/
46هرود ،ﻪﺘﻓﺎﯾ 23
، رﺎﻬﺑ 1400
:ﻪﺒﺗﺎﮑﻣ سردآ*
زاﺮﯿﺷ ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ، ،
هﺪﮑﺸﻧاد ﻪﻤﻃﺎﻓ تﺮﻀﺣ ﯽﯾﺎﻣﺎﻣ و يرﺎﺘﺳﺮﭘ
.
ﺖﺴﭘ :ﮏﯿﻧوﺮﺘﮑﻟا [email protected]
ﺪﯿﻣا و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ ﺎﺑ نآ طﺎﺒﺗرا و ﯽﺷراﻮﮔ نﺎﻃﺮﺳ ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ نارﺎﻤﯿﺑ رد ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر ﯽﺳرﺮﺑ
ﻪﯿﺿﺮﻣ ﻦﻣﺆﻣ ﺐﺴﻧ يرذﻮﻧ ﻪﯿﺿار ، 1
، 2
ﯽﻔﺠﻧ ﺪﯿﻌﺳ ﺪﯿﺳ
3
*
1 -
،رﺎﯿﺸﻧاد هﺪﮑﺸﻧاد
،يرﺎﺘﺳﺮﭘ هﺪﮑﺸﻧاد يرﺎﺘﺳﺮﭘ و
،ﯽﯾﺎﻣﺎﻣ هﺎﮕﺸﻧاد مﻮﻠﻋ ﭘ ﯽﮑﺷﺰ
،زاﺮﯿﺷ
،زاﺮﯿﺷ ناﺮﯾا
2 - ﻪﺘﯿﻤﮐ تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ
،ﯽﯾﻮﺠﺸﻧاد هﺪﮑﺸﻧاد
يرﺎﺘﺳﺮﭘ و
،ﯽﯾﺎﻣﺎﻣ هﺎﮕﺸﻧاد مﻮﻠﻋ ﯽﮑﺷﺰﭘ
،زاﺮﯿﺷ
،زاﺮﯿﺷ ناﺮﯾا
3 -
،ﯽﺑﺮﻣ هﺪﮑﺸﻧاد
،يرﺎﺘﺳﺮﭘ هﺪﮑﺸﻧاد يرﺎﺘﺳﺮﭘ و
،ﯽﯾﺎﻣﺎﻣ هﺎﮕﺸﻧاد مﻮﻠﻋ ﯽﮑﺷﺰﭘ
،زاﺮﯿﺷ
،زاﺮﯿﺷ ناﺮﯾا
هرود / ﻪﺘﻓﺎﯾ 23
هرﺎﻤﺷ / 2
/ رﺎﻬﺑ 1400 / ﻠﺴﻣ ﻞﺴ 87
:ﻪﻟﺎﻘﻣ ﺖﻓﺎﯾرد 4
/11 / 99 :ﻪﻟﺎﻘﻣ شﺮﯾﺬﭘ 14
/1 / 1400
ﻪﻣﺪﻘﻣ :
ﺺﯿﺨﺸﺗ نﺎﻃﺮﺳ ﻪﺑﺮﺠﺗ يا ﺪﻨﯾﺎﺷﻮﺧﺎﻧ ﺖﺳا
. نارﺎﻤﯿﺑ ﺎﻣا ﻦﮑﻤﻣ ﺖﺳا تﺎﯿﺑﺮﺠﺗ ﯽﺘﺒﺜﻣ ﺰﯿﻧ ﻪﺘﺷاد ﺪﻨﺷﺎﺑ ﻪﮐ ﻪـﺑ نآ ﺪـﺷر ﺲـﭘ زا ﺎـﺳ ﻪﺤﻧ
ﯽﻣ ﺑ ﻼﺘﺒﻣ نارﺎﻤﯿﺑ رد ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر ناﺰﯿﻣ ﻦﯿﯿﻌﺗ فﺪﻫ ﺎﺑ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﯾا .ﺪﻨﯾﻮﮔ ﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ و ﺪﯿﻣا ﺎﺑ نآ طﺎﺒﺗرا و نﺎﻃﺮﺳ ﻪ
مﺎﺠﻧا ﯽ ﺪﺷ .
شور و داﻮﻣ :ﺎﻫ
ﻪﻌﻟﺎﻄـﻣ ﺮﺿﺎﺣ ﮏﯾ ﻪﻌﻟﺎﻄـﻣ ﺖﺳا ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﯽﻔﯿﺻﻮﺗ .
ﻪﻌﻣﺎﺟ ﻞﻣﺎﺷ ﺶﻫوﮋﭘ ﻪﯿﻠﮐ
ﺮﺳ ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ لﺎﺴﮔرﺰﺑ نارﺎﻤﯿﺑ نﺎﻃ
ﺷراﻮﮔ ﯽ
ﻪﻧﻮﻤﻧ .دﻮﺑ زاﺮﯿﺷ ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ ﻪﺑ ﻪﺘﺴﺑاو ﯽﻧﺎﻣرد ﺰﮐاﺮﻣ ﻪﺑ هﺪﻨﻨﮐ ﻪﻌﺟاﺮﻣ ﺶﻫوﮋﭘ
ﻞﻣﺎﺷ 112 ﻮﺑ ﯽﺷراﻮﮔ نﺎﻃﺮﺳ ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ رﺎﻤﯿﺑ د
ﺪﻧ هﺎﻣ رد ﻪﮐ يﺎﻫ
دادﺮﻣ ﺎﺗ ﺖﺸﻬﺒﯾدرا 1397
،ﺮﯿﻣا يژﻮﻟﻮﮑﻧا ﯽﻧﺎﻣرد ﺰﮐاﺮﻣ ﻪﺑ هﺎﮕﻧﺎﻣرد
ﺪﯿﻬﺷ ﺮﻬﻄﻣ ي ﺎﺿر مﺎﻣا هﺎﮕﻧﺎﻣرد و )
ع ( و ﺪﻧدﻮﻤﻧ ﻪﻌﺟﺮﻣ ﻪﺑ
شور سﺮﺘﺳد رد
بﺎﺨﺘﻧا .ﺪﻧﺪﺷ هداد ﺎﺑ ﺎﻫ رﺎﻬﭼ ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر سﺎﯿﻘﻣ ،ﮏﯿﻓاﺮﮔﻮﻣد تﺎﯿﺻﻮﺼﺧ
، و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ﻣا سﺎﯿﻘﻣ
ﺮﻠﯿﻣ ﺪﯿ
ﻊﻤﺟ يروآ ﺪﺷ ﺪﻧ . راﺰﻓا مﺮﻧ ﺎﺑ ﺎﻫ هداد ﻞﯿﻠﺤﺗ SPSS 23
رﺎـﻣآ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ و
،نﻮﺳﺮﯿﭘ ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﺐﯾﺮﺿ نﻮﻣزآ ﻞﻣﺎﺷ ﯽﻃﺎﺒﻨﺘﺳا ،ﻞﻘﺘﺴﻣ ﯽﺗ
دﻮﺒﻧ رادرﻮﺧﺮﺑ نﺎﻣﺮﻧ ﻊﯾزﻮﺗ زا ﺎﻫﺮﯿﻐﺘﻣ ﻪﮐ يدراﻮﻣ رد و ﯽﻄﺧ نﻮﯿﺳﺮﮔر لﺪﻣ و ﻪﻓﺮﻃ ﮏﯾ ﺲﻧﺎﯾراو ﻞﯿﻠﺤﺗ ﺘﻣارﺎﭘﺎﻧ لدﺎﻌﻣ زا ،ﺪﻧ
ﻮﻣزآ يﺮ ن قﻮﻓ يﺎﻫ
.ﺪﺷ مﺎﺠﻧا
ﻪﺘﻓﺎﯾ :ﺎﻫ
ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر هﺮﻤﻧ رﺎﯿﻌﻣ فاﺮﺤﻧا و ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ 64
/ 15 37± / 81 ﻤﺣ و ﺪﯿﻣا هﺮﻤﻧ رﺎﯿﻌﻣ فاﺮﺤﻧا و ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ .دﻮﺑ ﻪﺑ ﺰﯿﻧ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎ
ﺐﯿﺗﺮﺗ 92 / 24 20± / 195 و 73 / 11 39± / 97 ﺎﻨﻌﻣ و ﻢﯿﻘﺘﺴﻣ طﺎﺒﺗرا ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر .دﻮﺑ يراد
ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ ﺎﺑ )
636 /0
= ﻣا و (r ﺪﯿ
) 687 /0
= ﺖﺷاد (r ) 001 /0
<
)ﺪﯿﻣا .(p 613 /0
= )ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ (ß 192
/0
= (ß ﺮﯿﺛﺄﺗ .ﺖﺷاد ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر ﺮﺑ يﺮﺘﺸﯿﺑ
ﻪﺠﯿﺘﻧ و ﺚﺤﺑ :يﺮﯿﮔ
زا ،نﺎﻃﺮﺳ ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ نارﺎﻤﯿﺑ ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر
طﺎﺒﺗرا ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ .ﺪﻧدﻮﺑ رادرﻮﺧﺮﺑ بﻮﺧ ﺢﻄﺳ رد ر
ﺲﭘ ﺪﺷ ﺎﺑ ﻪﺤﻧﺎﺳ زا
ﯽﻣ ﺖﻣﻼﺳ تﺎﻣﺪﺧ نﺎﮔﺪﻨﻫد ﻪﺋارا ،ﺪﯿﻣا و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ نارﺎﻤﯿﺑ ﻪﺑ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ ندﻮﻤﻧ ﻢﻫاﺮﻓ و ﺪﯿﻣا يﺎﻘﻟا ﺎﺑ ﺪﻨﻧاﻮﺗ
ﺑ ﻼﺘﺒﻣ نﺎﻃﺮﺳ ﻪ
ﮏﻤﮐ ﺪﻨﻨﮐ .
هژاو ﺪﯿﻠﮐ يﺎﻫ :ي
ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ ،ﺪﯿﻣا ،ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر ،ﯽﺷراﻮﮔ نﺎﻃﺮﺳ .
ﮑﭼ
هﺪﯿ
ﻪﻣﺪﻘﻣ
ﺺﯿﺨﺸﺗ نﺎﻃﺮﺳ
ﻪﺑﺮﺠﺗ يا ﺎﺷﻮﺧﺎﻧ ﺪﻨﯾ ﺖﺳا و ﻪـﻨﻣاد يا
زا ﻢﺋﻼﻋ ﯽﻤﺴﺟ و عاﻮـﻧا ﯽﺘﺣارﺎﻧ يﺎﻫ ﯽــﻧاور ﺪـﻨﻧﺎﻣ ﺎـﮑﻧا
،ر
،ﻢﺸﺧ سﺎﺴﺣا دراد هاﺮﻤﻫ ﻪﺑ ار ﯽﮔدﺮﺴﻓا و باﺮﻄﺿا ،هﺎﻨﮔ
) 1 ( . ﺺﯿﺨـﺸﺗ ﯽﭘ رد ﮏـﯾ سﺮﺘـﺳا و باﺮﻄـﺿا ،نﺎﻃﺮـﺳ
ﻪـﻠﺑﺎﻘﻣ داﺮﻓا زا ﯽﺧﺮﺑ ياﺮﺑ و ﺖﺳا ﻊﯾﺎﺷ و كﺮﺘﺸﻣ ﺶﻨﮐاو ﯽﻣ نﺎﻣرد و ﺺﯿﺨﺸﺗ ﺎﺑ ﻪﻧﺎـﺸﻧ زوﺮـﺑ ﻪـﺑ ﺮـﺠﻨﻣ ﺪـﻧاﻮﺗ
يﺎـﻫ
ناﺮﺤﺑ و ﯽﮔدﺮﺴﻓا ،باﺮﻄﺿا ﺪﻨﻧﺎﻣ ﯽﻧاﻮﺗﺎﻧ و ﯽﻋﺎـﻤﺘﺟا يﺎـﻫ
يﻮﻨﻌﻣ ﻪﮐ دﻮﺷ ﺮﯿﺛﺄﺗ ﻪﻈﺣﻼﻣ ﻞﺑﺎﻗ هﺮـﻣزور دﺮـﮑﻠﻤﻋ ﺮـﺑ يا
دراد ) 2 ( . ﻢﻏﺮــﯿﻠﻋ مﺎــﻤﺗ
تﻼﮑــﺸﻣ و
،ضراﻮــﻋ نارﺎــﻤﯿﺑ
ﯽﻧﺎﻃﺮﺳ ﻦﮑﻤﻣ ﺖﺳا تﺎﯿﺑﺮﺠﺗ ﯽﺘﺒﺜﻣ ﺰﯿﻧ ﻪﺘﺷاد ﺪﻨﺷﺎﺑ ﻪـﮐ
ﻪﺑ نآ ﺪﺷر ﺲﭘ زا ﻪﺤﻧﺎـﺳ (post traumatic growth)
ﯽﻣ ﺪﻨﯾﻮﮔ ) 3 ( ﺪﺷر . ﺲﭘ زا ﻪﺤﻧﺎﺳ ﮏﯾ ﺲﺣ يﻮﻗ زا دﻮﺧ و
شزرا
،ﺎﻫ غﻮﻠﺑ ﯽﺘﺧﺎﻨﺸﻧاور و
ﯽﻟﺪﻤﻫ ﺖﺳا و دﻮﺒﻬﺑ ﻂــﺑاور
ﻦﯿﺑ
،يدﺮﻓ ﺖﮐرﺎﺸﻣ ﺮﺘـﺸﯿﺑ
رد ﺖـﯿﻟﺎﻌﻓ ﺎـﻫ و ﻪـﻣﺎﻧﺮﺑ يﺰـﯾر
ﺑ ﺮﺘﺸﯿ ياﺮﺑ هﺪﻨﯾآ ار ﺶﯾاﺰـﻓا ﯽـﻣ ﺪـﻫد ) 4 ( زا ﺲـﭘ ﺪـﺷر .
رد ﻪﺤﻧﺎﺳ ﻪﺠﯿﺘﻧ
هزرﺎﺒﻣ ﺎﺑ ناﺮـﺤﺑ يﺎـﻫ رﺎﯿـﺴﺑ هﺪـﯿﭽﯿﭘ رد
ﯽﮔﺪﻧز ﯽﻣ دﺎﺠﯾا دﻮﺷ و ﺎﺑ يﻮﺠﺘﺴﺟ ﺎﻨﻌﻣ
ﺻﺎﺣ ﻞ دﻮـﺷ ﯽﻣ
) 3 (.
ﻪـﺑ ﯽـﺘﺒﺜﻣ تﺎﯿﺑﺮﺠﺗ ﻒﯿﺻﻮﺗ ياﺮﺑ ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر ﯽﻣ رﺎﮐ ﯽـﻣ ﺮﺠﻨﻣ دﺮﻓ ﺪﺷر ﻪﺑ هزﻮﺣ ﺞﻨﭘ رد ﻪﮐ دور و دﻮـﺷ
ﻻاو كرد ﻞﻣﺎﺷ ﺖﯾﻮﻟوا رد ﺮﯿﯿﻐﺗ سﺎﺴﺣا ،ﯽﮔﺪﻧز زا ﺮﺗ
ﺎـﻫ و
مﺮـﮔ ﻂﺑاور ،فاﺪﻫا ﯽﻤﯿﻤـﺻ و ﺮـﺗ
ﺶﯾاﺰـﻓا ،ناﺮـﮕﯾد ﺎـﺑ ﺮـﺗ
ﺎـﻘﺗرا ،ﯽـﻧورد ترﺪﻗ سﺎﺴﺣا ي
هار ﻦﺘﻓﺎـﯾ و ﺖـﯾﻮﻨﻌﻣ و ﺎـﻫ
ﺟ تﺎﻧﺎﮑﻣا ﯽﻣ ﺪﯾﺪ
ﺪﺷﺎﺑ ) 5 .(
ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﺞﯾﺎﺘﻧ زﺮﭘ
ﻪـﮐ ﯽﻧارﺎﻤﯿﺑ ﻪﮐ داد نﺎﺸﻧ 9
ا لﺎـﺳ ز
ﻪـﺑﺮﺠﺗ ار ﻪﺤﻧﺎـﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر ﺖﺳا ﻪﺘﺷﺬﮔ ﺎﻬﻧآ ﺪﺒﮐ ﺪﻧﻮﯿﭘ هدﺮﮐ ﺪﻧا ) 6(
ﺞﯾﺎﺘﻧ سﺎﺳا ﺮﺑ . ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ
ﺎﻣرﺎﺷ ر نارﺎﮑﻤﻫ و ﺪـﺷ
ﺖﯾﺮﺜﮐا رد ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﻪﻨﯿـﺳ نﺎﻃﺮـﺳ ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ نارﺎﻤﯿﺑ
ﺖـﺳا هﺪـﺷ هﺪﯾد )
7 ( ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ رد . ﻮـﯿﻣرﻮﮐ
رد نارﺎـﮑﻤﻫ و
نﺎﻃﺮﺳ ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ نﺎﮔﺪﻧﺎﻣزﺎﺑ 5
نﺎـﻣرد مﺎـﻤﺗا زا ﺲـﭘ لﺎـﺳ
ﯿﯾﺎﭘ ﺢﻄﺳ ﺪﺷ هﺪﯾد ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر زا ﯽﻨ
ه ﺖﺳا ) 8 ( . ﯽﻣ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ ﻪﮐ ﯽﻠﻣاﻮﻋ زا ﯽﮑﯾ
ﻌﻣ ﻦﺘﻓﺎﯾ ﻖﯾﺮﻃ زا ﺪﺳر ﺎـﻨ
ﯽﻣ ﮏﻤﮐ ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر ﻪﺑ ﯽﺑﺎﯿﺘﺳد ﻪﺑ ﺪﻧاﻮﺗ ﺪﻨﮐ
ﺪﯿﻣا
ﯽﻣ .ﺪﺷﺎﺑ ﺪـﯿﻣا يرﺎﺘﺧﺎـﺳ ﺪـﻨﭼ
يﺪـﻌﺑ ﺖـﺳا ﻪـﮐ ﺐـﺟﻮﻣ
ﺶﯾاﺰﻓا ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ و
طﺎﺒﺗرا ﺎـﺑ
،ناﺮـﮕﯾد ﺲـﺣ
ﯽﮕﺘـﺴﯾﺎﺷ
،ﯽﺼﺨﺷ ﯽﯾﺎﻧاﻮﺗ
،ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ هﺎﻓر ﯽﻧاور و ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ ﻦﺘﻓﺎـﯾ
ﺎـﻨﻌﻣ
رد ﯽﮔﺪﻧز ﯽﻣ دﻮﺷ ) 9 (.
اد نﺎﺸﻧ نارﺎﮑﻤﻫ و هدازرﺪﯿﺣ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﻦﯿـﺑ ﻪـﮐ د
ﻪـﺑ ﻼﺘـﺒﻣ ﺪﻨﻤﻟﺎـﺳ نارﺎـﻤﯿﺑ رد ﻪﺤﻧﺎـﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر و ﺪﯿﻣا دراد دﻮﺟو ﺖﺒﺜﻣ راد ﯽﻨﻌﻣ طﺎﺒﺗرا نﺎﻃﺮﺳ )
10 ( ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ .
ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ نﺎﻤﻟﻮﻫ و نﺎـﮐدﻮﮐ ﻦﯾﺪـﻟاو ﻪـﮐ داد نﺎﺸﻧ نارﺎﮑﻤﻫ
زا ﺲـﭘ ﺪـﺷر ﺪﻨﺘـﺷاد يﺮﺘـﺸﯿﺑ ﺪﯿﻣا ﻪﮐ نﺎﻃﺮﺳ ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ ﺪﻧدﺮﮐ ﻪﺑﺮﺠﺗ ار يﺮﺘﺸﯿﺑ ﻪﺤﻧﺎﺳ )
11 ( .
ﯽﻣ ﻪﮐ ﯽﻠﻣاﻮﻋ زا ﺮﮕﯾد ﯽﮑﯾ ﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر ﺮﺑ ﺪﻧاﻮﺗ
ﻪ
ﯽﻋﺎــﻤﺘﺟا ﺖــﯾﺎﻤﺣ ﺪــﺷﺎﺑ راﺬــﮔﺮﯿﺛﺎﺗ (social support)
ﺖﺳا ﺦﺳﺎﭘ . يﺎﻫ ﯽﺳﻮﻤﻠﻣ ﻪﮐ ﺺﺨـﺷ زا ناﺮـﮕﯾد ﺖـﻓﺎﯾرد
ﯽﻣ ﺪﻨﮐ
، ﺖﺤﺗ ناﻮﻨﻋ ﺖـﯾﺎﻤﺣ ﯽﻋﺎـﻤﺘﺟا ﻒـﯾﺮﻌﺗ
ﯽـﻣ دﻮـﺷ
) 12 (.
ﮓــﻧاو و ﮓــﻧاژ دﺎــﺒﺗ ار ﯽﻋﺎــﻤﺘﺟا ﺖــﯾﺎﻤﺣ ﻻ
ﻦﯿــﺑ ت
و هدﺮـﮐ ﻒـﯾﺮﻌﺗ ﯽﻋﺎـﻤﺘﺟا ﻪﮑﺒـﺷ يﺎـﻀﻋا نﺎـﯿﻣ رد يدﺮﻓ دﺎﺒﺗ ﻦﯾا ﻪﮐ ﺪﻧﺪﻘﺘﻌﻣ ﻻ
و ﺪﻨﻣدﻮـﺳ ﺮـﻈﻧ درﻮـﻣ دﺮـﻓ ياﺮﺑ ت
ﻃا ﯽﻋﻮـﻧ يوﺎﺣ و هدﻮﺑ ﺖﯿﻤﻫا ياراد ﻼ
ﻪـﺑ ﻪـﮐ ﺖـﺳا تﺎـﻋ
ﻋ و ﻖــﺸﻋ ،ماﺮــﺘﺣا و دﺎــﻤﺘﻋا روﺎــﺑ ﺺﺨــﺷ ﻼ
ﺪــﯿﺋﺎﺗ و ﻪــﻗ
نﺎﯿﻓاﺮﻃا ار ﯽﻣ ﺪﻫد ) 13 (.
ﻪــﻌﻟﺎﻄﻣ ﺞﯾﺎـﺘﻧ درﻮﯾﺮﻧﺎـﺗ
زا ﺲــﭘ ﺪــﺷر ﻪـﮐ داد نﺎــﺸﻧ
ﻪﺘـﺷاد ﯽـﺘﺒﺜﻣ رادﺎـﻨﻌﻣ طﺎﺒﺗرا ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ ﺎﺑ ﻪﺤﻧﺎﺳ ﺖﺳا ) 14 ( ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ . ﺎﺴﯿﻧ ﻪـﮐ داد نﺎﺸﻧ نارﺎﮑﻤﻫ و ﺖـﯾﺎﻤﺣ
ﻪـﻠﺑﺎﻘﻣ يﺎـﻫدﺮﺒﻫار ﺎـﺑ ﯽﺘﺒﺜﻣ ﯽﮕﺘﺴﺑاو ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا لﺎـﻌﻓ يا
يﻮـﻗ ﺖﺳا ﻦﮑﻤﻣ و دراد زا ﺲـﭘ ﺪـﺷر ياﺮـﺑ ﻞـﻣﺎﻋ ﻦﯾﺮـﺗ
ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺤﻧﺎﺳ )
15 ( ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ . ﮓﻧوﻮﯾ داد نﺎﺸﻧ ﺰﯿﻧ نارﺎﮑﻤﻫ و
هﺪـﺷ كرد سﺮﺘـﺳا ﺶﻫﺎﮐ ﻖﯾﺮﻃ زا ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ ﻪﮐ ﺪـﯾﺎﻤﻧ ﯽﻣ ﻞﯿﻬﺴﺗ ار ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر ﻪﺑ ﯽﺑﺎﯿﺘﺳد )
16 ( .
ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﺎﻣا ﻼﺘـﺒﻣ نارﺎـﻤﯿﺑ رد ار ﻞﻣﺎﻋ ود ﻦﯾا طﺎﺒﺗرا ﻪﮐ يا
/
48هرود ،ﻪﺘﻓﺎﯾ 23
، رﺎﻬﺑ 1400
ﺳ ﻪﺑ ﺖـﻓﺎﯾ ﺪـﻫد راﺮﻗ ﯽﺳرﺮﺑ درﻮﻣ ناﺮﯾا رد ﯽﺷراﻮﮔ نﺎﻃﺮ
.ﺪﺸﻧ بﺎـﻨﺘﺟا دﻮﺟو ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ رد ثداﻮـﺣ و ﺢﻧاﻮـﺳ ﺮﯾﺬـﭘﺎﻧ
ﻪﻨﯿﻣز ﺪﺳر ﯽﻣ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ ،ﺎﻫ نﺎﺴﻧا ﯽﮔﺪﻧز ﻞﯾﺪـﺒﺗ ياﺮﺑ يزﺎﺳ
زا ﺲـﭘ ﺪـﺷر ﻪـﺑ ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ سﺮﺘﺳا لﻼﺘﺧا زا ﺎﻫﺪﻣﺎﯿﭘ نارﺎـﻤﯿﺑ درﻮﻣ رد صﻮﺼﺧ ﻪﺑ ﺮﻣا ﻦﯾا .ﺖﺳا يروﺮﺿ ﻪﺤﻧﺎﺳ ﺑ ﻼﺘﺒﻣ و ﯽﮔﺪـﻧز هﺪـﻨﻨﮐ ﺪﯾﺪﻬﺗ داﺪﯾور ﮏﯾ ﺎﺑ ﻪﮐ نﺎﻃﺮﺳ ﻪ ﻪـﺟاﻮﻣ يﻮﻨﻌﻣ و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ،ﯽﻧاور ،ﯽﻤﺴﺟ دﺪﻌﺘﻣ تﻼﮑﺸﻣ ﯽـﻣ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ .ﺖﺳا رادرﻮﺧﺮﺑ يﺮﺘﺸﯿﺑ ﺖﯿﻤﻫا زا ،ﺪﻨﺷﺎﺑ ﯽﻣ ﻞـﻣاﻮﻋ ﯽﯾﺎﺳﺎﻨﺷ ﺪﺳر ﺮﺛﺆـﻣ
ﯽـﻣ ﻪـﻨﯿﻣز ﻦـﯾا رد رد ﺪـﻧاﻮﺗ
ﻦﯾا ﻞﯿﻬﺴﺗ ﺪﻨﯾآﺮﻓ
ﺮﯿﺛﺄﺗ .ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد ﻪـﺑ ﺮﻈﻧ
ﺮﯿﺛﺄـﺗ ـﻨﯿﻣز ﻪ
ﯽﮕﻨﻫﺮﻓ - ﻫﺬﻣ ﻮﻨﻌﻣ تﺎﯿﺑﺮﺠﺗ ﺮﺑ ﯽﺒ ﺪـﺷر ﻪـﮐ ﺖﺳا مزﻻ ي
ﺖﻓﺎﺑ رد ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﯽﮕﻨﻫﺮﻓ يﺎﻫ
- ﺘﺨﻣ ﯽﻋﺎـﻤﺘﺟا و ﻒـﻠ
ﻞﻣاﻮﻋ ﯽﯾﺎﺳﺎﻨﺷ يﺎﺘﺳار رد راﺬﮔﺮﯿﺛﺄﺗ
ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ درﻮـﻣ نآ ﺮﺑ
ًﻻﻮﻤﻌﻣ ﻪﮐ ﺎﺠﻧآ زا و دﺮﯿﮔ راﺮﻗ ـﻧا ﺮـﺑ ﺰـﮐﺮﻤﺘﻣ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
عاﻮ
نﺎﻃﺮﺳ ﻒﻠﺘﺨﻣ ﯽﻣ ﺎﻫ
ﺷﺎﺑ ﻨ ﻦﯿـﯿﻌﺗ فﺪﻫ ﺎﺑ ﺮﺿﺎﺣ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ،ﺪ
ناﺰﯿﻣ زا ﺲﭘ ﺪﺷر نﺎﻃﺮـﺳ ﻪـﺑ ﻼﺘـﺒﻣ نارﺎـﻤﯿﺑ رد ﻪﺤﻧﺎـﺳ
ﺪﺷ مﺎﺠﻧا ﺪﯿﻣا و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ ﺎﺑ نآ طﺎﺒﺗرا و ﯽﺷراﻮﮔ .
شور و داﻮﻣ ﺎﻫ
ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﺮﺿﺎﺣ ﮏﯾ ﻪﮐ ﺖﺳا ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﯽﻔﯿﺻﻮﺗ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ
ﯽـﻣ ﺮـﺘﮔرﺰﺑ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﮏﯾ زا ﯽﺸﺨﺑ ﺪـﺷﺎﺑ
. ﺶﻫوﮋـﭘ ﻪـﻌﻣﺎﺟ
ﻪﻌﺟاﺮﻣ ﯽﺷراﻮﮔ نﺎﻃﺮﺳ ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ نارﺎﻤﯿﺑ ﺰـﮐاﺮﻣ ﻪـﺑ هﺪﻨﻨﮐ
ﻪﺘﺴﺑاو ﯽﻧﺎﻣرد دﻮﺑ زاﺮﯿﺷ ﯽﮑﺷﺰﭘ مﻮﻠﻋ هﺎﮕﺸﻧاد ﻪﺑ
ﺪﻧ . ﻪﻧﻮﻤﻧ
ﺶﻫوﮋﭘ ﻞﻣﺎﺷ 112 ﺪﻧدﻮﺑ ﯽﺷراﻮﮔ نﺎﻃﺮﺳ ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ رﺎﻤﯿﺑ
ﻪﮐ رد هﺎﻣ دادﺮـﻣ ﺎﺗ ﺖﺸﻬﺒﯾدرا يﺎﻫ 1397
نﺎﺘـﺳرﺎﻤﯿﺑ ﻪـﺑ
هﺎﮕﻧﺎﻣرد و ﺮﯿﻣا يژﻮﻟﻮﮑﻧا يﺮﻬﻄﻣ ﺪﯿﻬﺷ و (ع)ﺎﺿر مﺎﻣا يﺎﻫ
و ﺪﻧدﻮﻤﻧ ﻪﻌﺟﺮﻣ ﻪﺑ
شور بﺎﺨﺘﻧا سﺮﺘﺳد رد ﺪﻧﺪﺷ
. ﻢﺠﺣ
ﻪﻧﻮﻤﻧ ﺎﺑ ﺟﻮﺗ ﻪ ﻪﺑ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ درﻮﯾﺮﻧﺎﺗ و نارﺎﮑﻤﻫ ) 14 ( ﺎـﺑ
ﻦﺘﻓﺮــﮔ ﺮــﻈﻧ رد 05
/0 = α و 1/
0
= بﺎــﺴﺘﺣا ﺎــﺑ وß 15
%
داﺪﻌﺗ ،شﺰﯾر 112
ﺮـﻔﻧ دروآﺮـﺑ ﺪـﺷ . يﺎـﻫرﺎﯿﻌﻣ دورو
ﻪـﺑ
ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻞﻣﺎﺷ ﻦﺘﺷاد ﻼﺘـﺑا ﯽـﻌﻄﻗ ﺺﯿﺨﺸﺗ ء
ﻪـﺑ نﺎﻃﺮـﺳ
،ﯽﺷراﻮﮔ ﻞﯾﺎﻤﺗ
ﻪﺑ ﺖﮐﺮﺷ رد
،ﺶﻫوﮋـﭘ ﻞﻗاﺪـﺣ ﺖـﺷﺬﮔ
6 هﺎﻣ
زا ﺺﯿﺨﺸﺗ لﻼﺘﺧا ﻦﺘﺷاﺪﻧ ،يرﺎﻤﯿﺑ
ﯽﺘﺧﺎﻨﺷ ﺎﯾ ﯽـﻧاور
ﻪﺘﺧﺎﻨﺷ ترﺪﻗ ﻦﺘﺷاد ،هﺪﺷ كرد
و ﺦﺳﺎﭘ ﯽﯾﻮﮔ ﻪﺑ ـﺳ ﺆ تﻻا
ﯽﻫﺎﮔآ ،ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ زا
ﺺﯿﺨـﺸﺗ ﺺﯿﺨـﺸﺗ و دﻮـﺧ ﯽﮑـﺷﺰﭘ
نﺎﻃﺮﺳ ﯽﺷراﻮﮔ ﻪﺑ اﻮﻨﻋ ن نﺎﻃﺮﺳ زا جوﺮـﺧ رﺎـﯿﻌﻣ و ﻪﯿﻟوا
ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ﺺﻗﺎﻧ ﻞﯿﻤﮑﺗ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ و ﯽﻣﻮﺘـﺳﻮﻟﻮﮐ ﻦﺘﺷاد و ﺎﻫ
.دﻮﺑ ﯽﻣﻮﺘﺳﻮﺌﻠﯾا رد ﻦﯾا ﻪﻌﻟﺎﻄـﻣ ياﺮﺑ ﻊـﻤﺟ يروآ تﺎﻋﻼــﻃا رﺎﻬــﭼ زا
ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮـﭘ ي
ﺲـﭘ ﺪﺷر سﺎﯿﻘﻣ ،ﮏﯿﻓاﺮﮔﻮﻣد تﺎﯿﺻﻮـﺼﺧ
ﻪﺤﻧﺎـﺳ زا (post-traumatic growth inventory
(PTGI)) ﺮـﻠﯿﻣ ﺪـﯿﻣا سﺎﯿﻘﻣ ،
(Miller hope scale)
(MHS) ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ و
social support
appraisals (SS-A) scale) هدﺎﻔﺘــــﺳا(
.ﺪــــﺷ
تﺎﯿﺻﻮﺼـــﺧ ﻞﻣﺎــﺷ ﮏــﯿﻓاﺮﮔﻮﻣد
،ﻦــﺳ
،ﺲﻨــﺟ ﺢﻄــﺳ
،تﻼﯿﺼﺤﺗ ﺖﯿﻌـﺿو
،لﺎـﻐﺘﺷا ﺖﯿﻌﺿو
ﻞﻫﺄﺗ تﺎﯿـﺻﻮﺼﺧ و
.دﻮﺑ نﺎﻣرد عﻮﻧ و يرﺎﻤﯿﺑ هرود لﻮﻃ ﻞﻣﺎﺷ ﯽﻨﯿﻟﺎﺑ سﺎﯿﻘﻣ ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر ﮏـﯾ
سﺎـﯿﻘﻣ ﯽﺠﻨﺳدﻮــﺧ
ﺖﺳا ﻪﮐ رد لﺎﺳ 1996 ﻂـﺳﻮﺗ نﻮﻬﻟﺎـﮐ و ﯽﮑـﺳﺪﺗ )
17 (
ﻦﯾوﺪــﺗ هﺪــﺷ و ياراد 21 ﻪــﯾﻮﮔ ﺖــﺳا . ﺦــﺳﺎﭘ ﺎــﻫ رد ﮏــﯾ
سﺎﯿﻘﻣ تﺮﮑﯿﻟ ﺶﺷ ﻪﻄﻘﻧ يا ) 0 = ﭻﯿﻫ يﺮـﯿﯿﻐﺗ ار ﻪـﺑﺮﺠﺗ
مدﺮﮑﻧ ﺎﺗ 5 = ﺮﯿﯿﻐﺗ ﯽﻠﯿﺧ يدﺎﯾز ار ﻪﺑﺮﺠﺗ مدﺮﮐ ( راﺮﻗ اد در .
رد ﻦﯾا ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ﻞﻗاﺪﺣ
هﺮﻤﻧ ﺮﻔﺻ و ﺮﺜﮐاﺪـﺣ هﺮـﻤﻧ 105
ﯽﻣ ﺪﺷﺎﺑ . مﺮـﻓ ﯽﻠـﺻا ﻦـﯾا ﻪﻣﺎﻨـﺸﺳﺮﭘ زا
5 هدﺮـﺧ سﺎـﯿﻘﻣ
ﻞﯿﮑﺸﺗ هﺪـﺷ ﻪـﮐ ﺪـﻨﺗرﺎﺒﻋ :زا ترﺪـﻗ ،ناﺮـﮕﯾد ﺎـﺑ طﺎـﺒﺗرا
تاﺮـﯿﯿﻐﺗ و ﺪـﯾﺪﺟ تﻻﺎـﻤﺘﺣا ،ﯽﮔﺪﻧز زا ﯽﻧادرﺪﻗ ،ﯽﺼﺨﺷ يﻮﻨﻌﻣ ﯽﻣ ﺪﺷﺎﺑ .
ﺐﯾﺮﺿ يﺎﻔـﻟآ خﺎـﺒﻧوﺮﮐ ﯽـﻠﮐ
ﻪﻣﺎﻨـﺸﺳﺮﭘ 9
/0 و ياﺮـﺑ
هدﺮـﺧ سﺎﯿﻘﻣ ﺎﻫ ﻦﯿـﺑ 67 /0 ﺎـﺗ 85 /0 دروآﺮـﺑ هﺪـﺷ ﺖـﺳا
) 17 ( . رد ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﺮﺿﺎﺣ زا ﻪﺨـﺴﻧ ﯽـﺳرﺎﻓ ﻦـﯾا ﻪﻣﺎﻨـﺸﺳﺮﭘ
هدﺎﻔﺘﺳا ﺪـﺷ ﻪﮐ رد تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﻒـﻠﺘﺨﻣ رد ناﺮــﯾا هدﺎﻔﺘـﺳا
هﺪﺷ و ﯽﯾاور و ﯽﯾﺎﯾﺎـﭘ نآ ﺪﯿﯾﺄﺗ هﺪـﺷ ﺖـﺳا . ﯽﯾﺎﯾﺎــﭘ ﻦـﯾا
نﻮﻣزآ رد ﻪﻌﻟﺎﻄـﻣ يدﻮﻤﺤﻣ و ﺎـﺑ نارﺎﮑﻤﻫ ﺐﯾﺮـﺿ
يﺎـﻔﻟآ
خﺎﺒﻧﺮﮐ رد هدﺮـﺧ سﺎﯿﻘﻣ ﺎﻫ ﻦﯿﺑ 66 /0 ﺎﺗ 90 /0 ياﺮﺑ و ﻞـﮐ
ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ﺰﯿﻧ
92 /0 شراﺰﮔ ﺪـﺷ ) 18 ( . ﺮـﺿﺎﺣ ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ رد
ﺐﯾﺮﺿ ﺰﯿﻧ ﺎﺑ ﺮﺑاﺮﺑ نآ خﺎﺒﻧﺮﮐ يﺎﻔﻟآ
92 /0 ﻪﺑ .ﺪﻣآ ﺖﺳد
ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ﺮﮕﯾد راﺰﺑا ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ
ﻪـﮐ دﻮﺑ ﻂـﺳﻮﺗ
ﺲﮐاو و نارﺎﮑﻤﻫ رد لﺎﺳ 1986 ﺮـﺑ يﺎﻨﺒﻣ ﻒـﯾﺮﻌﺗ بﻮـﮐ
زا ﺖــﯾﺎﻤﺣ يﺎـــﻫ ﯽﻋﺎــﻤﺘﺟا ﻪﺘﺧﺎــﺳ
ﺖــﺳا هﺪــﺷ .
ﻦــﯾا
ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮـﭘ ياراد
23 ﻪﯾﻮـﮔ ﺖﺳا و ﻪﺳ ﻪﻄﯿﺣ
،هداﻮــﻧﺎـﺧ
ﺘــﺳود نﺎ و ناﺮــﮕﯾد ار رد ﺮــﺑ ﯽــﻣ دﺮــﯿﮔ . ﺦــﺳﺎﭘ يﺎــﻫ ﻦــﯾا
ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ رد
ﮏﯾ تﺮـﮑﯿﻟ رﺎﺘﺳﻮﯿﭘ ﺞﻨـﭘ
ﻪـﺟرد يا ) ﯽـﻠﯿﺧ
=ﻢﮐ 1 ﯽﻠﯿﺧ ﺎﺗ دﺎﯾز = 5 ( ﻢﯿﻈﻨﺗ هﺪﺷ ﺖﺳا . رد ﻦﯾا نﻮـﻣزآ
ﻪﻨﻣاد تازﺎﯿﺘﻣا ﺐﺴﮐ هﺪﺷ زا 23 ﺎﺗ 115 ﺮـﯿﻐﺘﻣ ﯽـﻣ ﺪـﺷﺎﺑ
) 19 (.
ﯽــﺳرﺎﻓ نژرو ﯽﯾﺎــﯾﺎﭘ ﻦــﯾا
ﻪﻣﺎﻨــﺸﺳﺮﭘ رد
ﻪــﻌﻟﺎﻄﻣ
نﺎﯿﺧﺮﭼ ﺎﺑ ﻞﮐ سﺎﯿﻘﻣ رد ﺐﯾﺮﺿ
ﯽﮕﺘـﺴﺒﻤﻫ 77
/0 ﺪـﯿﯾﺄﺗ
ﺪـﺷ ) 20 ( . ياﺮــﺑ ﻦﯿــﯿﻌﺗ يرﺎﮔزﺎــﺳ ﻦــﯾا ﯽــﻧورد
راﺰــﺑا رد
ﺶﻫوﮋﭘ خﺎﺒﻧﺮﮐ يﺎﻔﻟآ ﺐﯾﺮﺿ ﺎﺑ ﺰﯿﻧ ﺮﺿﺎﺣ 88
/0 ﺪﯿﯾﺎﺗ ﺪﺷ .
رد ﺪـﯿﻣا ﺢﻄـﺳ ﯽـﺳرﺮﺑ ياﺮـﺑ ﻪـﮐ ﺮـﻠﯿﻣ ﺪﯿﻣا سﺎﯿﻘﻣ ﻪﻧﻮﻤﻧ رد ،ﺪﺷ هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﻫ لﺎﺳ
1988 ﻦﯾوﺪﺗ هﺪـﺷ و ﻞﻣﺎــﺷ
48 ﻪﺒﻨﺟ زا ﺖﻟﺎﺣ يﺎﻫ يراوﺪﯿـﻣا و
ﯽﮔﺪﻧﺎﻣرد ﯽـﻣ
.ﺪـﺷﺎﺑ
ﺦﺳﺎـﭘ يﺎﻫ ﻦﯾا ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ رد
ﮏـﯾ رﺎﺘـﺳﻮﯿﭘ تﺮﮑــﯿﻟ
ﺞﻨـﭘ
ﻪﺟرد يا ) رﺎﯿﺴﺑ ﻒﻟﺎﺨﻣ
= 1 ﺎﺗ رﺎﯿﺴﺑ ﻖﻓاﻮﻣ
= 5 ( ﻢﯿﻈﻨـﺗ هﺪﺷ
و ﺖﺳا ﻪﻨﻣاد تازﺎﯿﺘﻣا زا 48 ﺎﺗ 240 ﺮﯿﻐﺘﻣ ﯽـﻣ ﺪـﺷﺎﺑ . 12
ﻪﻠﻤﺟ زا ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ﻦﯾا زا
ﻪﯾﻮﮔ يﺎﻫ ﯽـﻔﻨﻣ ﻞﯿﮑـﺸﺗ هﺪــﺷ
ﻪﮐ سﻮﮑﻌﻣ رﻮﻃ ﻪﺑ هﺮﻤﻧ
يراﺬﮔ ﺪﻧﻮﺷ ﯽﻣ ) 9 (.
رد ﻖﯿـﻘﺤـﺗ
ﯽــﻣﻼﻏ و نارﺎــﮑﻤﻫ ﺐﯾاﺮــﺿ
ﻦــﯾا ﯽــﺳرﺎﻓ نژرو ﯽﯾﺎــﯾﺎﭘ
ﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ﻪﻣ ﺎﺑ هدﺎﻔﺘـﺳا زا شور يﺎـﻔﻟآ خﺎﺒﻧوﺮــﮐ و
ﻒﯿـﺼﻨﺗ
ﻪﺒﺳﺎﺤﻣ ﺪﺷ ﻪﮐ ياﺮﺑ ﻞﮐ سﺎﯿﻘﻣ ﻪﺑ ﺐﯿﺗﺮـﺗ 95 /0 و 94 /0
دﻮﺑ ) 21 (.
راﺰﺑا ﯽﯾﺎﯾﺎﭘ رد
ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ ﺎﺑ ﺰﯿﻧ
ﺐﯾﺮﺿ ﻔﻟآ يﺎ
خﺎﺒﻧﺮﮐ لدﺎﻌﻣ 94 /0 ﺪﯿﯾﺄﺗ .ﺪﺷ
ﺲﭘ زا ﺬﺧا ،حﺮﻃ ﺐﯾﻮﺼﺗ ﻪﯾﺪﯿﯾﺄﺗ
رد قﻼـﺧا ﻪـﺘﯿﻤﮐ
زاﺮﯿـــﺷ ﯽﮑـــﺷﺰﭘ مﻮـــﻠﻋ هﺎﮕـــﺸﻧاد ﺶﻫوﮋـــﭘ ـــﮐ)
:ﺪ
(IR.SUMS.REC.1397.6 ،
مﺎـﺠﻧا تﺎﻣﺪـﻘﻣ رﺎـﮐ
و
ﺖﻓﺎﯾرد ﯽﻓﺮﻌﻣ ﻪﻣﺎﻧ زا ﺖـﻧوﺎﻌﻣ ﯽـﺸﻫوﮋﭘ ـﺸﻧاد
هﺎﮕ
، اﺪـﺘﺑا
ﻪﻧﻮﻤﻧ ﺎﻫ ﺮﺑ سﺎﺳا رﺎـﯿﻌﻣ دورو ﻪــﺑ ﻪــﻌﻟﺎﻄﻣ و ﺮـﺑ سﺎـﺳا ﻪﻧﻮﻤﻧ
يﺮﯿﮔ رد سﺮﺘﺳد بﺎﺨﺘﻧا ﺲﭙـﺳ و هﺪﺷ ﺮﮕـﺸﻫوﮋﭘ
ﻦﻤﺿ ﯽـﻓﺮﻌﻣ دﻮـﺧ ﻪـﺑ نﺎـﻧآ ﻪـﺑ نﺎـﯿﺑ فاﺪــﻫا ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ
ﺖﺧادﺮـﭘ و زا نﺎﻧآ ﺖﯾﺎﺿر ﻪﻣﺎﻧ ﺎﮔآ ﻪﻧﺎﻫ ﺬﺧا دﻮﻤﻧ . ﺲﭙـﺳ
مﺮﻓ تﺎﻋﻼﻃا ﮏﯿﻓاﺮﮔﻮﻣد
و ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ يﺎـﻫ
زا ﺲـﭘ ﺪـﺷر
،ﻪﺤﻧﺎﺳ و ﺪﯿﻣا ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ ﻂﺳﻮﺗ
نﺎــﺸﯾا ﻞﯿﻤﮑــﺗ
ﺪﺷ . ياﺮـﺑ نارﺎـﻤﯿﺑ داﻮـﺴﯿﺑ
و ﻢـﮐ داﻮـﺳ ﻪﻣﺎﻨـﺸﺳﺮﭘ ﻪـﺑ
ﻪﻠـﯿﺳو ﻪﺒﺣﺎﺼﻣ و ﻂﺳﻮﺗ ﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ ﻞـﯿﻤﮑﺗ
ﺪـﺷ و ياﺮـﺑ
نارﺎﻤﯿﺑ داﻮﺳﺎﺑ ﻪﺑ ﻞﮑﺷ دﻮﺧ ﯽﯾﺎﻔﯾا ﻞﯿﻤﮑﺗ ﺪـﺷ ﻪـﻧﻮﻤﻧ . -
ﺮﯿﮔ رد .ﺖـﻓﺎﯾ ﻪـﻣادا مزﻻ ﻪـﻧﻮﻤﻧ ﻢـﺠﺣ ﻪـﺑ نﺪﯿـﺳر ﺎﺗ ي
عﻮﻤﺠﻣ 129 ﻞﯿﻤﮑﺗ ﻪﻣﺎﻨﺸﺳﺮﭘ ﺪﺷ
داﺪﻌﺗ ﻪﮐ 17
ﻪﺑ درﻮﻣ
.ﺪﺷ فﺬﺣ ندﻮﺒﻧ ﻞﻣﺎﮐ ﺖﻠﻋ ﺢﻄـﺳ
يرادﺎـﻨﻌﻣ 05
/0
<
p
رد ﺮﻈﻧ ﻪﺘﻓﺮﮔ ﺪﺷ .
هداد ﻞﯿﻠﺤﺗ راﺰﻓا مﺮﻧ ﺎﺑ ﺎﻫ
SPSS 23 زا هدﺎﻔﺘـﺳا ﺎﺑ و
ﺐﯾﺮــﺿ نﻮــﻣزآ ﻞﻣﺎــﺷ ﯽﻃﺎﺒﻨﺘــﺳا رﺎــﻣآ و ﯽﻔﯿــﺻﻮﺗ رﺎــﻣآ ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﻞﻘﺘﺴﻣ ﯽﺗ ،نﻮﺳﺮﯿﭘ
، ﻞﯿﻠﺤﺗ ﻪﻓﺮﻃ ﮏﯾ ﺲﻧﺎﯾراو
ﻊـﯾزﻮﺗ زا ﺎﻫﺮﯿﻐﺘﻣ ﻪﮐ يدراﻮﻣ رد و ﯽﻄﺧ نﻮﯿﺳﺮﮔر لﺪﻣ و نﻮـﻣزآ يﺮﺘﻣارﺎـﭘﺎﻧ لدﺎـﻌﻣ زا ،ﺪﻧدﻮﺒﻧ رادرﻮﺧﺮﺑ نﺎﻣﺮﻧ يﺎـﻫ
.ﺪﺷ مﺎﺠﻧا قﻮﻓ
ﻪﺘﻓﺎﯾ ﺎﻫ
نﺎﺸﻧ ﺮﺿﺎﺣ ﺶﻫوﮋﭘ ﺞﯾﺎﺘﻧ داد
ﻪـﮐ ﻦﯿﮕﻧﺎـﯿﻣ و فاﺮـﺤﻧا
رﺎﯿﻌﻣ ﻦـﺳ نارﺎـﻤﯿﺑ 09 / 10 62± / 50 لﺎـﺳ و دﻮـﺑ ـﯾﺮﺜﮐا ﺖ
50%
( رد ﻦﺳ 55 - 36 لﺎـﺳ ﺪـﻧدﻮﺑ . ﺖـﯾﺮﺜﮐا نارﺎـﻤﯿﺑ دﺮـﻣ
) 7/
52 % (،
ﺘﻣ ﺄ ﻞـــﻫ ) 9/
92 % (،
ياراد تﻼﯿـــﺼﺤﺗ يﻻﺎـــﺑ
ﻢﻠﭙــﯾد ) 33 % ( و ﻦﮐﺎــﺳ ﺮﻬــﺷ ) 9/
75 % ( ﻦﯿــﻨﭽﻤﻫ .ﺪــﻧدﻮﺑ
نارﺎـﻤﯿﺑ ﺖﯾﺮﺜﮐا ﺖـﺤﺗ
نﺎـﻣرد ﺎـﺑ ﯽـﺒﯿﮐﺮﺗ زا شور يﺎـﻫ
ﯽﻧﺎﻣرد ﻞﻣﺎﺷ ﯽﻤﯿﺷ
،ﯽﻧﺎـﻣرد ﯽﻧﺎـﻣردﻮﺗﺮﭘ
و ﯽـﺣاﺮﺟ ) 75
% ( هدﻮــﺑ و ﻦﯿــﺑ 6 هﺎــﻣ ﺎــﺗ ﮏــﯾ لﺎــﺳ زا نﺎــﻣز ﺺﯿﺨــﺸﺗ
نﺎﺸﯾرﺎﻤﯿﺑ ﻪﺘﺷﺬﮔ
دﻮﺑ ) 1/
57 % لوﺪﺟ) ( 1
.(
رﺎـﯿﻌﻣ فاﺮـﺤﻧا و ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ هﺮـﻤﻧ
ﻪﺤﻧﺎـﺳ زا ﺲـﭘ ﺪـﺷر
64 / 15± 37 / 81 ﺪـﯿﻣا تاﺮﻤﻧ رﺎﯿﻌﻣ فاﺮﺤﻧا و ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ .دﻮﺑ
ﺐــﯿﺗﺮﺗ ﻪــﺑ ﺰــﯿﻧ ﯽﻋﺎــﻤﺘﺟا ﺖــﯾﺎﻤﺣ و 92
/ 24 20± / 195 و
73 / 11±39 / 97 ﺪﺷر ﻪﮐ داد نﺎﺸﻧ ﺮﺿﺎﺣ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﺞﯾﺎﺘﻧ .دﻮﺑ
/
50هرود ،ﻪﺘﻓﺎﯾ 23
، رﺎﻬﺑ 1400
ا ﺲــﭘ ﻪﺤﻧﺎــﺳ ز ﺖﯿــﺴﻨﺟ ﺎــﺑ
) 029 /0
= ﯽﮔﺪــﻧز ﻞــﺤﻣ و (p
) 022 /0
= ﯽﻨﻌﻣ طﺎﺒﺗرا (p نﺎـﻧز ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ نادﺮﻣ .ﺖﺷاد راد
زا ﺎﺘـﺳور ﻦﮐﺎـﺳ نارﺎـﻤﯿﺑ ﻪـﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﺮﻬﺷ ﻦﮐﺎﺳ نارﺎﻤﯿﺑ و لوﺪﺟ) ﺪﻧدﻮﺑ رادرﻮﺧﺮﺑ يﺮﺘﺸﯿﺑ ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر 1
( .
لوﺪﺟ 1.
فاﺮﺤﻧا و ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ يدﺮﻓ تﺎﯿﺻﻮﺼﺧ سﺎﺳا ﺮﺑ ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر رﺎﯿﻌﻣ
رﺎﻤﯿﺑ
ﻖﺒﻃ نﻮﻣزآ ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﻦﻣﺮﯿﭙﺳا
ﻦﯿﺑ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ و
ﺪﺷر ﺲـﭘ زا دراد دﻮـﺟو يﻮـﻗ ﺎﺘﺒـﺴﻧ و ﻢﯿﻘﺘـﺴﻣ طﺎـﺒﺗرا ﻪﺤﻧﺎـﺳ
) 001 /0 p <
،(
ﺪﺑﺎﯾ ﺶﯾاﺰﻓا ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ زا نارﺎﻤﯿﺑ كرد ناﺰﯿﻣ ﻪﭼﺮﻫ ﻪﮐ يرﻮﻃ ﻪﺑ
، ﺰـﯿﻧ ﻪﺤﻧﺎـﺳ زا ﺲـﭘ ﺪـﺷر هﺮـﻤﻧ ناﺰﯿﻣ
ﮐ ﯽﻣ اﺪﯿﭘ ﺶﯾاﺰﻓا ﻦﯿﺑ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ نﻮﻣزآ ﻦﯾا .ﺪﻨ
دﺎﻌﺑا طﺎﺒﺗرا ﺎﺑ
،ناﺮﮕﯾد تﻻﺎـﻤﺘﺣا ﺪـﯾﺪﺟ
و تاﺮـﯿﯿﻐﺗ هﺮـﻤﻧ ﻦﯿﮕﻧﺎـﯿﻣ ﺎـﺑ يﻮـﻨﻌﻣ
ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ طﺎﺒﺗرا
رادﺎﻨﻌﻣ ﻢﯿﻘﺘﺴﻣ داد نﺎﺸﻧ )
001 /0
<
.(p
ﺞﯾﺎﺘﻧ نﺎﺸﻧ داد ﻪﮐ ﻖﺒﻃ نﻮﻣزآ ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ نﻮﺳﺮﯿﭘ
ﻦﯿﺑ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ و
دﺎﻌﺑا ﯽﻧادرﺪﻗ زا ﯽﮔﺪـﻧز و ترﺪـﻗ ﺨﺷ ﯽـﺼ ﺰـﯿﻧ
را طﺎﺒﺗ رادﺎﻨﻌﻣ دﻮﺟو دراد . ناﺮﮕﯾد ﺎﺑ طﺎﺒﺗرا دﺎﻌﺑا رد ﺐﯿﺗﺮﺗ ﻪﺑ ار طﺎﺒﺗرا ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ )
571 /0
= ﺨﺷ ترﺪﻗ ،(r ﯽـﺼ
) 560 /0
= ﺪﯾﺪﺟ تﻻﺎﻤﺘﺣا و (r )
512 /0
= )ﯽﮔﺪﻧز زا ﯽﻧادرﺪﻗ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ طﺎﺒﺗرا ﻦﯾﺮﺘﻤﮐ و ﺖﺷاد (r 399
/0
= ـﯿﯿﻐﺗ و (r يﻮـﻨﻌﻣ تاﺮ
) 434 /0
= ﭙﺳا ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ نﻮﻣزآ ﻖﺒﻃ .دﻮﺑ (r ﯿﺑ رد ﻪﺤﻧﺎـﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر ﺎﺑ ﺰﯿﻧ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ دﺎﻌﺑا ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻦﻣﺮﯿ
طﺎـﺒﺗرا نارﺎـﻤ
ﺖﺷاد ﻢﯿﻘﺘﺴﻣ )
001 /0
<
(p نﺎﺘـﺳود ﺪـﻌﺑ ﺎـﺑ ار طﺎﺒﺗرا ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر . )
617 /0
= طﺎـﺒﺗرا ﻦﯾﺮـﺘﻤﮐ و (r ر
ﺪـﻌﺑ ﺎـﺑ ا
) هداﻮﻧﺎﺧ 459 /0
= ﺖﺷاد ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ رد (r لوﺪﺟ)
2 .(
ﻖﺒﻃ نﻮﻣزآ ﻦﻣﺮﯿﭙﺳا ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﻦﯿﺑ
ﺪﯿﻣا و ﺪﺷر ﺲﭘ زا ﺖـﺷاد دﻮـﺟو يﻮـﻗ و ﻢﯿﻘﺘﺴﻣ طﺎﺒﺗرا ﻪﺤﻧﺎﺳ )
001 /0
=
،(p ـﺑ ﻪ
يرﻮﻃ ﻪﮐ ﻪﭼﺮﻫ ناﺰﯿﻣ ﺪﯿﻣا رد نارﺎﻤﯿﺑ ﺶﯾاﺰﻓا ﺪﺑﺎﯾ ناﺰﯿﻣ هﺮﻤﻧ ﺪﺷر ﺲﭘ زا ﻪﺤﻧﺎﺳ ﺰﯿﻧ ﺶﯾاﺰﻓا اﺪﯿﭘ ﯽـﻣ ﺪـﻨﮐ . نﻮـﻣزآ ﻦـﯾا
ﻦﯿﺑ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ دﺎﻌﺑا
طﺎﺒﺗرا يﻮﻨﻌﻣ تاﺮﯿﯿﻐﺗ و ﺪﯾﺪﺟ تﻻﺎﻤﺘﺣا ،ناﺮﮕﯾد ﺎﺑ طﺎﺒﺗرا دﺎﻨﻌﻣ
را ﻢﯿﻘﺘﺴﻣ داد نﺎﺸﻧ )
001 /0
<
( .p
هﺪـﯾد رادﺎـﻨﻌﻣ طﺎـﺒﺗرا ﺰـﯿﻧ ﯽﺼﺨﺷ ترﺪﻗ و ﯽﮔﺪﻧز زا ﯽﻧادرﺪﻗ دﺎﻌﺑا و ﺪﯿﻣا ﻦﯿﺑ نﻮﺳﺮﯿﭘ ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ نﻮﻣزآ ﻖﺒﻃ ﺪـﯿﻣا .ﺪـﺷ
ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ طﺎﺒﺗرا ار ﻪﺑ ﺐﯿﺗﺮﺗ رد دﺎﻌﺑا ترﺪﻗ ﯽﺼﺨﺷ ) 795 /0
=
،( r تﻻﺎـﻤﺘﺣا ) ﺪـﯾﺪﺟ
668 /0
= يﻮـﻨﻌﻣ تاﺮـﯿﯿﻐﺗ و (r )
587 /0
= (r
ﺖﺷاد و ﻦﯾﺮﺘﻤﮐ طﺎﺒﺗرا طﻮﺑﺮﻣ ﻪﺑ زا ﯽﻧادرﺪﻗ ﯽﮔﺪﻧز
) 444 /0
= ناﺮﮕﯾد ﺎﺑ طﺎﺒﺗرا و (r )
534 /0
= لوﺪﺟ) دﻮﺑ (r 3
(.
ﺮﯿﻐﺘﻣ ﻪﻘﺒﻃ
داﺪﻌﺗ (ﺪﺻرد) ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ
(رﺎﯿﻌﻣ فاﺮﺤﻧا) P-value
ﺲﻨﺟ دﺮﻣ
) 7/
52 ( 59 )
45 / 14 ( 42 / 84
* /0 029
نز )
3/
47 ( 53 )
33 / 16 ( 98 / 77
ﺗﺄ ﻞﻫ دﺮﺠﻣ
) 1/
7 ( 8 79
*** /0 075
ﺘﻣ ﺄ ﻞﻫ )
9/
92 ( 104 )
88 / 14 ( 92 / 81
تﻼﯿﺼﺤﺗ ﻢﻠﭙﯾد ﺮﯾز
) 6/
36 ( 41 )
98 / 16 ( 79 / 51
** /0 634
ﻢﻠﭙﯾد )
4/
30 ( 34 )
53 / 15 ( 61 / 82
ﻢﻠﭙﯾد يﻻﺎﺑ )
33 ( 37 )
36 / 14 ( 29 / 82
لﺎﻐﺘﺷا ﻞﻏﺎﺷ
) 3/
31 ( 35 )
20 / 12 ( 54 / 85
** /0205
راد ﻪﻧﺎﺧ )
7/
35 ( 40 )
18 / 16 ( 52 / 78
رﺎﮑﯿﺑ )
2/
15 ( 17 )
82 / 11 ( 23 / 78
ﻪﺘﺴﺸﻧزﺎﺑ )
8/
17 ( 20 )
17 / 21 ( 45 / 82
ﯽﮔﺪﻧز ﻞﺤﻣ ﺎﺘﺳور
) 1/
24 ( 27 )
17 / 18 ( 40 / 75
* /0 022
ﺮﻬﺷ )
9/
75 ( 85 )
35 / 14 ( 27 / 83
نﺎﻣرد هرود لﻮﻃ 6
ﺎﺗ هﺎﻣ 1 لﺎﺳ )
1/
57 ( 64 )
14 / 16 ( 71 / 81
** /0 355
1 ﺎﺗ 2 لﺎﺳ )
7/
27 ( 31 )
25 / 17 ( 29 / 83
2 لﺎﺳ ) >
2/
15 ( 17 )
02 /9 ( 58 / 76
نﺎﻣرد عﻮﻧ ﯽﻧﺎﻣرد ﯽﻤﯿﺷ
) 25 ( 28 )
41 / 17 ( 96 / 78
* /0 349
ﺎﻫ نﺎﻣرد زا ﯽﺒﯿﮐﺮﺗ )
75 ( 84 )
03 / 15 ( 17 / 82
*t-test, **ANOVA, ***Kruskal-Wallis
لوﺪﺟ 2.
ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر هﺮﻤﻧ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ طﺎﺒﺗرا نارﺎﻤﯿﺑ رد ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ ﺎﺑ نآ دﺎﻌﺑا و
ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ هداﻮﻧﺎﺧ
نﺎﺘﺳود ناﺮﮕﯾد
ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر 0001
<
p 636 /0
= r 0001
<
p 459 /0
= r 0001
<
p 617 /0
= r 0001
<
p 600 /0
= r
ﺪﯾﺪﺟ تﻻﺎﻤﺘﺣا 001
/0
<
p 512 /0
= r 001
/0
<
p 382 /0
= r 001
/0
<
p 503 /0
= r 001
/0
<
p 509 /0
= r
ناﺮﮕﯾد ﺎﺑ طﺎﺒﺗرا 001
/0
<
p 571 /0
= r 001
/0
<
p 376 /0
= r 001
/0
<
p 559 /0
= r 001
/0
<
p 538 /0
= r
ﯽﺼﺨﺷ ترﺪﻗ 001
/0
<
p 560 /0
= r 001
/0
<
p 582 /0
= r 001
/0
<
p 490 /0
= r 001
/0
<
p 529 /0
= r
ﯽﮔﺪﻧز زا ﯽﻧادرﺪﻗ 001
<
p 399 /0
= r 001
<
p 320 /0
= r 0001
<
p 484 /0
= r 001
<
p 308 /0
= r
يﻮﻨﻌﻣ تاﺮﯿﯿﻐﺗ 0001
<
p 434 /0
= r 0001
<
p 388 /0
= r 005
<
p 262 /0
= r 0001
<
p 410 /0
= r
لوﺪﺟ 3 . نارﺎﻤﯿﺑ رد ﺪﯿﻣا ﺎﺑ ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر هﺮﻤﻧ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ طﺎﺒﺗرا
دﺎﻌﺑا و ﺪﺷر هﺮﻤﻧ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻧ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ
ﺪﯿﻣا هﺮﻤ ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ﺐﯾﺮﺿ
P-value
ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر 37
/ 81 20
/ 195 687
/0 0001
/0
ﺪﯾﺪﺟ تﻻﺎﻤﺘﺣا 67
/ 18 20
/ 195 668
/0 0001
/0
ناﺮﮕﯾد ﺎﺑ طﺎﺒﺗرا 50
/ 26 20
/ 195 534
/0 0001
/0
ﯽﺼﺨﺷ ترﺪﻗ 08
/ 16 20
/ 195 795
/0 0001
/0
ﯽﮔﺪﻧز زا ﯽﻧادرﺪﻗ 80
/ 11 20
/ 195 444
/0 0001
/0
يﻮﻨﻌﻣ تاﺮﯿﯿﻐﺗ 31
/8 20
/ 195 587
/0 0001
/0
ﺮـﯿﻐﺘﻣ ﻪـﺳ ﻦﯿـﺑ ﻪـﻧﺎﮔﺪﻨﭼ نﻮﯿﺳﺮﮔر يرﺎﻣآ نﻮﻣزآ ﻖﺒﻃ ﺘـﺒﻣ نارﺎﻤﯿﺑ رد ﺪﯿﻣا و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ ،ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر ﻼ
ﯽـﻨﻌﻣ يرﺎﻣآ طﺎﺒﺗرا نﺎﻃﺮﺳ ﻪﺑ ﺖـﺷاد دﻮـﺟو راد
) 05 /0
<
.(p
ﺪﺣاو ﮏﯾ ﺮﮔا ،ﺪﯿﻣا ناﺰﯿﻣ ندﻮﺑ ﺖﺑﺎﺛ ترﻮﺻ رد ﺞﯾﺎﺘﻧ ﻖﺒﻃ ـﺑ
ﻪ
ﻪﻓﺎﺿا ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ هﺮﻤﻧ ،دﻮﺷ
256 /0 ﺪـﺷر هﺮﻤﻧ ﻪﺑ ﺪﺣاو
هدوﺰﻓا ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ دﻮﺷ ﯽﻣ
ندﻮﺑ ﺖﺑﺎﺛ ترﻮﺻ رد ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ .
ﻮـﺷ ﻪﻓﺎﺿا ﺪﯿﻣا هﺮﻤﻧ ﻪﺑ ﺪﺣاو ﮏﯾ ﺮﮔا ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ هﺮﻤﻧ د
385 /0 هدوﺰـﻓا ﻪﺤﻧﺎـﺳ زا ﺲـﭘ ﺪﺷر هﺮﻤﻧ ﻪﺑ ﺪﺣاو دﻮـﺷ ﯽـﻣ
.
ﺪﯿﻣا ) 613 /0
= (ﺗß ﺄ ﺮﯿﺛ ﯽﻋﺎـﻤﺘﺟا ﺖـﯾﺎﻤﺣ ﻪـﺑ ﺖﺒﺴﻧ يﺮﺘﺸﯿﺑ
) 192 /0
= ا ﺲﭘ ﺪﺷر ﺮﺑ (ß لوﺪﺟ) ﺖﺳا ﻪﺘﺷاد ﻪﺤﻧﺎﺳ ز
4 .(
لوﺪﺟ 4 ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ ، ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر ﻪﯾﻮﺳ ﺪﻨﭼ طﺎﺒﺗرا .
نارﺎﻤﯿﺑ رد ﺪﯿﻣا و ﺮﯿﻐﺘﻣ مﺎﻧ ﺐﯾﺮﺿ
دراﺪﻧﺎﺘﺳاﺮﯿﻏ B ﺐﯾﺮﺿ
دراﺪﻧﺎﺘﺳا ß R scuare Sig
ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ 256
/0 192
/0 550
/0 017 /0
= p
ﺪﯿﻣا 385
/0 613
/0 0001
<
p
ﻪﺠﯿﺘﻧ و ﺚﺤﺑ يﺮﯿﮔ
ﻼﺘﺑا ﻂـﻘﻓ ﺎـﻣا ﺖـﺳا ﮏـﯿﺗﺎﻣوﺮﺗ ﻪـﺛدﺎﺣ ﮏﯾ نﺎﻃﺮﺳ ﻪﺑ نﺪﯿﺳر نآ ﺪﻣﺎﯿﭘ ﯽﻫﺎﮔ ﻪﮑﻠﺑ دراﺪﻧ هاﺮﻤﻫ ﻪﺑ ﯽﻔﻨﻣ يﺎﻫﺪﻣﺎﯿﭘ
ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر ﻪﺑ .
تاﺮﯿﯿﻐﺗ ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر
ﺖﺒﺜﻣ رد دﺮﮑﻠﻤﻋ يداﺮﻓا ار ﻪﮐ ﻞﺒﻗ زا ﺎﻣوﺮﺗ ﻖﻓﻮـﻣ هدﻮﺑ
،ﺪـﻧا
ﻒﯿﺻﻮـﺗ ﯽﻣ ﺪﻨﮐ و نﺎﺸـﻧ ﯽﻣ ﺪـﻫد ﻦﯿﻨﭼ يداﺮﻓا ﯽﻌﻗﻮﻣ ﻪـﮐ
ﺎﺑ ﺎﻣوﺮﺗ وﺮﺑور ﯽﻣ
،ﺪﻧﻮﺷ ﺪﺷر هدﺮﮐ و رد حﻮﻄـﺳ دﺮﮑﻠﻤـﻋ ﻪـﺑ
دﺮﮐرﺎﮐ ﻪﯿﻟوا و ﯽﺘﺣ ﺮـﺗاﺮﻓ زا نآ ﺖـﺸﮔزﺎﺑ ﯽـﻣ
ﺪـﻨﻨﮐ ) 17 ( .
رد نﺎﻃﺮـﺳ ﻪـﺑ ﻼﺘـﺒﻣ نارﺎﻤﯿﺑ داد نﺎﺸﻧ ﺮﺿﺎﺣ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﺞﯾﺎﺘﻧ
ًﺎﺘﺒـﺴﻧ ﺢﻄـﺳ زا ﯽـﻧاﺮﯾا ﻪﻌﻣﺎﺟ ﻪﺤﻧﺎـﺳ زا ﺲـﭘ ﺪـﺷر يﻻﺎـﺑ
نارﺎﻤﯿﺑ يور ﺮﺑ هﺪﺷ مﺎﺠﻧا تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﺮﯾﺎﺳ رد .ﺪﻧدﻮﺑ رادرﻮﺧﺮﺑ يرﺎﻤﯿﺑ ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ ﻦﻣﺰﻣ يﺎﻫ
) 6،22 ( نﺎﻃﺮﺳ ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ نارﺎﻤﯿﺑ ،
) 7،23 ( نﺎﻃﺮـﺳ ﻒـﻠﺘﺨﻣ عاﻮـﻧا ﻪـﺑ ﻼﺘﺒﻣ نارﺎﻤﯿﺑ ﻦﯿﺒﻗاﺮﻣ و
) 11،24 ( شراﺰـﮔ ﻪﺤﻧﺎـﺳ زا ﺲـﭘ ﺪـﺷر ﻒﻠﺘﺨﻣ حﻮﻄﺳ ﺰﯿﻧ
ﻧ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﺪﻨﭼﺮﻫ .ﺖﺳا هﺪﺷ دﺎـﻌﺑا و ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر هﺮﻤ
ﯽــﺧﺮﺑ رد هﺪــﻣآ ﺖــﺳﺪﺑ ﻦﯿﮕﻧﺎــﯿﻣ زا ﺮــﺿﺎﺣ ﻪــﻌﻟﺎﻄﻣ رد نآ دﻮـﺑ هﺪـﺷ مﺎـﺠﻧا ﺎﻫرﻮـﺸﮐ ﺮﯾﺎـﺳ رد ﻪـﮐ هﺪﺷ ﺮﮐذ تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ
/
52هرود ،ﻪﺘﻓﺎﯾ 23
، رﺎﻬﺑ 1400
) 7،23 ( ﻦﮑﻤﻣ .ﺖﺳا هدﻮﺑ ﺮﺘﺸﯿﺑ ﺖﺳا
ﻞﯿﻟد ﻦﯾا ﺮـﻣا ﻪـﻨﯿﻣز
يﻮﻨﻌﻣ - ﯽﺒﻫﺬﻣ ﻪﻌﻣﺎﺟ ﯽﻧاﺮﯾا ﺪﺷﺎﺑ ) 25 (.
ﻪﺑ ﺮﻈﻧ ﯽـﻣ ﺪـﺳر
ﺐﻫﺬﻣ و ﺖﯾﻮﻨﻌﻣ ﯽﮑﯾ زا يﺎﻫرﺎﮑﻫار ﯽﻠـﺻا
ياﺮـﺑ ﻖﺑﺎـﻄﺗ ﺎـﺑ
يرﺎــﻤﯿﺑ نﺎﻃﺮــﺳ رد ﻪــﻌﻣﺎﺟ ناﺮــﯾا ﺪــﺷﺎﺑ ﻪــﮐ رد ﺐــﻠﻏا نآ
ﺎﻫداﺪﯾور و ثداﻮﺣ ﺮﺑ سﺎﺳا ﺎﻫروﺎﺑ و ﺪـﯾﺎﻘﻋ ﯽﺒﻫﺬـﻣ ﺮﯿـﺴﻔﺗ
ﯽﻣ دﻮﺷ ) 26 ( . ﻪـﺑ ﻼﺘـﺒﻣ نارﺎـﻤﯿﺑ رد ﻪﮐ داد نﺎﺸﻧ ﺮﺿﺎﺣ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﻞـﺤﻣ و ﺖﯿﺴﻨﺟ ﺎﺑ ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر ﻦﯿﺑ ﯽﺷراﻮﮔ نﺎﻃﺮﺳ
ﯽﻨﻌﻣ طﺎﺒﺗرا ﯽﮔﺪﻧز ﺎـﺳ نارﺎـﻤﯿﺑ و نادﺮﻣ .دراد دﻮﺟو راد
ﻦﮐ
ﻦﯿـﺑ .ﺪـﻧدﻮﺑ رادرﻮـﺧﺮﺑ يﺮﺘـﺸﯿﺑ ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر زا ﺮﻬﺷ ﯽﻨﯿﻟﺎـﺑ و يدﺮـﻓ تﺎﯿـﺻﻮﺼﺧ ﺮﯾﺎـﺳ ﺎـﺑ ﻪﺤﻧﺎـﺳ زا ﺲـﭘ ﺪﺷر ﺪﺷ ﯽﺳرﺮﺑ ﯽﻨﻌﻣ طﺎﺒﺗرا ه
زا ﯽـﺧﺮﺑ ﺪﻨﭼﺮﻫ .ﺖﺷاﺪﻧ دﻮﺟو راد
تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ هﺪﺷ مﺎﺠﻧا ﺎـﺸﻧ ار ﯽﺗوﺎـﻔﺘﻣ ﺞﯾﺎـﺘﻧ ﻪـﻨﯿﻣز ﻦﯾا رد
ن
ﯽﻣ ـﺸﯿﺑ نﺎﻧز ﻪﮐ داد نﺎﺸﻧ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﻦﻟاوز ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ رد .ﺪﻨﻫد زا ﺮﺘ
ﺪـﻧدﺮﮐ ﻪﺑﺮﺠﺗ ار ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر نادﺮﻣ )
27 ( توﺎـﻔﺗ . رد
ﺞﯾﺎﺘﻧ ﯽﻣ ﺪﻧاﻮﺗ ﻪﺑ ﻞﯿﻟد توﺎﻔﺗ رد ﻂﯾاﺮﺷ و ﯽﮕﻨﻫﺮﻓ ﺎﻤﺘﺟا
ﯽﻋ
و ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ تﺎﯿﺻﻮﺼﺧ
يدﺮﻓ و ﯽﻨﯿﻟﺎﺑ نارﺎﻤﯿﺑ .ﺪﺷﺎﺑ
ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ ﺺﺨﺸﻣ
ﺪﺷ ﻪﮐ نارﺎﻤﯿﺑ ﺮﻬـﺷ ﻦﮐﺎﺳ ﺖﺒـﺴﻧ
ﻪﺑ نارﺎﻤﯿﺑ ﻦﮐﺎـﺳ ﺎﺘـﺳور زا ناﺰـﯿﻣ ﺪـﺷر ﺲـﭘ زا ﻪﺤﻧﺎـﺳ
يﺮﺘﺸﯿﺑ ﺪﻧدﻮﺑ رادرﻮﺧﺮﺑ .
ﯽﻣ ﺮﻈﻧ ﻪﺑ ﺮﻬـﺷ ﻦﮐﺎﺳ داﺮﻓا ﺪﺳر
ﺰـﮐاﺮﻣ و وراد ﻞـﯿﺒﻗ زا ﯽﻧﺎـﻣرد ﻊﺑﺎـﻨﻣ ﻪﺑ يﺮﺘﻬﺑ ﯽﺳﺮﺘﺳد ﺶـﺨﺑ ﺎﺘـﺳور ﻦﮐﺎـﺳ نارﺎـﻤﯿﺑ ﻪـﮐ ﯽﻟﺎﺣ رد ﺪﻧراد ﯽﻧﺎﻣرد ﺮﯿﺴﻣ رد ار دﻮﺧ ﺖﻗو زا يدﺎﯾز ﺖـﻬﺟ ﺮﻬـﺷ ﻪﺑ ﺪﻣآ و ﺖﻓر
ﯽﻣ وراد ﻪﯿﻬﺗ و يﺮﺘﺴﺑ ﺐـﻧاﻮﺟ ﺮـﺑ ﺪـﻧاﻮﺗ ﯽـﻣ ﻪـﮐ ﺪﻨﻧارﺬﮔ
ﺎﻬﻧآ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا و يدﺮﻓ ﻒﻠﺘﺨﻣ ﺗﺄ
ﺮﯿﺛ د و ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد ﯽﻔﻨﻣ ر
ﺎﺑ راﺬﮔﺮﯿﺛﺎﺗ ﺎﻬﻧآ رد ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر ناﺰﯿﻣ ﺮﺑ ﺖﯾﺎﻬﻧ .ﺪﺷ
ﺎـﺑ طﺎـﺒﺗرا ياﺮـﺑ يﺮﺘﺸﯿﺑ نﺎﻣز ﺮﻬﺷ ﻦﯿﻨﮐﺎﺳ ﻪﮐ ﯽﻟﺎﺣ رد .ﺪﻧراد ﺎﻨﻌﻣ يﻮﺠﺘﺴﺟ و ناﺮﮕﯾد رد هﺪــﺷ كرد ﯽﻋﺎــﻤﺘﺟا ﺖــﯾﺎﻤﺣ داد نﺎــﺸﻧ ﺞﯾﺎــﺘﻧ
ﺪﯾﺎـﺷ .ﺖﺳا هدﻮﺑ ﯽﺑﻮﺧ ﺢﻄﺳ رد ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ درﻮﻣ نارﺎﻤﯿﺑ ﻪـﺑ
ﻦﯾا ﻪﮐ ﺖﺳا ﻞﯿﻟد ﻪﻌﻣﺎﺟ
ﯽﻧاﺮﯾا ﮏﯾ ﺖﺳا اﺮﮔ ﻊﻤﺟ ﻪﻌﻣﺎﺟ
و يﺎﻫﺪﻧﻮﯿﭘ ﯽﮔداﻮﻧﺎﺧ
و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا رﺎﯿﺴﺑ
يﻮﻗ دراد ﻪﮐ ﯽـﻣ رد ﺪﻧاﻮﺗ
ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ ﺮﺛﻮﻣ ﺎﺑ ﻂﯾاﺮﺷ ﯽـﺷﺎﻧ زا راﺬـﮔﺮﯿﺛﺎﺗ يرﺎـﻤﯿﺑ
ﺪﺷﺎﺑ ) 28 (.
ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ هﺮﻤﻧ ﻦﯿﺑ ﻪﮐ داد نﺎﺸﻧ ﺮﺿﺎﺣ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ د ﯽﻨﻌﻣ طﺎﺒﺗرا ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر و دﻮﺟو ﻢﯿﻘﺘﺴﻣ را
دراد .
زا ﺲـﭘ ﺪـﺷر ﻪﮐ ﺖﺳا هداد نﺎﺸﻧ ﻢﻫ ﺮﮕﯾد تﺎﻌﻟﺎﻄﻣ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﯽـﻨﻌﻣ ﺖﺒﺜﻣ طﺎﺒﺗرا نﺎﻃﺮﺳ ﻪﺑ ﻼﺘﺒﻣ نارﺎﻤﯿﺑ رد ﻪﺤﻧﺎﺳ اد
ر
دراد هﺪﺷ كاردا ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ ﺎﺑ )
8 ، 14 ، 29 ، 30 ( ﻪـﺑ .
ﺮﻈﻧ ﯽﻣ ﺪﺳر ياﺮـﺑ ﻪـﻠﺑﺎﻘﻣ يوﺮـﯿﻧ ﯽﻋﺎـﻤﺘﺟا ﺖـﯾﺎﻤﺣ ﻪـﮐ
ﺎـﺑ ﻪـﻬﺟاﻮﻣ رد ﺰـﯿﻣآ ﺖﯿﻘﻓﻮﻣ ﯽﯾورﺎﯾور ﯽﮔﺪـﯿﻨﺗ و ﺶﻟﺎـﭼ
بﻮﺴﺤﻣ ﯽﻣ .دﻮﺷ
ﻪﺘﻓﺎﯾ نارﺎـﮑﻤﻫ و ﺎـﺴﯿﻧ ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ يﺎـﻫ نﺎﺸــﻧ
داد ﻪــﮐ
يﮋﺗاﺮﺘﺳا يﺎﻫ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ لﺎﻌﻓ و ﯽﻘﯿﺒﻄﺗ و ﯽﻋﺎـﻤﺘﺟا ﺖـﯾﺎﻤﺣ
ﻦﮑﻤﻣ ﺖﺳا يﻮﻗ ﻦﯾﺮﺗ ﻞﻣﺎـﻋ و ﺪﺷﺎــﺑ ﻪﺤﻧﺎـﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر
ﻦﯿﻨﭽـــﻤﻫ ﯽﻋﺎــﻤﺘﺟا ﺖــﯾﺎﻤﺣ
ﯽﮕﺘﺴـــﺑاو ﯽﺘﺒﺜـــﻣ
ﺎــﺑ
يﺎـﻫدﺮـﺒﻫار ﻪﻠﺑﺎـﻘﻣ
يا لﺎﻌـﻓ .دراد ﻪﺑ ﺒﻋ ﯽﺗرﺎ ﺮﮔا ﺮﻓا دا ﻪـﺑ
يﺎﺟ رد ﺮـﻈﻧ ﻦﺘﻓﺮـﮔ شﺮــﮕﻧ ﻞـﻌﻔﻨﻣ ﻪـﺑ رﻮـﻃ لﺎـﻌﻓ رد
ﺖﯿﻌﻗﻮﻣ يﺎﻫ سﺮﺘﺳا از راﺮـﻗ
،ﺪﻧﺮﯿﮔ لﺎــﻤﺘﺣا عﻮـﻗو
ﺪـﺷر
ﺶﯾاﺰﻓا ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﯽﻣ
ﺪﺑﺎﯾ ) 15 (.
ﺎﻌﺑا رد ﺐﯿﺗﺮﺗ ﻪﺑ ار طﺎﺒﺗرا ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ د
ﺖـﺷاد ﺪﯾﺪﺟ تﻻﺎﻤﺘﺣا و ﯽﺼﺨﺷ ترﺪﻗ ،ناﺮﮕﯾد ﺎﺑ طﺎﺒﺗرا تاﺮـﯿﯿﻐﺗ و ﯽﮔﺪـﻧز زا ﯽﻧادرﺪﻗ ﻪﺑ طﻮﺑﺮﻣ طﺎﺒﺗرا ﻦﯾﺮﺘﻤﮐ و ﺖـﯿﻔﯿﮐ و ﺖـﯿﻠﺑﺎﻗ ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ زا رﻮﻈﻨﻣ .دﻮﺑ يﻮﻨﻌﻣ شور ﻪﻌﺳﻮﺗ و ناﺮﮕﯾد ﺎﺑ طﺎﺒﺗرا ﻣ ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ يﺎﻫ
ـﻣاﻮﻋ ﺎﺑ ﺖﺒﺜ ﻞ
سﺮﺘﺳا ور ﻦﯾا رد ﺎﻨﻌﻣ و ﺎﯾاﺰﻣ ﻦﺘﻓﺎﯾ و نﺎﻃﺮﺳ ﺪﻨﻧﺎﻣ از داﺪـﯾ
ﯽﻣ ﺪﺷﺎﺑ ) 31 ( زا ﺲـﭘ ﺪـﺷر ﺎـﺑ نآ طﺎـﺒﺗرا دﻮﺟو ﻦﯾاﺮﺑﺎﻨﺑ .
ﺪﻌﺑ رد ﻪﺤﻧﺎﺳ ﺪـﯾﺪﺟ تﻻﺎـﻤﺘﺣا
زا ﺮـﺘﻬﺑ كرد ﺚـﻋﺎﺑ ﻪـﮐ
ﯽـﻣ ﯽﮔﺪﻧز ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫﺪﻣﺎﯿﭘ و تﺎﻧﺎﮑﻣا ﻦﯿـﻨﭽﻤﻫ و دﻮـﺷ
ﺪﻌﺑ ناﺮﮕﯾد ﺎﺑ طﺎﺒﺗرا .ﺖﺴﯿﻧ ﻦﻫذ زا رود
ﺎـﺑ ار طﺎـﺒﺗرا ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر ﺮﮕﯾد يﻮﺳ زا ﺪـﻌﺑ ﺎﺑ ار طﺎﺒﺗرا ﻦﯾﺮﺘﻤﮐ و نﺎﺘﺳود ﺪﻌﺑ رد ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ
.ﺖﺷاد هداﻮﻧﺎﺧ ﺲﯾرﻮﻣ
ﯽﻋﺎـﻤﺘﺟا ﺖـﯾﺎﻤﺣ ﻪـﮐ ﺖﺳا ﺪﻘﺘﻌﻣ
ﮏـﻤﮐ يرﺎـﻤﯿﺑ ﺎﺑ نﺪﻣآ رﺎﻨﮐ ﻪﺑ هداﻮﻧﺎﺧ فﺮﻃ زا هﺪﺷ كاردا
ﯽﻣ ﺪﯾﺎﻤﻧ ) 32 ( ﯽﻣ ﻪﮐ ـﺷر ﻪـﺑ ﺮـﺠﻨﻣ ﺪﻧاﻮﺗ ﻪﺤﻧﺎـﺳ زا ﺲـﭘ ﺪ
.دﻮﺷ ﻪﻌﻣﺎﺟ ناﺮﯾا ﮏﯾ ﻪﻌﻣﺎﺟ ﻊـﻤﺟ اﺮـﮔ ﯽـﻣ ﺪـﺷﺎﺑ و رد نآ
يﺎﻫرﺎﺘﺧﺎﺳ ﯽﻌﻤﺟ
و ﯽـﻫوﺮﮔ ﺪـﻨﻧﺎﻣ دﺎـﻬﻧ هداﻮﻧﺎـﺧ شزرا و
ﺖﯿﻤﻫا هﮋﯾو يا دراد و ﺮـﺑ يرﺎـﮑﻤﻫ و ﯽﮕﺘـﺴﺒﻤﻫ ﯽﻋﺎـﻤﺘﺟا
ﺪﯿﮐﺎﺗ ﯽﻣ دﻮـﺷ ) 28 ( . ﻪـﺑ ﻦﯿـﻤﻫ ﻞـﯿﻟد ﺖـﺳا ﻪـﮐ ﺖـﯾﺎﻤﺣ
ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا رد
ﻪﻌﻣﺎﺟ ﯽﻧاﺮﯾا رد ﺢﻄﺳ ﻻﺎﺑ ﯽﻣ ﺪﺷﺎﺑ .
قﻮﻓ ﺐﻟﺎﻄﻣ ﺗﺄ
ﺪﯿﯾ ﯽـﻣ ار ﯽﻋﺎـﻤﺘﺟا ﺖـﯾﺎﻤﺣ ﻪـﮐ ﺪـﻨﮐ
ﯽﻣ ـﺳد رد و ﺐـﺳﺎﻨﻣ راﺰـﺑا ﮏـﯾ ناﻮـﻨﻋ ﻪـﺑ ناﻮـﺗ رد سﺮﺘ
ﻪﻣﺎﻧﺮﺑ ﻪـﻠﺧاﺪﻣ يﺎـﻫ ﺖﻣﻼـﺳ و يدﻮـﺒﻬﺑ ﺶﯾاﺰـﻓا ياﺮـﺑ يا
ﯽﻧاور - يﻮﻨﻌﻣ دﺮﺑ رﺎﮐ ﻪﺑ )
33 ( .
ﻪـﺑ ﻼﺘـﺒﻣ نارﺎـﻤﯿﺑ يراوﺪـﯿﻣا ﺢﻄـﺳ ﺮﺿﺎﺣ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ رد ﺎﺑ ﺢﻄﺳ رد ﯽﺷراﻮﮔ نﺎﻃﺮﺳ ﯽﻣ بﻮﺴﺤﻣ ﻻ
ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ رد .دﻮﺷ
نﺎﻃﺮـﺳ ﻪـﺑ ﻼﺘـﺒﻣ نارﺎـﻤﯿﺑ رد ﺪـﯿﻣا ﺰﯿﻧ نارﺎﮑﻤﻫ و ﯽﺋﺎﻃ ﺖﺳا هﺪﺷ شراﺰﮔ ﯽﯾﻻﺎﺑ ﺎﺘﺒﺴﻧ ﺢﻄﺳ رد ﻪﻨﯿﺳ )
34 ( ﻧ . ﺞﯾﺎﺘ
زا ﺲـﭘ ﺪـﺷر و ﺪـﯿﻣا هﺮﻤﻧ ﻦﯿﺑ ﻪﮐ داد نﺎﺸﻧ ﺮﺿﺎﺣ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﯽﻨﻌﻣ طﺎﺒﺗرا ﻪﺤﻧﺎﺳ
ًﺎﺘﺒﺴﻧ و ﻢﯿﻘﺘﺴﻣ راد ﺷاد دﻮﺟو يﻮﻗ
.ﺖ
يرﺎﮔزﺎـﺳ رد نﺎـﺴﻧا ﻪﻠﺑﺎﻘﻣ ﻊﺑﺎﻨﻣ زا ﯽﮑﯾ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﺪﯿﻣا ـﺑ
ﺎ
يرﺎﻤﯿﺑ ﯽﺘﺣ و تﻼﮑﺸﻣ ﻪـﺘﻓﺮﮔ ﺮـﻈﻧ رد جﻼﻌﻟا ﺐﻌﺻ يﺎﻫ
ﯽﻣ ﯽـﻣ ﻪﮐ دﻮﺷ
،هﺪﻨﻫدﺎﻔـﺷ ﻞـﻣﺎﻋ ﮏـﯾ ناﻮـﻨﻋ ﻪـﺑ ﺪـﻧاﻮﺗ
رد ﯽـﻤﻬﻣ ﺶﻘﻧ و دﻮﺷ ﻒﯿﺻﻮﺗ ﺪﻨﻤﺗرﺪﻗ و ﺎﯾﻮﭘ ،يﺪﻌﺑﺪﻨﭼ ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد ناﺪﻘﻓ ﺎﺑ يرﺎﮔزﺎﺳ )
35 ( يوﺮـﯿﻧ ﮏﯾ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ .
ﯽﻣ ﻪﮐ ﺖﺳا ﯽﻧورد نارﺎﻤﯿﺑ و دﻮﺷ ﯽﮔﺪﻧز يﺎﻨﻏ ﺚﻋﺎﺑ ﺪﻧاﻮﺗ
دﺎﻗ ار ر ﺪﻨﮐ و ﯽﻧﻮـﻨﮐ ﺖﯿﻌـﺿو زا ﺮـﺗاﺮﻓ يزاﺪـﻧا ﻢـﺸﭼ ﻪﮐ
ﺪﻨﻨﯿﺒﺑ ار دﻮﺧ ﺞﻧر و درد نﺎﻣﺎﺴﺑﺎﻧ )
36 (.
ﺮـﺿﺎﺣ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﺞﯾﺎﺘﻧ نﺎـﺸﻧ
داد ﻪـﮐ رد نارﺎـﻤﯿﺑ ﺪـﯿﻣا
ﻦﯾﺮﺘـﺸﯿﺑ ﻪـﻄﺑار
ار ﻪـﺑ ﺐـﯿﺗﺮﺗ ﺮـﺑ دﺎـﻌﺑا ترﺪـﻗ
،ﯽــﺼﺨﺷ
تﻻﺎﻤﺘﺣا ﺪﯾﺪﺟ
و تاﺮﯿﯿﻐﺗ يﻮﻨﻌﻣ ﻪﺘﺷاد ﺖﺳا و ﺮـﺘﻤﮐ ﻦﯾ
طﺎﺒﺗرا رد ﺪﻌﺑ ﯽﻧادرﺪـﻗ زا ﯽﮔﺪـﻧز هﺪـﯾد رد .ﺪـﺷ ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ
هدازرﺪﯿﺣ و
نارﺎﮑﻤﻫ ﻪﮐ ﻪﺑ ﯽـﺳرﺮﺑ ﺪـﺷر ﺲـﭘ زا
،ﻪﺤﻧﺎـﺳ
ﺪﯿﻣا و ﯽﮔدﺮـﺴﻓا رد
نارﺎـﻤﯿﺑ ﺪﻨﻤﻟﺎـﺳ ﻼﺘـﺒﻣ ﻪـﺑ نﺎﻃﺮـﺳ
،ﺪﻨﺘﺧادﺮﭘ ﻦﯿﺑ
ﺪﯿﻣا و ﺪﺷر ﺲﭘ زا ﻪﺤﻧﺎﺳ طﺎﺒﺗرا ﯽـﻨﻌﻣ راد
ﺖﺒﺜﻣ هﺪﯾد ﺪـﺷ . ﻦﯿـﻨﭽﻤﻫ ﺪـﯿﻣا
ﻦﯾﺮﺘـﺸﯿﺑ طﺎـﺒﺗرا
ار ﻪـﺑ ﺐﯿﺗﺮﺗ
ﺑﺎ دﺎﻌﺑا ترﺪﻗ
،ﯽﺼﺨﺷ تﻻﺎﻤﺘﺣا ﺪـﯾﺪﺟ
و ﯽﻧادرﺪـﻗ
زا ﯽﮔﺪﻧز و ﻦﯾﺮﺘﻤﮐ ﯽﮕﺘﺴﺒﻤﻫ ار
ﺎﺑ ﺪﻌﺑ طﺎﺒﺗرا ﺎـﺑ ناﺮـﮕﯾد
نﺎﺸﻧ داد ) 10 (.
رﺪﯾﺎﻨـﺳا و ـﮑﻤﻫ
،نارﺎ ﺪـﯿﻣا ار ﻪـﻋﻮﻤﺠﻣ يا ﯽﺘﺧﺎﻨـﺷ
ﯽـﻨﺘﺒﻣ ﺮـﺑ سﺎـﺴﺣا ﺖـﯿﻘﻓﻮﻣ
ﯽـﺷﺎﻧ زا ﻊﺑﺎـﻨﻣ نﻮﮔﺎـﻧﻮﮔ
ﯽﻣ ﺪﻨﻧاد رد. ﻊﻗاو ﺪﯿﻣا ﯽﻠﻣﺎﻋ ﺖﺳا هﺪﻨﻧاﺰﯿﮕﻧاﺮﺑ و
اﺮـﻓا د ار
ردﺎﻗ ﯽﻣ دزﺎﺳ يﺮﯿﺴﻣ ار بﺎﺨﺘﻧا ﻪﮐ ﺪﻨﻨﮐ ﻪﺑ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﺖـﺒﺜﻣ
ﯽﻣ .ﺪﻣﺎﺠﻧا ﺪﯿﻣا يدﺎﻤﻧ ﺖﻣﻼـﺳ زا ﯽـﺣور
و ﯽﯾﺎـﻧاﻮﺗ روﺎـﺑ
ﻦﺘﺷاد ﻪﺑ سﺎﺴﺣا ﻬﺑ رد ﺮﺘ هﺪﻨﯾآ .ﺖﺳا ﺎﻣا
،يﺪﯿﻣاﺎﻧ ﻪـﻄﻘﻧ
ﻒﻟﺎﺨﻣ ﺪﯿﻣا و زا تﺎﯿـﺻﻮﺼﺧ و
ﺮﻫﺎـﻈﻣ ﯽﻠـﺻا ﯽﮔدﺮـﺴﻓا
ﺖﺳا ) 37 (.
ﺪﯿﻣا ﺞﯾﺎﺘﻧ سﺎﺳا ﺮﺑ ﺗﺄ
ﺮﯿﺛ يﺮﺘﺸﯿﺑ ﺖﺒـﺴﻧ ﻪـﺑ ﺖـﯾﺎﻤﺣ
ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺮﺑ
ﺪﺷر ﺲﭘ زا ﻪﺤﻧﺎﺳ ﻞﯾﻻد زا ﯽﮑﯾ ﺪﯾﺎﺷ .ﺖﺷاد
هﺪـﺷ ﻒﯾﺮﻌﺗ ﯽﻧرود يوﺮﯿﻧ ﮏﯾ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ ﺪﯿﻣا ﻪﮐ ﺪﺷﺎﺑ ﻦﯾا ﺖﺳا ) 36 ( ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ نوﺪﺑ و دراد دﺮﻓ رد ﻪﺸﯾر ﻪﮐ
ﯽﻣ ﺪﯿﻣا ﺰﯿﻧ ﻋﺎـﻤﺘﺟا ﺖـﯾﺎﻤﺣ ﺎﻣا .ﺪﺷﺎﺑ ﻪﺘﺷاد دﻮﺟو ﺪﻧاﻮﺗ
ﯽ
ا و ﻪﺘﺷاد ﻂﯿﺤﻣ رد ﻪﺸﯾر ﺎـﺑ ﺪـﺷﺎﺑ ﻪﺘـﺷاﺪﻧ ﺪـﯿﻣا رﺎﻤﯿﺑ ﺮﮔ
ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ﺖﯾﺎﻤﺣ ﺖﺳا ﻦﮑﻤﻣ ،رﺎﯿﺴﺑ نﺎﯿﻣﺎﺣ ﻦﺘﺷاد دﻮﺟو .ﺪﺷﺎﺑ ﻦﯿﯾﺎﭘ ﺢﻄﺳ رد يو هﺪﺷ كاردا ﮔﺪـﻨﻫد ﻪـﺋارا ﺮﯾﺎﺳ و نارﺎﺘﺳﺮﭘ قﻮﻓ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ نﺎ
،ﯽﻤـﺴﺟ دﺎـﻌﺑا رد نارﺎﻤﯿﺑ ﺖﻣﻼﺳ ﻪﺑ ﺪﯾﺎﺑ ﺖﻣﻼﺳ تﺎﻣﺪﺧ ﻻ تاﺪـﯿﻬﻤﺗ و هدﻮـﻤﻧ ﻪـﺟﻮﺗ يﻮـﻨﻌﻣ و ﯽﻋﺎﻤﺘﺟا ،ﯽﻧاور مز
ار ﻪﺤﻧﺎـﺳ زا ﺲـﭘ ﺪـﺷر ﻪـﺑ نﺎـﻧآ ﯽﺑﺎﯿﺘـﺳد ﻞﯿﻬﺴﺗ ﺖﻬﺟ ﯽﻋﺎـﻤﺘﺟا ﺖـﯾﺎﻤﺣ ﺖـﯾﻮﻘﺗ و ﺪﯿﻣا يﺎﻘﻟا ﻖﯾﺮﻃ زا صﻮﺼﺨﺑ .ﺪﻨﯾﺎﻤﻧ ﻢﻫاﺮﻓ ﻦﻣﺰـﻣ ﺖـﯿﻫﺎﻣ ﻪـﮐ دﻮـﺑ ﻦـﯾا ﻪـﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦـﯾا ﺖﯾدوﺪﺤﻣ
ﯽﺑ ،ﯽﮕﺘﺴﺧ ،يرﺎﻤﯿﺑ ﯽـﻧاور و ﯽـﺣور ﺖﯿﻌـﺿو و ﯽﮕﻠﺻﻮﺣ
ﺦـﺳﺎﭘ ﺮﺑ ﺖﺳا ﻦﮑﻤﻣ ﺶﻫوﮋﭘ درﻮﻣ يﺎﻫ ﻪﻧﻮﻤﻧ ﺎـﻬﻧآ ﯽـﻫد
ﺗﺄ ﺮﯿﺛ راﺬﮔ جرﺎـﺧ ﺮـﮔ ﺶﻫوﮋـﭘ ناﻮـﺗ زا نآ لﺮﺘﻨﮐ ﻪﮐ ﺪﺷﺎﺑ
.ﺖﺳا هدﻮﺑ نآ يﺎـﻫﺮﯿﻐﺘﻣ و ﻪﺤﻧﺎﺳ زا ﺲﭘ ﺪﺷر ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﻦﯾا
يﻻﺎﺑ داﺮﻓا رد ار 18
رد و ﺖﺳا هداد راﺮﻗ ﯽﺳرﺮﺑ درﻮﻣ لﺎﺳ
ﺮـﺗ ﻦﯿﯾﺎـﭘ ﯽﻨـﺳ يﺎﻫ هوﺮﮔ و نﺎﻧاﻮﺟﻮﻧ ﻪﺑ ﺞﯾﺎﺘﻧ ﻦﯾا ﻢﯿﻤﻌﺗ