔ
58 / 0 .) یٍتسثٕٞ
ٗیت
تیطیسٔ
تضازطت ات
زإتفا ی٘أظاس (
63 / 0 - )
ٚ
ٝیأطس
یفإتخا ( 84 / 0 - ) یفٙٔ
ٚ یٙقٔ
ضاز .تسا
ٝغتاض
ٗیت زإتفا
ی٘أظاس ( 48 / 0 - )
ٚ
ٝیأطس یفإتخا (
41 / 0 - ) ات صیاس
یفإتخا
ٖاٙوضاو یفٙٔ
ٚ یٙقٔ
ضاز تسا
ٚ ضز تیاٟ٘
ٗیت
تیطیسٔ
تضازطت
ٚ صیاس یفإتخا ات
ید٘ایٔ
یطٌ
زإتفا
ی٘أظاس (
29 / 0 )
ٚ
ٝیأطس یفإتخا (
35 / 0 ) یٍتسثٕٞ
یٙقٔ
ضاز ی زٛخٚ
.زضاز
ثحب
ًاٞاٌ
زاطفا ضز
ٖأظاس اٞ
یقس یٔ
سٙیإ٘
یطیٛػت ةساٙٔ
ظا
زٛذ ضز
ٗٞش
ٖاطٍیز زادیا سٙیإ٘
ٝو
ٗیا ؿٛضٛٔ
یٔ
س٘اٛت ضز
ُٕف ةخٛٔ
ظٚطت یاٞضاتفض یفٙٔ
سٙ٘أ
ؼضاقت
ٚ صٞاو
یاٞطیغتٔ
یتذاٙط٘اٚض تثثٔ
طٛتطٔ
ُغض
ٚ
ٖأظاس .ززطٌ
اصِ
ات
ٝخٛت
ٝت تایتزا یفٛضٛٔ
ٚ ات
ٝخٛت
ٝت
ٝچ٘آ
ٖایت
،سیزطٌ
فسٞ
یّغا صٞٚژپ طضاح
ُیّحت ظتاٚض تیطیسٔ
تضازطت
ٚ
صیاس یفإتخا ات
صم٘
ید٘ایٔ
زإتفا ی٘أظاس
ٚ
ٝیأطس
یفإتخا زٛت
ٝو ضز
ٜاٍط٘از
ّْٛف یىضعپ
ٖادیاتضشآ یتطغ
ْاد٘ا
.سض تٟخ
ٖسیسض
ٝت فسٞ
صٞٚژپ
،
ٝیضطف ییاٞ
حطع
ٚ
ٖٛٔظآ سض
ٝو حیات٘
یواح ظا
ٖآ زٛت
ٝو تیطیسٔ
تضازطت طت صیاس
یفإتخا طیثأت
تثثٔ
.زضاز ضز سییأت
ٗیا
ٝتفای اٞ
و ضا ا
ْ
ٚ
ٖاضاىٕٞ
( 2016 ) ضز
ٝقِاغٔ
یا
ٗیت
ٖاٙوضاو هی
ٜاٍط٘از
یامیطفآ یتٛٙخ ضز
ًٙتٚاٌ
ٖایت یٔ
ضاز
٘ س یطرت ظا صیاس
یفإتخا ضز
ٖأظاس یضا٘
ظا یاٞضاتفض
ٌٝ٘ٛطٞاؾت
ٖاٙوضاو
تسا ( 36 .)
ٗیٙچٕٞ
ٗیا حیات٘
ات
ٝتفای یاٞ
ُغاح ظا صٞٚژپ
ٌُ
ضٚطپ
ٚ یطیطل ( 1394 )
ٗیت
ٖاٙوضاو هی توطض یظاسٚضاز
ضز طٟض
ٖاٟفغا
ٝو
ٖایت یٔ
س٘ضاز
ٜزافتسا ظا یژتاطتسا تیطیسٔ
تضازطت ةخٛٔ
زادیا یاٞضاتفض یفاطح٘ا
ضز طیاس
ٖاٙوضاو
ٚ
تاضضاقت ی٘أظاس
یٔ
ززطٌ
،
ٛسٕٞ
یٔ
سضات . اطچ
ٝو
ٖا٘آ عی٘
ٖاط٘
س٘زاز هیتوات یاٞ
تیطیسٔ
تضازطت ةخٛٔ
زادیا
یاٞضاتفض یفاطح٘ا
ٚ یطیاس ضز
ٖأظاس یٔ
ززطٌ
( 37 .) ضز
ٗییثت
ٗیا حیات٘
سیات
ٖاٛٙف زٕٛ٘
ٝو تیطیسٔ
تضازطت یسٙیآطف
یشٛف٘
تسا
ٝو ضز
ٖآ زطف ای هی
ٜٚطٌ
شلات یٔ
سٙٙو طتاطف ظا
یٍتسیاض زٛذ
ٝت هٕو هیتوات یاٞ
یٕسضطیغ یتیعٔ
اض
ٝت
تسز زضٚآ
ٚ
ٝٙیٔظ اض طٞ
ٝچ طتطیت یاطت زاطفا سّٛپاچ
ٚ
كّٕتٔ
ایٟٔ
یٔ
زظاس ات ات
ٜزافتسا ظا یىیتوات سٙ٘أ
یٙیطیضزٛذ
تیقلٛٔ
ٝفطح ا ی زٛذ اض تیثثت
ٚ امتضا سٙٞز
ٚ تثس٘
ٝت
ٗتذاس طیٛػت بّٛغٔ
یطت ظا زٛذ شلات یطتطیت سٙیإ٘
ٝو
ٗیا طٔا ةخٛٔ
زادیا
ٝثٙخ یفٙٔ
تلأاقت یفإتخا
ضز
اهدربهاری دمیریت رد ماظنتملاس ،لاس متفه، هرامش 1، راهب1401 ،هرامش یپایپ
ٜسط٘أظاس
ٚ
ٝٙیٔظ
،تتالض ؼضاقت
ٚ صیاس یفإتخا ضز
ٖأظاس اض
ٓٞاطف یٔ
.سیإ٘
ٗیٙچٕٞ
حیات٘
یواح ظا
ٗیا زٛت
ٝو تیطیسٔ
تضازطت طت
زإتفا ی٘أظاس
ٚ
ٝیأطس یفإتخا طیثات
یفٙٔ
ٚ یٙقٔ
یضاز
.زضاز ضز سییأت
ٗیا
ٝتفای اٞ
َاٚاٌ
( 2015 ) ضز یاتساض حیات٘
ٝقِاغٔ
یا
ٝو
ٗیت
ٖاٙوضاو تاسسؤٔ
فّترٔ
یٞاٍط٘از ضٚسٙیا
ْاد٘ا زاز
ٖایت یٔ
زضاز تیطیسٔ
تضازطت طت یاٙثٔ
یاٞزطوضاو
ءامتضا زٛذ
ٚ تیطیسٔ
ضاتفض
ٚ زطىّٕف اطٍیز
،ٖ
یٔ
س٘اٛت ات یذطت
یاٞضاتفض یفاطح٘ا
ٚ یللاذاطیغ ضز
ٖأظاس اٞ
ضز طاثتضا سضات
( 38 ).
ضز
ٗییثت
ٗیا حیات٘
یٔ
ٖاٛت
ٖاٛٙف زٕٛ٘
یزاطفا
ٝو ظا
هیتوات تیطیسٔ
تضازطت
ٜزافتسا یٔ
سٙٙو طتطیت ضز زسغ
تیطیسٔ
تضازطت تثس٘
ٝت قٛفأ
زٛذ سٙتسٞ
ات
ٖاضاىٕٞ
-ٓٞ
؛ٜزض
ٚ اصِ
ات یِإفا
ٖٛچ ات ضارتفا تثحغ
ٖزطو ضز زضٛٔ
ٝتطدت
ای تلایػحت
،زٛذ سیسٟت
ٖزطو
ٖاٙوضاو ات
ٜزافتسا ظا یتضسل
ٝو
ضز تسز
،س٘ضاز طٞاؾت
ٝت تسٚز
ٗتضاز
ٖاضاىٕٞ
ٚ یاٞضاتفض
ٝ٘ا٘اتطٟٔ
ْاٛف
ٝ٘اثیطف ةخٛٔ
صٞاو زإتفا ضز
ٗیت
ٖاٙوضاو
ٖأظاس
ٜسض
ٚ
ٗیا طٔا ةخٛٔ
صٞاو تلأاقت تخا یفإ
ٚ ضز
تیاٟ٘
صٞاو حغس
ٝیأطس یاٞ
یفإتخا یٔ
.ززطٌ
ضاو ا
ْ
ٚ
ٖاضاىٕٞ
( 2016 )
ٖایت یٔ
س٘ضاز هیتوات یاٞ
تیطیسٔ
تضازطت
سٙ٘أ
زٛذ
،یٙیطیض كّٕت
ٚ اچ پ یسّٛ
ات یاٞطیغتٔ
تثثٔ
ُغض
ٚ
ٖأظاس
ٝغتاض سٛىقٔ
س٘ضاز ( 36 .)
ٗیٙچٕٞ
ٗیا ٘ حیات ات
ٝتفای یاٞ
ُغاح ظا صٞٚژپ یلزاغ
ٚ
ٖاضاىٕٞ
( 1396 ) یٙثٔ
طت
ُیّحت تاطثا تیطیسٔ
تضازطت ضز
ٗیت 238 طف٘
ظا
،ٖاطیسٔ
ٖاٙوضاو
ٚ
ٖاساضضاو
ٜضازا
ُو
ًٙٞطف
ٚ زاضضا
ٖاتسا
ٖاٟفغا
ٛسٕٞ
ٚ تٟدٕٞ
یٔ
سضات ( 30 .)
ضز
ٝٔازا حیات٘
یواح ظا ظتاٚض یفٙٔ
زإتفا ی٘أظاس
ٚ
ٝیأطس
یفإتخا ات
صیاس یفإتخا .زٛت
ضز سییأت
ٗیا
ٝتفای اٞ
تاىسا
ٚ
ٖاضاىٕٞ
( 2017 ) ضز
ٝقِاغٔ
یا
ٗیت 300 طف٘
ظا
ٖاٙوضاو
ُغاطٔ
فّترٔ
ضز یاٙیِٚضاو یتٛٙخ
اىیطٔآ
ٝت
ٗیا
ٝدیت٘
تسز سٙتفای
ٝو زإتفا ی٘أظاس ةخٛٔ
صٞاو یاٞضاتفض یطیاس
ٚ تاضضاقت
ٗیت
ٖاٙوضاو یٔ
ززطٌ
( 39 ).
ٗیٙچٕٞ
ٗیا حیات٘
ات
ٝتفای یاٞ
ُغاح ظا صٞٚژپ یسضطٔ
یٙتاىٙت ( 2020 ) یٙثٔ
طت طیثأت تثثٔ
صیاس یفإتخا طت یٙیتست ی٘أظاس
ٚ زادیا ضاتفض یفاطح٘ا ضز
ٗیت
320 طف٘
ظا
ٖاٙوضاو
ٜاٍط٘از زاظآ یٔلاسا سحاٚ
ٗتاىٙت
ٚ ضٚطس
ٚ
ٖاضاىٕٞ
( 2020 ) یٙثٔ
طت صم٘
تثثٔ
ٚ
¬یٙقٔ
ضاز یاٞضاتفض
یطیاس طت زادیا تاساسحا یفٙٔ
ضز
ٗیت
ٖاضاتسطپ ضٛطو
ٖاتسواپ
ٛسٕٞ
یٔ
،سضات اطچ
ٝو
ٖا٘آ عی٘
ضز صٞٚعپ یاٞ
زٛذ
ٖاط٘
س٘زاز صیاعفا تلأاقت یفإتخا تثثٔ
ضز
ٖأظاس
ٚ زادیا
یاضف
ٜسٙوآ ظا زإتفا تاثخٛٔ
صٞاو یاٞضاتفض یضضاقت
ٚ
صیاس یفإتخا ضز
ٖأظاس یٔ
ززطٌ
( 4،12 ).
ضز
ٗییثت
ٗیا حیات٘
یٔ
ٖاٛت
ٖافشا زٕٛ٘
زإتفا ی٘أظاس ةخٛٔ
یٔ
ززطٌ
ٖاٙوضاو
ٚ
ٖاتسطپطس
ٝت طٍیسىی
ْاطتحا
ٝتضاصٌ
ٚ
ٝت
ُیِز ساسحا یمّقت
ٝو
ٝت
ٖأظاس
ٚ طٍیسٕٞ
،س٘ضاز ظا ییٌٛست
ٚ یٕٙضز یاٞ
یسٕف
ٝو ةخٛٔ
ظٚطت صیاس یفإتخا یٔ
،زٛض زٛذ یضاز .سٙٙو
ٗیٙچٕٞ
ٝیأطس یفإتخا ات
ٓٞاطف
ٖزٕٛ٘
ٖاىٔا سضض تلأاقت
تثثٔ
فإتخا ی ضز
ٗیت
،ٖاٙوضاو سح
،كّقت
ٕتفا زا
ٚ یضازافٚ
ٖایٔ
ٖاٙوضاو
ٚ
ٖأظاس
ٚ
ٗیٙچٕٞ
دیا زا
ٛخ یتوضاطٔ
ةخٛٔ
یٔ
ززطٌ
ٖاٙوضاو ظا تفططیپ
ٚ سضض
ٖاضاىٕٞ
زٛذ
َاحضٛذ
س٘ٛض
ٚ ظا تتالض یاٞ
بطرٔ
ات طٍیسىی یضاززٛذ
ٚ ات صٞاو
تلأاقت
ٕتخا ا یف یفٙٔ
تاثخٛٔ
صٞاو صیاس یفإتخا ضز
ٖأظاس عی٘
ٓٞاطف .ززطٌ
ضز تیاٟ٘
حیات٘
ٖاط٘
زاز تیطیسٔ
تضازطت
ٝت
ٝغساٚ
زإتفا
ی٘أظاس
ٚ
ٝیأطس یفإتخا طت صیاس یفإتخا طیثأت
یٙقٔ
یضاز
.زضاز ضز
ٗیا اتساض
ٌُ
ضٚطپ
ٚ یطیطل ( 1394 )
ٖایت یٔ
س٘ضاز
ٜزافتسا ظا یژتاطتسا تیطیسٔ
تضازطت ةخٛٔ
زادیا یاٞضاتفض
یفاطح٘ا ضز طیاس
ٖاٙوضاو
ٚ تاضضاقت ی٘أظاس
یٔ
ززطٌ
( 37 .) ضز
ٗییثت
ٗیا حیات٘
یٔ
ٖاٛت
ٖاٛٙف زٕٛ٘
زاطفا ات ت
ٝ یطیٌضاو یژتاطتسا
تیطیسٔ
تضازطت یٔ
سٙضٛو ات صٙواٚ
اٞ
ٚ تضازطت یاٞ
ٖاطٍیز اض
تثس٘
ٝت سیامف
ٚ تاضٛػت صیٛذ
ٝت تضٛغ
٘اطٞأ
ٝ یا تیطیسٔ
سٙٙو
ٚ ات زادیا
ُٔاقت یطٞاؽ یقس ضز
ٝئاضا طیٛػت
ٝتسخطت ظا
زٛذ س٘ضاز
ٝو
ٗیا طٔا ةخٛٔ
صٞاو زإتفا ضز یٔإت حٛغس
یزٕٛف
ٚ یمفا
ٖأظاس
ٜسض
ٚ ات صٞاو تلأاقت یقلاٚ
ٚ
ٜس٘ظاس
ٝٙیٔظ ظٚطت تاضضاقت
ٚ تلأاقت یفٙٔ
ٚ ضز تیاٟ٘
صیاس
یفإتخا ضز
ٖأظاس
ٓٞاطف یٔ
.ززطٌ
ٗیا حیات٘
عی٘
ات
ٝتفای یاٞ
ُغاح ظا صٞٚژپ یاٞ
ضاو ا
ْ
ٚ
ٖاضاىٕٞ
( 2016 ) عی٘
ٖاٛرٕٞ
ٚ
ٓٞ
تٟخ یٔ
سضات اطچ
ٝو
ٖا٘آ عی٘
ضز صٞٚژپ یاٞ
زٛذ طیثأت
یفٙٔ
ٚ یٙقٔ
ضاز هیتات یاٞ
تیطیسٔ
تضازطت طت یاٞطیغتٔ
تثثٔ
یّغض ظا
ّٕٝخ سٟقت
،ی٘أظاس شعیٍ٘ا
یّغض
ٚ
ٓٞ
یٙیطفآ
ی٘أظاس ظا هی فطع
ٚ طیثأت تثثٔ
ٖآ طت زادیا یاٞضاتفض
،یفاطح٘ا طیغ یللاذا
ٚ یطیاس اض
ٖاط٘
س٘زاز ( 36 ).
ظا
ّٕٝخ تیزٚسحٔ
یاٞ
صٞٚژپ طضاح
یٔ
ٖاٛت
ٝت ضاعتا
ٜظاس٘ا یطیٌ
شضاعٌزٛذ
،یٞز
ٜزافتسا ظا
ٕٝ٘ٛ٘
یطیٌ
طیغ یفزاػت
اهدربهاری دمیریت رد ماظنتملاس ،لاس متفه، هرامش 1، راهب1401 ،هرامش ایپ
ٚ زٛث٘
ٗییثت یّف یاطت ظتاٚض
ٗیت اٞطیغتٔ
ٝت
ُیِز
ٜزافتسا ظا
َسٔ
یتای تلازاقٔ
یضاتذاس
ٜضاضا
؛زٕٛ٘
ٗیاطتاٙت ضز
ٕقت
ٓی
حیات٘
طایتحا سیات تضٛغ .زطیٌ
ٍجیتو یسیگ
حیات٘
ٖاط٘
زاز تیطیسٔ
تضازطت ات صٞاو
ٖاعیٔ
زإتفا
ی٘أظاس
ٚ
ٝیأطس یفإتخا ةخٛٔ
صیاعفا صیاس یفإتخا
ٜاٍط٘از
ّْٛف یىضعپ
ٖادیاتضشآ یتطغ
یٔ
.ززطٌ
اصِ
ٝیغٛت -یٔ
ززطٌ
ٖاطیسٔ
ٚ
ٖایِٛتٔ
ٜاٍط٘از
ّْٛف یىضعپ آ
ٖادیاتضش یتطغ
ات ت
ٝ یطیٌضاو هثس
تیطیسٔ
ٚ یطثٞض سٔآضاو
ٕٗض تیٛمت
زإتفا
ٚ
ٝیأطس یفإتخا ضز
ٖأظاس
ٝٙیٔظ صٞاو یاٞضاتفض
تضازطت
ٌٝ٘ٛ
ٚ صیاس ی٘أظاس ضز
ٗیا
ٜاٍط٘از اض
ٓٞاطف .سٙیإ٘
ضز تیاٟ٘
زاٟٙطیپ یٔ
زٛض ات ییاساٙض
ٚ صٞاو هیتوات یاٞ
تیطیسٔ
تضازطت
،
ٝٙیٔظ صیاعفا زإتفا ی٘أظاس
ٚ
ٝیأطس
یفإتخا
ٚ
ٝت ـثت
ٖآ صٞاو صیاس یفإتخا ضز
ٓٞاطف .ززطٌ
یزاصگساپس ظا
ٝیّو یزاطفا
ٝو ضز
ْاد٘ا صٞٚژپ طضاح یضای س٘زٛٔطف
ٝت
ٜژیٚ
ٖاٙوضاو
ٜاٍط٘از
ّْٛف یىضعپ
ٖادیاتضشآ یتطغ
تیاٟ٘
-ضسل
ی٘از ت
ٝ
ُٕف یٔ
.سیآ
تکزاطم ناگدىسیًو
یحاطع :صٞٚژپ .ش فِا
، .ح
،ق .ْ
ح
ـٕخ یضٚآ
ٜزاز :اٞ
.ش فِا
، .ح ق
ُیّحت
ٜزاز :اٞ
.ش فِا
، .ْ
ح
شضاٍ٘
ٚ حلاغا :ِٝامٔ
.ش فِا
، .ح
،ق .ْ
ح
نامشاس تیامح
ٌدىىک
ٗیا
ِٝامٔ
جطرتسٔ
ظا
ِٝاسض یطتوز
ٝتضض
ّْٛف یتیتطت
ٜاٍط٘از
ٝیٔٚضا ات سو 42130 یٔ
سضات
ٝو ات تیإح یاٞ
یزأ
ٚ یٛٙقٔ
ٗیا
ٜاٍط٘از
ْاد٘ا
ٜسض .تسا
ضزاعت عفاىم
ٍٝ٘ٛچیٞ
ؼضاقت یقفاٙٔ
ظا یٛس
ٖاٌسٙسیٛ٘
شضاعٌ
ٜسط٘
.تسا
References
1) Vafaii Nezhad M, Haidari Gorji AM, Nadi Ghara A.
Study of effective factors on the survival and persistence (preservation and retention) the headquarters staff in deputy of development and resource management of University of Medical Sciences, Mazandaran. JPE 2016; 3(4):13-3.
2) Haghgooyan Z, Karimi Malekabadi L, Kazemi Z.
Investigating the role of organizational pessimism in social wear: organizational silence as a mediator variable. Social Capital Management 2018; 5(4): 553- 77. doi: 10.22059/jscm.2019.267824.1715. [Persian]
3) Nazari S, Bakhit M, Eydipour K. Influence of social undermining the functioning of the directorate general of youth and sports organization of Tehran province was the mediating role of job involvement. Scientific Journal of Organizational Behavior Management in Sport Studies 2017; 4(2): 69-76. [Persian].
4) Sarwar A, Irshad M, Zhong JY, Sarwar S, Pasha R.
Effects of social undermining in families on deviant workplace behaviours in Pakistani nurses. Journal of Nursing Management 2020; 28(4): 938-47. doi:
10.1111/jonm.13027.
5) Damghanian H, Rastgar AA, Alavimatin F. The impact of relationship conflict on social undermining experience. Management Studies in Development and Evolution 2021; 30(99): 9-27. doi: 10.22054/
jmsd.2021.28617.2625. [Persian]
6) Castille CM, Kuyumcu D, Bennett RJ. Prevailing to the peers' detriment: organizational constraints
motivate Machiavellians to undermine their peers.
Personality and individual differences 2015; 104: 29- 36. doi: 10.1016/j.paid.2016.07.026.
7) Yoo J. The influence of social undermining on the service employee's customer-oriented boundary- spanning behavior. Journal of Services Marketing 2013; 27(7): 539-50. doi: 10.1108/JSM-03-2012- 0060.
8) Anwar F, Sidin JP. Social undermining, stress and well-being: a mediation mechanism. International Journal of Business and Economic Affairs 2016; 1(1):
86-92.
9) Twale DJ, Epilog. In understanding and preventing faculty-on-faculty bullying: a psycho-social- organizational approach. 1th. Routledge; 2018: 1-257.
10) Salajagheh Tazarji F, Bahreinizadeh A. A study the relationship between social undermining and work- family conflict with emotional exhaustion in elementary school teachers of Kerman. Career and Organizational Counseling 2019; 11(40): 53-82. doi:
10.29252/jcoc.11.3.53. [Persian]
11) Saeedipoor B, Yeganeh A. Employee social undermining; concept, consequences. 5th national conference on sustainable development in educational sciences and psychology, social and cultural studies;
2015; Center for Strategies for Achieving Sustainable Development - Mehr Arvand Institute of Higher Education, Tehran, Iran. 2015: 1-8. Available from URL: http://civilica.com/doc/613692. Last access:
