0
سررب ی اراک یی هداد واک ی پ رد ی ش یب ن ی گدنراب ی
س ی هد م ی ان حابصم
*
عبٌؽربو ی عسٌْه سؽرا ی
پهبو ی زتَ
- ؽ ُبگؾًاز ،راشفا مزً
ی ساز
هدیكچ
پ ی ؼ ث ی
ٌ ی ه ی
،ىاش گسًربث ىبهس ٍ ىبىه ی
ًاٍازف ززثربو ی
وقت رز ی ن گ ی ز ی ازث ی حزع بّ
ی فلتره
ِهبًزث ِلوخ سا یبّ
یرثآ یرازش گسًربث .زراز ی
ىبهس رز ىبىه ٍ بّ
بّ
ی فلتره ی ه خر ی سّز تً رز ی
ِد لابث ندح یی تذا رز ُزاز سا ی
رب ِث ،تعا
وّ
ی ي
ٌىت تلػ ی ه بّ
ی
ُزاز
ٍبو ی ه ی سًٌاَت ا رز ی ي هس ی
ٌِ
ٌچ سا .سٌٌو لوػ تعبٌه س
ی ي ا ِلوخ سا ُزاز ِػَوده ی
ّبگتغ ی
،
ُراَّبه ا ی قذبؽ ٍ ی ه ی ىاَت .ززو ُزبفتعا
ُزاز زاز شخ ِىٌیا لیلز ِث یگسًربث یبّ
ػساززپ ؼیپ ِث سٌتغّ يرشث یبّ ُ
ٍ حیحف یبّ ُزاز ىزرٍآ تعز ِث یازث بّ ُزاز یٍر زث یؽساززپ ؼیپ سیبث یسبع لسه ًَِگ زّ مبدًا سا لجل .سًراز سبیً
.زَؽ مبدًا ضلبٌت ىٍسث لسه
بّ
ی تٍبفته ی
ِىجؽ ِلوخ سا ی
جقػ ی ػٌَقه ی
، رَگلا ی نت تًص ی
،ه ه ؽب ی ي تؾپ راززث ی
،ىبج
وقت تذرز ی
،ن
ٌودًا ىًَبل ی
غ ٍ ی
ُز پ تْخ ی ؼ ث ی
ٌ ی ه ی ىاَت ززو ُزبفتعا .
یدیلک ناگژاو :
پی ؼ ث ی
ٌ ی گسًربث ی
، پ ی ؼ
،ػساززپ
ُزاز
ٍبو ی
،
ُزاز ی يرشث
2
-0 همدقم
سه ی ز ی ت سرٍبؾو ٍ ةآ غثبٌه ی
ُسَح هی رز شیرثآ ی
پ ِث ی ؼ ث ی
ٌ ی عبٌؽاَّ زفبٌػ ی
.تعا ِتغثاٍ
ی ى ی سا
ه نْ
زت ی ي عبٌؽاَّ زفبٌػ ی
گسًربث( ػربث ی
ازث .تعا ) ی
سه ی ز ی ت
ِضَح ی شیرثآ سه ٍ ی ز ی ت ع ی
،ل پ ی ؼ ث ی
ٌ ی وو ی گسًربث ی ی ه
پ .تعا ؼلبچ ی
ؼ ث ی
ٌ ی سَت ی غ
ًبهس ی بضف ٍ یی گسًربث ی ازث ی سه ی ز ی ت و ی ف ی ت راسمه ٍ ةآ فه ی س ا .تعا ی
ِىٌ
طبعا زث ىاَتث
پ ی ؼ ث ی
ٌ ی گسًربث ی
ًبهس ِچ ِو ززو ـرؾه ی
ِچ لَقحه ی وّا زَؽ تؾو ی
ت ازث ػٍر ٍز .زراز ی
پ ی ؼ ث ی
ٌ ی گسًربث ی زَخٍ
.زراز .1 ازف سا ُزبفتعا ی
بّسٌ
ی
ًاَل ىززو لسه رَظٌه ِث ػربث ی
ي ف ی ش ی ى ی ا بها . ی ي لاز ِث ػٍر ی
ل س ی ز ىبىها تعا يىوه ذپ
ی ز
سؽبجً
: .1 گسًربث ی بًْ لَقحه یی
زاسؼت سا ی ازف ی بّسٌ
ی پ ی چ ی
ُس ی
َخ ی تعا .
.2 گرز تبجعبحه ندح ی
ز س ی زب تعا ىازگ ٍ .
.3 غته ی بّز یی ازث ِو ی زؼت لسه ی ف ه ی سًَؽ رجت ٍ زبث تػزع ،ػربث تسؽ لثه ی
ز زٍسحه ىبىه ٍ ىبهس زبؼثا رز
ُسؽ .سًا
.2 ػٍر سا ُزبفتعا بّ
ی رؾت ی ـ ازث ِو َگلا ی
رؾت ی ـ بَّگلا ی گسًربث ی
ٍ( تبفف طبعا زث ی
گض ی بّ
ىآ ) ُسؽ ػلات بّ
.تعا ی ى ی
ًازگً سا ی بّ
ی لفا ی
، پ ی ؼ ث ی
ٌ ی سٌلث گسًربث تسه ی
ِضَح رز بّ
ی ازث ،تعا فلتره ی
ا ی ي سا تعا زتْث ربو
ای ي زَؽ ُزبفتعا ػٍر (
Organization 1994 ،
.)
-2 پ ی ش ی هن بّربو ی پ ی ؾ ی ي بّ ِتعز ِث ی
غمت فلتره ی
ن ه ی سًَؽ ِلوخ سا . ی
ا ی ي ه بّ ِتعز ی
ِىجؽ ِث ىاَت بّ
ی جقػ ی
ػٌَقه ی ىآ تٍبفت ِو ، لا رز بّ
ی
ِ ی سٍ ،ىبٌْپ ى
ّز ی
، لا زاسؼت ی
ِ بّ
رَگلا ،تعا بّزًَ ٍ ی
نت تًص ی ه ؽبه ، ی ي تؾپ راززث ی ىبج تذرز ،
وقت ی ن ث ، ی ش ی ي غ ٍ ی
ُز .ززو ُربؽا لبع رز
ّ ب ی ذا ی ز ؼٍّضپ بّ
ی س ی زب ی هس رز ی
ٌِ
ی پ ی ؼ ث ی
ٌ ی گسًربث ی سا ُزبفتعا بث
رَگلا ی نت بّ
ی
ُزاز
ٍبو ی تعا ُسؽ مبدًا .
چًزف ( ىاربىوّ ٍ لٍا ،)1992
ی ي ار ؼٍّضپ هس رز
ی
ٌِ
ی پ ی ؼ ث ی
ٌ ی گسًربث ی آ رز ی اَ
ی زهآ ی بى ی لبوؽ ی مبدًا
ىآ .سًزاز ازث بّ
ی پ ی ؼ ث ی
ٌ ی گسًربث ی
ِىجؽ لسه سا بّ
ی جقػ ی ػٌَقه ی ازث .سًززو ُزبفتعا ی
ا ی ي
ُزاز ربو بّ
ی گسًربث ی ار سا
بت 1982 بًْ رز .سًززو ُزبفتعا 1991
ی ت زاز ىبؾً
سً
ِىجؽ ِو بّ
ی جقػ ی ػٌَقه ی ازث ی پ ی ؼ ث ی
ٌ ی گسًربث ی تعبٌه
تعا French( ،ىاربىوّ ٍ
.)1992
ٍٍ
(ىاربىوّ ٍ لسه ،)2115
HSVMGA ازث ار
ی پ ی ؼ ث ی
ٌ 11 ی گسًربث ُسٍر ی
پ لسه .سًززو ِئارا ی
زبٌْؾ ی
ىآ وزت بّ
ی ج ی رَگلا ٍز سا ی
نت تًص ی ه ؽبه ٍ ی ي تؾپ راززث ی ىبج ىآ سا ِو تعا ازث بّ
ی ؼت یی ي بّزتهاربپ ی
ِىجؽ بّ
ی جقػ ی ُزبفتعا
ه ی زَؽ ىآ . ازث بّ
ی سرا ی ثب ی
ُزاز سا زَذ ربو بّ
24ی ا ی
ُبگتغ ل زْؽ رز غلاٍ
ی
ٍش ی چ ی ي
ُسبث رز ی لبع بّ
1994ی 2111 بت
ٍ
ؼه ی رب بّ
ی ه ی گًب ی ي بغذ ی ر ،كلغه ی
ِؾ ی ه ی گًب ی ي زض ٍ بغذ تبؼثزه ی
ت گتغجوّ
ی .سًززو ُزبفتعا ی
ِتفب بّ
ىبؾً
ُسٌّز ی ا ی ي
وزت لسه سا ُزبفتعا ِو تعا ی
ج ی HSVMGA بخ ِث
ی رَگلا ی نت تًص ی ه ؽبه ٍ ی ي اززث ر تؾپ ی ىبج بٌْت ِث یی
، ث تلز ی زتؾ ی رز
پ ی ؼ ث ی
ٌ ی ه ِئارا ی سٌو وؼت لثبل ٍ ی
ن ً ی ش یه سؽبث ( ،ىاربىوّ ٍWu .)2115
ًی مبى (مازؾه ٍ
ُزاز سا ؼًاز جازرتعا بث ،)2113 بّ
ی پ ی ؾ ی ي عبٌؽاَّ ؼرث شوزه ی
سٌتغًاَت سٌّ
ِقرؾه36
غوخ رٍآ ی بوً
ی سٌ
مف ِو 7 ظ پ ِث طَثزه ىآ زرَه ی
ؼ ث ی
ٌ ی گسًربث ی ىآ .تعا ُزَث پ سا ظپ بّ
ی ؼ ػساززپ
ٌچوّ ٍ ی ي مبغزا
ُزاز ىززو ا ٍ بّ
ی زبد رَگلا سا ،زَذ ُزاز ِػَوده ی
نت بّ
ی
ُزاز
ٍبو ی ازث ی پ ٍ لسه يتذبع ی
ؼ ث ی
ٌ ی گسًربث ی .سًززو ُزبفتعا
ىآ ػٍر سا بّ
ی گزب ی ز ی ث ی ش ی ي ازث ی .سًززث ُزْث زَذ لسه تذبع ىآ
غته سا بّ
ی بّز یی ا ربؾف ،بهز ىَچ ی
،ُبگتغ ربؾف ،ربرث ربؾف
9
رز حغع ی
،ب گسًربث ٍ زبث تػزع ی
بتً .سًززو ُزبفتعا ی
ح ه ِو زاز ىبؾً
ی ىاَت ث ػٍر سا ی ش ی ي ازث ی پ ی ؼ ث ی
ٌ ی گسًربث ی تلز بث
لَجل لثبل ٍ ةَذ ی
لابث(
71ی ززو ُزبفتعا )سفرز Nikam(
،ىاربىوّ ٍ .)2113
عَگ ی ظ (ىاربىوّ ٍ رَگلا سا ،)2116
ی نت ؽبه ی ي تؾپ راززث ی
ىبج ازث ی پ ی ؼ ث ی
ٌ ی ازث .سًززو ُزبفتعا ًِبّبه ی
سرا ی ثب ی سا لسه ا29
ی
ُبگتغ لبع سا ىبتغثزف رز بت 1946
ؼه سا ٍ 2112 ی رب بّ
ی ر ی
ِؾ ه ی گًب ی ي زض ٍ بغذ تبؼثزه ی
ت
گتغجوّ
ی بتً .سًززو ُزبفتعا ی
ح ثزدت ی ِو زاز ىبؾً
تلز پ ی ؼ ث ی
ٌ ی سا ُزبفتعا بث ؽبه ػٍر
ی ي تؾپ راززث ی ىبج پ زَجْث ی اس ُززو
تعا Gocic( ،ىاربىوّ ٍ ).2116
(ىاربىوّ ٍ حبجقه ،)1396
ػٍر سا یىی ىاٌَػ ِث نیوقت تذرز لسه سا
ُزاز یبّ
ؼپ تْخ یٍبو ث
ی یٌ
رز ػربث
۱۴ ا ی
ُبگتغ ةٌَخ ٍ ةٌَخ رز غلاٍ
یثزغ ا ی ىاز
ُزبفتعا سًززو
ِیجؽ . یسبع تفزگ ترَف تلبح ربْچ رز بّ
تعا ِ ِیلو رز ٍ
جؽ ی
ِ یسبع بّ
سا ۹۸۲ غ ٍ زبث تْخ ،زبث تػزع ،تثَعر ،نویشوبه یبهز ،ظعَته یبهز ،یلجل ػربث لثه زیغته ی
ُز طبیمه رز
غته(ػربث ىاشیه ٍ ُزبفتعا لسه لمتغه یبّزیغته ىاٌَػ ِث ًِبّبه ی
ز )فسّ
۳ لجل ُبه سا ؼیپ عَلٍ
یٌیث سؽ تعا ُ . حیبتً
قت تذرز لسه ِو زاز ىبؾً
نیو یزیگ
ًبفَقذ رز یغیازؽ
ِو سا يیگًبیه نزحته ۵
ُزاز ِلبع ُزبفتعا بّ
زَؽ ییبًاَت یاراز ،
رز یجعبٌه ؼیپ
یٌیث تعا ػربث ىاشیه ،ىاربىوّ ٍ حبجقه(
).1396
-9 رشت ی ح هلاسم شث ی ُزاز عًَ سا یگسًربث یبّ ُزاز ِو نیعر یه ِدیتً يیا ِث ُسؽ حزغه ىٌَوبت ِو یجلبغه ِث ِخَت بث ير
حیضَت سًراز یعبٌؽاَّ رز یززثربو ِچ تبحلاغفا يیا لافا ِىٌیا ٍ یٍبو ُزاز ٍ يرشث ی ُزاز ِو تعا سبیً بدٌیا رز .سٌتغّ
.نیّز -9 -0 هداد ی گرزب
ُزاز بّ
ی
ِػَوده ِث لاَوؼه يرشث ا
ی
ُزاز سا
ُساسًا ِو تعا ُسؽ ِتفگ بّ
ی ىآ سح سا زتازف بّ
ی بث ِو تعا
مزً
بّراشفا ی لَوؼه ىآ ىاَتث رز ار بّ
ی ه لز ،ذذا لَمؼه ىبهس ی
ك سبع ی
، سه ی ز ی ت
ُزاز .ززو ػساززپ ٍ بّ
ی ث ی زتؾ لحت ِث ی ل بّ
ی
لز ی ك زت ه ی سهبدًا تً . ی
ِد ی لحت ی ل بّ
ی لز ی ك زت وقت ی ن گ ی ز ی بّ
ی وعا بث ی ىبٌ
وقت .تعا زتْث ٍ زتلابث ی
ن بّ
ی اربو تجع زتْث یی
ثی
،زتؾ شّ ؼّبو ی
ٌِ
ر ٍ ی هغ ه ی سًَؽ
ُزاز . بّ
ی زؼت عٌَت ٍ تػزع ،ندح ـذبؽ ِع بث يرشث ی
ف ه ی
ِلئغه .زَؽ ی
لفا ی ا ی ي
ا بث ِو تعا ی
ي
ُزاز سا ندح ربو ِچ بّ
ی ه ی ىاَت ىبهسبع .زاز مبدًا
ُزاز بّ
ّ ب ی
ًزرَه ٍ ظجتزه ی
سب
ْت ار ی
ِ لحت ٍ ی ل ه ی سٌٌو بت
ؼعزپ دعبپ بّ
یی ث ار ی سٌثب شّ ؼّبو ِو ی
ٌِ
بّ
ِؼعَت ،ىبهس ٍ ی
سخ تلاَقحه ی
س پ ٍ ی تازبٌْؾ وقت ٍ ًَ
ی ن گ ی ز ی
ًِاسٌوؽَّ
زت
ه رٍسمه ار ربو ٍ تغو ی
سًسبع .
-9 -2 هداد واک ی
ُزاز
ٍبو ی ی ه ازف ی سٌ
رٍزض ی ػٍر لبوػا بث ِو تعا بّ
ی ه رز بَّگلا جازرتعا ِث سٌوؽَّ
ی ىب
ُزاز ه بّ
ی زساززپ .
ُزاز بّ
یی ه ِو ی ىاَت ىآ سا ازث بّ
ی اشفا ی ؼ شّ ؼّبو ٍ سهآرز ی
ٌِ
بّ
بفتعا .ززو ُز ی ى ی لاز سا ی ل
ٍ ِخَت ی
ُض
ُزاز ِث
ٍبو ی رز
عٍ ندح ىزَث طزتعز رز ،تبػلاعا تؼٌف ی
ؼ ی سا
ُزاز ا سا سٌهزَع ؼًاز ٍ تبػلاعا جازرتعا ىبىها ٍ بّ
ی ي
ُزاز .تعا بّ
ِتعز ؼیپ ٍ یسٌث
ٌیث ی
،
ُزاز تبیلوػ عًَ ٍز
ُزاز لیلحت یازث یٍبو
ِتعز فیفَت رَظٌه ِث لسه جازرتعا ٍ بّ
یبّ
ُزاز نْه ،بّ
ؼیپ ٍ نْف ىآ ربتفر یٌیث
لسه .تعا ُسٌیآ رز بّ
ِتعز یبّ
از لیلحت رز یسٌث
ُز یبّ
ِمجع ٍ ِتغغگ لسه ٍ ِتفرربو ِث یا
یبّ
ؼیپ
ًَیعزگر بی یٌیث ی
ازث زتؾیث ی
لحت ی ل
ُزاز بّززثربو رز ُسهآ تعسث تبػلاعا .سًراز ززثربو ِتعَیپ یبّ
ی عٍ
ی ؼ ی سا
حازع ی عسٌْه ی محت ٍ ی تبم ولػ ی مزً .تعا ُزبفتعا لثبل راشفا
بّ
ی
ُزاز
ٍبو ی
،
ُزاز لبًآ ار بّ
ی ش بَّگلا ٍ ی
ُزاز ا ی فؾو ار
ه ی سٌٌو ه ِو ی ىاَت ىآ سا ازث بّ
ی لحت ی ل ززثربو عاًَا
َخ مَلػ رز ِلوخ سا بّ
ی (ززو ُزبفتعا Liao, Chu, & Hsiao
،
.)2112
4
ُزاز
ٍبو ی ی ى ی پ سا ی تفزؾ بّ
ی ذا ی ز هس رز ی
ٌِ
ی يف رٍآ ی
ُزاز لثبل ِو تعا بّ
ی ت س ی زب ی ازث ی نْه تبػلاعا فؾو
بپ سا ی
ُبگ
ُزاز ا .زراز ار ی ي شخ ،يف یی صَلٌَىت سا ی
ِػَوده لهبؽ ِو تعا ُسؽ ِتذبٌؽ ؼًاز فؾو ا
ی ِو تعا ىٌَف سا
ىبٌْپ ؼًاز ٍ بَّگلا ،ظثاٍر
َّجًا ىٍرز رز ُسؽ ی
سا
ُزاز ه جازرتعا ار بّ
ی سٌو
ٌچوّ . ی ي ضؼث رز ی اَه
ُزاز ،زر
ٍبو ی فزازته ار
لحت بث ی ل ربهآ ی پ ی
ِتفزؾ ازث ی بَّگلا فؾو ی
فه ی س ه زاسولل ی سٌٌو
ُزاز .
ٍبو ی ػٍر زظً سا ی
يتفب اسّ عًَ ٍز ِث بَّگلا ی
ت
ُسؽ
غ ٍ ی ز اسّ
ی ت
ُسؽ غمت ی ن ه ی زَؽ
ُزاز .
ٍبو ی اسّ
ی ت ؽ
،ُس اراز ی فسّ
ی پسا ٍ ؿبذ ی
ؼ ؼت یی ي
ُسؽ
َگلا لبجًز ِث ٍ یی
تعا ؿبذ
ح رز لب ی
ُزاز فسّ ِو
ٍبو ی غ ی ز اسّ
ی ت ،ُسؽ ی يتفب بَّگلا یب ث تبْثبؾت ی
ي
ٍُزگ بّ
یی فسّ يتؽاز ىٍسث تبػلاعا سا ی
ٍ ؿبذ یب
ِػَوده بّ
یی
ِتعز سا بَّگلا ٍ بّ
ی سا پ ی ؼ ؼت یی ي
ُسؽ تعا ،ىاربىوّ ٍ حبجقه(
).1396
-9 -9 هداد دربراک واک
ی سانشاوه رد ی
ِخَتبث
ُزاز ِث بّ
ی غث ی رب س ی زب پ ٍ ی چ ی گس ی ث ظثاٍر ی ي غته ی بّز عبٌؽاَّ رز ی
،
ُزاز
ٍبو ی س ززثربو ی زب ی ا رز ی ي
ه لبثه رَغث .زراز ُسَح ی
ىاَت پ ِث ی ؼ ث ی
ٌ ی ه ی ىاش گسًربث ی لبغىؾذ ٍ ی
رز ی ه پ ،ِمغٌه ی ؼ ث ی
ٌ ی ازؽ ی ظ ةآ سػبغهبً
ٍ ،اَّ
پ ی ؼ ث ی
ٌ ی رجت ی ز غ ٍ قزؼت ٍ ی
ُز
ّ نلػ .ززو ُربؽا عبٌؽاَ
ی غته ی بّز ی س ی زب ی زراز ىآ سا ماسو زّ ِو
ِظحل ترَف ِث بّ
ا ی تجث
تً رز سًراز ُزاز ی
ِد
ُزاز بّ
ی عبٌؽاَّ
ی
ُزاز ءشخ بّ
ی .سٌتغّ يرشث ی
ى ی بّززثربو سا ی
پ نْه ی ؼ ث ی
ٌ ی عبٌؽاَّ
ی سه رز ی ز ی ت
ا ِث ،تعا ةآ غثبٌه ی
ي لز ی ل عبٌؽاَّ رز ِو ی
غته زاسؼت ی بّز س ی زب بث ٍ تعا ی س ه ِچ ِو زَؽ ـرؾه ی
ىاش تذا رز ةآ ی
ب ر ٍ تعا
ه ِچ ی ىاش ا سا ی ي رجت ةآ ی ز ه ی زَؽ . ی ى ی غته سا ی بّز ی عبٌؽاَّ
ی ذ ِو ی ل ی غت یی ذپز ی ز ه اَّ ٍ ةآ تعا ی
سؽبث وّ ِث . ی ي لز ی ل
پ ی ؼ ث ی
ٌ ی .تعا ترع
-9 -4 هداد دربراک واک
ی پ رد ی ش ب ی ن ی گدنراب ی
پ ی ؼ ث ی
ٌ ی ه ،تسؽ ی
،ىاش گسًربث ىبهس ٍ ىبىه ی
ًاٍازف ززثربو ی
وقت رز ی ن گ ی ز ی ازث ی زع ح بّ
ی سا .زراز فلتره
ا ِو بدًآ ی ي عبٌؽاَّ زقٌػ ی
ًاٍازف لهاَػ سا زثأته ی
ازثبٌث ،تعا ی
ي پ ی ؼ ث ی
ٌ ی
ً ىآ ی سب لسه ِث بّ
یی سا ُزبفتعا بث ىاَتث ِو زراز
ىآ
ُزاز بّ
بّ
ی لحت ار يرشث ی
ل نلػ .ززو
ُزاز
ٍبو ی ا ی ي بًاَت یی ه ٍ زراز ار ی
ىاَت ػٍر سا رَگلا ٍ بّ
ی نت بّ
ی ازث ىآ فلتره ی
پ ی ؼ ث ی
ٌ ی گسًربث ی
ُسبث رز بّ
ی
ًبهس ی
ُزاز ِػَوده .ززو ُزبفتعا فلتره كعبٌه ٍ بّ
ی ةآ
ٍ اَّ
یی
ٍ لهبؽ ی گض ی بّ
ی تٍبفته
.تعا
ِتغث گتغثاٍ ٍ ةَلغه تلز ِث ی
ع ی نتغ بّ
ی
َخ ی مه ِث ی طب بّ
ی
ًبهس ی
ًبىه ٍ ی
، پ ی ؼ ث ی
ٌ ی ةآ
ٍ
ِتعز ِث اَّ
بّ
ی س ی ز
غمت ی ن ه ی زَؽ :
.1 پ ی ؼ ث ی
ٌ ی تػبعسٌچ بت
.2 پ ی ؼ ث ی
ٌ ی
ُبتَو (تسه ی ه پ :)سٍر ِع بت ی
ؼ ث ی
ٌ ی گسًربث بتسوػ( اَّ ٍ ةآ ی
زّ رز ) پ تػبع24
ی پب ی
.3 پ ی ؼ ث ی
ٌ ی بت ربْچ(ظعَته ززث ئشخ بث :)سٍر11
ی تب زتوو تلز ٍ ی
ؼت تسه ُبتَو ِث تجغً
یی ي ه ی زَؽ .
.4 پ ی ؼ ث ی
ٌ ی وؼت لثبل(تسه سٌلث ی
ن ث( ) ی زتؾ 11 سا بت سٍر ی ه سا تعا يىوه :)لقف ی
ه به بت ُ ی ه پ لقف ی ؼ ث ی
ٌ ی
.سؽبث زظًسه فسّ
گسًربث ی
ُزاز ظپ ،تعا بّ
ی گسًربث ی زفبٌػ ٍ ی گسًربث رز ِو ی
ثبت ی ز
ً زرَه سًراز ی
سب
ُزاز .تعا بّ
ی
گسًربث ی ازث ٍ سًراز زَخٍ ترَف سٌچ ِث ی
زٍرٍ تبػلاعا ی
ه ُزبفتعا ی سًَؽ ىآ يیزتوْه ، :سا سٌتربجػ بّ
ُزاز بّ
ی ا ی
ّبگتغ ی ا ، ی ي
ُزاز ا بّ
ًبىه زظً س ی
ًبهس زظً سا ٍ ِتغغگ ی
.سًراز زَخٍ ًِلابع ٍ ًِبّبه ،ًِاسٍر ترَف ِث
زبمه ی ز ازث ىآ ی ا زّ
ی
ُبگتغ .تعا تٍبفته
ُزاز بّ
ی
ُراَّبه ا ی ا ، ی ي
ُزاز
ًبىه زظً سا بّ
ی پ ی
ِتعَ
ی ب تربجػ ِث ی
ِىجؽ ا ی 25( 25 رز و ی زتهَل .سٌتغّ )
ُزاز بّ
ی ـذبؽ ِث طَثزه ـذبؽ ،بّ
بّ
یی زَخٍ
ا رز ِو سًراز ی
ُبگتغ بّ
ُساسًا گ ی ز ی وً
ی
،سًَؽ ىآ بها بلٍ بّ
ی ؼ ی
ىبىه رز ِو سٌتغّ
بّ
ی ز ی زگ ه خر ی سٌّز گسًربث زث ٍ ی
ز كعبٌه رز ی
زگ ه زثا ی سًراذگ ا . ی ي ىبىه
ُزتغگ بّ
بّ
ی ثآ ی
5
لذ سًٌبه ی ح لا ،طربف ی طًَب لا ،سٌّ
ی طًَب ،ظلعا لا ی طًَب غ ٍ مارآ ی
ُز ه ی سٌؽبث بهز ٍ ربؾف ِو ی
ىآ ةآ حغع زث بّ
گسًربث ی ثأت ی ز راذگ ازث .تعا ی عرزث ی ىآ بث بّ
ی س زاسؼت سا ی ذزث .ززو ُزبفتعا ـذبؽ ی
ا سا ی ي ـذبؽ سا سٌتربجػ بّ
لا ـذبؽ ً
ی
ٌَ
ثٌَخ تبًبعًَ ـذبؽ ، ی
لا ـذبؽ ، ً
ی
ٌَ
ثٌَخ تبًبعًَ / ی
لعا تبًبعًَ ـذبؽ ،)َغًِا(
ظ لبوؽ ی ،
ىزبه تبًبعًَ ـذبؽ -
غ ٍ ىبیلَخ ی
ُز حبجقه(
،ىاربىوّ ٍ ).1396
- 4
هجیتن یریگ لسه بّی پ ی ؼ ث ی
ٌ ی اَّ ٍ ةآ یی فلتره ی لسه ِلوخ سا .سًراز زَخٍ
بّ
ی ربهآ ی
، ترع ٍ ُززؾف تبجعبحه ِو ی
ث .سًراز ی زتؾ لسه ازث بّ
ی پ ی ؼ ث ی
ٌ ی بّ
ی گسًربث ی
ُبتَو زٍسح(تسه بت 11
تح ٍ سٍر 31 ی
ُسؽ مبدًا )زتوو ازث نّ زگا ٍ
ی
پ ی ؼ ث ی
ٌ ی سٌلث تسه
ُسؽ مبدًا غث تلز ،
ی رب وو ی ػراشگ ث رز .تعا ُسؽ ی
زتؾ لسه ؼٍّضپ ٍ بّ
ازث بّ
ی پ ی ؼ ث ی
ٌ ی گسًربث ی سا
ز ی
ُبگس بّ
ی ربهآ ی زع ٍ ی
ًبهس ی
ُسؽ ُزبفتعا ػٍر سا ٍ
بّ
ی
ُزاز
ٍبو ی ازث ی ا لح ی ي .تعا ُسؽ ِتفزگ ُزْث زتوو عَضَه
ٌچوّ
ی ي ث رز ی زتؾ سا غلاَه ی ه ی ب
ُزاز عًَ ٍز ی
زٍرٍ
ی فتعا .تعا ُسؽ ُزب ی
ى ی چ سا ؼلب بّ
ی ز ی زگ ا رز ی ي هس ی
ٌِ
زاسؼت
غته ی بّز ی س ی زب گسًربث ٍ ی ىبىه ٍ بضف رز بّ
ی ا ،تعا تٍبفته ی
ي لحت ِلئغه ی
ل
ُزاز بّ
ی گسًربث ی ازث ار ی پ ی ؼ ث ی
ٌ ی گسًربث ی
ُسبث .تعا ُززو راَؽز ی
ًبهس ی ا ی ازث ِو ی
ُزاز پ ٍ ُبتَو ُسؽ ةبرتًا بّ
ی ؼ ث ی
ٌ ی
ًاسٍر ترَقث نّ
لقف زگا ٍ تعا ُزَث ِ ی
ً ی ش
ازث ُزَث ی فبذ لقف ی
ضؼث رز ٍ تعا ُسؽ مبدًا ی
ىآ سا
ً بّ
ی ش پ ی ؼ ػساززپ بّزتهاربپ ٍ ُسؾً مبدًا یی
ُسؽ ِتفزگ زظًرز ِو
تعا زٍسحه .
پ ی ؼ ث ی
ٌ ی لقف يىوه سح بت ٍ تسهسٌلث ی
لثبل تلز بث )ِّبه ِع(
ه لَجل ی ازث سًاَت ی ا ىززو ـرؾه ی
ِىٌ
ِچ
ًبهس ی
َقحه ِچ ل
ی وّا زَؽ تؾو ی
ت عرزث .سؽبث ِتؽاز ی
ز ٍز ززثربو ىبىها ی
ُبگس
ُزاز
ٍبو ی عبٌؽاَّ ٍ ی
سٌچ سا ُزبفتعا ٍ ی
ي
ُزاز عًَ
ی زٍرٍ
ی
ُزاز ِلوخ سا بّ
ی ا ی
ّبگتغ ی
، راَّبه
ُ ا ی ـذبؽ ٍ
ً ،بّ
ی ش وّا ی ت زراز بّربو رز . یی
تعا ُسؽ مبدًا ىلاا بت ِو
ز ی س عبٌؽاَّ
ی تعرز ِث ی
ِتفزگ زظًرز لهبو ٍ ازث ػلات ،تعا ُسؾً
ی ز يتفزگ زظً رز ی
س عبٌؽاَّ
ی تعرز ِث ی ىبهشوّ رَغث
بث ی س بتً سا .زَؽ ِتفزگ زظًرز ی
ح ا ی ي ه ربو ی ىاَت ازث ی وقت ی ن گ ی ز ی س زراَه ؿَقذ رز ی
ز ززو ُزبفتعا :
رؾت • ی ـ زبقتلا زظً سا تعبٌه لَقحه تؽبو ی
ِفزف ٍ
َخ یی ازث ةآ فزقه رز ی
ىاسرٍبؾو
ورت • ی ي بّزتهاربپ ی سرٍبؾو نبذ رز زَخَه ةآ ی
ِخرز • سٌث ی سرٍبؾو تلاَقحه ی
حبً • ی
ِ سٌث ی هس ی ي بّ
ی سرٍبؾو ی
ٍبقت سا ُزبفتعا بث ی
ز
ُراَّبه ا ی
پ • ی ؼ ث ی
ٌ ی ه ٍ عَلٍ ىبهس ی
ىاش ع ی ل
ای • زبد تحار ٍ تبًبىها زْؽ لمً ٍ لوح ىسؽ زت
ی
ُزبخ ٍ ا ی
وعا • ی ىبٌ
ازث تعبٌه ىبهس سا ی
نع ؽبپ ی
ّززَو ٍ ی
عا • و ی ىبٌ
ازث تعبٌه ىبهس سا ی
ثآ ی رب ی
پ • ی ؼ ث ی
ٌ ی لبغىؾذ ی لبعزت ٍ ی ازث ی
ِهبًزث بّ
ی له ىلاو ی هأت رز ی ي ةآ ٍ اذغ
هدافتسا دروم عبانم
.1 حبجقه م ، ،.ُ.م ،یٌیسلارسف ، .1396
عرزث ی اربو یی وقت تذرز لسه ی
ن پ رز ی ؼ یث
ٌ ی گسًربث ی یعسٌْه یله ظًازفٌو ،
ثربو ٍ تبػلاعا یرٍبٌف ،زتَیپهبو زز
،ساَّا ىازوچ سیْؽ ُبگؾًاز ،یػٌَقه ػَّ یبّ
.ؿ11
.2 حبجقه ، م 1396 ، . ػٍر ززثربو رَگلا ٍ بّ
ی نت بّ
ی
ُزاز
ٍبو ی پ رز ی ؼ ث ی
ٌ ی گسًربث ی ىبیبپ ، یعبٌؽربو ِهبً
سؽرا مزً
راشفا ُسىؾًاز ،
،زتَیپهبو یعسٌْه ُبگؾًاز
سازیؽ 126 ، .ؿ
6
3. French, M. N., Krajewski, W. F., & Cuykendall, R. R. (1992). Rainfall forecasting in space and time using a neural network. Journal of Hydrology, 137(1-4), 1–31.
4. Gocic, M., Shamshirband, S., Razak, Z., Petković, D., Ch, S., & Trajkovic, S. (2016). Long-Term Precipitation Analysis and Estimation of Precipitation Concentration Index Using Three Support Vector Machine Methods. Advances in Meteorology, 2016.
5. Liao, S., Chu, P., & Hsiao, P. (2012). Expert Systems with Applications Data mining techniques and applications – A decade review from 2000 to 2011. Expert Systems With Applications,39(12),11303–11311.
6. Nikam, V. B., & Meshram, B. B. (2013). Modeling Rainfall Prediction Using Data Mining Method: A Bayesian Approach. 2013 Fifth International Conference on Computational Intelligence, Modelling and Simulation, 132–136.
7. Organization, W. M. (1994). WMO ’ s Role in the International Decade for Natural Disaster Reduction, 1655–1662.
8. Wu, J., Long, J., & Liu, M. (2015). Evolving RBF neural networks for rainfall prediction using hybrid particle swarm optimization and genetic algorithm. Neurocomputing,148,136–142.
Review the data mining efficiency in forecasting rainfall
S.M. Mesbah
Abstract
The prediction of the amount, location, and time of rainfall is of great use in decision making for various designs such as watersehd managment. The rainfall occurs at different times and places, resulting in a large amount of data, so data mining techniques can work in this regard. Several datasets, including station, satellite, and index can be used. Rainfall data requires preprocessing because of large data only.Before performing any modeling, pre-processing should be done on the data to obtain the correct data without inconsistencies. Different models, such as artificial neural network, genetic algorithm, support vector machine, decision tree, associative law, etc. can be used to predict..
Keywords: Rain forecast, Preprocessing, Data Mining, Big Data
