ﯽﺸﯾور تﺎﯿﺻﻮﺼﺧ زا ﯽﺧﺮﺑ هﺮﻗ
ﺦﯿﻣ
) . Ramnus spathulaefolia F&M
رد (
هﺮﯿﺧذ هﺎﮔ
لﺎﺨﻠﺧ قﺮﯾﺪﻨﮐ ﯽﻠﮕﻨﺟ
ﯽﻤﺘﺳر ﺲﻧﻮﯾ
*ﺎﯿﮐ هداﺰﯿﻠﻘﯿﻠﻋ دواد ،1
يرﻮﻧ يدرو ﷲا2
يﺪﻤﺤﻣ ﺖﻟود2
يﺪﻤﺤﻣ ﺪﯿﻤﺣ3
3
- 1 ،يراﺪﻠﮕﻨﺟ يﺮﺘﮐد ،ﺶﻫوﮋﭘ رﺎﯾدﺎﺘﺳا ،لﻮﺌﺴﻣ هﺪﻨﺴﯾﻮﻧ تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﺶﺨﺑ
ﻊﺗاﺮﻣ و ﺎﻬﻠﮕﻨﺟ ،
نﺎﺘﺳا ﯽﻌﯿﺒﻃ ﻊﺑﺎﻨﻣ و يزروﺎﺸﮐ شزﻮﻣآ و تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﺰﮐﺮﻣ
ناﺮﯾا ،ﻞﯿﺑدرا ،يزروﺎﺸﮐ ﺞﯾوﺮﺗ و شزﻮﻣآ ،تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ نﺎﻣزﺎﺳ ،ﻞﯿﺑدرا ﻪﻣﺎﻧاﺎﯾار ،
- 2 ،ﺪﺷرا ﯽﺳﺎﻨﺷرﺎﮐ ،ﺮﮕﺸﻫوﮋﭘ تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﺶﺨﺑ
،تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ نﺎﻣزﺎﺳ .ﻞﯿﺑدرا نﺎﺘﺳا ﯽﻌﯿﺒﻃ ﻊﺑﺎﻨﻣ و يزروﺎﺸﮐ شزﻮﻣآ و تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﺰﮐﺮﻣ ، ﻊﺗاﺮﻣ و ﺎﻬﻠﮕﻨﺟ
ناﺮﯾا ،ناﺮﻬﺗ ،يزروﺎﺸﮐ ﺞﯾوﺮﺗ و شزﻮﻣآ .
- 3 ،سﺎﻨﺷرﺎﮐ تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﺶﺨﺑ ،تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ نﺎﻣزﺎﺳ .ﻞﯿﺑدرا نﺎﺘﺳا ﯽﻌﯿﺒﻃ ﻊﺑﺎﻨﻣ و يزروﺎﺸﮐ شزﻮﻣآ و تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ ﺰﮐﺮﻣ ، ﻊﺗاﺮﻣ و ﺎﻬﻠﮕﻨﺟ
ﺞﯾوﺮﺗ و شزﻮﻣآ
ناﺮﯾا ،ناﺮﻬﺗ ،يزروﺎﺸﮐ .
هﺪﯿﮑﭼ
بﺎﺨﺘﻧا زا ﺲﭘ .ﺪﯾدﺮﮔ بﺎﺨﺘﻧا لﺎﺨﻠﺧ قﺮﯾﺪﻨﮐ ﻪﻘﻄﻨﻣ ،ﺦﯿﻣ هﺮﻗ ﯽﺸﯾور تﺎﻔﺻ ﻦﯿﯿﻌﺗ ﺖﻬﺟ ﻖﯿﻘﺤﺗ ﻦﯾا رد ،بﻮﻨﺟ ،لﺎﻤﺷ) ﯽﯾﺎﯿﻓاﺮﻐﺟ ﺖﻬﺟ رﺎﻬﭼ رد (هردو ﻪﻨﻣاد ،لﺎﯾ) ﻦﯿﻣز ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ مﺮﻓ زا ﮏﯾ ﺮﻫ ﻞﺧاد رد ﻞﺤﻣ
ﺖﺣﺎﺴﻣ ﻪﺑ ﻞﮑﺷ ﯽﻌﺑﺮﻣ ﻪﻧﻮﻤﻧ تﺎﻌﻄﻗ ،ﯽﺑﺎﺨﺘﻧا ترﻮﺻ ﻪﺑ (بﺮﻏ و قﺮﺷ ) رآ4
ﺘﻣ400 ﺮ داﺪﻌﺗ ﻪﺑ و (ﻊﺑﺮﻣ 48
ﻪﺼﺨﺸﻣ و ﺪﺷ يﺮﯿﮔ هزاﺪﻧا ﻪﻧﻮﻤﻧ ﻪﻌﻄﻗ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ و ﺖﺷاددﺎﯾ ﻪﻧﻮﻤﻧ تﺎﻌﻄﻗ زا ﮏﯾ ﺮﻫ ﻞﺧاد رد ﯽﺳرﺮﺑ درﻮﻣ يﺎﻫ
داﺪﻌﺗ ،جﺎﺗ ﺮﻄﻗ ،ﻪﻘﯾ ﺮﻄﻗ ،ﻞﮐ عﺎﻔﺗرا ﻞﯿﺒﻗ زا ﯽﻤﮐ تﺎﯿﺻﻮﺼﺧ .ﺪﺷ ماﺪﻗا ﺎﻬﻧآ ﯽﻤﮐ تﺎﺼﺨﺸﻣ يﺮﯿﮔ هزاﺪﻧا هزاﺪﻧا يروآداز و ﺖﺴﺟ اد نﺎﺸﻧ ﺞﯾﺎﺘﻧ .ﺪﻧﺪﺷ يﺮﯿﮔ
عﺎﻔﺗرا ﺦﯿﻣ هﺮﻗ ﻪﻧﻮﮔ د ﺎﺗ 950
ﺎﯾرد ﺢﻄﺳ زا ﺮﺘﻣ 1670
مﺮﻓ عﻮﻤﺠﻣ رد .دراد ﺶﻨﮐاﺮﭘ ﺎﮕﺸﯾور ﻪﻨﻣاد
ه .ﺪﻨﺘﺴﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻦﯾا ياﺮﺑ ﯽﻤﮐ تﺎﯿﺻﻮﺼﺧ ﺮﻈﻧ زا ﯽﺒﺳﺎﻨﻣ يﺎﻫ
) نﺎﺘﺧرد ﻦﯾﺮﺗﺪﻨﻠﺑ /5
ﺮﻄﻗ ،(ﺮﺘﻣ2 ) ﻪﻘﯾ /53 ﯽﺘﻧﺎﺳ8 ) جﺎﺗ ﺮﻄﻗ و ﻪﻨﻣاد مﺮﻓ رد (ﺮﺘﻣ /20
رد ﺖﺴﺟ داﺪﻌﺗ ،(ﺮﺘﻣ2
) هوﺮﮔ ﺖﺴﺟ ﺮﻫ /8
.ﺪﺷ هﺪﻫﺎﺸﻣ هرد مﺮﻓ رد (ﺖﺴﺟ18
ژاو نﺎﮔ :يﺪﯿﻠﮐ لﺎﺨﻠﺧ ،ﯽﺸﯾور تﺎﻔﺻ ،ﺦﯿﻣ هﺮﻗ ،ﻦﯿﻣز مﺮﻓ
ﻪﻣﺪﻘﻣ
ﻪﻫد لﻮﻃ رد ﻮﻧاﺮﯾا ﯽﺸﯾور ﻪﯿﺣﺎﻧ رد ناﺮﯾا ﯽﻠﮕﻨﺟ ﻖﻃﺎﻨﻣ ﺮﯿﺧا يﺎﻫ
- و ﺐـﯾﺮﺨﺗ ﺮـﺛا رد ﯽﻧارﻮﺗ هﺮـﻬﺑ
يرادﺮـﺑ ﯽـﺑ يﺎـﻫ و ﻪـﯾور
ياﺮﭼ) ﺖﺳردﺎﻧ ﻪﺧﺎﺷﺮﺳ ،ماد
ﻞـﮕﻨﺟ ﺮﺑ يﺮﯾﺬﭘﺎﻧ ناﺮﺒﺟ يﺎﻫ ﺐﯿﺳآ ،ﯽﯾاﻮﻫ و بآ ﻒﻠﺘﺨﻣ ﻞﻣاﻮﻋ و (ﺖﺧﻮﺳ ﻦﯿﻣﺄﺗ و ﯽﻧز ﻪﯿﺣﺎﻧ ﻦﯾا يﺎـﻫ
ﻪﻧﻮﮔ ﯽﺴﻨﺟ تﺎﯿﺣﺪﯾﺪﺠﺗ ،كﺎﺧ يﺰﯿﺨﻠﺻﺎﺣ ﺶﻫﺎﮐﺮﺑ هوﻼﻋ ﻪﮐ ﺖﺳا هدﺮﮐ دراو ﯽﺸﯾور ﺖﺳا ﻪﺘﻓﺎﯾ ﺶﻫﺎﮐ ﻖﻃﺎـﻨﻣ ﻦـﯾا ﯽـﻠﮕﻨﺟ يﺎـﻫ
.
هﺎﮕﺘﺳد ﻪﺑ نآ ﯽﻓﺮﻌﻣ و ﯽﻔﯿﮐ و ﯽﻤﮐ تﺎﯿﺻﻮﺼﺧ ﺮﻈﻧ زا ﻪﻧﻮﮔ ﻦﯾا ﻖﯿﻗد ﯽﺳرﺮﺑ ﯽـﻣ ﯽـﯾاﺮﺟا يﺎـﻫ
ﻪﻌﺳﻮﺗ و ءﺎﯿﺣا و ﻆﻔﺣ ﺖﻬﺟ رد ﺪـﻧاﻮﺗ
.دﻮﺷ ﻊﻗاو ﺮﺛﺆﻣ نآ ﯽﮑﯿﺘﻧژ ﺮﯾﺎﺧذ ﻦﯾا ﯽﻤﻠﻋ مﺎﻧ ﺎﺑ ﺦﯿﻣ هﺮﻗ
)
. Ramnus spathulaefolia F&M
(
ﻪﻧﻮﮔ زا ﯽﮑﯾ هﺮﯿﺗ ﻢﻬﻣ يﺎﻫ
Ramnaceae ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ
نﺎﯾﺮﻔﻈﻣ) ، .(1383 هﺪﻋﺎﻗ و ﺪﻨﮐ ﯽﯾﺎﻬﺘﻧا ﺎﺑ ﻞﮑﺷ ﯽﻀﯿﺑ ﺎﯾ يا هﺰﯿﻧ ﯽﯾﺎﻬﮔﺮﺑ ﺎﺑ هﺮﯿﺗ ﮓﻧر ﻪﺑ رادرﺎﺧ ﻪﭽﺘﺧرد ﻦﯾا
ﺎﺗ نآ گﺮﺒﻣد لﻮﻃ .دﻮﺷ ﯽﻣ ﯽﻬﺘﻨﻣ گﺮﺒﻣد ﻪﺑ ﻪﮐ ﺖﺴﯾا هﻮﮔ يا /5
ﯽﻣ ﺮﺘﻣ ﯽﺘﻧﺎﺳ1 ﺮﻄﻗ ﻪﺑ ﮓﻧر هﺎﯿﺳ ﻪﺘﺳ نآ هﻮﯿﻣ .ﺪﺳر
-7 ﯽﻠﯿﻣ4 ﺮﺘﻣ
هﻮﻬﻗ نﺪﺷ ﮏﺸﺧ زا ﺲﭘ و ﺖﺳا ﯽﻣ برﻮﻣ و ﮓﻧر يا
،ﯽﺘﺑﺎﺛ ) ﺖﺳا هﺮﯿﺗ ﮓﻧر ﻪﺑ رادرﺎﺧ .دﻮﺷ .(1373
هﺮﻗ ﺦﯿﻣ ﻪﻧﻮﮔ زا ﯽﮑﯾ ﻞﮕﻨﺟ رد موﺎـﻘﻣ يﺎـﻫ
ﯽﻣ لﺎﺨﻠﺧ ﻪﻘﻄﻨﻣ يﺎﻫ و ﻪﺘﺷاد يرﺎﮔزﺎﺳ ﯽﻄﯿﺤﻣ ﺖﺨﺳ ﻂﯾاﺮﺷ ﻪﯿﻠﮐ ﺎﺑ ﻪﮐ ﺪﺷﺎﺑ
ﻪﻧﻮﮔ ﺎﺑ ﻪﺘﺨﯿﻣآ و هﺪﻨﮐاﺮﭘ رﻮﻃ ﻪﺑ ﻪﻘﻄﻨﻣ ﻦﯾا رﻮـﻠﻓ رد زﻮﻨﻫ ،ﺪﻋﺎﺴﻣﺎﻧ ﻂﯾاﺮﺷ ﻞﻤﺤﺗ ﺎﺑ ﻪﻨﺑ ،سرا ﻞﯿﺒﻗ زا ﯽﯾﺎﻫ
، ﮐ ﻢﮑﯿ مادﺎﺑ ،
ﯽﺸﺣو دراد هﺪﻬﻋ ﻪﺑ ار ﺎـﻫﺰﯿﺨﺑآ و كﺎـﺧ ﺖﻇﺎﻔﺣ رد ﯽﻤﻬﻣ ﺶﻘﻧ .
) يﺮﯿﺑز و ﺎﯿﮐ ﯽﻤﺘﺳر ﻪﻘﻄﻨﻣ رد سرا رﺎﺘﺧﺎﺳ ﯽﺳرﺮﺑ رد (1391
هﺮﻗ ﻪﭽﺘﺧرد ﺪﻧداد نﺎﺸﻧ لﺎﺨﻠﺧ قﺮﯾﺪﻨﮐ ﻢﮐاﺮﺗ ﺎﺑ ﺦﯿﻣ
/8 ﻞﯿﻟﺪﺑ و ﺪﺷﺎﺑ ﯽﻣ سرا هاﺮﻤﻫ يﺎﻫ ﻪﻧﻮﮔ ﻦﯾﺮﺘﻤﻬﻣ زا ﯽﮑﯾ رﺎﺘﮑﻫ رد ﻪﻠﺻا10
ﺶﻘﻧ نوﺪﺑ رادرﺎﺧ لﺎﻬﻧﻮﻧ زا ﺖﻇﺎﻔﺣ رد ﯽﻤﻬﻣ
دراد سرا ﻪﻧﻮﮔ يﺎﻫ .
هﺮﯿﺧذ رد ﻪﻧﻮﮔ ﻦﯾا ﯽﻤﮐ تﺎﯿﺻﻮﺼﺧ ﺮﺑ ﻦﯿﻣز مﺮﻓ ﺮﯿﺛﺎﺗ ﯽﺳرﺮﺑ ،ﻖﯿﻘﺤﺗ ﻦﯾا زا فﺪﻫ ﻪﺋارا و لﺎﺨﻠﺧ قﺮﯾﺪـﻨﮐ ﯽـﮑﯿﺘﻧژ هﺎﮔ
ﯽﻣ دﻮﺟﻮﻣ ﺖﯿﻌﺿو سﺎﺳا ﺮﺑ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ درﻮﻣ يﺎﻬﻠﮕﻨﺟ ﻪﻨﯿﻬﺑ ﺖﯾﺮﯾﺪﻣ رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ ﺐﺳﺎﻨﻣ يﺎﻫرﺎﮑﻫار ﺪﺷﺎﺑ
.
ﺎﻬﺷور و داﻮﻣ
ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ درﻮﻣ ﻪﻘﻄﻨﻣ ﺖﯿﻌﻗﻮﻣ
رد و نﺎﺘﺳا ﯽﺑﻮﻨﺟ ﺖﻤﺴﻗ رد ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ درﻮﻣ ﻪﻘﻄﻨﻣ ﻦﯿﺑ لﺎﺨﻠﺧ نﺎﺘﺳﺮﻬﺷ بﻮﻨﺟ يﺮﺘﻣﻮﻠﯿﮐ35
˜ 13
΄
o27 ﺎﺗ37
˜ 1
΄
o29 و ﯽﻟﺎﻤﺷ ضﺮﻋ37
˜ 20
΄
o23 ﺎﺗ48
˜ 52
΄
o26 .ﺖﺳا هﺪﺷ ﻊﻗاو ﯽﻗﺮﺷ لﻮﻃ48 ﻪﻧﺎﯿﻟﺎﺳ ﯽﮔﺪﻧرﺎﺑ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ
/30 380
ﯽﻠﯿﻣ و ﺮﺘﻣ يﺎﻣد ﻦﺒﮕﻧﺎﯿﻣ ﻪﻧﺎﯿﻟﺎﺳ
/5 ﯽﺘﻧﺎﺳ ﻪﺟرد12 ﯽﻣ داﺮﮔ
ﻢﮐ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ درﻮﻣ ﻪﻘﻄﻨﻣ كﺎﺧ .ﺪﺷﺎﺑ ﯽـﻠﯿﻓوﺮﭘ ﻞﻣﺎﮑﺗ ﺪﻗﺎﻓ و ﻖﻤﻋ
ﻦﯿﺑ نآ ﻪﺘﯾﺪﯿﺳا و هدﻮﺑ ﯽﻨﺷ مﻮﻟ و ﯽﻣﻮﻟ ﺎـﻬﻧآ ﺖـﻓﺎﺑ و /4
ﺎﺗ7 /1 ﯽﻣ ﺮﯿﻐﺘﻣ8 ﺪﺷﺎﺑ ) ﯽﻤﺘﺳر ،نارﺎﮑﻤﻫ و ﺎﯿﮐ .(1388
ﺎﻫ شور ﯽﺸﯾور تﺎﻔﺻ ﯽﺳرﺮﺑ رﻮﻈﻨﻣ ﻪﺑ هﺮﻗ
ﺦﯿﻣ ﻦـﯾا رد .ﺪـﺷ بﺎـﺨﺘﻧا تﺎـﻌﻟﺎﻄﻣ مﺎـﺠﻧا ﺖـﻬﺟ لﺎﺨﻠﺧ قﺮﯾﺪﻨﮐ ﯽﻠﮕﻨﺟ هﺎﮕﺸﯾور
مﺮﻓ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ هﺎﮕﺸﯾور ﻪﻧﻮﮔ ﻦﯾا ﺶﻨﮐاﺮﭘ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ و ﯽﯾﺎﯿﻓاﺮﻐﺟ تﺎﻬﺟ و ﻦﯿﻣز ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ
عﺎﻔﺗرا زا ﺎﺗ950
زا ﺮﺘﻣ1670
ﺖﻬﺟ رﺎﻬﭼ رد ﻪﻨﻣاد و هرد ،لﺎﯾ فﺮﻌﻣ طﺎﻘﻧ و ﺪﺷ ﻦﯿﯿﻌﺗ ﺎﯾرد ﺢﻄﺳ ﺟ ،ﯽﻟﺎﻤﺷ) ﯽﻠﺻا
ﺪﻧﺪـﺷ بﺎـﺨﺘﻧا (ﯽـﺑﺮﻏ و ﯽﻗﺮـﺷ ،ﯽﺑﻮﻨ .
داﺪﻌﺗ ﺐﯿﺗﺮﺗ ﻦﯾﺪﺑ ﺖﺣﺎﺴﻣ ﺎﺑ ﻪﻧﻮﻤﻧ ﻪﻌﻄﻗ48
ﻪﻧﻮﻤﻧ شور ﻪﺑ و ﻊﺑﺮﻣ ﻞﮑﺷ ﻪﺑ رآ4 ﯽﻣﻮﻤﻋ تﺎﺼﺨﺸﻣ و ﻦﯿﯿﻌﺗ ﯽﺑﺎﺨﺘﻧا يرادﺮﺑ
ﻞـﯿﺒﻗ زا ﯽـﻤﮐ ﻞـﻣاﻮﻋ ﻪﻧﻮﻤﻧ ﻪﻌﻄﻗ ﺮﻫ رد .ﺪﻧﺪﺷ ﺖﺷادﺮﺑ ﻪﻧﻮﻤﻧ تﺎﻌﻄﻗ ﻞﺧاد رد ﺎﯾرد ﺢﻄﺳ زا عﺎﻔﺗرا ،ﺖﻬﺟ ،ﺐﯿﺷ ﻞﻣﺎﺷ ﺎﻬﻧآ ﻄﻗ ﻪﻧﻮﮔ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ و ﺪﺷ ﺖﺷاددﺎﯾ ﻪﻧﻮﮔ ﮏﯿﮑﻔﺗ ﻪﺑ يروآداز داﺪﻌﺗ و نﺎﺘﺧرد ﻞﮐ عﺎﻔﺗرا ،نﺎﺘﺧرد ﻪﻘﯾ ﺮ ﮏﯿﮑﻔﺗ ﻪـﺑ هاﺮـﻤﻫ يﺎـﻫ
هﺮﯾاد تﻼﭘ ﮏﯾ ﻪﻧﻮﮔ تﺎﯿﺣ ﺪﯾﺪﺠﺗ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ياﺮﺑ .ﺪﻧﺪﺷ ﻦﯿﯿﻌﺗ ﻪﻧﻮﻤﻧ تﺎﻌﻄﻗ رد داﺪﻌﺗ و ﻪﻧﻮﮔ ﻪﻌﻄﻗ ﺮـﻫ ﺰﮐﺮﻣ رد يرآ ﮏﯾ يا
ﺪﺷ شرﺎﻤﺷ يروآداز داﺪﻌﺗ و ﺪﺷ هدﺎﯿﭘ ﻪﻧﻮﻤﻧ ﻪـﺼﺨﺸﻣ يرﺎﻣآ ﻞﯿﻠﺤﺗ و ﻪﯾﺰﺠﺗ ياﺮﺑ .
يﺎـﻫ مﺮـﻓ رد نﺎـﺘﺧرد ﯽـﻤﮐ يﺎـﻫ
يﺎﻫ راﺰﻓا مﺮﻧ زا ﯽﯾﺎﯿﻓاﺮﻐﺟ ﺖﻬﺟ و ﻦﯿﻣز ﻒﻠﺘﺨﻣ Excel
و Spss ﯽـﻨﻌﻣ ﻦﯿـﯿﻌﺗ ياﺮـﺑ ،ﺲﻧﺎﯾراو ﻪﯾﺰﺠﺗزا ﺲﭘ .ﺪﺷ هدﺎﻔﺘﺳا راد
ﻪﺼﺨﺸﻣ ﻦﯿﺑ فﻼﺘﺧا ندﻮﺑ ﺷ مﺎﺠﻧا ﻦﮑﻧاد نﻮﻣزآ زا هدﺎﻔﺘﺳا ﺎﺑ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ ،ﺎﻫ
.ﺪ
ﺞﯾﺎﺘﻧ
ﯽﮕﺘﺨﯿﻣآ و داﺪﻌﺗ-
هزاﺪﻧا درﻮﻣ نﺎﺘﺧرد ﻞﮐ داﺪﻌﺗ نﺎﺘﺧرد رد يﺮﯿﮔ
) ﻪﻧﻮﻤﻧ ﻪﻌﻄﻗ 48 (رآ 4
نﺎﺘﺧرد ﻪﮐ هدﻮﺑ ﻪﻠﺻا446 هﺮﻗ
ﺦﯿﻣ /4 ار نآ ﺪﺻرد12
ﯽﻣ ﻞﯿﮑﺸﺗ ﻞﮑﺷ) .ﺪﻨﻫد
( 1 ﺪﺻرد ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ ﻪﻧﻮﮔ ﻦﯾا
ﺎﺑ ﻪﻨﻣاد مﺮﻓ رد ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ درﻮﻣ ﻞﮕﻨﺟ رد /4
ﻞﮑﺷ)ﺪﺷ هﺪﻫﺎﺸﻣ ﺪﺻرد46 .(2
ﻞﮑﺷ -1 ﺪﺻرد ﻦﯿﻣز ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ مﺮﻓ رد ﯽﺸﺣو مادﺎﺑ ﯽﻧاواﺮﻓ ﻞﮑﺷ
-1 ﻪﻧﻮﻤﻧ تﺎﻌﻄﻗ ﻞﮐ رد ﯽﺸﺣو مادﺎﺑ ﯽﮕﺘﺨﯿﻣآ ﺪﺻرد
ﻪﺼﺨﺸﻣ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ و ﯽﺳرﺮﺑ ﯽﻤﮐ يﺎﻫ
ﺦﯿﻣ هﺮﻗ مﺮﻓ رد ﻦﯿﻣز ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ
ﻪﺼﺨﺸﻣ ناﺰﯿﻣ ﺮﺑ ﻦﯿﻣز مﺮﻓ ﺮﺛا ﻪﺑ ﯽﺑﺎﯿﺘﺳد ياﺮﺑ مﺎﺠﻧا ﺎﻫ هداد ﺲﻧﺎﯾراو ﻪﯾﺰﺠﺗ ،ﯽﻤﮐ يﺎﻫ
هداد ﺲﻧﺎـﯾراو ﻪـﯾﺰﺠﺗ .ﺖـﻓﺮﮔ نﺎﺸﻧ ﺎـﻫ
ﻪﺼﺨﺸﻣ ﻪﯿﻠﮐ ﺮﺑ ﻦﯿﻣز مﺮﻓ ﺮﺛا ﻪﮐ ﺪﻫﺪﯿﻣ يروآداز داﺪﻌﺗ ﺰﺠﺑ ﯽﻤﮐ يﺎﻫ
هﺮﻗ ﺦﯿﻣ لوﺪﺟ) ﺖﺳاراد ﯽﻨﻌﻣ . (1
ﯽﻨﻌﻣ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ندﻮﺑ راد
ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ قﻮﻓ ﻪﺼﺨﺸﻣ ﺖﺧرد عﺎـﻔﺗرا ﻦﯿﮕﻧﺎـﯿﻣ ﻦﯾﺮﺘـﺸﯿﺑ .ﺪـﺷ مﺎـﺠﻧا ﻦـﮑﻧاد نﻮـﻣزآ زا هدﺎﻔﺘـﺳا ﺎﺑ ﺎﻫ
) /58 و ﻪﻨﻣاد مﺮﻓ رد (ﺮﺘﻣ2
) نآ ﻦﯾﺮﺘﻤﮐ /83
ﯽﻣ لﺎﯾ مﺮﻓ رد (ﺮﺘﻣ1 ﺪﺷﺎﺑ
. ﺮﻄﻗ ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ ﻪﻘﯾ
/53 مﺮﻓ رد ﺮﺘﻣ ﯽﺘﻧﺎﺳ8 ﻪﻨﻣاد
ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ .ﺪﻣآ ﺖﺳﺪﺑ
يروآداز داﺪﻌﺗ )
/6 (لﺎﻬﻧ ﻪﻠﺻا 5 و هرد مﺮـﻓ رد
) هوﺮﮔ ﺖﺴﺟ ﺮﻫ رد ﺖﺴﺟ داﺪﻌﺗ ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ /8
(ﺖﺴﺟ18 مﺮﻓ رد ﺪﺷ هﺪﻫﺎﺸﻣ ﻪﻨﻣاد
لوﺪﺟ) (2 لوﺪﺟ
-1 يﺎﻫ ﻪﺼﺨﺸﻣ ﺮﺑ ﻦﯿﻣز مﺮﻓ ﺮﺛا ﺲﻧﺎﯾراو ﻪﯾﺰﺠﺗ ﺦﯿﻣ هﺮﻗ
لﺎﻤﺘﺣا ﺢﻄﺳ رد راد ﯽﻨﻌﻣ ،٭٭
، %1 لﺎﻤﺘﺣا ﺢﻄﺳ رد راد ﯽﻨﻌﻣ٭ ، %5
راد ﯽﻨﻌﻣ ﺮﯿﻏns
لوﺪﺟ - 2 ﻪﺼﺨﺸﻣ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ يﺎﻫ
ﯽﺸﯾور ﺦﯿﻣ هﺮﻗ مﺮﻓ رد ﻦﯿﻣز ﻒﻠﺘﺨﻣ يﺎﻫ ﺑ
ﻦﮑﻧاد شور ﻪ
هﺎﮕﺸﯾور يدازآ ﻪﺟرد
تﺎﻌﺑﺮﻣ ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﯽﻨﻌﻣ ﺢﻄﺳ F
يراد
عﺎﻔﺗرا 2
/7 45 /65
8 00٭٭
/ 0
ﻪﻘﯾ ﺮﻄﻗ 2
/1 28 /1
13
٭ /05 0
جﺎﺗ ﺮﻄﻗ 2
/8 11 /9
11 03٭
/ 0
ﺖﺴﺟ داﺪﻌﺗ
2 /81
28 /3
32 00٭٭
/ 0
يروآداز 2
/3 14 /8
7 55 ns
/ 0
ﻦﯿﻣز مﺮﻓ )عﺎﻔﺗرا
(ﺮﺘﻣ ﯽﺘﻧﺎﺳ )ﻪﻘﯾ ﺮﻄﻗ
- (ﺮﺘﻣ )جﺎﺗ ﺮﻄﻗ
(ﺮﺘﻣ ﺖﺴﺟ ﺮﻫ رد ﺖﺴﺟ داﺪﻌﻧ
هوﺮﮔ تﺎﻌﻄﻗ رد يروآداز داﺪﻌﺗ
ﻪﻧﻮﻤﻧ
لﺎﯾ /82
1 c /22
4 c
/87 1 c /2
11 c /2
5 a
- ٭ ﺢﻄﺳ رد ﺪﻨﺘﺴﻫ كﺮﺘﺸﻣ ﺮﯿﻏ فوﺮﺣ ياراد ﺎﻬﻧﻮﺘﺳ رد ﻪﮐ يداﺪﻋا .ﺪﻧراد يراد ﯽﻨﻌﻣ فﻼﺘﺧا %5
يﺮﯿﮔ ﻪﺠﯿﺘﻧ
ﻣ ﯽﻠﮕﻨﺟ ﻪﻘﻄﻨ ظﺎﺤﻟ زا يدﺮﻔﺑﺮﺼﺤﻨﻣ تﺎﯿﺻﻮﺼﺧ ياراد ﯽﺑﻮﻨﺟ يﺎﻬﺒﯿﺷ رد نﺪﺷ ﻊﻗاو ظﺎﺤﻟ ﻪﺑ لﺎﺨﻠﺧ قﺮﯾﺪﻨﮐ
ﺖﯿﻠﺑﺎﻗ و ﯽﮑﯿﻧﺎﺗﻮﺑﻮﺋژ دﻮﺧ ﺖﯾدﻮﺟﻮﻣ و ﺖﯿﻤﻫا يدوﺪﺣ ﺎﺗ ﺪﯾﺪﺷ ﺐﯾﺮﺨﺗ ﻢﻏر ﯽﻠﻋ هزوﺮﻣا ﻪﮐ ﺪﺷﺎﺒﯿﻣ كﺎﺧ و بآ زا ﺖﻇﺎﻔﺣ يﺎﻫ
ﻢﻬﻣ ناﻮﻨﻋ ﻪﺑ و ﺖﺳا هدﺮﮐ ﻆﻔﺣ ار هﺮﯿﺧذ ﻦﯾﺮﺗ
ﻪﻨﺑ و سرا ﯽﻠﮕﻨﺟ ﯽﮑﯿﺘﻧژ هﺎﮔ نﺎﺘﺳا
ﯽﻣ بﻮﺴﺤﻣ دﻮﺷ
،ﺮﯿﺸﻧاﻮﺟ) (1378
ﻪﻧﻮﮔ .
ﻪﻧﻮﮔ و سرا ار ﻞﮕﻨﺟ ﺐﻟﺎﻏ ﻪﺘﺴﭘ ار نآ هاﺮﻤﻫ يﺎﻫ
هﺮﻗ ،ﻮﻠﺗ هﺎﯿﺳ ،ﻢﮑﯿﮐ ،ﯽﺸﺣو و ﮏﺷرز ،ﯽﻠﮕﻨﺟ ﯽﺑﻼﮔ ،ﺖﺸﺧﺮﯿﺷ ،ﺦﯿﻣ
ﺪﻫﺪﯿﻣ ﻞﯿﮑﺸﺗ ﮏﻏﺪﻏد داد نﺎﺸﻧ ﺞﯾﺎﺘﻧ.
ﺦﯿﻣ هﺮﻗ ﻪﻧﻮﮔ هﺪﻫﺎﺸﻣ (لﺎﯾ و ﻪﻨﻣاد ،هرد) ﻦﯿﻣز يﺎﻬﻣﺮﻓ مﺎﻤﺗ رد ﻪﮐ ﺖﺳا ﺪﻨﺴﭘرﻮﻧ يا
ﯽﻣ ﯽﻣ ﻪﻨﻣاد مﺮﻓ رد ﻪﻧﻮﮔ ﻦﯾا رﻮﻀﺣ ﻦﯾﺮﺘﺸﯿﺑ ﯽﻟو دﻮﺷ ﯽﻣ ار نآ هﺪﻤﻋ ﻞﯿﻟد .ﺪﺷﺎﺑ
ﺐﺴﮐ رد ﻪﻧﻮﮔ ﻦﯾا دﺎﯾز ﺖﺑﺎﻗر ترﺪﻗ ناﻮﺗ
ﻧﻮﮔ ﺮﯾﺎﺳ ﺎﺑ ﻪﺴﯾﺎﻘﻣ رد رﻮﻧ ﻪ
مﺮﻓ ﺮﯾﺎﺳ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ ﻞﻣﺎﮑﺗ ﻪﺟرد و كﺎﺧ ﻖﻤﻋ ناﺰﯿﻣ رد ﻦﯿﻨﭽﻤﻫ و هاﺮﻤﻫ يﺎﻫ .ﺖﺴﻧاد ﻦﯿﻣز يﺎﻫ
ﺧرد عﺎﻔﺗرا ﻦﯿﮕﻧﺎﯿﻣ ﻪﮐ داد نﺎﺸﻧ ﺞﯾﺎﺘﻧ مﺮﻓ ﺮﯾﺎﺳ ﻪﺑ ﺖﺒﺴﻧ لﺎﯾ مﺮﻓ رد نﺎﺘ
ﯽﻣ ﺮﺘﻤﮐ ﻦﯿﻣز يﺎﻫ و ﯽﻓﺎﮐ رﻮﻧ ﺖﻓﺎﯾرد نآ ﺖﻠﻋ .ﺪﺷﺎﺑ
ﻪﻧاﻮﺟ ﻦﺘﻓر ﻦﯿﺑ زا و ﺎﻣﺮﺳ ﺮﺛا رد اﻮﻫ ﯽﮑﺸﺧﺮﮕﯾد فﺮﻃ زا ﺖﺳا لﺎﯾ مﺮﻓ رد رﻮﻧ ﺖﻓﺎﯾرد ياﺮﺑ ﺖﺑﺎﻗر مﺪﻋ نﺎﺘﺧرد ﯽﯾﺎﻬﺘﻧا يﺎﻫ
ﯽﻣ ﺎﻬﻧآ عﺎﻔﺗرا نﺪﻧﺎﻣ هﺎﺗﻮﮐ ﺚﻋﺎﺑ دﻮﺷ
يوﺮﻣ) ،ﺮﺟﺎﻬﻣ (1390 .
ﻦﻤﺿ رد ﯽﻣ نﺎﺘﺧرد ﺪﺷر ﺶﻫﺎﮐ و كﺎﺧ ندﻮﺑ ﻒﯿﻌﺿ ﺚﻋﺎﺑ ﮏﺒﺳ ﺖﻓﺎﺑ و ﮏﺸﺧ ،ﻖﻤﻋ ﻢﮐ كﺎﺧ ﯽﻣ ﺮﻈﻨﺑ .ددﺮﮔ
ﻪﮐ ﺪﺳر
ﯽﻣ هﺪﻫﺎﺸﻣ ﻪﻧﻮﮔ ﻦﯾا ﺶﻨﮐاﺮﭘ تﺎﻬﺟ مﺎﻤﺗ رد ًﺎﺒﯾﺮﻘﺗ و دراﺪﻧ دﻮﺟو ﯽﯾﺎﯿﻓاﺮﻐﺟ تﺎﻬﺟ ﺎﺑ ﻪﻧﻮﮔ ﻦﯾا ﺶﻨﮐاﺮﭘ ﻦﯿﺑ ﯽﺼﺨﺸﻣ طﺎﺒﺗرا -
ﺖﻬﺟ رد ﯽﻟو ،دﻮﺷ ﺖﺷﺮﺳ ﻪﺑ ﻪﺟﻮﺗ ﺎﺑ ﻪﻧﻮﮔ ﻦﯾا ﯽﺑﺮﻏ و ﯽﺑﻮﻨﺟ يﺎﻫ
ﺮﯾﺎﺳ ﺎﺑ ﭗﯿﺗ ﻞﯿﮑﺸﺗ ياﺮﺑ يﺮﺘﺸﯿﺑ ﻞﯾﺎﻤﺗ دﻮﺧ يﺪﻨﺴﭘرﻮﻧ
ﻪﻧﻮﮔ مواﺪﻣ ياﺮﭼ ﻞﯿﻟد ﻪﺑ ﯽﺴﻨﺟ يروآداز داد نﺎﺸﻧ ﻪﻌﻟﺎﻄﻣ ﺞﯾﺎﺘﻧ .دراد ﻪﻨﺑ ،سرا ﯽﻠﮕﻨﺟ يﺎﻫ ماد ﻪﻔﻗو ﯽﺑ و
نآ لﺎﺒﻧﺪﺑ و ﺎﻫ
ﯽﻤﻧ هﺪﯾد بﻮﮑﺷا ﺮﯾز دﻮﺟو مﺪﻋ و كﺎﺧ ﯽﮔﺪﯿﺑﻮﮐ ﺪﯿﻟﻮﺗ ترﺪﻗ ﻞﯿﻟﺪﺑ ﯽﺴﻨﺟﺮﯿﻏ يروآداز ﯽﻟو دﻮﺷ
ﺖﺴﺟ و شﻮﺟﺎﭘ دﺎﯾز ﯽﻫد
ﻪﻨﻣاد ﻦﯿﯾﺎﭘ تﺎﻋﺎﻔﺗرا ﺪﻨﻧﺎﻣ ﯽﯾﺎﻫﺎﺟ رد ﻪﻧﻮﮔ ﻦﯾا هرد ،ﺎﻫ
ﻖﯿﻤﻋ كﺎﺧ ﻪﮐ ﯽﻃﺎﻘﻧ و ﺎﻫ دﻮﺸﯿﻣ هﺪﻫﺎﺸﻣ ،ﺪﻧراد يﺮﺗ
ﯽﻤﺘﺳر) و ﺎﯿﮐ
،نارﺎﮑﻤﻫ .(1388
هدﺎﻔﺘﺳا درﻮﻣ ﻊﺑﺎﻨﻣ
- 1 .ح ،ﯽﺘﺑﺎﺛ ﻪﭽﺘﺧرد و نﺎﺘﺧرد ،ﺎﻬﻠﮕﻨﺟ .1373
.دﺰﯾ هﺎﮕﺸﻧاد .ناﺮﯾا يﺎﻫ .ص815
- 2
،ﺮﯿﺸﻧاﻮﺟ .ك ،يزروﺎﺸﮐ و شزﻮﻣآ ،تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ نﺎﻣزﺎﺳ .ناﺮﯾا ﯽﻌﯿﺒﻃ ﻊﺑﺎﻨﻣ مﻮﻠﻋ ﺦﯾرﺎﺗ .1378 .ص467
- 3 ﯽﻤﺘﺳر .ا.ع ،ﯽﻧﺎﻤﯾا ،.م ،ﯽﺣﺎﺘﻓ ،.ي ،ﺎﯿﮐ و
.ج ،ﯽﻔﯾﺮﺷ .1388
ﯽﺳرﺮﺑ ﯽﺧﺮﺑ زا يﺎﻫزﺎﯿﻧ ﯽﻫﺎﮕﺸﯾور و تﺎﯿﺻﻮﺼﺧ ﯽﻤﮐ
و ﯽﻔﯿﮐ ﻪﻨﺑ رد
ﻞﮕﻨﺟ يﺎﻫ نﺎﺘﺳﺮﻬﺷ لﺎﺨﻠﺧ . ناﺮﯾا ﺮﺑﻮﻨﺻ و ﻞﮕﻨﺟ تﺎﻘﯿﻘﺤﺗ
، )38 :(4 - 499 . 489
- 4 ﯽﻤﺘﺳر
،ﺎﯿﮐ .ي و
،يﺮﯿﺑز .م . 1391 ﺳرﺮﺑ هدﻮﺗ رﺎﺘﺧﺎﺳ ﯽ سرا يﺎﻫ
) . Beib excels Juniperus (
لﺎﺨﻠﺧ قﺮﯾﺪﻨﮐ ﻞﮕﻨﺟ رد .
ﻣ ﻪﻠﺠ
يﺎﻬﺸﻫوﮋﭘ مﻮﻠﻋ
و يروﺎﻨﻓ بﻮﭼ و ﻞﮕﻨﺟ ، ) 19 :(4 - 162 . 151
- 5 .و ،نﺎﯾﺮﻔﻈﻣ .لوا پﺎﭼ .ﺮﺻﺎﻌﻣ ﮓﻨﻫﺮﻓ تارﺎﺸﺘﻧا .ناﺮﯾا يﺎﻫ ﻪﭽﺘﺧرد و نﺎﺘﺧرد .1383
.ص1120
- 6 ،.ر.م ،ﺮﺟﺎــﻬﻣ يوﺮــﻣ هرﺎﻤﺷ ،ناﺮﻬﺗ هﺎﮕﺸﻧاد تارﺎﺸﺘﻧا ،ﻞــﮕﻨﺟ شروﺮــﭘ و ﯽــﺳﺎﻨﺸﻠﮕﻨﺟ.1390
،ناﺮﻬﺗ،2709 ص418
.
Some of the vegetative characteristics of Ramnus spathulaefolia in the Kandirag Khalkhal forest reserve
Younes Rostamikia1, Davod Aligholizadeh*2, Allahvedi Nori 2, Dolat Mohammadi3, Hamid Mohammadi 3
Abstract
ﻪﻨﻣاد /58
2 a
/53
8 a
/12 2 b /5
15 b /5
5 a
هرد /25
2 b /72
7 b
/20 2 a /8
18 a /6
5 a
In this research, the Kandirag Khalkhal forest reserve was selected to for determining the vegetative traits of Ramnus spathulaefolia. After selecting the location, 48 sample plots, each 400 m 2 ,were established in three land forms (ridge, valley and slope) in four aspects (north, south, east and west) from lower to higher distribution areas. Quantitative characteristics such as height, collar diameter, crown diameter, shoot number of shoot and regeneration of individual shrub were measured and recorded within the sample plots. The results showed that the distribution range of Ramnus spathulaefolia varied from 950 to 1670 m.a.s.l. In general, slopes and valleys are suitable sites to these species. The tallest shrub ( 2.5 m), collar diameter ( 8.53 cm) was observed on slopes. The greatest crown diameter ( 2.2 m) and the number of shoot ( 18.8) were measured both in valley land form.
Key words: Kalkhal, land form, Ramnus spathulaefolia, vegetative characteristics.