هدکشناد یسانشناور و یتیبتر مولع :
وگر یشزومآ ه یتیبتر مولع:
اپ نای همان ارب ی رد تفای اپ هجرد نای همان سانشراک ی دشرا
هتشر یتیبرت مولع:
ارگ شی : یشزومآ تیریدم
و یشزومآ یربهر هطبار اب ملعم یدمآراکدوخ
هیحان ییادتبا ناملعم یا هفرح هعسوت 2
لیبدرا
رگشهوژپ :
میحرروپ میرم
سا ا یت امنهار د :
نلاباب دهاز لداع رتکد ایک ینیعم یدهم رتکد
رواشم داتسا :
یوقت نیسح رتکد
26 رویرهش 1399
ناونع و :روآدیدپ مان یدمآراکدوخ و یشزومآ یربهر هطبار
ملعم ناملعم یا هفرح هعسوت اب ییادتبا هرود
هیحان 2
میحرروپ میرم /لیبدرا ناتسا
داتسا نا امنهار : دهاز لداع رتکد -
ایک ینیعم یدهم رتکد
داتسا :رواشم یوقت نیسح رتکد
خیرات :عافد 26
رویرهش 1399
دادعت حفص :تا 115
ص
نایاپ هرامش :همان
اپ هرامش / هورگ مان ی
نا همان
:هدیکچ
فده شهوژپ نیا وخ و یشزومآ یربهر هطبار یسررب
یدمآراکد ملعم
یا هفرح هعسوت اب ناملعم
ان ییادتبا هرود هیح
2 لیبدرا رهش تسا
. هیحان ییادتبا هرود ناملعم لک ار نآ یرامآ هعماج 2
رههش
دادعت هب لیبدرا 1260
ههنومن ناگروم لودج ساسا رب هنومن مجح نییعت یارب .دنا هداد لیکشت رفن
ادعت هب یا د
374 درم ، 104 نز و 270 انهشسرپ تهفا لاهمتحا نوچ یلو دش باختنا دراد دوهجو هم
ههشوخ یرهیگ ههنومن شور زا هدافتسا اب اه هنومن و دش هتفرگ رظن رد رتشیب هنومن دادعت دمع روطب ،تسا هدش باختنا یا شور
قیقحت .دشاب یم یگتسبمه عون زا یفیصوت مرهن زا هدافتهسا اب اه هداد
رازفا و دندش لیلحتspss
یاه شور زا تاعلاطا لیلحت و هیزجت تهج یفیصوت یرامآ
، نیگناهیم و
و درادناتسا فارحنا ،
یرییتمدهنچ نویسرگر و نوسریپ یگتسبمه ،یا هنومن کت یت .دهش هدافتهسا
ارههب ی یروآ آههمج همانههشسرپ زا اههه هداد
یههشزومآ یرههبهر زا
درادناتههسا همانههشسرپ یریههصا
و
ناراکمه
، 1390 و ررش یدمآراکدوخ همانشسرپ و ،ناراهکمه
1395 و هفرح هعهسوت همانهشسرپ یا ه
،ناراکمه و دنسپ هاش ناریبد 1388
.دش هدافتسا نارظنبحاهص و دیتاهسا دییات هب اه همانشسرپ ییاور
.دیسر زا هدافتهسا اب اه همانشسرپ ییایاپ نازیم یارهب راهبنورک یاهفلآ یرهض
همانهشسرپ یرهبهر
یشزومآ 92 / 0 یارب و یدمآراکدوخ همانشسرپ 78
/ 0 و یارب نینچمه یا هفرح هعسوت
97 / 0 تهسدب
.دمآ دهد یم ناشن جیاتن ب هک
نی رهبهر ی هشزومآ ی دهمآراک دوهخ و ی
ا ههفرح هعهسوت اهب ی
ههطبار
رادانعم ی دراد دوجو و
نیگنایم یدهماراکدوخ ،یشزومآ یربهر تارمن زا رت اهب یا ههفرح هعهسوت و
نیگنایم .تسا م نازی یتم همه رد هدش هدهاشمp اهری
نعم ی راد اتن و تسا جی
هم ناهشن ی دههد ههک
یتم ری ربهر ی شزومآ ی ب اب نیرتشی م نازی ثات ری دمآراکدوخ و ی
رتمک اب نی م نازی ثات ری یتم ری هعهسوت
ا هفرح ی پ ار شی ب ینی م ی دننک .
هژاو :یدیلک یاه یا هفرح هعسوت ،ملعم یدمآراکدوخ ،یشزومآ یربهر
1 - فده و همدقم
1-1 - همدقم ملعم .تسا ملعم دشاب یم راوتسا نآ رب شرورپ و شزومآ ماظن ره هک مهم ناکرا زا یکی
شناد تیقفوم و شرورپ تهج رد هدننک تیاده شقن اه ماظن نیا رد و یگدنز رد نازومآ
ملعم نتشاد هب هتسباو یا هعماج ره تفرشیپ هزورما .دوش یم بوسحم هعماج رد ور نیا زا تسا حیحص تیبرت هب یگتسب یقرت هب دیما و ندمت ظفح .دشاب یم هتسیاش ،یلامکریپ( دیآرب مهم رما نیا ی هدهع زا ات دشاب ییاه تیلباق یاراد دیاب ملعم 1387
.)
تیقفوم همز و یا هفرح هعسوت ،شرورپ و شزومآ یزاسهب رد هدش ماجنا یاه ششوک
و ک ،نمزلاک ،رتناک ،رتشیر( تسا ناملعم یاه یدنمناوت و تراهم حطس شیازفا فورمواب 2011
یساسا یاه فده زا یکی هک لیصحت رد نازومآ شناد دشر نانچمه .)
یدمآراک اب یگنتاگنت هطبار دشاب یم تیبرت و میلعت رد ،اهیگژیو زا نآ هک دراد ناملعم
،ارودنب( دریگ یم ریثات ناملعم یا هفرح ییاناوت دروم رد ناملعم یاهرواب و دیاقع 1977
.)
یاه تیلاعف ماجنا رد ناشیاه ییاناوت اب هطبار رد دارفا صاخ یاهرواب هب یدمآراکدوخ لرتنک و صاخ هزوح رد رظن دروم جیاتن هب نتفای تسد روظنم هب و صخشم هنارهام
،رویدک(دنک یم هراشا یگدنز 1395
و شزومآ یاه فده ققحت هب سرادم تیقفوم و .)
و قی یربهر ورگ رد شرورپ و شزومآ یاه فده ندش ققحم و تسا هتسباو شرورپ ،تفرشیپ تهج رد ریییت دنیآرف زیمآ تیقفوم یارجا یارب .دشاب یم شخبرثا تیریدم ب اراد ار مز ییاناوت دیاب ریدم ییاراک شیازفا جوم هک یشزومآ یربهر راتفر و دشا
عوضوم هک ییاجنآ زا .دهد یم زورب ار ،دوش یم سرادم رد نازومآ شناد و ناملعم هب همادا رد سپ دشاب یم ناملعم یدمآراکدوخ و یشزومآ یربهر هطبار شهوژپ نایب
اب اذل .تخادرپ میهاوخ میهافم زا کی ره یتایلمع و یموهفم فیراعت لاطم هب هجوت
هعسوت اب ملعم یدمآراکدوخ و یشزومآ یربهر هطبار دراد دصق رگشهوژپ هتفگ شیپ .دبایب شهوژپ نیا رد ار یا هفرح
1 - 2 - هلئسم نایب هفرح هعسوت عوضوم یا
ناهنکراک ( رندراهگ هسوت
2000 ههفرح هعهسوت لووهسم ) یا
رد
هاگشناد
1کروی دش هتفرگ راکب .
تفرشیپ هفرح
یا راک نادنم یا هسورپ رمتهسم
تهسا ههب
نعم ی تراهم هعسوت رد نانکراک
و یعامتجا یاهرایعم شزومآ
ی ارب ی همه تهسا ناهنکراک
هک تیفرظ لک رد ار نانکراک ج
ته یریگدای یگدنز لوط رد
دهد یم شیازفا ههب .
یناهیب
د رگی هفرح هعسوت یا
راک نادنم رد کی یلک هاگدید هب
یقرت هفرح شقن رد دارفا یا
ناهنآ
هراشا دراد نانکراک هعسوت . یپ رد
تراهم و شزومآ
، هبرجت هن ،صصخت و ه
ههنیمز کهی رد
یتح ارب ی دب و تسه زین هدنیآ و لاح هعسوت نو
نامزاس ، اه
ییاناوت تسد نتفای فادها هب
اتوک ه دوخ تدمدنلب و تدم ار
اوخن تشاد ده ،رندراگ(
2000 .)
ازفا اب شی ناهج ی تباقر و ندش یاه
ب نی ،یهللملا مها
تهی ههفرح هعهسوت یا
ناهنکراک
مادم ازفا لاح رد شی
دشاب یم هب .
یا هنوگ دم هک
تیری ناهسنا آبانم ی
ن ههب ههجوت و یورهی
ناسنا ی هب ناونع روتکاف ی مهم د یاتسار ر قفوم
تی نامزاس ی بوهسحم هم
ددرهگ ی .
نتهشاد
یورین ناسنا ی توافت هتفرشیپ و بوخ هک تسا ی
نیب نامزاس یاه و رثوهم دوهجو دهمآراکان
دراد ز اری ا نی ار نامزاس ،نانکراک نطو
م دوخ دنناد ی ب و نود چیه یعقوت ارهب ی قفوم تهی
نامزاس شلات م دهننک ی ا رد و
نهی ههنیمز هه زا چی هشلات ی رد هی همن دهننک ی ناهج(
نای و
،ناراکمه 1392
ن هزورما آقاو رد .) یوری
ناسنا ی نامزاهس رهه ی
ههب ناوهنع لهماع درهبهار ی ،
وتدروم هتفرگرارق نارگشهوژپ هج تسا
. ن یوری ناسنا ی اتن ،دمآراک جی
یبوخ ارب ار ی نامزاهس
ح(تشاد دهاوخ نایمرا هب ناگدازردی
،ناراکمه و 1392
.)
رتشیب رد نامزاس
لاحرد یاهروشک یاه هعسوت
صوصخ ا ام روشک رد تسپ
ینامزاس اب
تیریدم ناونع یورین
دنمراک ندرک دنمناوت هب تیعقاو رد و درادن دوجو یناسنا هجوت نا
ی
یمن ورین و دوش نامزاس رد یناسنا ی
رظان نودب اه یم رس هب
هک تسا یعیبط و دنرب
نآ یلیش تلاکشم هبزور
ییاراک و شیازفا زور رورم هب زین ناش
دبای شهاک
،یحطبا(
1386 .)
هعسوت هفرح یم ناملعم یا رییتم اب دناوت
یددعتم یاه دشاب هتشاد طابترا
زا یکی هک
یم یدمآراکدوخ اهرییتم نیا .دشاب
یدمآراکدوخ زا
فم میها مهم هک ی تخانش هیرظن زا
________________________
1-York
ب یعامتجا ا
ارودن سانشناور1
هتفرگ تاشن هزوح رد
دشاب یم .
،یدمآراکدوخ دراد هراشا
هب
رکفت زرط دارفا
هب تبسن ناوت
دوخ رد ماجنا نداد راک اه تیلاعف و اه . رظن نیا قبط دارفا ،
دنلیام ییاهتیلاعف هک دنهد ماجنا
آ ماجنا رد هک ن
ساسحا نانیمطا
دنشاب هتشاد رگا و
د دارفا ماجنا ر تیلاعف ی ساسحا یناوتان
ب ،دننک نآ ماجنا زا لومعم روط تیلاعف
یم بانتجا
دننک رب یدمآراکدوخ یاهرواب . هزادنا
ماجنا یارب یژرنا نداد
اهتیلاعف و
یگداتسیا رد
لباقم رثا آناوم دراد میقتسم
2 رف(
،ناراکمه و 2009
: 503 .) هیرظن قبط ب
ا ،ارودن
ییاناوت زا یکی یشیدنادوخ یاه
مهم و صاخ هک تسا ناسنا رد
سوت راتفر ناسنا نآ
ار دوخ دهدیم ریییت دنک یم یبایزرا و
یبایزرا دوخ نیا و لماش
د تفایر یدمآراکدوخ
تسا . قبط هیرظن زیگنا ،راظتنا ه
لوا هجرد رد هجیتن
دروم رد مدرم تاداقتعا یپ
ا یاهدم
یلامتحا لامعا
شزرا و دروم رد اهنآ یپ
ا اهدم تسا . هک یماگنه راظتنا دروم هجیتن
یارب
هزیگنا دارفا ،دشاب شزرا اب اهنآ ماجنا
دننک یم ادیپ ار اهراک هک یماگنه اما .
هجیتن یارب
شزرا اهنآ ی ماجنا یارب دشاب هتشادن اهراک
یگدامآ مک ی .تشاد دنهاوخ و اهرواب
تاراظتنا
دروم رد هجیتن
یاهرواب اب راک
یدمآ دنراد طابترا ار تاراظتنا ،اهرواب نیا نوچ ،
م ع نی -یم
یپ هک اجنآ زا و دننک ا
راظتنا دروم دم درف
تواضق هب دنهد ماجنادنناوت یم هچنآ رطاخ هب
،دنتسه هتسباو رایسب ناشیاهرواد یاه وم نیا رد
درا
، رگا زا کرد لرتنک یدمآراک دوخ
،دوش راظتنا تا هجیتن ، ب کش نود یشقن
مهم ینیب شیپ رد تشاد دهاوخ راتفر
،یهلادبع(
1390 : 48 .)
م رظن هب ی دسر دشر دوخ یدهمآراک زا یهکی
یتم ی اههر یی تهسا ههک قهیرط زا شزوهمآ
نانکراک دوهش نامزاس رد یلک روطب و یناسنا آبانم رد هعسوت هب رجنم و دوش داجیا
. ارهیز
ناسنا آبانم یدمآراکدوخ هعسوت ی
یاپ ه ساسا و هعسوت ینامزاس تسا
. و رتشزرا اب ی
ن آهبنم
نامزاس ره ی
، آبانم ناسنا ی دمآراک تسا . هدمع شخب امرس
ی ه راذگ ی ، یارب ن هی ور ی ناهسنا ی
تسا . رد اما اه نامزاس رف رد یمهم شقن ناریدم
نیارباهنب ،دنراد نآ فادها و نامزاس دنیآ
یم ناریدم یور رب یمهم رثا دنناوت
.دنهشاب هتشاد دوخ نانکراک یدهمآراکدوخ رهب هولاهع
،
زین نامزاس نورد رد ینیرفآراک زا یکی
لماوع ی هک تسا هم
ی رو هرههب دهناوت ی
نامزاهس اه ار
شیازفا دهد هلادبع(
ی
، 1390 : 49 .)
________________________
1.Bandura 1-Ferla
یم هک رگید لماع .تسا یشزومآ یربهر دشاب هتشاد طابترا یا هفرح هعسوت اب دناوت
ناگدنیامن شزومآ
ی ن ی ک م ی دنناد م هک نیرتمه لماع رد اده ی ت همانرب یاه حلاصا ریییت و
شزومآ ماظن و سرادم ی
، دم ی نار .دنتسه رد
ط ی هد ود هدنیآ ۀ رتشیب
کأت اهروشک ی
د
تاحلاصا شبنج رتشیب
ریییت شزومآ ی سرادم رد شقن رب
نایارگلوصا دم
ی نار .تسا هدوب
گا ر ناققحم
، دم ی نار ناونع هب ار لماع
مهم
، یساسا عت و یی ن هدننک ی یت یی و ر لوحت رد
فرعم سرادم ی
هدرک .دنا دوبهب ،هدعاق کی ناونع هب ک
ی ف ی ا و ت ی داج یساسا تاریییت رد
،سرادم ک هب اهنت هن
ی ف ی ت حلاص و ی ت دم یاه ی ر یت ی و یا هفرح دم
ی نار گتسب ی
،دراد هکلب
دح ات ز ی
،یدا هب اهنآ یربهر دراد یگتسب
. تاقیقحت شخبرثا
ی دم ناشن یلک روطب ،سرا
هک دهد یم هک
ییاناوت دم ی نار ا رد ی یاف شقن یربهر رثؤم رصنع ، ا لص ی زورما سرادم ی
زورانوب(تسا
، 1
2005 ز زا لقن هب ی
یدابآ ن ، 1388 .)
لی ناراکمه و دوو ت (2
2008 شور ) دم ةرمزور یاه ی
ر ی ت ی ندروآرب یارب ار تاراظتنا
و
فاک سرادم موادم و روهظون یاهشلاچ ی
من ی دنناد نودب هک دندقتعم و ا
ی یاف یاهشقن
شخبرثا ،یربهر ی
ظو .داد دهاوخ یور یدنک هب سرادم ی
ف ۀ ساسا ی شزومآ یربهر
3ی
تسا ناکدوک نتخومآ آضو نتخاس رتهب زا ترابع .
رگا سک ی شزومآ یربهر ماقم رد ی
ک دوبهب رد دناوتن تسا ی
ف ی ت دوش آقاو رثؤم شزومآ دوجو
ا رد وا ی ن و عافد لباق ماقم
جوت ی ه ن ی تس او(
ی
،زل مجرت ۀ سوط
،ی 1388 .)
نتخومآ ناکدوک
رط زا ی ق ردت ی س م ماجنا ناملعم یوس زا رثؤم ی
گ ی یربهر و در
شزومآ ی اب ذوفن لوت ،ناملعم رب ی
د حم ندرک مهارف ،آبانم ی
شزومآ ی ا و ، سانم ی
داج
گنا ی شز م ی دناوت دشاب شخبرثا شزومآ ثعاب
، ب ی نا م ی دراد شزومآ یربهر هک ی
زا ی ک
کشت یاهراتفر هلسلس ی
ل هدش تسا م هک ی دناوت ثأت ی ر ناوارف ی رد ناملعم درکلمع رب
ردت ی س پ و شخبرثا ی
تفرش صحت ی ل ی وک زا لقن هب(دشاب هتشاد نازومآ شناد یی
ن
، 2004 .)
یم شلات شهوژپ نیا رد ،دش نایب هچنآ ربانب دوش
ات و یشزومآ یربهر هطبار
هفرح هعسوت اب ملعم یدمآراکدوخ یا
ناملعم
، هنوگ هب و حیرشت اکتا لباق و مظنم یا
هک دوش یسررب یدمآراکدوخ و یشزومآ یربهر
یم نازیم هچ ات دناوت
اب هفرح هعسوت یا
________________________
1 . Bonuros 2 . Leithwood at ell 3 . Instructional Leadership
طابترا ناملعم د .دنشاب هتشاد
ر نامزاس م شهوژپ دروم ی
ناز ناملعم یا هفرح هعسوت زا
مها ی ت و ی هژ ا ی م رادروخرب ی
ا هب نتخادرپ و دشاب ی
ن م هلوسم ی اشگهار دناوت ی
خ ی ل ی زا
ا لئاسم ی ن نامزاس .ددرگ
لاؤس لاح ی
م حرطم هک ی
ا دوش ی ن هک تسا نیب
ربهر ی
شزومآ ی دمآراکدوخ و ی
هفرح هعسوت اب ملعم ا
ی ناملعم(
هرود ادتبا یی حان ی ه 2 رهش
بدرا ی ل ) هطبار
؟دراد دوجو یا
1 - 3 - شهوژپ تیمها و ترورض هفرح هعسوت ترورض و تیمها ،نامزاس یرووت رد یا
راب نیلوا یارب یناسنا باور رد
دش حرطم و
ضرف رب دوب نیا هرهب هک
،یرو فاطعنا دشر و ندوب ریذپ مزاس
زا یشان ،نا
ادنمراک یا هفرح تفرشیپ ن
تسا نامزاس و رب ریدم دامتعا اب هنایوج تکراشم یاه
لب و ناتسدریز نتشاد ،سکع
طابترا
،زاب فده ناسکی مک لرتنک ،نتشاد هرهب ،
، اب یرو
یم فیرعت نییاپ تمدخ کرت و تبیغ .دنوش
هب طوبرم تاداقتعا
،یدمآراکدوخ پ کی
شی
زا هداس ینیب و تسین راتفر
یطابترا چیه اب
هک یراک
« یم مهد ماجنا مهاوخ »
هکلب ،درادن
هکنیا اب
« یم مهد ماجنا مناوت »
،درگنابایب( دراد راکورس 1392
: 88 هاگدید نیا رد .) دارفا ،
ناونع هب ،هدننک میظنت دوخ و هدنهد باتزاب ،لاعف ،یشنکاو تادوجوم
وج مظن دوخ یقلت
نوش یم د رگ شنکاو یدوجوم هن و یم لکش ینوریب یاهدادیور هلیسو هب هک
رد ،دنریگ
یم هتفرگ رظن .دوش
هب رجنم اب یدمآراکدوخ قتسا و یرادیاپ
یم تما هک یدارفا ،دوش
سپ ،دننک یم یدمآراکدوخ ساسحا هکلب ،دنوش یمن میلست یگداس هب تسکش زا
هب
یرگید یاه هار لابند ناشفادها هب ندیسر یارب
دنتسه یاراد دارفا هک اجنآ زا .
هلباقم یاهتراهم هب اب یدمآراکدوخ وخ یا
رد ،دنراد نانیمطا د تلاکشم اب ههجاوم
یم برطضم و هدرسفا رتمک یگدنز اب یدمآراک دوخ هک یدارفا .دنوش
یی راد طاقن زا ،دن
دنتسه آلطم دوخ فعض و توق نانیب آقاو فادها اهنآ ،
یا ه ار باختنا یم دوخ زا و دننک
یقطنم تاراظتنا و دنراد
اهنآ م زا هدافتسا یایازم زا روحم هلأسم( هلوسم هب زکرمتم هلباق
)
م رد و روحم ناجیه( ناجیه رب زکرمتم لباق اریز .دنتسه هاگآ )
یلباقت یاهتراهم هب اهنآ
دنتسه نومطم دوخ
، ا یرود زگره یگدنز راوشد تلاکشم ز یمن
دننک
، یم اریز هک دنناد
دنراد ار راک نآ ماجنا ییاناوت اهنآ (
،یناخ دمحم 1392
: 128 .)
هدرتسگ شقن زین و یلبق یاه شهوژپ هب هجوت و یشزومآ یربهر هطبار ی
هفرح هعسوت اب ملعم یدمآراکدوخ اقیقحت هب هجوت اب و یا
نیا رد ام روشک رد کدنا ت
هنیمز نینچ ماجنا ترورض نیاربانب ، یم ساسحا حوضو هب هنیمز نیا رد ییاه شهوژپ
-
ملعم یدمآراکدوخ و یشزومآ یربهر هطبار ناونع اب یقیقحت نونک ات رگید یوس زا .دوش هنیمز رد هدمآ تسدب جیاتن قیقحت نیا ماجنا اب .تسا هدشن ماجنا یا هفرح هعسوت اب یزیر همانرب رد یا هفرح هعسوت اه
هدنیآ ی م یدمآراکدوخ دشر یارب
هفرح هعسوت اب ملع
.دریگ رارق هدافتسا دروم یا
1 - 4 - شهوژپ فادها
1 - 4 - 1 - ده یلک ف
یسررب تیعضو یدمآراکدوخ و یشزومآ یربهر ملعم
هرود ناملعم یا هفرح هعسوت اب
هیحان ییادتبا 2
لیبدرا رهش .
1 - 4 - 2 - صاخ فادها
1 نییعت . یهشزومآ یرهبهر تیعضو هاگدهید زا
ییادهتبا هرود ناهملعم ههیحان
2 رههش
.لیبدرا 2 یدمآراکدوخ تیعضو نییعت . هاگدید زا
ناملعم هیحان ییادتبا هرود 2
.لیبدرا رهش
3 - هفرح هعسوت تیعضو نییعت یا
هاگدید زا هیحان ییادتبا هرود ناملعم
2 .لیبدرا رهش
4 - ییادهتبا هرود ناهملعم یا ههفرح هعهسوت اب نآ داعبا و یشزومآ یربهر هطبار نییعت
هیحان 2 لیبدرا رهش
5 - ییادهتبا هرود ناملعم یا هفرح هعسوت اب نآ داعبا و ملعم یدمآراکدوخ هطبار نییعت
هیحان 2 لیبدرا رهش
6 - ینیب شیپ رد یشزومآ یربهر مهس نییعت ههفرح هعهسوت
ییادهتبا هرود ناهملعم یا
هیحان 2 .لیبدرا رهش
7 - مهس نییعت شیپ رد ملعم یدمآراکدوخ
هفرح هعسوت ینیب م یا
ییادهتبا هرود ناملع
هیحان 2 .لیبدرا رهش
1 - 5 - شهوژپ تلااوس
1 - 5 - 1 - شهوژپ یلصا تلااوس
1 - عضو ی ت ربهر ی شزومآ ی
، دوخ دهمآراک ی و هعهسوت ههفرح یا ناهملعم هرود
ادهتبا یی
حان ی ه 2 بدرارهش ی ل هنوگچ
؟تسا
2 - آی ا ربهر ی شزومآ ی
، دوخ دمآراک ی اب هعسوت هفرح یا ناملعم هرود ادهتبا یی حان هی ه 2
رهش بدرا ی ل هطبار
؟دراد
3 - مهس ربهر ی شزومآ ی
، دوخ دمآراک ی رد پ ی ش ب ی ن ی یا هفرح هعسوت ناملعم
هرود
ادتبا یی حان ی ه 2 بدرارهش ی ل
؟تساردقچ
1 - 5 - 2 - شهوژپ یعرف تلااوس
1 - عضو ی ت داعبا ربهر ی شزومآ ی ناملعم هرود ادهتبا یی حان هی ه 2 رههش بدرا هی ل ههنوگچ
؟تسا 2 - عضو ی ت داعبا یدمآراک دوخ ناملعم
هرود ادتبا یی حان ی ه 2 رهش بدرا ی ل هنوگچ
؟تسا
3 - عضو ی ت داعبا هعسوت هفرح یا ناملعم هرود ادهتبا یی حان هی ه 2 رههش بدرا هی ل ههنوگچ
؟تسا 4 - ههفرح هعهسوت اهب نآ داهعبا و یهشزومآ یربهر ایآ ههیحان ییادهتبا هرود ناهملعم یا
2
؟دراد هطبار لیبدرارهش 5 - اههیآ دههمآراکدوخ و ی
هههفرح هعههسوت اههب نآ داههعبا هههیحان ییادههتبا هرود ناههملعم یا
2
؟دراد هطبار لیبدرارهش 6 - مهس داعبا ربهر ی شزومآ ی رد هپ ی ش ب ی هن ی هعهسوت ههفرح یا ناهملعم هرود
ادهتبا یی
حان ی ه 2 بدرارهش ی ل
؟تساردقچ
7 - مهس یدمآراکدوخ داعبا رد
پ ی ش ب ی ن ی هعسوت هفرح یا ناملعم هرود ادهتبا یی حان هی ه
2 بدرارهش ی ل
؟تساردقچ
1 - 6 - اهریغتم یرظن فیراعت
:یدمآراکدوخ :یموهفم فیرعت یدمآراکدوخ
فیاهظو ماهجنا رد اههنآ ییاناوت رظن زا دارفا یتخانش یبایزرا کهی
لیش دراد هراشا ناراکمه و نامزوب(
،1
2010 : 123 .)
________________________
1 - Bozeman at el
:یتایلمع فیرعت شجنس یارب
درادناتسا همانشسرپ زا یلیش یدمآ راک دوخ یریهصا(
،ناراکمه و 1395
) دش هدافتسا زا هک
17 یا هجرد جنپ لاوس لیکشت
تسا هتفای یریهصا(
،ناراکمه و 1395
: 128 .)
:یا هفرح هعسوت :یموهفم فیرعت نم
ندروآ مهارف ،یا هفرح هعسوت زا روظ تصرف
ییاهه و دهشر یارهب
تفرشیپ تراهم
لماهش ،یزاهسدنمناوت فلاهخ رب و نادنمراک رد راک هب طوبرم شناد و اه
تصرف سوت هک تسا یلیش تامیمصت و یلیش یاه س
هداد دارهفا ههب نآ ناریدم و نامزا
دوش یم یتوک و تلفکآ(
،1
2014 .)
:یتایلمع فیرعت هفرح هعسوت زا روظنم
هرمن یا ههب خهساپ زا نایوگخهساپ هک تسا یا
همانشسرپ 64
رد و ترهکیل فیط اب یلاوس 10
( دهعب 1 یارهب ناراهطق مهه اهب تکراهشم.
،یلیش فادها هب یبایتسد 2
،یشزومآ براجت هلدابم رد دهعت.
3 ،موادهم یبایشزرا هب لیامت.
4
،دیدج براجت و یریگدای یاهتصرف هب یبایتسد.
5 ارهیگارف یتاهیلمع قهیقحت تیادهه . ،ن
6 ،یشزومآ لیاسم هب تبسن یهاگآ.
7 ،سیردهت تیفیک دوبهب تهج رد شلات.
8 تکراهشم .
،اهرانیمس و اههاگراک رد 9
،براجت لدابت یارب تصرف.
10 یهم تهسدب )رهیییت زا تیامح.
،ناراکمه و دنسپ هاش( دنروآ 1388
.)
:یشزومآ یربهر :یموهفم فیرعت هزوح ناربهر
شزومآ دافتهسا اهب ار دوخ یاهتراهم یاهه ییاهناوت زا ه
دوخ و .دهنهد یهم هعهسوت اهه شور زا هدافتهسا اهب و یریگداهی و ههبرجت ندروآ تسد هب
یریدم ت یشزومآ رد یگهشیمه دنیآرف کی یشزومآ یربهر و
یریگداهی دهشاب یهم
سیئر(
،اناد 1387 .)
________________________
1 -Ackfeldt, A.L., & Coote
عت :یتایلمع فیر هرمن یشزومآ یربهر زا روظنم
یارهجا زا نایوگخهساپ ههک تهسا یا
همانشسرپ 45
،نیداس و یهلادبع( یلاوس 1390
اب ) 5 ( دعب 1 ههب میقتسم کمک . ناهملعم
2 ناملعم یا هفرح دشر . 3
یههورگ تروهص ههب ناهملعم یا هفرحدشر . 4
یزهیر ههمانرب .
یههسرد 5
حطههس اههب )یهههوژپ مادههقا . .دههش دهههاوخ هدافتههسا اههی هلههصاف ساههیقم
2 - نابم ی پ و هنیشی قحت قی
2 - 1 - همدقم هعسوت تسا تیمها یاراد شرورپ و شزومآ هطیح رد رضاح رصع رد هک دراوم هلمج زا
یا هفرح طاهبترا یا ههفرح هعهسوت رهب دهنناوت یهم هک یلامتحا لماوع زا و .تسا ناملعم
و ملعم یدمآراکدوخ هب ناوت یم دنشاب هتشاد یربهر
آ سهپ ،دشاب یم سرادم رد یشزوم
رد لصف مود هب و یهلبق یاه شهوژپ ،یرهظن یناهبم
ههچخیرات و نیهشیپ یاهه شهوژهپ
دوش یم هتخادرپ .
2 - 2 - یا هفرح هعسوت
وت هعس یا هفرح رندراگ سوت
(9
1970 ) هک دوب دقتعم وا دش هدرب راک هب نیح یریگدای
رود زا یریگدای و راک نا
مآ یشزو توافت ی درادن تفرشیپ . نیا رب یا هفرح
راوتسا ساسا
هک تسا فده
ناسنا دوبهب یارب یمئاد
و شناد تیلباق شزومآ زا رتارف ،یا هفرح یاه
یش یارب یل ندروآ تسد هب
تسا لیش مادام یلیش هعسوت راد تیلووسم درف ،نیاربانب
رمعلا رد شیوخ هب ار دنمراک هک ییاه نامزاس
،دنا هدرک مادختسا .تسا
تفرشیپ هفرح
یا شناد هعسوت هک هدش فیرعت مظن یاراد یدنیارف رمتسم و
ییاناوت ماجنا یارب درف
هک دنفظوم نادنمراک ی همه .دراد یپ رد ار لیش رد یا هفرح هفیظو ار دوخ یاه تراهم
شرتسگ ار نآ و دننک ظفح راک یحم رد یصصخت یعوضوم ناونع هب هعسوت هک دنهد
رمتسم یا هفرح هار
ب نادنمراک رگا .دوش یم هیصوت راک نیا رد یبسانم نهاوخ
تیاهن د
ار یرو هرهب هک تسا یمازلا ،دنروآ تسدب دوخ لیش زا
ندرک زور هب اب یاه ییاناوت
دوخ
یی اب حطس ار یا هفرح یاه تراهم زا
دنروآ تسد هب ر نآ و
ا لرتنک .دننک تفرشیپ
یا هفرح ش
مهم یاه شخب یناسرزور هب لما یگتسیاش
،اه صخش یاه تفرشیپ ،ی
تیاده و تیریدم تراهم
راجت و اه هک تسا یب
رجنم دیدج یاه تصرف هب یم
.دوش
شلاچ یاه نانکراک یور شیپ راک رد
راتخاس ، یلصا
تهج ار یا هفرح هعسوت ظفح
دروآ یم دوجو هب رمتسم (
با ی ل ی
، 1389 .)
________________________
1gardner
2 - 2 - 1 - هفرح هعسوت یگشیمه یریگدای رد یا
( زتاو 1994 ) ار راک روتسد راهچ د
اب هطبار ر رد ناصصختم هعسوت
رمعلا مادام یریگدای
لماش هک هدرک داهنشیپ ریز حرش هب :
1 - ون )ینهذ( راکفا هعسوت
2 - تیوقت یاهتراهم زا یکی طابترا
نداد دشر و ی نآ
3 - مهف دوخ هعسوت دوخ یاهتیلووسم شریذپ و ی
4 - هعسوت اه یگتسیاش (
با ی ل ی
، 1389 .)
2 - 2 - 2 - رمتسم یریگدای یاهتیلاعف
ی گدا ی ر ی م رمتس یراهی اهنکراک یهملع و یموهمع ن نیرت اهب ههب یبایتهسد تههج رد
نتفرهگ هرههب اهب فدهه هب نتفای تسد تهج رد هک دشاب یم نکمم یاهرایعم درهبهار زا
دهد یم ماجنا ریز لدم دننامه هدش باختنا .
1 - ریذپ فاطعنا و روآون ،رثوم یریگدای و سیردت زا هدافتسا نآ یاقترا و
.
2 - ا هفرح هعسوت هضرع ی
صخش و ی لاعف و سانم تی
اه ی شزومآ ی .نانکراک
3 - .ناشدوخ هعسوت تهج رد نانکراک تیامح
4 - و قیقحت شهوژپ
ه رد یداقتنا یا قهیرط زا اهب حطهس شزوهمآ اهب ههطبار
راهشتنا
قیقحت ( زاجح ی و
،ناراکمه 1395
.)
5 - رمتسم تیامح و یبایزرا تامدخ
6 - ناریدم و ناربهر زا تیامح
7 - تصرف نداد یا هفرح هعسوت
رد هاگشناد نورد ب و
.هاگشناد نوری
8 - و قهیقحت ،سیردهت یاهیازم ههک یلکهش ههب یهاگهشناد لوصا یحارط رد یراکمه
ی .دننک تیامح و ییاسانش ار یریگدا
9 - جاور خزاب اهتیلاعف هب هنادقتنم یاهدرو تاعوضوم و
،یلم ناهج و یا هقطنم .ی
10 - نداد شیازفا قیقحت یرو هرهب
تا نلایصحتلا غراف ،ناراکمه و یزاجح(
1395 .)
.دوبهب و ظفح یارب یا هفرح یاهدرادناتسا هصلاخ 11 - یهاگشناد نورد یارش دجاو یاه هورگ اب ندرک رارقرب طابترا
هدنیآ یاه یریگ تهج یلعف یاهزاین ییاسانش یارب
2 - 2 - 3 - یا هفرح تواضق و قلاخا :10
-ا رد ا ک هبرجت و نیناوق
- کرد یرادهگن ی هنماد دوبهب ای
- یا هفرح قلاخا لوصا کردا
- یژتارتسا و اه شور باختنا رد لمع یدازآ رگید یاه
- یرگن یئزج و رگداقتنا رکفت
- نوناق یاهراجنه تیاعر
- یاه بوچراچ تیاعر براجت و یقلاخا
- اه شزرا گنهرف و خیرات
- شناد یاه هنیمز رد لمع و رکفت
- فح تیلووسم ا
ظ ت ندمت و گنهرف
2 - لوصا فح هیلوا ا ظ یرادهگن و ت :
- دوش یرادهگن ای تظافح دیاب هک یلماوع
- مادقا تا یریگشیپ
- ینیب شیپ فده
- یرادهگن لوصا اهراتفر تیلووسم لوبق :
ی م تظافح هدش
- ،یملع هتشر ظفح
:زا دنترابع ک
یاهتراهم دربرا ، بترم
شرتسگ زآ و
شیام فر و اهدرواتسد زا تظافح ،اهرات
ییامنهار هلحرم رد
یرورض
2 - 2 - 4 - یعامتجا لوصا یا هفرح
نامزاس و تیریدم و فادها تیریدم :
اه تیلاعف
، طابترا یرتشم یجراخ
هفرح هعسوت :یا
براجت دیدج میمعت ، دوبهب و ظفح هنیمز رد لوحت ،شناد (
زاجح ی و
،ناراکمه 1395
.)
هفرح هعسوت شزومآ تارم رد تسا یدنور ،یا
ندش دراو یارب هب
دنیارف یریگدای
تسا
، ات رظن دنناوتب اهنآ دوخ
ندیسر هنیمز رد ار نشور یریگدای فادها هب
.دننک اب
یا هفرح هعسوت ،ناملعم
یگتسیاش دنروآ یم تسد هب
ناریگارف هب هک دنراد یگدامآ و
دنهد شزومآ اه تراهم اهنآ ات
ار حطس رد دنهد ماجنا اب
،ناراکمه و یزاجح(
1395 .)
________________________
1-professional judgment and ethical
ترازو ( ناگیشیم یتلایا هاگشناد 2003
،) نینچمه دم دنیارف ار یا هفرح هعسوت
موا رد
شزومآ ی اب یاهرایعم ءاقترا تهج ی هیلک یارب یدنورهش و
یم ناملعم دیکات و دناد
یم یا هفرح هعسوت هک دنک مامت تیفرظ شیازفا ثعاب
یریگدای یارب ناملعم لوط رد
یگدنز وش یم .د
( ،ناراکمه و فشوس زا لقن هب یزاجح 1997
) لماوع هفرح هعسوت تمسق هس هب ار یا
یدنب شخب .تسا هدرک
1 - مز زا تسا ترابع :هنی ای گنهرف ،نامزاس
هک تسا یناکم و شزومآ
یریگدای هزات
رد
نآ تروص یم .دریگ یگژیو یاه هزوح نیا تیهام و نامزاس رگنایب ،
متسیس یشزومآ
تسا و آقوم هچ و اجک رد یا هفرح تفرشیپ و هعسوت تیعضو هک دنک یم نییبت .تسا
اه تخاسریز رگید یعون هب متسیس ی
یشزومآ اب
یاه یگژیو هنیمز
داجیا دوش یم
( زاجح ی و
،ناراکمه 1395
.)
2 - اوتحم :اوتحم هدنهد ناشن
و شناد تراهم یاه یارب ناملعم هک تسا ی ماجنا
فیاظو
آ هب دوخ ن ن
اب ار نآ دیاب و دنراد زای کمک
.دننک سک یا هفرح هعسوت یاهتیلاعف رد
اه یگژیو تقیقح ی
نایب اوتحم رگ
یا هفرح هعسوت شناد ،تراهم زا تسا ترابع هک تسا
و قیقحت یاهدنیارف رب ینتبم دیدج تایرظن و .تسا یشزومآ
3 - :دنیارف یاه هار ندروآ تسدب ییاناوت
رد دنیآرف یا هفرح هعسوت
،دشاب یم ییاهشور
هک نآ رد یریگدای دتفا یم قافتا
( زاجح ی و
،ناراکمه 1395
.)
یا هفرح هعسوت یاه هفلوم ناملعم
ات دننک یم شلات تفرشیپ
دوبهب ار یا هفرح
رد هک دننک یم هیصوت شرورپ و شزومآ رد ریگرد دارفا هیلک هب اه هفلوم نیا ،دنشخب نانیمطا و دننک راک مه رانک یبولطم تیفیک زا یا هفرح تفرشیپ هک دنشاب هتشاد
دیآ یم تسد هب و دوب دهاوخ رادروخرب .
هفرح هعسوت یا
هورگ هلمج زا ،اه هنیمز یرایسب
...و یتراظن باور ،یتاعلاطم یاه ب رد ار
یمر گ و یتراظن باور نوچ یلماوع هک دری
،یرگیبرم هورگ ،یبایزرا
،هعلاطم یراکمه یلیصحت همانرب دوبهب یاههورگ رد
، یاههاگراک
.دشاب یم یشزومآ اراکمه و یزاجح یلنتسا زا لقن هب ن
( 2001 ی هنیزگ ،) هفلوم ناونع هب ار ینامزاس
نیا هک دناد یم یملع تایه یاضعا یا هفرح تفرشیپ مهم لماوع
لماش طابترا و مدرم اب
ت اقم و همانربخ هیهت و رگید یاهدحاو اب هاگشناد رد یراکمه ،یلام آبانم هب یسرتسد .تسا ،ناراکمه و یزاجح( و 1395
.)
ط نیمه راکمه و کراتسا رو
( نا 1998 روما ) ریز مهم یاه هفلوم ناونع هب ار هعسوت
:دنکیم داهنشیپ یا هفرح 1 - ندرک مهارف یاه تیامح
یملع تایه یاضعا یداصتقا (
زاجح ی و
،ناراکمه
1395 .)
2 - یرازگرب یاه هرود
یشزومآ صصختم دارفا روضح اب
3 - هعلاطم تصرف نداد اه ییاناوت شیازفا روظنم هب یه یاضعا هب
یملع تا
4 - روظنم هب یداهن تیامح سیردت نتخاس شخبرثا و دوبهب
5 - ایازم و قوقح نداد ت قح زا
رد هک یناریدم و یملع تایه یاضعا هب سیرد هدکشناد
اههاگشناد و اه ار ییاه هرود رگید ی
دننارذگیم (
زاجح ی و
،ناراکمه 1395
.)
6 - تیعقوم ییاج هباج یاه
ایه یملع ت یعامتجا یاهتراهم دوبهب تهج رد
.اه هدکشناد رگید اب 7 - صاصتخا هئارا هلاقم اه سنارفنک رد هک یملع تایه یاضعا یارب ییاه قوشم
( دنناسرب پاچ هب ای.دنهد جاح
ی م ی ر حر ی م و ی سح ی ن ی
، 1391 ) .
11گنیک ( 2004 ) زا هک ار یتیریدم لماوع یاه هفلوم
یا هفرح هعسوت مهم ار تسا
لماش لماوع یم ریز :دناد
1 - نیب یراکمه هنیمز ندرک مهارف اکمه
یاه هورگ رد نار هطوبرم یراک
2 - درف سیردت تفرشیپ یارب ناراکمه تیامح
3 - لغاش ناراکمه یا هکبش یهدنامزاس و یحارط اه هسسوم رگید رد
4 - یرازگرب رود
ه یاه یشزومآ
5 - یرازگرب د ییاهسنارفنک
یریگدای و سیردت هنیمز ر ناراکمه اب
6 - ناراکمه نیب هبرجت و تاعلاطا لدابت یارب یصصخت یاه نمجنا لیکشت
________________________
1-King
Title and Author:
The relationship between educational leadership and teacher self- efficacy with professional development Primary school teachers in district 2 of Ardabil./ Maryam pourrahim
Supervisor: Dr. Adel Zahed- Dr Mahdi Moeini kiya Graduation date: Dr. hossein taghavi
Number of pages: 115 page Abstract
The purpose of this study is to investigate the relationship between educational leadership and teacher self-efficacy with the professional development of primary school teachers in District 2 of Ardabil. The statistical population consists of 1260 primary school teachers in District 2 of Ardabil. To determine the sample size based on Morgan table, a sample of 374, male 104 and female 270 were selected using cluster sampling method. Because there is a possibility of dropping the questionnaire, the number of samples was deliberately considered more. The research method is descriptive-correlational.To analyze the data from descriptive, mean and standard and statistical methods, T-Tech Samples, Pearson correlation and multivariate regression were used. To collect data from the educational leadership questionnaire, the standard questionnaire of Asghari et al., 2016 and the self- efficacy questionnaire of Scherer et al., 1982, the professional development questionnaire of Shah Pasand et al. Teachers were used. The validity of the questionnaires was confirmed by professors and experts. The reliability of the questionnaires using Cronbach's alpha coefficient for educational leadership was 0.92 and for the self-efficacy questionnaire was 0.78. Also for professional development 0/97 Was obtained. The results show that there is a significant relationship between educational leadership and self- efficacy with professional development. And the average scores of educational leadership, self-efficacy and professional development are higher than the average. The observed p level is significant in all variabels and the results show that educational leadership with the highest impact and self- efficacywith the lowest impact predicts professional development.
Keywords: Educational leadership, teacher self- efficacy, professional development
ربهر هطبار ی
شزومآ ی دمآراکدوخ و ی
ا هفرح هعسوت اب ملعم ی
ادتبا ناملعم یی
حان هی 2 بدرا
لی 108
University of Mohaghegh Ardabili Faculty of Educational Sciences and Psychology
Department of Educational Sciences
Thesis submitted in partial fulfillment for the degree of M.A. in Educational management
The Relationship between Educational Leadership and Teacher Self- Efficacy with
Professional Development Primary School Teachers in District 2 of Ardabil
By:
Maryam Pourrahim
Supervisor:
Adel Zahed Babolan (Prof) Mehdi Moeini Kia (Ph.D)
Advisor:
Hossein Taghavi (Ph.D)
16- September-2020
