Underground water balance of Ardabil plain aquifer In Saghez Chichi watershed, Namin

(1)

1

لیبدرا تشد ناوخبآ ینیمزریز بآ یشخب لداعت

نیمن ناتسرهش یاچ یچ زقس زیخبآ هضوح یجورخ هدودحم رد

تیاده تماهش

1

،*

هداز میهاربا دمحا ییادخ نسح ،2

3

هاگشناد سردم و یرتکد یوجشناد1

لیبدرا ناتسا یرادزیخبآ و یعیبط عبانم لک هرادا یرادزیخبآ تنواعم و یعیبط یایفارغج دشرا یسانشراک2

د یوجشناد3

سانشراک و یرتک لیبدرا ناتسا یرادزیخبآ و یعیبط عبانم لک هرادا یرادزیخبا

[email protected]

هبو ) یهایگ ششوپو کاخ،بآ(هیاپ عبانم ظفحرد ییازسب تارثا زیخبآ یاه هضوح یلوصا تیریدمو یرادزیخبآ عوضوم .دراد نایئاتسور و نانیشنزیخبآ یگدنزرد ...، یتامدخ، یعامتجا، یداصتقا تارومارد میقتسم تاریثات نآ عبت تاونس یط

ددعتم یاه بلایس زورب هب هجوت اب هتشذگ یاه یلاسکشخ نینچمه و هدمآ دوجوب یلام و یناج یاه تراسخ و ناتسا رد

شهاک , یئاتسور یاههاگ تنوکس هیلخت ثعاب ناتسا یاه هزوح رد ینیمز ریز یاهبآ حطس تفا و یگدنراب دوبمک , ریخا زورب و اهرهش هیشاح هب نایئاتسور ترجاهم شیازفا هجیتن رد و یزرواشک تادیلوت ا هدیدع تلاکشم

. تسا هدش یعامتج

کی یتح تفر رده زا یریگولج و دوجوم یاه بآ ظفح تهجرد یرادزیخبآ یاه هژورپ یارجا هب هجوت موزل نایم نیا رد یحطس یاه بآ هریخذ و ینیمز ریز یاه هرفس هیذغت , اهنآ زا هنیهب هدافتسا و ینامسآ تلاوزن زا هرطق شیب ار یلصف و

ب قیقحت نیا رد .دبلط یم شیپ زا ه

زیخبآ هضوح یجورخ هدودحم رد لیبدرا تشد ناوخبآ ینیمزریز بآ یشخب لداعت

یچ زقس .تسا هدش هتخادرپ لیبدرا ناتسا رد نیمن

ژاو ناگ :یدیلك .یاچ یچزقس هزوح ،لیبدرا تشد ،ینیمزریز بآ

(2)

ناريا يرادزيخبآ يسدنهم و مولع يلم شيامه نيمهدزيس تسيز طيحم و يعيبط عبانم زا تنايص يلم شيامه نيموس و

01 و 00 هامرهم 0931 هاگشناد ، يليبدرا ققحم

2

یرادزیخبآ و یعیبط عبانم لک هرادا لیبدرا ناتسا

1 - همدقم عبانم ظفحرد ییازسب تارثا زیخبآ یاه هضوح یلوصا تیریدمو یرادزیخبآ عوضوم هیاپ

و ) یهایگ ششوپو کاخ،بآ(

عبت هب

اب هتشذگ تاونس یط .دراد نایئاتسور و نانیشنزیخبآ یگدنزرد ...، یتامدخ، یعامتجا، یداصتقا تارومارد میقتسم تاریثات نآ دوبمک , ریخا یاه یلاسکشخ نینچمه و هدمآ دوجوب یلام و یناج یاه تراسخ و ناتسا رد ددعتم یاه بلایس زورب هب هجوت و یزرواشک تادیلوت شهاک , یئاتسور یاههاگ تنوکس هیلخت ثعاب ناتسا یاه هزوح رد ینیمز ریز یاهبآ حطس تفا و یگدنراب زورب و اهرهش هیشاح هب نایئاتسور ترجاهم شیازفا هجیتن رد .تسا هدش یعامتجا هدیدع تلاکشم

نیب ( ناتسا رد کاخ یلااب شیاسرف دوجو هب تیانع اب رگید فرط زا 15

یلا 22 و ظفح و )فلتخم طاقن رد راتکه ره رد نت

شیاسرف زا یدایز رایسب مجح لرتنک ثعاب یرادزیخبآ رد کیناکمویب و کیژولویب تایلمع یارجا اب , دیلوت عبنم اهنت زا تنایص ههاگارچ و یقلاشق و یقلایی عتارم رد هفولع حطس شیازفا دهاش هجیتن رد . دوب میهاوخ بوسر دیلوت و کاخ نازیم هب ا

152

دهاش ار ینبل و یتشوگ تلاوصحم دیلوت تفا شهاک و هدوب راتکه ره رد مرگولیک .دوب میهاوخ

و هقطنم رد بآ هنلاداع و تخاونکی عیزوت ثعاب ناتسا نیا کرتشم یبآ زرم ندوب لااب اب هجوت اب یزرم یاه بآ راهم و لرتنک زا یدایز رایسب حطس تفر رده و جورخ زا یریگولج . دوب میهاوخ اه بآ

یمامت هب هجوت اب .دنک یم یریگولج لیس زا یبآرپ یاه لاس رد و هدرک یروآ عمج ار ناراب یبآ مک یاه لاس رد یرادزیخبآ تایلمع یارجا رد باتش انامه کاخو بآ تظافحرماردریذپانراکناو تبثم و لااب یراذگریثات اب درکیور هب هجوت هدش هراشا لئاسم و یرادزیخبآ و دشر و یبآ مک نارحب زا روبع دهاش هدش ینیب شیپ غلابم صیصخت و بیوصت تروص رد و هدوب یرادناوخبآ

دوب میهاوخ هقطنم رد رادیاپ هعسوت زاس هنیمز و کاخ و بآ تیریدم رد یئافوکش .

هدیدپ ود یئاز نابایب و نیریش بآ دوبمک

ت یم یرادزیخبآ تامادقا و هدوب هقطنم رد از شلاچ مهم . دنک راهم ار زیخبآ یاه هزوح رد رادیاپان لماوع دناو

تهج نیمه هب

حرط هنومن هئارا فده قیقحت نیا رد زقس زیخبآ هضوح یجورخ هدودحم رد لیبدرا تشد ناوخبآ ینیمزریز بآ یشخب لداعت

نیمن ناتسرهش یاچ یچ .دشاب یم

2 - قیقحت شور تحاسم اب یاچ یچزقس زیخبآ هزوح 99

/ 3593 راتکه یاههوک بآ میسقت طخ تسد نییاپ نلایگ ناتسا ترواجم رد

لماش شلات 1521

شلاط یاه هوک ییاهلگنجزا راتکه 3323

و عتارم زا راتکه 1613

رد یبآ و مید یعارز یضارا راتکه

نیب ییایفارغج تیعقوم رد لیبدرا ناتسرهش قرش رد و نیمن ناتسرهش 23

 ، 53

 ، 33

 ات 33

 ، 32

 ، 36 یقرش لوط

 و 11

 ، 29

 ، 36

 ات 53

 ، 11

 ، 36 ربارب شراب طسوتم .تسا هدش عقاو یلامش ضرع 322

رثکادح و لقادح ،رتم یلیم

ربارب امد 3 - و 21 ربارب ییاچ یچزقس دس هچایرد تحاسم و دارگیتناس هجرد 31

لکش .دنشاب یم راتکه 5

ار هزوح تیعقوم

بدرا ناتسا و روشک حطس رد نییاپ رد و هیفت و زر ،روح ،یاچ یچزقس یاه اتسور هزوح یتیعمج زکارم .دهد یم ناشن لی

تسد یم ینرم و ولناجنوی لیریا یاهاتسور نآ .دنشاب

(3)

3

لکش 1 )ناگدنراگن :عبنم( هعلاطم دروم هقطنم ییایفارغج تیعقوم :

3 - جیاتن

یهدبآ ریداقم یا هقطنم بیرض هکنیا رب هولاع نیتساج شور رد .دوش یم هیصوت نیتساج شور زا اه هزوحریز یهدبآ رادقم نییعت تهج ،هزوح تحاسم ،بیش دننام ییاهروتکاف ،هدمآ تسد هب هعلاطم دروم هقطنم فارطا یاه هاگتسیا یریگ هزادنا رامآ ساسا رب (k) رد باناور دروآرب شور نیرتهب ناونع هب قوف شور حرط نیا رد هجیتن رد .تسا هداد رارق رظندم زین هقطنم رد ار یگدنراب و امد

کیژولوردیه یاهدحاو و اه هزوحریز .ددرگ یم یفرعم حرط هقطنم

( لودج رد 1

.تسا هدش هدروآ هزوح هب طوبرم تاعلاطا )

( لودج 1 نیمن یاچ یچزقس زیخبآ هزوح هب طبورم تاعلاطا )

دحاو دك یکیژولوردیه شراب طسوتم

)رتمیتناس(هنلااس طسوتم

امد تحاسم

km2 ( ) باناور )رتمیتناس(

باناور مجح ( رازه )بعکم رتم باناور بیرض

یبد رب بعکم رتم(

)هیناث

هزوح لك

39/41 9/0

75/94 8/93

6783/60 22/67

0/215

( هرامش لودج 2

)بعکمرتم رازه( یچ زقس زیخبآ هزوح یتاعلاطم یاهدحاو نایرج مجح یدروآرب هنلااس و هناهام ریداقم :)

دحاو دك ژولوردیه

یکی تحاسم

)راتکه(

رویرهش

دادرم

ریت

دادرخ

تشهبیدرا

نیدرورف

دنفسا

نمهب

یدرذآ

نابآ

رهم

هنلااس

هزوح لك

7593/99 7/69

5/83 6/38

7/20 10/14 12/64

11/52 11/25 11/25

10/24 8/03

6/47 108/61

هعلاطم دروم هقطنم یاه هزوح یبآ نلایب هصلاخ :)

دحاو دك شراب طسوتم

تحاسم قرعت و ریخبت

باناور قرعت و ریخبت

یفرصم دوبمك

(4)

4

یکیژولوردیه (

رتم یلیم ) )راتکه(

یعقاو )رتم یلیم(

( رتم یلیم ) پ لیسنات )رتم یلیم(

)رتم یلیم(

هزوح لك

394/1 7593/99

566.9 71/8

1536 244/6

:) یبد ریداقم یا هظحل رثكادح

هیناث رب بعکم رتم بسح رب هعلاطم دروم هقطنم یاه هزوح رد

دحاو دک يکيژولورديه هرود

)لاس( تشگزاب

2 5

12 25

52 122

هزوح لك 7/59

11/60 25/82

47/99 68/92

90/35

( هرامش لودج 5

بلایس مجح :) بسح رب هعلاطم دروم هقطنم یاه هزوح رد

رازه بعکم رتم

دحاو دک يکيژولورديه )لاس( تشگزاب هرود

2 5

12 25

52 122

هزوح لك 152/52

472/15 955/75

1755/59 2484/07

3209/78

( هرامش لودج :)6

یو یبد ریداقم ژ

هیناث رب بعکم رتم بسح رب هعلاطم دروم هقطنم یاه هزوح رد ه عبرم رتمولیك رب

دحاو دک یکیژولوردیه تحاسم

(km2)

)لاس( تشگزاب هرود

2 5

12 25

52 122

هزوح لک

75/94 0/10

0/15 0/34

0/63 0/91

1/19

هک تسه ریگرد یتلاکشم اب ییاه حرط نینچ یارجا اتعیبط

،هعلاطم هزوح رد یرتم وردیه یاههاگتسیا دوبمک و ریخبت رادقم

یزیخ لیس بیرض و هقطنم رد دایز قرعت 33

/ 3 .تسا هقطنم رد دوجوم تاکشم مها تسا ینارحب هدودحم رد هک تسا اب

نایلاس رد ییاچ یچزقس هناخدور حلاصم تشادرب ولگیب یبآ یلصا هارو نیمن لیبدرا نابوتا تخاس یارب امومع هک هتشذگ

هب یریخات یاهدنب ثادحا اب هک تسا هدیدرگ داجیا ینرم ات لیریا یاتسور لصاف دح رد رتم شش ات ود قمع اب یاه هشنارت م هیذغت مهو درک هناخدور یژولوفرم حلاصا هب تردابم مه ناوت یم یناکلپو بایاپ بارس تروص ار لیبدرا تشد ناوخبآ یعونص

.دشاب یم ندش لیدبت لاح رد ینارحب تشد هبو هتشذگ هعونمم تشد زرم زا ریخا یاهلاس رد هک یتشد دش ببس هدودحم رد هیذغت حطس 2,3

لقادح رظن دروم هژورپ یرتمولیک 152222

( عبرمرتم 15

ذوفن بیرض هب هک دشاب یم )راتکه

یلقادح 235 / 2 هقیقد رد رتمیتناس ، بسانم تشرد ینش حلاصم هب هجوت اب دناوت یم

2,5 ات 3 هب هنلااس بعکم رتم نویلیم

ینیمزریز بآ زارت حطس نداتفا نییاپ زا یتمسق ناربج ثعابو هداد ذوفنو هداد ریخات لیبدرا تشد ناوخبآ ینیمز ریز بآ عبانم لاس زا هدش ماجنا تاعلاطم ساسا رب هکنیا هب تیانع اب.ددرگ 63

ونکات تهج هب یچزقس دس زا لاس زا هام تفه زا شیب ن

هدودحم رد شلاط یاه هوک یاه هنماد رد فرب بوذ زا یشان یبآ عبانم ناوت یم میراد زیررس دس نیا هریخذ نییاپ تیفرظ روبزم هناخدور یتفربآ رتسب هناد تشرد تابوسر رد لیبدرا تشد بلق رد دنراد دوخ رد یتمیقیذ عبانم هک ار رگنس هوک ریخات

لماک یراذگ بوسر زا سپو هدوب شیازفا لباق دوخ تسدلاابو تسد نییاپ رد هدودحم نیا دش ببس ار ناوخبآ هیذغتو هداد .تفای دهاوخ شیازفا زین هیذغت حطس اهدنب تشپ

(5)

5

( لکش 2 ) .تسا هدش رپ ناتسمز رد هك نییاپ هریخذ تیفرظ اب نیمن ناتسرهش یاچ یچزقس دس

( لکش

3

لکش :) یاچ یچزقس زیخبآ هضوح یجورخ یا هیذغت یریخات یاهدنب ثادحا لحم کیتامش

4 - یریگ هجیتن و ثحب

لاس رد نیب نیا رد .دبلط یم ار یا هزیو هجوت بآ عبانم تیریدم ریخا یاه یلاسکشخ زورب و یبآ مک هب هجوت اب ریخا یاه

وت لباق تامادقا بآ عبانم ظفح یاتسار رد یرادزیخبآ تاعلاطم نیا رد .تسا هداد ماجنا ار یهج

وبرم حرط هئارا هب هلاقم ط

هب

لیبدرا تشد ناوخبآ ینیمزریز بآ یشخب لداعت نیمن ناتسرهش یاچ یچ زقس زیخبآ هضوح یجورخ هدودحم رد

دش هتخادرپ

وت یم حرط نیا یایازم زا .تسا هتشاد ار یحرط نینچ یارجا تیلباق هقطنم نیا هک ،بآ ظفح و لرتنک هب نا

یریگولج رده

.دومن هراشا هقطنم رد شیاسرف شهاک و یهایگ ششوپ تیوقت ،بآ تفر 5 - عبانم

(6)

6

لیبدرا تشد ناوخبآ ینیمزریز بآ یشخب لداعت حرط ،لیبدرا ناتسا یرادزیخبآ و یعیبط عبانم لک هرادا هضوح یجورخ هدودحم رد

نیمن ناتسرهش یاچ یچ زقس زیخبآ .

Underground water balance of Ardabil plain aquifer In Saghez Chichi watershed, Namin

Abstract

The issue of watershed management and the principled management of watersheds have a significant impact on the conservation of basic resources (water, soil and vegetation cover) and, consequently, direct effects on economic, social, service, ... in the watersheds and villagers. In recent years, due to the occurrence of numerous floods in the province and the financial and financial losses have occurred, as well as recent droughts, the lack of rainfall and the decline of groundwater in the provinces of the province caused the evacuation of rural settlements, the decline in agricultural production and, consequently, Increasing migrants' migration to the periphery of cities and the emergence of social problems. In this regard, the need to pay attention to the implementation of water drainage projects to preserve existing water and prevent loss of even a drop of heavenly descents and their optimal utilization, the maintenance of underground aquifers and the storage of surface and seasonal waters is more than necessary. . In this research, the groundwater balance of the aquifer in Ardebil plain has been addressed in the output range of the Saghez Chim Namin basin in Ardebil province.

Keywords: Groundwater, Ardebil Plain, Saqezchi Chai watersed.