هدکشناد یناسنا مولع و تایبدا
یشزومآ هورگ یسرفا تایبدا و نابز
هجرد تفایرد یارب هلاسر ی
یصصخت یرتکد
هتشر ی ضحم شیارگ یسراف تایبدا و نابز
هناشن رد یقیقحت هعومجم جنپ رد بدا و نابز یاه
یعیفش رعش ینکدک
رگشهوژپ :
یمیظع ارهز
داتسا نا امنهار :
رتکد ربجنر میهاربا
رتکد یهللادسا شخبادخ
رواشم داتسا :
رتکد یمرحم نیمار
رهم 1398
ناونع و :روآدیدپ مان هناشن رد یقیقحت
یعیفش رعش هعومجم جنپ رد بدا و نابز یاه یمیظع ارهز / ینکدک
داتسا نا امنهار ربجنر میهاربا :
یهللادسا شخبادخ
داتسا :رواشم یمرحم نیمار
خیرات :عافد 13
/ 7 / 1398
دادعت حفص :تا 324
.ص
نایاپ هرامش :همان
یسراف تایبدا و نابز هورگ
:هدیکچ :فده هناشن هک تسا یشناد یسانش هدرپ تشپ
ی اوتحم و نابز یم راکشآ ار
دزاس اب تسا یراتخاس رعش .
هدرپ تشپ یعیعفش اضردمحم .لمأت لباق یاه
یرادمان رعاش هک لاح نیع رد ینکدک و رعتش داتتسا ،تسا
هتفیش همه نیا اب .دراد نیرید ییانشآ برغ یبدا بتاکم اب وا .تسه مه نابز ،نارتیا ندتمت و تنهرف ی
هناشن زا هدافتسا وا رعش اب ییانشآ لامک هب ندیسر یارب اذل تسا ناسارخ ًاصوصخ هار زا یکی یسانش
یاه
فده .تسا نئمطم یلصا
هتشون رضاح ی یسررب یگنوگچ رکلمع د هناشن یاه ینابز و یبدا رد شنیرفآ یاه
یبدا .تسوا
شور :شهوژپ یسانش رد
نیا شهوژپ زا شور یفیصوت و لیلحت اوتحم هدافتسا هدش تسا . نینچمه رد
شخب هجیتن یریگ اب کمک شور یرامآ هیضرف یاه شهوژپ یسررب هدش سا .ت
هتفای اه : هتفای یم ناشن شهوژپ نیا یاه هتک دنهد
دتنیارف دتیلوت اتنعم و هتسجرب یزاتس ناتبز رد راعتشا
یعیفش ینکدک هب کمک ندوزفا هیلا یاه فلتخم هب نتتم و وطتس فتلتخم یتتللاد نآ اته رد ود روتحم
ینیشناج و
،ینیشنمه طباور
نورد ینتم و زین یزاب هناشن اه ( یزیرگراجنه ییاتنعم
) هتتفای تقحت تتسا
.
هدمع نیرت هیلا یاه لیکشت هدنهد ی نتم دنترابع زا : نهک ییارگ
، یخیرات -
،ییایفارغج
،یرادتید یاهدامن
،هروطسا
،تینتمانیب یاهرواب
،هنایماع ینید یاهرواب -
ینافرع و یماسا صاخ . نینچمه یزاب هناشن اه هک زا
لماوع هتسجرب یزاس نابز رعش
،تسا شیب زا همه اب یراتگنادامج هارتمه
تتسا . یعیفتش یارتب وتملم
نتخاس میهافم یعازتنا
ًابیرقت یمین زا یزیرگراجنه یاه
ییانعم ار هب نیا شور ماجنا هداد تتسا . تپ زا
،یراگنادامج یراگنارادناج
اب نیرتشیب دماسب هصخشم ی یلصا نابز رعش .تسوا
هجیتن :یریگ یعیفش رعش ینکدتک
اتب هتلاه ی یعیتسو زا یناتعم یوناتث و تتللاد یاته عوتنتم لاد اته و
ناگزمر یاه یگنهرف و یخیرات هارمه
،هدوب خیرات اب و نهرف
،یناریا هب هژیو خیرات و نهرف ناسارخ میدق
و نافرع بتکم ناسارخ دنویپ هیلادنچ هدروخ .تسا رد رتشیب راعشا
،وا لاد اته شیتب زا هتکنآ رتب لولدتم
یسوماق ای یتح یبدا دوخ تللاد
،دننک رب میهافم و یناعم یگنهرف و
،یخیرات هنیمز یاه یموب و فتطاوع
یناور رعاش تللاد دنراد . لیلد نیدب یرای
نتفرگ زا شور یاه هناشن یتخانش یارب کرد راعشا یو یتکی زا
هار یاه تسا رثؤم
، ات هتیلا اته و وطتس تتللاد لاد اته یرتص و وتسبم یتسررب دنوتش و نازتیم ریثأتت
نهرف یدنم و ییاناد و قوذ یدنم و شناد نابز رعاش ات دح یدایز دوخ ار ناشن دهد .
هژاو :یدیلک یاه هناشن
هیلا یسانش
،یا
،ناگزمر
،رعش یعیفش ینکدک .
1 فده و همدقم -
1-1 - هلئسم نایب
ﻼطصا Semiology (
یسانشهناشن )
ا اب وسوسود نانیدرف فورعم باتک راشتن
1،ر ابز ن انتتش
م ت روهش یسیﺋوس ( 1857 - 913 1 ناونع اب ) هرود
نابز یسانش یمومع ﺞیار2
دش . رد دروتم یرﻈن ه ی
موزتل تتلع هتب اجنیا رد اما تسا هتفرگ تروص یتوافتم و ددعتم یاهثحب روسوس یسانشهناشن طقف و تسین ثحابم نآ هب دورو ناکما ،راصتخا تیاعر هب
تعانق رصتخم نیا یم
مینک هتک : یتقو
لاد یاه
3نابز لولدم رب
4یاه ش و یدادرارق ت
هتخان ش تت هد تللاد یتمن دتننک طبار و ه ی و لاد نایم
هناشن ار نآ هک لولدم دنمانیم5
، دوشیم ﻊطق
، نابز نابز هب راکدوخ یم لدتتب رعتش
دوتتش . روسوس
لاد ، ینهذ یاههدیدپ ار هناشن و لولدم ماﻈن رد لخاد و
یم نابز تتسا نهذ رد هک دناد .
لاد یو
صت ار و ر هژاو زا ینهذ ا( نابز یاه
وص ا یت
6) هک دنادیم نآ هتب دوتخ یعاتمتجا یگدنز رد نابز لها
هدرک وخ هتفریذپ ار نآ ای دنا .دتنا
نیتنچمه لولدم
ار زین یاهدیدپ ینهذ ناتبز ماتﻈن رد لتخاد و
یم دناد هچرگا هک
ًاقیقد اب قادصم دوخ ناسکی ن تسی عوتقو ﻊتقوم ار نآ هتک تتسا رداتق نتهذ ،
.دنک راضحا پ
لاد توص سین و ت دراد دوجو ﺝراخ ناهج رد هک تسین یزیچ زین لولدم هتکلب
نابز یماﻈن یط نوریب ناهج زا هک تسا یزیچ ینهذ روصت هب و هدش نابز دراو یتخانش
- یناتبز
.تتسا هدش لیدبت نیدب
بیترت هناشن هک طبار ه ی نایم اد ینهذ یرما لصا رد زین تسا لولدم و ل
نابز ماﻈن هب لعتم هتبلا و سا
.ت ح رابرد رتهداس ینابز هب انش ه
ی هناشن
، یا ن هتنوگ هداد یضوت
:تسا
« ار هناشن ...
یم دوش باﺜم هب ه ی یچ ره تت ﻈن رد یز تت
ر ای یحیولت یدادرارق مکح هب هک تفرگ
را رب هوﻼع هزات یشزرا یحیرصت ا شز
ّو ادیپ شایتاذ و یل یم
دنک هتب هزات شزرا نیمه رابتعا هب و
1 . Saussure, f.de
2 . Course de linguistique générale
3 . Signifier
4 . Signified
5 . Sign
6 . Sound image
2 هناشن رد یقیقحت
یعیفش رعش هعومجم ﺞنپ رد بدا و نابز یاه ینکدک
یتتم راتتک .دور
ﻼﺜم
ً
ﻆفل
« هتسپ » شزرا و رابتعا و تساهادص زا یبیکرت ،ﻊقاو رد ،شیانعم زا ادج
کتتتمک هتتتب یتتتتقو "هتسپ" ﻆفل نیمه اتتّما ... تسا ییاوآ شزرا ،نآ یتتتاذ و هتتیلوا دادرارق کی
یحیولت
، انعم ی - نیتعم نهرف لوق هب -
« ویم ه ی ریت زا یتخرد ه
ی اهیقامس
» دنکیم ادیپ اتی
،
ﻆفل هب هزات شزرا نیا یتقو ،یریبعت هب
« هتسپ » یم هداد روتبزم ﻆفل دعب هب نآ زا ،دوش هب لیدبت
شیم هناشن کی ت
پ .دو تت هناشن ...
شزرا یحیرصت ای یحیولت دادرارق مکح هب هک تسا یزیچ ره
ا شزرا رب یاهزات و
هیل ی دنشاب هدوزفا نآ دتنربب راک هب هزات شزرا نیمه رابتعا هب ار نآ و
..
. هناشن ،
دوخ لاد زا هک دراد ینورد یراتخاس ،
سا هدش لیکشت تللاد و لولدم تتتت
مه لاد .ت تتتت
نا
« ه تتتت ر
یچ ت ز
» سا ت ت ، م ت لولد ای انعم مه ت نا هزات شزرا بار و تسا
هط ی نیا اه ای ، ای یحیولت دادرارق نامه
یحیرصت
، تسا تللاد »
( .ک .ر انش ح ،
1382 : 158 .)
نیدب م راک هب هرمزور نابز رد هک یناگژاو بیترت ت
بی ت میر
، صا رد ت ن ل ت ههناش ت بز یا ت ینا
ه ت دنتس ما ت ید زا ا ت ﻈن هاگد ت ما د یسانشهناشن ر
زوح ه ی ا یبدا راثآ افت
یق هک رد نابز دتفایم
، نیا
تسا هک یاههناشن نابز
راکدوخ دوخ لیدبت هب ی ت ک لاد یم رب یاهزات ییانعم شزرا هک دنوش
تللاد رگید یلولدم رب و دوشیم لمح اهنآ یم
دننک .
ًﻼﺜم نامه ملک ت ه ی
« پت هتس
» رد رعش لیدبت
هب کی لاد دیدج دوشیم هک رب لولدم
« نابل نادنخ
» تللاد دنکیم . نیا للاد ت ت ین ت ز
بت ساوه ت ط ه ی ق ت یدادرار یحیولت ت و طس رعاش هب دوجو دیآیم . نیا دادرارق یحیولت نامه ارق نی و
یاههناشن یﻈفل
و یونعم رد یب ت ت سا ت ت ک ت ه بطاخم دیاب وهب هلیس ی اهنآ لولدم دیدج ار دبایرد
و دح دنزب .
« هناشن هعلاطم هب تایبدا یسانش زار و زمر ی
یتم تاتیبدا رد تللاد یزاب یگنوگچ .دزادرتپ
هناشن زا راشرس رعش هناشن نیا یزاب و تساه
یتم هتثداح ناتبز رد اه .دتنیرفآ
هناتشن اه ی ناتبز ی رد
نتاگنت تبسن داصم اتب
قی ناش
،
ّلاد مکح رد دوخ اه
یی ارب ی لولدتم اه ی رتفآ لتباق ی
شن رعتش ی
م لمع ی دننک دب و ی ن ناس تللاد نابز ی رعش تللاد زا ار ی
امتم ی ز م ی دتنراد . رعتش رد هناتشن ییاته
یم نتم کی مکح رد دوخ هک تفای ناوت هناشن رگید اب و دنا
نیارب .دنراد یدعبدنچ طباور اه اتسا
هناشن نینچ روضح اب هکلب ،تسین نتم کی اهنت رعش کتی ره .دراد دوخ لد رد نتم نیدنچ ییاه
نتم زا هتفای لکش دوخ صاخ تفاب رد اه تحو هب رعش تیلک رد ،ترﺜک نیع رد و دنا
ماجتسنا و تد
یم یم رارق نامتفگ رد ،نتم زا رتارف ییاضف رد و دنسر هناشن زا تسا ینامتفگرعش .دنریگ
هک ییاه
هب هباﺜم رتق هیوسدنچ لماعت و ابترا رد مه اب ،نتم ی دتنراد را
» هتکاک و یدوجتس .ک .ر(
،یناتخ
1387 : 293 .)
« یب ماهبا کی داجیا رد تایبدا ندوب رنه فن ابز .تسا نایاپ
رد راتکدوخ نابز فﻼخرب رعش ن
یم تمواقم یگشیمه و یعطق یانعم کی روضح ربارب لاد یرعش نابز رد .دنک
لولدتم زا اته یاته
یم ادج تباث هنادواج یزاب ،لایس و روانش و دنوش
یم زاغآ ار دوخ ی .دننک
فده و همدقم 3
یب یزاب رب ار هار ،نآ یتنس موهفم هب یبدا دقن لاد نایاپ
یم یبدا یاه نتیا و ددتنب
زا ار ماتﻈن
ریبعت یم زاب ،تسا نکمم هﻈحل ره رد هک ییاه دراد
دروم یانعم نامه ار دوخ ریسفت و رعاتش رﻈن
یم هدنسیون و هناشن شناد اما دناد
لاد یزاتب رتب مکاتح ماﻈن و تللاد راتخاس نییبت اب یسانش اته
لاد یگنوگبآ ناکما ندیشک ریوصت هب رد یعس یب نﻼیس و اه
دراد اتنعم نایاپ
» ( .ک .ر دوجتس ی
،
499:1379 )
« . هناشن تفگ دیاب عومجم رد نتتم لتیلحترد دیاب هک تسا ییاهراک نیلوا زا یسانش
نیا .دوش ماجنا یبدا هناشن .دوب دنهاوخ یملع و دنمشور تاقیقحت هنوگ
اتم هک بیسآ نیزا یسانش
یب نتم ندناوخ رد هناشن هب هجوت
،رثا یاه لیمحت نتم رب ار دوخ یاهریسفت یم یریگولج مینک
-
هناشن راتخاس رد تقد .دنک هوحن و اه
تللاد ی هتب و هاتگیاج ،اهنآ یزاس هناتشن شزرا نآ ﻊتبت
زا اته
یناوخ طلغ یرایسب یم یریگولج باوصان یاهریسفت و اه
ک یم ادص هب نتم دوخ هنوگ نیا .دن دتیآ
هب یرگید یادص هکنیا هن
!دوش بلاغ نتم یادص یاج »
( .ک .ر ،یسابع 1393 )هدزای : .
1-2 - لاؤس شهوژپ یاه
1 - هجوتاب هناشن ماﻈن رد هکنیا هب هریاد ود اب لقادح یسانش
هرتیاد دمیتتسه هتجاوم ییانعم ی
نورد هریاد و ینتم نورب
لاد ،ینتم لولدم و
اه ی فش راعشا ی ع ی ب ی رتش اد مادک هب ی
ر ه انعم یی تلعت
؟دنراد 2 - م ی ناز ره درکراک ی
ک اد زا ی هر اه
؟تسا ردق هچ
3 - هتسجرب و انعم دیلوت دنیارف یعیفش راعشا رد نابز یزاس
؟تسا یتروص هچ هب ینکدک
1-3 - هیضرف شهوژپ یاه
1 - هرتیاد ،یعیفتش راعشارد نورتب
هرتیاد زا یطاتبترا تتللاد هرتیاد و یتنتم یموتهفم تتللاد
هدرتسگ ههجو اریز دنرت هداد و رعش یرنه ی
تسگ راعشا ینتم نورب یاه هدر
هتمجرت رتما و دتنرت ی
یم راوشد ار وا راعشا .دننک
2 - هناشن یعیفش هناشن درکراک هب نینچمه و تسا هدرک داجیا رعش نابز یارب یدیدج یاه
اه
.تسا هدوزفا 3 - هتسجرب و انعم دیلوت دنیارف یعیفش راعشا رد نابز یزاس
هیلا ندوزفا کمک هب ینکدک اته
ی
یزاب زین و نتم هب فلتخم هناشن
.تسا هتفرگ تروص )ییانعم یزیرگراجنه( اه
1-4 - شهوژپ فده
یلصا فده شهوژپ
هناشن درکلمع یگنوگچ یسررب رضاح یاه
رد یتبدا و ینابز ،رعاتش راعتشا
یعیفش اضردمحم رصاعم رگشهوژپ و دقتنم .تسا ینکدک
4 هناشن رد یقیقحت
یعیفش رعش هعومجم ﺞنپ رد بدا و نابز یاه ینکدک
1-5 - شهوژپ تیمها و ترورض
هعلاطم زا فده ی
تاتیبدا یمومع شناد ای یسانشرعش شناد هب ندیشخب انغ یبدا درفنم راثآ
.تسا رعش نابز فش
ی ع ی ینکدک .تسا میقتسمریغ ىنابز ىیاتهزیچ هتب هراشا اب ار دوخ نخس رعاش
م نایب هدوب شروﻈنم هچنآ زج ی
ک نیازا .دن ارتب هدتنناوخ شﻼتت مزلتتسم رعتش اتنعم مهف ،ور
هکبش زا ىیاشگزمر مهرد ا
هناشن زا هدینت قادصم نیزگیاج هک تسا ىیاه
لولدتم و اه دروتم اته
هدش رعاش رﻈن ا
دن هناشن هک اجنآزا . سانش
ی ی ک ی اهرازبا زا ی ملع ی لحت ی ل ماﻈن اه ی نامتفگ ی تتسا
و زاس و اهراک ی لکش گ ی ر ی لوت و ی د سررب نوتم رد ار انعم ی
م هعلاطم و ی
دنک
، ام هب ارب ی تشناوخ ی
فش راعشا زا هزات ی
ع ی نکدک ی ىم ددم دناسر . هژیو هاگیاج ی
رد دنمتشزرا رتکفتم و بیدا ،رعاش نیا
هریچ یداتسا یعیفش .تسین هدیشوپ بدا و ملع لها رب رضاح رصع ماتمت و تتسد
تلخ رد راتیع
بلاق رد ﻊیدب و دنلب یناعم رعاش نیا یملع و یرعش فﺋارظ مهف یارب شﻼت .تسا ون و یتنس یاه
کیور اب ًاصوصخم ،گرزب شﻼت ،رعاش صاخ کبس ندنایامن رب هوﻼع دیدج و یملع یاهدر
رد تهج
هدوزفا یسانشرعش هب ناشراثآ اب ناشیا هک تسا یزیچ نآ ندنایامن نتیا یاتفرژ و شرتتسگ و دنا
هدش بجوم ار هصرع هدرب رتارف تایبدا زا ار ام دید فا و دنا
.دنا
1-6 - هنیشیپ شهوژپ ی
رد
،ناریا هناشن یسانش دوخ یﺜحب تساپون هک تسخن زا یرط همجرت رطم دش و ستس
هب تروص صخشم و لقتسم زا یوس
« هقلح ی هناشن یسانش نارهت
1» رد لاس 1389 رد هنیمز یاه
یفلتخم نوچ
،تایبدا
،رتائت
،امنیس یقیسوم و هریغ هب هویش یا یدربراک دروم هعلاطم تفرگرارق .
هعلاطم ی تایبدا اب یدرکیور هناشن
یتخانش هب تروص هناگادج و لقتسم هقباس ی ینادتنچ درادتن و
هگر یاه نیزاغآ نآ ار یم ناوت رد هعومجم
« تلااقم نابز ،یبدا یتخانش
» یلع تح دتمحم انتش
( 1370 )،
« هناشن هبیاطم یسانش
» توخا ( 1371 ) ،
« نابز زا یسانش هب تایبدا
» یوفتص شروک (
ود
دلج : 1373 و 1379 ) و
« هب یوس نابز یسانش رعش : یتفایهر شقن ارگ » رثا نارهم رجاتهم و دتمحم
یوبن ( 1376 ) لاس رد .درک لابند ناتبز رتیخا یاه
تخاتس خارآ دتقن اتب یتناریا ناتسانش و ناتیارگ
هدیشوک نایارگتخاساسپ هﺋارا هب دنا
دهلمج زا دنبای تسد نوتم لیلحت یارب یدربراک یشور ی
( یدوجس 1382
رد ،)
« هناشن یسانش اک یدربر
» هاگدتید یفرعم نمض هناتشن یاته
زا ناتسانش
هناشن ات هتفرگ ریپ و روسوس هﺋارا هب رخأتم ناسانش
هناشن لیلحت رد دوخ هاگدید ی نتم یسانش
هناشن ناونع اب هیلا یسانش
یم یا اجنآزا .دزادرپ هلاتسر یرﻈن یانبم هک
تسا رتب رتضاح ی نتیا ا
ا1
ی ن لاس رد هقلح 1382
اج رد ی هاگ تسخن ی ن شهوژپ هورگ ی
،رنه ناتسگنهرف تیلاعف
مح .درک زاغآ ار دوخ ی
اضرد
عش ی ر ی
، دمحا چتکاپ ی
، ونب همطاف ، لطمرومان نمهب ی
د ی
، دوجس نازرف ی
، ناساس داهرف ی
، ضترم ی کباب عم ی
،ن لع ی
سابع ی ما و ی لعر ی موجن ی نا اضعا ی هقلح ی هناشن سانش ی دنتسه نارهت .
فده و همدقم 5
هب مود لصف رد تسا درکیور وسبم لکش
یم نآ هب یرت .میزادرپ
( یوفص 1393 باتک رد )
« هناتشن اتب ییانشآ تاتیبدا یتسانش
» هناتشن دربراتک ، رد ار یتسانش
هناشن یعون یرﻈن ینابم لصف هدزاود بلاق رد و هداد ناشن یبدا تاعلاطم هتب تایبدا یسانش
هژتیو
هدرک رطم ار یسراف بدا .تسا
تیمها ا ی ن باتک رد نآ هک تسا هب یرﻈن ینابم ًﻼماتک یلکتش
هدش یموب -
هﺋارا اب ی هنومن اه یی ىسراف بدا و نابز زا -
هدیچیپ زا زیهرپ و ییوتگ
هداتس هتب نیرتت
رش نکمم لکش .تسا هدش هداد
( یریعش 1395 باتک رد )
« هناشن - یتبدا ناتمتفگ لیلحت شور و هیرﻈن :تایبدا یسانشانعم »
امتفگ ماﻈن راهچ فیرعت نمض و یشوش ،یشنت ،یشنک( ین
هجوتاب )یشوب هﺋارا هب اهنآ راکوزاس هب
-
ماﻈن نیا زا کی ره لیلحت شور ی یم اه
.دزادرپ
یعیفتش راعتشا لتیلحت هب هک یراثآ زا هتسد نآ همادا رد هناتشن درتکیور اتب ینکدتک
یتسانش
هتخادرپ یم یفرعم دنا .دنوش
( یدادماب 1395
هلاسر رد ) ناوتنع اب دوخ یرتکد ی
« هناتشن ماتﻈن درکراتک لزتغ رد یتسانش
یعیفش و ﺝاهتبا نشوه ،یوزنم تایلزغ رب هیکت اب( رصاعم ک
)ینکد » میسقت اب هناتشن یدتنب یاته
هناشن هب نتم هسیاقم و یبایزرا ددصرد ... و هناقشاع ،یکبس ،یبدا یاه
هناشن زا عون نیا دماسب ی اه
.تسا رعاش هس راعشا رد یتعیرش ( رسایس 1390 نایاپ رد ) همان
راک ی ناوتنع اتب دوخ دشرا یسانش
« مود هرازته لتیلحت
هناشن هیرﻈن اسا رب یهوک یوهآ رتاتفیر لتکیام رعش یسانش
» هتعومجم راعتشا زا مود هرازته ی
یعیفش هیرﻈن یانبمرب ار ینکدک .تسا هداد رارق لیلحت دروم رتافیر لکیام ی
ابع ( هداز 1394 نایاپ رد زین ) همان
ناونع اب دوخ دشرا یسانشراک ی
« هناتشن لیلحت یتسانش
یعیفش اضردمحم راعشا ینکدک
» یفش راعشا زا یدادعت ، یع
رتب ار ینکدک هتیرﻈن یاتنبم
لتکیام ی
هدرک یسررب رتافیر .تسا
( یبارهم 1394 هناشن درکیور اب زین ) -
ناتیاپ بلاق رد یسانشانعم هتمان
ناوتنع اتب یا
« لتیلحت
هناشن - هدیزگ یسانشانعم هدورس زا یا
ردمحم یاه یعیفش اض
ینکدک » یعیفتش راعشا زا یدادعت -
ار ینکدک هداد رارق یسررب دروم
.تسا
( یناعنک و یلیعامسا 1391
هلاقم رد ) ناوتنع اب یا
« رعتش رد ناتمتفگ یفطاتع ماتﻈن یتسررب
"
باتفآ لگ یارب لزغ نادرگ
"
دورس ه ی یعیفش هناشن درکیور اسارب ینکدک -
یتخانشانعم
» اتب ،
خساپ هب ندیسر فده یم داجیا دیدج ینامتفگ طیارش یفطاع دنیارف هنوگچ هک شسرپ نیا
،دنک
هوحن لکش ی هناتشن یدرتکیور اتب ار روکذتم رعش رد نامتفگ یفطاع دنیارف یریگ -
یتسانشانعم
6 هناشن رد یقیقحت
یعیفش رعش هعومجم ﺞنپ رد بدا و نابز یاه ینکدک
هدرک یبایزرا و یسررب .دنا
لضاف و ی لع تی هداز روتلک ( 1394 هتلاقم رد ) ناوتنع اتب یا
« تسررب ی فطاتع ماتﻈن ی
رد ناتمتفگ
رعش
« برفس ه خ تی ر
» فتش ی ع ی نکدتک ی ور اتب ی درتک هناتشن - یتسانشانعم »
هدورتس نتیا لتیلحت هتب
هتخادرپ د ناگدنراگن .دنا ؤس هب نداد خساپ ارب هلاقم نیا ر
رعتش ناتمتفگ هتک لتیبق نیا زا ىتلاا
ىعیفش هناشن ىگژیو مادک ﻊبات ،ىنکدک -
هتب ىنامتفگ لاصتا هنوگچ نآ رد ای و تسا ىتخانشانعم
ىنامتفگ لاصفنا رعش ،تسا هدش لیدبت
« ریخ هب رفس »
هداد رارق ىسررب دروم ار .دنا
شهوژپ هناشن رﻈنم زا نونکات هک ییاه یسانش
هرابرد یعیفش راعشا ی تروص ینکدک
رتب هتفرگ
هناشن یانبم -
هیرﻈن ای یسانشانعم هناشن ی
اتب یتشهوژپ نونکاتت و هدوتب رتاتفیر لتکیام یسانش
هناشن درکیور هیلا یسانش
یا رد تسا هلاسر نیا یرﻈن یانبم هک هتتفرگن ماتجنا راعتشا نتیا دروتم
.تسا
2 - و ینابم قیقحت هنیشیپ
2-1 - همدقم
هناشن ماگ نیتسخن زا یسانش تتسا یتبدا نتتم لتیلحت یاته
.
« هناتشن اتبترا رد یناتبز یاه
نتاگنت
ّلاد مکح رد ،ناشقیداصم اتب لولدم یارب ییاه
هدرتک لتمع یرعتش شنیرتفآ لتباق یاه
تللاد زیاتمتم یزاجم تللاد زا ار ینابز یتم
دتننک » تح .ک .ر(
راتطع و انتش ی
، 1386 : 19 ) .
نیدب هزورما تهج
« هناشن هب یسانش هدیدپ یسررب یارب شور کی ناونع
یم اه رته یسررب رد دناوت
هدتیدپ نآ رد هتفای انعم رییغت ِمیهافم ،نآ طسوت هک دنیرفایب یهاگتسد و ماﻈن دوخ یارب ،هدیدپ هزوح هب ار میباتی تسد یحیرصت یناعم هب و مینک لقتنم هقباطم تللاد ی
» ،لاتپوک(
1386 : 47 .)
هناشن یبدا راثآ رد .تسا هدیدپ کی تقیقح هب یبدا رثا لولدم و لاد اب یسانش
راکورتس ینابز یاه
تسا نیا یبدا رثا دصاقم زا یکی .دراد لولدم رﺜکادح هب لاد کی هک
نازتیم هچره .دنک تللاد اه
تللاد فﺋارظ اب رعاش ییانشآ هرتیاد هتچره و دتشاب رتشیب ینابز یاه
و یتبدا و یتملع براتجت ی
هدرتسگ رعاش یگنهرف هزوتح شرتتسگ ناکما ،دشاب رت
تتللاد ی لاد یاته
رتتشیب وا رعتش رد اته
یم دوش هعسوت یارب دوخ نیشنمه مازلا رد یلاد ره تیلاعف و نوزفا تللاد ی
یم رت دوش نینچ رد .
شنک تسا ییاه ثأت نازیم و راگدنام رثا لخ رد رعاش ناوت نازیم هک
یم نییعت رعش ری دوتش
اتمک
یعیفش هکنیا تشگنا نارعاش زا دیاب هصرع نیا رد ار ینکدک
هتب امن لاد .دروآ باتسح راعتشا رد اته
یعیفش لولدتم هرتیاد اتی هزوتح ای طس هس رد لقادح ینکدک هرتیاد .دتنراد ییاته
تتللاد لوا ی
دوتخ یوتغل ینعم هب و تسا هناشن کی هژاو ره ینعی ،تسا هناشن یسوماق .دراد میقتتسم تتللاد
هریاد هزوح رد لاد تللاد مود ی اتب بتطاخم نهذ هک تسا ﻼطصا یوناث یناعم نامه ای بدا ی
نآ هب یبدا ﻊیانص یانشآ و فورعم تاناکما و اهرازبا یم تیاده ریسم
یزاجم ،هناشن تللاد و دوش
هریاد تسا میقتسمریغ و ِینمتض و یتبنج دتصاقم یناتسک طتقف هک تسا ینتمارف تللاد موس ی
یم هجوتم ار رعاش رعاتش و رعتش دتلوت لتحم یبدا ننس و یگنهرف و یخیرات ناگزمر اب هک دنوش
.تسا دماسب نیرتشیب یاراد یملت و امیا تعنص ،هزوح نیا رد و دنشاب انشآ هب لصف نیا رد روﻈنم
ح شهوژپ یرﻈن بوچراچ نییعت هتتخادرپ عوتضوم تاتیلک هب ،رضا
.میا
تخاس ادتبا نابز و ییارگ
تخاس یسانش هدرتک یسررب ار ارگ
هناشن هتمادا رد میا هاگدتید زا یتسانش
روسوس هداد یضوت ار ریپ و نیا و میا
مادک هک هناشن زا هتنوگ هتعلاطم رد یتسانش
بدا و ناتبز ی
لوبقم نآ زا دعب .تسا رت هناشن رد نیون یاهدنور
ش تخاساسپ( یسان .تتسا هدتش شرازتگ )ییارگ
هتخادرپ یمیهافم رش هب نآ زا پ هنیمز هک میا
ار نتتم ثتحب هب دورو و هناشن موهفم زا رذگ ی
یم مهارف تفاب ،نتم نوچمه یتاحﻼطصا و دنک
هدرک یفرعم ار ... و ناگزمر ، یوتگلا ناتیاپ رد .میا
هدرک یفرعم ار رضاح شهوژپ .میا
2-2 - تخاس یارگ ی
یم یاهدنویپ هب تخاس رد و رگیدکی اب ماﻈن کی رصانع نا
طتباور نیا .دراد هراشا ،لک اب هجیتن
یم لکش ار ماﻈن کی تیمامت هک تسا رصانع نایم لباقتم تخاتس تپ .دتهد
لاتبند هتب یتیارگ
هعلاطم بترا ی وزاس و تسا ماﻈن کی یازجا نایم ا ابترا نیا هک ار یراک
نآ یرط زا دتیلوت هتب
یم انعم دماجنا ، یم یسررب .دنک
« تخاس هداس رد ییارگ هرهچ نیرت
یم اعدا نینچ دوخ ی هتک دنک
صنع ره تیهام هب ینیعم و صخشم تیعقوم ره رد یر
ِیدوخ ﻊتقاو رد و ،درادن یتیمها چیه دوخ
نآ تیهام هطبر ار
یم متقر یا هتمه اتب رتصنع نتیا هتک دتنز
تتیعقوم نآ نورد رتصانع رتگید ی
هب .دراد صوصخ هصﻼخ
نآ مﻼک ی ورپ تیمها و انعم هک
هتبرجت ای یتسه ره نامیپ ا
یمن ار ی ناوتت
نآ رگم دومن کاردا نآ زا یشخب هک دوش ظاحل و هدناجنگ ینامتخاس رد هبرجت ای یتسه نیا هک
ار
یم لیکشت دهد
»
، کواه(
26:1394
« .) تخاس ههد رد یبدا ییارگ ی
1960 زاتغآ رد و دش افوکش
هب دوب یششوک هب روﻈنم
راک نتسب شور تفایرد و اه ود ناتنیدرف یاته
ناینب ،روتسوس ناتبز راذتگ
-
هصرعرد نیون یراتخاس یسانش تایبدا ی
» ،نوتلگیا(
132:1380 .)
2-2-1 - نابز تخاس یسانش ارگ
نابز یلصا روحم تخاس یسانش
هرابرد نآ هاگدید نوماریپ ارگ یم نابز ی
.ددرگ
« نرتق زاتغآرد
نانیدرف ،متسیب نیتسخن یارب روسوسود
نابز راب مه یاهدتحاو زا یماﻈن ار و درتک یتفرعم هتتسب
یم ینعم دجاو هک تسا ماﻈن یازجا ریاس اب دنویپ رد اهنت ،اهدحاو نیا زا کی ره دش یعدم .دوتش
یتتب و گرزتتب شبتتنج هاتتگرﻈن نتتیا هقباتتس
هتتشیدنا رد ار یا .دتتیدرگ ببتتس رتتصاعم ی
رد روتتسوس
شهوژپ انبریز دعاوق رب شیوخ یاه ریز رما نیمه .درک دیکأت نابز یی
اتنب تخاتس شبتنج ی ار ارگ
داد لکش » میض(
،نار 22:1385 وا هاگدتید تسا هلاسر نیا هب وبرم هچنآ روسوس یارآ نایم زا .)
هرابرد هناشن ی نیشناج و ینیشنمه طباور ،نابز ی هتب هتمادا رد .تسا هناشن شزرا و ی
ا هتب راتصتخ
یم خارآ نیا یفرعم .میزادرپ
2-2-2 - هناشن و روسوس ینابز ی
هدیدپ هناشن یتم تروتص دوخ زا ریغ یرگید زیچ هب یزیچ ریبعت لباق تللاد زا هک تسا یا
-
.دریگ
« ،روسوس هاگن زا
"
هناشن
"
یتم لیکتشت ار نابز ماﻈن یاهدحاو اه ،لتیلد نیتمه هتب و دتنداد
10 هناشن رد یقیقحت
یعیفش رعش هعومجم ﺞنپ رد بدا و نابز یاه ینکدک
نابز علاطم شناد یعون ،یسانش ه
هناشن ی هب اه یم باسح دمآ
» ،یوفص(
1391 : 352 .) کرد یارتب
هرابرد روسوس هچنآ یقد
" ی هناشن نابز ی
"
یم رطم دزاس
« دتینک رتف هژاو اتم زا کتی رته
ی
« دور
» ار .مینک ﻆفلت یدیلوت یاهاوآ
ره ناممادک هژاو نیا ﻆفلت ماگنه هب
، وتحن هب یکیزیف رﻈن زا
هﻈحﻼم لباق یاهاوآ اب یا
هتب ار هژاو نتیا ناممادکره ینعی دتشاد دهاوخ توافت نارگید یدیلوت
یم ﻆفلت یصاخ عون نک
یتمن ﻆتفلت لکتش کتی هتب ار هژاو نتیا هتشیمه نیا رب نوزفا و می .میتنک
هاگتسد یاه فیط راگن توافت نیا ار اه
یم ناشن هد ن د . نیا اب لاح ام ، ﻆتفلت ار هژاو نیتمه هشیمه
یم توافت نیا ینعی دمینک ه
نآ ا هژاو میتنک اسحا هک تسین ردق هدرتک ﻆتفلت ار یرتگید ی
.متیا
هک دسرب یدح هب ﻆفلت رد توافت رگا یلو ،تشاد دهاوخ ار اسحا نیمه زین نامبطاخم
« دور »
لﺜم یرگید یاهدحاو اب
« دوز
» ،
« دود
» ،
« زور » یتمن رتگید تتقو نآ دوتش هابتتشا هریغ و میناوتت
هژاو هک میوش یعدم ی
« دور » ﻆفلت ار هدرک ورتبور هلأتسم نیتمه اتب زتین ناتمبطاخم ًاتعبط و میا
ود اب ام ،راک یاجنیا هب ات پ .دوب دهاوخ
« دور » هتچنآ یکی :میراد راکورس هرتیجنز
تاوتصا زا یا
رابره و تسا یم دیلوت هک
توتص ًافرتص و دراد تواتفت دعب و لبق تاعفد اب یکیزیف ظاحل هب ،دوش
ن بلاق رد هچنآ یمود و تسا ز ماﻈ
یم رطم ناب هطبار رد و دوش
نتیا رتگید یاهدحاو اب لباقتم ی
.تسا ماﻈن نیا روسوس
« دور » مود زا ام یتوص روصت ار
« دور » یم لوا یتم لاد ار نآ و دناد .دتمان
هدیدپ توص پ یلاحرد ،تسا یکیزیف یا
هدیدپ یتوص روصت ای لاد هک ماتﻈن هب و تسا ینهذ یا
.دراد لعت نابز اح غارس هب ل
« دور » یم ﺝراخ ناهج رد یتبآ .متیور
د یریتسم رد ییاتج زا ،تتسا ناتیرج ر
یم همشچرس گ
یاج هب و دری یم ی
مک یکی ،تسا بآرپ یکی .دزیر بآ
،تتسا یراتج ایسآ رد یکی ،
اپورا رد یکی و
نایرج نیا یمامت ام یلو ،رخآ یلا یمامت اب ار بآ یاه
فﻼتخا ناشیاه
« دور » -یم
ییاهدور زا کیره .میمان رد هک
یراج ﺝراخ ناهج قادصم زا یکی دنا
هژاو یاه ی
« دور » باسح هب
یم یآ یلاحرد ،دن نابز ماﻈن رد هچنآ هک
« دور
» رطاخ نیا هب و تسا
« دور
» و رتهن ،همشچ هک تسا
زا ام ییانعم روصت ،تسین هریغ قادصم نیا زا کیره
یم باسح هب اه هدتیدپ نتیا روتسوس .دتیآ
ی
بز ماﻈن هب لعتم و ینهذ یم لولدم ار نا
تتسین یزتیچ زین لولدم و تسین توص لاد پ .دمان
نیا ود ره هکلب ،دشاب هتشاد دوجو نابز زا ﺝراخ ناهج رد هک هدیدپ اه
ینهذ یاه یا
ماتﻈن هب و دنا
لعت نابز هناشن ،روسوس داقتعا هب .دنراد هطبار ،ینابز ی
هتک اتجنآ زا و تسا لولدم و لاد نایم ی
لولدم و لاد ینهذ
دنا هناشن .تسا ینهذ زین هطبار نیا ، ینابز یاه
لیکشت ار نابز ماﻈن یاهدحاو ،
یم هد ماﻈن کی یاهدحاو هک اجنآ زا و دن نا
هطبار رد ،د .دنراد رارق رگیدکی اب لباقتم ی
یقد ترابع هب ای ،لولدم و لاد نایم هطبار روسوس هناشن تیهام ،رت
یتم یرایتخا ار ینابز ی -
ن نیا .دناد یم یلاد ره هک تسا ینعم نآ هب هتک
زا تپ اتما ،دتنک تتللاد یلولدتم ره هب هتسناوت
هناشن کی ندش یعامتجا یتشخب و دروخ دنویپ یصخشم لولدم هب لاد کی یتقو ینعی ،ینابز ی
رب ربج یعون ،داد صاصتخا دوخ هب ار نابز ماﻈن زا هناشن نیا دربراک
یم هیاس ینابز ی .دتنکفا
» .ر(
،یوفص .ک 1397
فلا : 41 - 37 .)
2-2-3 - ینیشناج و ینیشنمه طباور
هطبار هناشن ماﻈن کی یاهدحاو نایم ی مان هب یضرف روحم ود اسا رب یا
یعادتتم روحم یاه
یم لکش ینیشنمه روحم و .دریگ
« یروتحم ،یعادتم روحم ،روسوس هاگدید زا یدوتمع و یتضرف
هب ار یدحاو هک دوب یم یعادت یرگید دحاو یاج
درک دعب ...
نابز تکاه زلراچ ،اه ییاتکیرمآ انش
ﻼطصا یروتحم ینیشناج روحم تکاه هاگدید زا ... درب راک هب دروم نیمه رد ار ینیشناج روحم
نآ یور رب ،ماﻈن کی یاهدحاو هک دوب یدومع و یضرف هب
نا مه یاج یم باخت
لتباقم رد ... دنوش
رف یروحم ینیشنمه روحم باختنا یاهدحاو هک تسا یقفا و یض
یم رارق مه رانک ار هدش ات دهد
زب دحاو گر دنزاسب ار یرت »
( .ک .ر
،یوفص 35:1393 .)
2-2-4 - هناشن شزرا
« شزرا روسوس هک ار هچنآ یم هناشن
طباور هب هتسباو ،دناد هناتشن رتگید اب ش
اتﻈن نورد یاه م
یشزرا یاراد هناشن .تسا
« لطم » تسین ،دشاب نآ تفاب زا لقتسم هک »
،رلدنچ(
1394 : 48 .)
( روسوس 159:1387 هرهم لاﺜم زا هناشن شزرا موهفم یرشت یارب )
هدافتسا ﺞنرطش ی هدرتک
تسا هرهم لاﺜم یارب . هناخ زا ﺝراخ رد بسا ی
ﺞنرطش یارب ﺞنرطش یاه ،تتسین یزیچ رادومن زاب
امز اهنت و یزاب وملم و یعقاو دحاو هب ین
یم لیدبت رد ار دوتخ شزرا هتک دوش
رد رتگا .درتیگرب
یم ،دنکشب ای دوش مگ هرهم نیا یزاب نایرج چ ره ناوت
هتب درک نآ نیزگیاج ار یزی رتش
نآ ،هتک
هرهم .دوش هداد تبسن نآ هب بسا ی
« هب شزرا موهفم یم ناشن ام
هتب هناشن روصت هک دهد ناوتنع
زا یبیکرت یقلت نینچ .تسا هابتشا صخشم موهفم کی و صخشم توص کی
نآ هناشن زا یا زا ار
یم ادج دراد لعت نآ هب هک یماﻈن یم دوجو هب ار یقلت نیا و دنک
یم هک دروآ هناتشن کتی زا ناوت
هناشن نیا نداد رارق مه رانک اب و درک عورش ییاهنت هب وهفم هب اه
ماتﻈن ، کعرتب اما .دیسر ماﻈن م
هب ع هتطقن دتیاب هک تسا یزیچ هناگی لک کی ناون یتسررب عورتش ی
و دتشاب اه هتب دتیاب ماتﻈن زا
لکش رصانع تخانش هدنهد
دیسر نآ ی »
،رلدنچ(
1394 : 49 هناشن ای دحاو ره شزرا نیاربانب .) ی
هدنریگرب رد طیحم لک تیاهن رد ار ینابز یم مقر )نتم تفاب( دحاو نآ ی
.دنز
ًابیرقت مه طم اب نامز روسوس تاعلا
هرابرد هناشن و هناشن ی ،یسانش
طنم ییاتکیرمآ ناد زلراتچ
هس یوگلا یعون ریپ ردنس نتیا یفرعم نمض همادا رد .درک یفرعم تللاد دنیارف یارب یهجو
هسیاقم و لیلحت هب وگلا هاگدید اب نآ ی
لتیلحت رد اتهوگلا نتیا یدتمآراک نازیم هب و روسوس یاه
یم یبدا نوتم .میزادرپ
12 هناشن رد یقیقحت
یعیفش رعش هعومجم ﺞنپ رد بدا و نابز یاه ینکدک
2-2-5 - هناشن و سریپ
هس یوگلا ترابع ریپ دید زا هناشن یهجو
هب هناشن هک یتروص( دومن زا تسا یم دوخ
،)درتیگ
یم لصاح هناشن زا هک ییانعم( ریسفت ک( عوضوم و )دوش
یم عاجرا نآ هب هناشن ه هب .)دهد
ناوتنع -
لاﺜم
« غارچ ریپ یوگلا رد نامرف هک ییامنهار
"
"تسیا یم ناشن ار دهد
شن هنا یا :لماتش تتسا
غارچ زمرق رون راهچ کی رد امنهار
لیاسو فقوت د)دومن( هار غارچ هک رکف نیا و )عوضوم( هیلقن
زمرق
یم ناشن دنتسیاب دیاب هیلقن لیاسو هک دهد )ریسفت(
» (
،رلدنچ 61:1394 .)
هجوتاب هاگدید هب یم رطم اجنیا رد هک یلاؤس ، ریپ و روسوس توافتم یاه
تتسا نتیا دوتش
هناشن زا هتتنوگ مادتتک هتتک هتتعلاطم رد یتتسانش
لوتتبقم بدا و ناتتبز ی .تتتسا رت
« رد هتتک یلکتتشم
هناشن یبدا یسانش شیپ ریپ یارآ زا یریگوگلا اب تا
یم رارق نامیور هتک یزتیچ( عوتضوم ،دریگ
یا .تسا )دراد عاجرا نآ هب هناشن غارچ درومرد ام یتقو ات عوضوم ن
ییاتمنهار تبحتص یگدتننارو
یم ینک هیجوت یلکش هب م یم ًﻼﺜم .تسا ریذپ
هب هک میوش یعدم میناوت رته
زتمرق غارتچ نآ لاتح
هناشن نآ یسک رگا و دوش ریبعت فقوت لکش هب دیاب هک تسا یا هتب ،دتنکن رتیبعت لکتش نیا هب ار
ًﻼﺜم ؟هچ تقو نآ ،دشاب هتشادن دوجو ًاساسا عوضوم رگا اما .تسین وبرم زمرق غارچ ندوب هناشن رف مهاوخب نم ،دینک
"
"شخر نآ تتللاد و مریگب رﻈن رد هناشن تروص ای )دومن( نومنزاب ار ار
هژاو ،مهد یضوت ریپ هاگدید بسح رب یزتیچ هتب نومنزاتب نتیا و دشاب نومنزاب دیاب شخر ی
رد عوضوم ریﻈن یلو .دنک تللاد ﺝراخ ناهج
"
"شخر تسا هتتشادن دوتجو ﺝراخ ناهج رد اتم .ت
"
"شخر رد ار هتخانش همانهاش ناهج هتفایرد و میا
مان هب یسک بسا ،هدیدپ نیا هک میا
"
متتسر
"
یم عوضوم پ .تسا هتشادن دوجو ﺝراخ ناهج رد مه شدوخ هک تسا یتصخشم عوتضوم دناوت
فارطا یدام ناهج زا ریغ ،نکمم ناهج کی رد رد ام ... دشاب نام
هناتشن دروتم نتیا اتب روتسوس ی
یمن هجاوم لکشم یز ،میوش
لاد زا لولدم ای ییانعم ریوصت کی ام یتقو ار
"
"شتخر نهذ رد ناتم
هناشن هک تسا یفاک ،میشاب هتشاد
"ی
"شتخر رد یتتح .میباتیرد ار هژاو دروتم
رتیﻈن یا
"
"زا مته
یم نهذ رد ییانعم روصت یعون ،هژاو نیا زا هک میوش یعدم میناوت نتیا و میراد نام
"
"زا ماتﻈن رد
هناشن یاه شزرا یسراف نابز شزرا اب هک دراد ی
"
"هب
" ،
"اب یم قرف هریغ و فیلکت یلو .دنک
اتب ناتم
یارب عوضوم
"
"زا نیا ؟تسیچ
"
"زا یم تللاد ﺝراخ ناهج رد یعوضوم هچ هب یم ؟دنک
هک مینیب
هزوتتح رد هتتعلاطم ی هناتتشن ی
هناتتشن اتتب اتتم ،ناتتبز یاه رتتگا و تتتشاد میهاوتتخ لکتتشم رتتیپ ی
هناشن ا یسانش هناشن یعون ،تایبد هب نابز یسانش
هدمع تﻼکشم ،دیآ باسح رارتق نامیور شیپ یا
تفرگ دهاوخ »
( .ک .ر ص ،یوف 1393 : 40 .) هجوتاب نیا هب ناهج اب ام یبدا راثآ رد هک یتنکمم یاته
یم وربور تیعقاو کمک هب یبدا رثا لاخ هک میوش یتم رﻈن هب تسا هدرک لخ یزیرگ
یارتب دتسر
نیا ریبعت و کرد هناشن
موزل هک اه قادصم ًا
یاتهدژا دتننام دتنرادن نامفارطا یعقاو ناهج رد ییاه
تفه نیﺋور نانامرهق ، رس . و نت
هناشن زا روسوس فیرعت ..
- رد اب یتارییغت و تاحﻼصا نتفرگ رﻈن
دتندروآ دوتجو هتب نآ رد ادیرد نوچمه ینایارگتخاساسپ اهدعب هک -
.تتسا یدربراتک و بتسانم
« نابز هب هک یساسا داقتنا انش
تسا دراو یروسوس یس رد و یناتسنا لتماع نتفرتگ هدیدان ،
هتجیتن
هیلا رگید زا یرایسب نتفرگ هدیدان تتللاد راتک رد لتیخد یعامتجا و یگنهرف یاه
و یناتبز یاته
هاگتسد رگید رد تللاد هناشن یاه
تسا یا
» ،یدوجس .ک .ر(
1387 : 197 .)
« یروسوس درکیور رد
نابز ،میهجاوم ینابز ربج یعون اب و ییایوپ دقاف ،اتسیا یتیعقاو
یکیزیفاتتم تتسا
زا یزتیرگ هتک
ناماس شیپ زا تایعطق هتفای
رد نآ ی تسین قوف تاصخشم اب یلک ماﻈن کی
ماتﻈن نیا ناربراک و
لباقم رد تللاد ریذپانزیرگ ربج
تیعطق یاه هب لاد تللاد( نآ رد هتفای
شیتب یتنﻼعفنم )لولدتم
یلاحرد .دنتسین یم رﻈن هب هک
دسر هعلاطم رد هصرع رد ،نابز ی
رته یعقاو درکراک ینعی ، ابترا ی
هناشن ماﻈن فاطعنا یحرط هب ،یا
ییایوپ هک رتریذپ رد ار نابز یاه
هصرع هیجوت یعامتجا دربراک ی
دنک هناشن تللاد ترﺜک دناوتب و تیعقوم رد ار اه
میدتنمزاین ،دتهد ختساپ تواتفتم یاته
» .ک .ر(
نامه : 193 .)
2-3 - خاساسپ ت ییارگ
تخاساسپ همادا رد ییارگ
تخاس ی رد و ییارگ
.تتفرگ لکش نآ یﻼتعا تهج
« هتهد زا 1960
اسپ ،دعب هب تخاس
تخاتساسپ .درتک لوغتشم دوخ هب ار هسنارف یرکفنشور یاضف ییارگ د نایارگ
ر
فاطعناو یقطنم یاهراتخاس ربارب تخاتس ریذتپان
اهارگ هتموﻈنم هتک دتندرک مﻼتعا دروتم یاه
رﻈن
تخاس طعنا نادنچ نایارگ فا
تسین ریذپ »
میض(
، نار 24:1385
« .) دنتتشاد داتقتعا نایارگراتخاس
هب یناسنا نهرف هطساو
.تتسا کاردا لتباق ،دتشاب هدتش ناینب ینابز ینابم رب هک ییاهراتخاس ی
تخاساسپ هب یناسنا مولع دندش یعدم هکنآ رب هوﻼع نایارگ
هطساو ناتسنا دوتخ یگدیچیپ ی و اته
مدع م ناونع ،دنتسین تباث اهراتخاس زا زیرگ ناکما ی
یتمن راتخاتس هتک دندرک دوخ دتناوت
لومتش
تخاساسپ نینچمه .دشاب رگ
دروم یانعم هک دنتشاد ناعذا نایا تبتسن هدنسیون کی دوصقم و رﻈن
هجرد رد ،هدنناوخ یکاردا یانعم هب کتی ،نتتم هتک ار هدتیا نتیا ناشیا .دراد رارق تیمها مود ی
ﻈنم و فده یتم دودرتم ،تتسا دتحاو دوتجو کی ای و دراد دحاو یانعم کی ای دحاو رو
.دنتتسناد
نادب هدنناوخ هک دندوب ییاهزیچ ،نتم دوجو و انعم زین و دوصقم و روﻈنم یم یتسه اه
و دیتشخب
نیا دندوب هدنناوخ نویدم ار دوخ دوجو و روضح اه »
،ولسابع(
1391 : 77 .)
ارکفتم نیرتراذگریثأت شخب نیا رد تخاساسپ ن
نتیا یرتﻈن یناتبم هتک ناتشﺋارآ یخرب و ارگ
یم یفرعم هداد لکش ار شهوژپ .دنوش
2-3-1 - فلؤم گرم و تراب نلاور
هرهچ زا یکی تخاساسپ درکیور صخاش یاه
هناتشن تراتب نلاور ،ارگ .تتسا یوتسنارف انتش
هیرﻈن هرابرد یو دنمشزرا تاقیقحت زین و فلؤم گرم ی یرﻈن ینابم زا هروطسا ی
تسا هلاسر نیا
14 هناشن رد یقیقحت
یعیفش رعش هعومجم ﺞنپ رد بدا و نابز یاه ینکدک
یم یفرعم هصﻼخ لکش هب هک .دنوش
« رد 1967 هیرﻈن تراب طم ار فلؤم گرم ی
هب ار فلؤم گرم ،نآ رد و تخاس ر وتنع
کتی نا
دروم نتم یارب ییانعم ﻊبنم یناتعم ،یتبدا نوتتم هتک دوتب نتیا تراتب للادتسا .تشاد مﻼعا رﻈن
یمن و دنراد هیلادنچ یارب یلصا ﻊبنم ار هدنسیون ناوت
گرتم .درتک دادتملق ،رتثا ییانعم یاوتحم
ه تراب ار فلؤم هب هک هدنناوخ دلوت لداعم و ناسم
تشاگنا ،دوب نتم یانعم یلصا ﻊبنم یو معز »
( نامه : 81
« ) تراب هک تسا ینامه فلؤم "ecrivain"
هدنتسیون ینعی دتسا هدیمان یتم هتک یا
-
ؤم گرم پ .دراد قﻼخ روضح شرثا نایرج رد هدنناوخ و دسیون یتم شیپ یتقو فل
رد هتک دتیآ
ا نابز یرعش شقن زا یبدا رثا هب .یرثا ره هن ،دشاب هدش هدافتس
نیا گرم هک تسا صخشم ،بیترت
یم شرثا نابرق ار دوخ فلؤم .یفنم هن و دراد تبﺜم راب ییانعم ظاحل هب فلؤم هتتشون رد و دتنک
-
ادواج شا یم هن
دوش » ،یوفص(
1390 : 58 هب .) رد رتکفتم نتیا هوﻼع شهوژتپ
دوتخ یاته
« ناتکما
هناشن زا هدافتسا یناعم فشک رد ار یسانش
نیا زا و تفرگراک هب ناسنا یاهراتفر رد هتفهن تیرط
هلاطم غارس هب هروطسا ی
هناشن یتح و کاشوپ ،اه تتفر تایبدا یسانش
»
،یوفتص(
1393 : 63 یو )
« هنومن کمک هب ،یندوتس یشهوژپ رد طسا هک تسا هدرک تباث ،یددعتم یاه
ناتمز لوتط رد هرو
یم رییغت هیلوا عوضوم نامه اب و دنک لکش رد ،شا
هزات یاه یم یلجت یا دبای
» :نامه(
223 .)
2-3-2 - هناشن نلایس و ادیرد کاژ اه
« تخاساسپ شبنج ،زیاتمت و راتتشون یتنعی ادتیرد کاژ متهم رایسب باتک هس راشتنا اب ییارگ
رد یژولوتامارگ باب رد و هدیدپ و راتفگ 1967
دش زاغآ »
،دنلراه(
187:1380 .)
« لاد ات تسسگ ار لولدم و لاد نیب یکیزیفاتم دنویپ ،روسوس فﻼخرب ادیرد یتللاد یژرنا اه
یب مته ماتﻈن کتی رد زتگره و دنتشاب هتشاد لاعف و ایوپ هتسویپ ار دوخ نایاپ ییاتتسیا هتب ناتمز
دنسرن »
، یدوجس(
65:1390 .)
« یدیلک زا یکی ک یفسلف تاحﻼطصا نیرت
یم رطم ادیرد ه
"،دنک deconstruction
"
تتسا
هدولاش ،ینکشراتخاس ،یزاساو هب هک تخاس و ینکش
زین یزیرگ تتسا هدتش هتمجرت
» میتض(
نار
، 193:1385
« .) رد رﻈن زا یزاساو
" ادی یقافتا
"
هتبدوخ ،نتتم رد هتک تتسا یتم یور ،دوتخ
،دتهد
"
یقافتا
"
هناشن نآ رد هک تللاد دربن رد نتم یاه
هناشن یاه ا
یم ییوس هب شناوخ ره رد ی و دنور
یم یدیدج تللاد و زکرم دننیرفآ
»
، نایموجن(
195:1387 .)
« هب لاد ،ینعم زا لومعم تشادربرد
یم هراشا دوخ زا رود هدتنناوخ نتهذ رد ینهذ یریوصت ای رکف لکش هب لولدم .هن لولدم اما ،دنک
هطقن فرعم و دراد دوجو وتم اجنآ رد ینعم هک تسا ینایاپ ی
یم فق ،ادتیرد تتشادرب رد اما .دوش
یم هراشا رگید لاد هب لاد کی زین لاد نآ و دنک
هبون هب و رگید یلاد هب دوخ ی یب ات هریجنز نیا
-
یم همادا تیاهن دبای
» ،یدوجس .ک .ر(
1387 : 134 .)
2-3-3 - تینتمانیب و اوتسیرک ایلوی
نابز و یبدا دقتنم ،فوسلیف اوتسیرک ایلوی یراغلب انش
- ،یوسنارف شیدنا رد یمهم هاگیاج
-ه
تخاساسپ ی ییارگ
اد تبرم هلاتسر نتیا ثحابم هب هک یهاگدید ،اوتسیرک خارآ و راثآ نایم زا .در و
هب هک تسا تینتمانیب ثحبم تسا یم هداد رش راصتخا
.دوش
« اسپ راثآرد تینتمانیب موهفم -
نتتم رته هک دش رطم انعم نیا هب نایارگراتخاس تیرط زا
هطبار یم رگید نوتم اب هک یا یم هدیمهف و هتخاس دبای
اتیلوژ راتب نیتتسخن ار ﻼطتصا نیا .دوش
هلاقم رد اوتسیرک ی
« نامر و گولاید ،هژاو »
،هتتسب یماتﻈن نتتم ره هک داد ناشن وا .دیشک شیپ
یتح هک ییاج ات دراد رگید نوتم اب مکحم ییاهدنویپ هکلب ،تسین هدنسبدوخ و لقتسم یم
ناوتت
تفگ
« تسا هدش هتخاس رگید نوتم زا .»
ماتگنه دتشاب نتم یاهانعم فشک وا فده هک یبطاخم
نآ تبسن دناوتب دیاب نتم تفایرد نتم اب ار
نتیا رد دوتخ هدتنروآدیدپ هاتگ .دنک فشک رگید یاه
مولعم هدنروآدیدپ دوخرب هتکن ای مه یدایز دراومرد اما ،تسا هداد یضوت یلکش هب دروم و هدوتبن
هدادتن یحیتضوت دروتم نتیا رد یتلیلاد هب ای ،هدرک طبترم رگید نوتم اب ار دوخ نتم هناهاگآان وا هتکن .تسا هتب یگتتسب یرتنه رتثا زا بتطاخم لتیوأت هتک تتسا نیا تینتمانیب ثحب رد مهم ی
دراد رگید راثآ هب رثا نآ یگتسباو زا وا کرد و صیخشت »
،یدمحا(
1389 : 77 .)
2-4 - ن رد نتم تخاس هاگ تخاساسپ و نایارگ
نایارگ
« تخاس هدوزفا ار نتم لمع رد ییارگ تخاس یارب یا
را یداینب یاه مهم و رت
ریغ و رتت و یخیراتت
همه همه و ینامز یم یقلت یناکم
هعلاطم هب رگا و دنک یم نتم ی
نآ دزادرپ نیا تابثا تمدخ رد ار
روتسد نآ ییآراک نداد ناشن و رکف اطم یداینب یاه
یم هعل تخاتساسپ رتگید یوس زا .دنک ییارگ
هشیدنا یانبم رب رتشیب هک ههد رد رخأتم ِتراب و ادیرد یاه
ی 1960 هتتفرگ لکتش نآ زا تپ و
رتط و راتشتنا ، تیوعت و زیاتمت ،راتتشون میهاتفم و رثا لباقم رد نتم موهفم ندرک دراو اب ،تسا اب یورملق هب ار نتم ،یزیرگزکرم و نامز موهفم ددجم انعم ترﺜک و روفو ِز
یم لیدتبت ییاته دتنک
یم یوعت هب هتسویپ هک یمن تیعطق زگره ،دنتفا
نآ تفایرد روش تهج نیمه هب و دنبای زتگره اه
یمن اضرا یم یقلت انعم روفو نوناک نتم .دوش شناوخ ناکما و دوش
یم مهارف ار توافتم یاه .دتنک
تخاتتساسپ هاتتگن عوتتن رد أتتشنم ،روتتفو نتتیا هتتب نایارگ
دتتید زا .دراد یتتغﻼب نوتتنف هتتتبلا و ناتتبز
تخاساسپ گ
رد و نابز زا نوریب تیعقاو نایار هتخاسرب یموهفم هکلب درادن دوجو لیصا یزیچ مکح
و تسا ینابز و رد
نوگرگدو اتسیاان ،ایوپ هجیتن عم پ دتسا هدنوش
تتسا نﻼیس رد هتسویپ زین ان
هب و دتفا یم یوعت »
،یدوجس .ک .ر(
1387 : 120 .)
« تخاتساسپ داقتعا هب ینایارگ
،تراتب دتننام
ﻊطاق کیکفت هب ،لیلحت نیا .درادن هجوت ،نتم کی ییانعم رﺜکت ای لاد تردق هب یراتخاس لیلحت هیرﻈن هک تسا لﺋاق هدنناوخ و نتم نایم هیرﻈن و نتم ی
مهرتب تینتمانیب ی هدتننز
تتسا نآ ی »
،نلآ(
115:1385 .)