การสร้างสรรค์เนื้อหานิทรรศการใต้ร่มพระบารมี พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช | Invention the Exhitions’Content of His Majesty King Bhumibol Adulyadej

(1)

กัลยาณี ศุภดิษฐ์

ส านักบรรณสารสนเทศ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช e-mail: [email protected]

บทคัดย่อ

ส ำนักบรรณสำรสนเทศ มหำวิทยำลัยสุโขทัยธรรมำธิรำช พัฒนำเนื้อหำสำรสนเทศเกี่ยวกับ พระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดชและน ำเสนอในรูปแบบของนิทรรศกำรออนไลน์

ภำยใต้กลุ่มเทิดทูนสถำบันบนเว็บไซต์ห้องสมุดตั้งแต่พ.ศ. 2549 เป็นต้นมำ เมื่อวันที่ 13 ตุลำคม 2559 ซึ่งเป็นวันเสด็จสวรรคตของพระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดช ได้ท ำกำรรวบรวมเนื้อหำ และจัดหมวดหมู่เนื้อหำให้เป็นกลุ่มเดียวกัน ผลกำรพัฒนำได้เนื้อสำรสนเทศที่เกี่ยวกับพระบำทสมเด็จ พระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดชภำยใต้ชื่อ “มสธ. ใต้ร่มพระบารมีพระบาทสมเด็จพระปรมินทร

มหาภูมิพลอดุลยเดช” พัฒนำเนื้อหำเพิ่มเติมและน ำเสนอในรูปแบบของนิทรรศกำรออนไลน์ทั้ง

นิทรรศกำรเรื่องและนิทรรศกำรชุดอย่ำงต่อเนื่อง เพื่อเทิดพระเกียรติและเผยแพร่พระมหำกรุณำธิคุณ ของพระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดชให้เป็นที่ประจักษ์ และใช้เป็นแหล่งเรียนรู้

สำรสนเทศเกี่ยวกับพระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดชของห้องสมุดต่อไป

ค าส าคัญ:

พระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดช, กำรจัดกำรเนื้อหำ, นิทรรศกำรออนไลน์

Abstract

Office of Documentation and Information (ODI), Sukhothai Thammathirat Open University (STOU) are developed His Majesty King Bhumibol Adulyadej’s contents and presented in online exhibition format under Royal institution’s praise on library website since 2006. October 13, 2016, King Bhumibol Adulyadej of Thailand died, there were collected and classified all of contents and presented under the same content.

The result were several of His Majesty King Bhumibol Adulyadej’s contents under

“STOU with His Majesty King Bhumibol Adulyadej”. There have always been to

increase contents and to present by online exhibition format both stories and series,

(2)

PULINET Journal Vol. 5, No. 1, January - April 2018 : pp.257-264 http://pulinet.oas.psu.ac.th/index.php/journal

Published by Provincial University Library Network, THAILAND

to be praise and broadcast the King’s mercy. And using to be His Majesty King Bhumibol Adulyadej’s Learning Center of STOU’s library.

Keyword:

His Majesty King Bhumibol Adulyadej, Content Management System, Online Exhibitions

บทน า

ส ำนักบรรณสำรสนเทศ มหำวิทยำลัยสุโขทัยธรรมำธิรำช ได้พัฒนำเนื้อหำสำรสนเทศที่เป็นควำมรู้และมี

ประโยชน์ และน ำเสนอในรูปแบบของนิทรรศกำรออนไลน์ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2549 เป็นต้นมำ โดยจัดกลุ่มกำรน ำเสนอ เนื้อหำออกเป็น 3 กลุ่ม คือ เทิดทูนสถำบัน นนทบุรีศึกษำ และนำนำสำระ โดยที่สำรสนเทศที่เกี่ยวกับพระบำท สมเด็จ พระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดชเป็นเรื่องหนึ่งที่ส ำนักบรรณสำรสนเทศให้ควำมส ำคัญ มีกำรพัฒนำเนื้อหำและ น ำเสนอในรูปแบบของนิทรรศกำรออนไลน์ ภำยใต้กลุ่มเทิดทูนสถำบัน บนเว็บไซต์ของห้องสมุดอย่ำงสม่ ำเสมอตลอดมำ

นับตั้งแต่วันที่ 13 ตุลำคม 2559 ซึ่งเป็นวันเสด็จสวรรคตของพระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลย เดชเป็นต้นมำ ส ำนักบรรณสำรสำรสนเทศ มหำวิทยำลัยสุโขทัยธรรมำธิรำช ได้รวบรวมนิทรรศกำรออนไลน์ที่น ำเสนอ เนื้อหำเกี่ยวกับพระองค์ท่ำน ที่พัฒนำขึ้นของแต่ละปีตั้งแต่เริ่มมีกำรพัฒนำเนื้อหำสำรสนเทศและน ำเสนอในรูปแบบ ของนิทรรศกำรออนไลน์ โดยจัดให้อยู่ในหมวดหมู่เนื้อหำกลุ่มเดียวกัน รวมรวมและพัฒนำเนื้อหำเพิ่มเติมภำยใต้ชื่อ

“มสธ. ใต้ร่มพระบารมีพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช” และน ำเสนอในรูปแบบของนิทรรศกำร ออนไลน์บนเว็บไซต์ของห้องสมุดอย่ำงต่อเนื่อง ทั้งนี้ เพื่อเป็นกำรเทิดพระเกียรติและเผยแพร่พระมหำกรุณำธิคุณ นำนัปกำรของพระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดช ที่ทรงมีต่อปวงชำวไทยผ่ำนพระรำชกรณียกิจด้ำน ต่ำงๆ ให้เป็นที่ประจักษ์ ทั้งยังเป็นกำรพัฒนำองค์ควำมรู้และใช้เป็นแหล่งเรียนรู้สำรสนเทศเกี่ยวกับพระบำทสมเด็จ พระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดชของส ำนักบรรณสำรสนเทศต่อไป

วัตถุประสงค์

เพื่อรวบรวม พัฒนำเนื้อหำและเผยแพร่สำรสนเทศเกี่ยวกับพระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลย เดชในรูปแบบนิทรรศกำรออนไลน์ ส ำหรับให้บริกำรบนเว็บไซต์ของห้องสมุด เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ส ำหรับบุคคลทั่วไป ขั้นตอนและวิธีการด าเนินงาน

ส ำนักบรรณสำรสนเทศ มหำวิทยำลัยสุโขทัยธรรมำธิรำชด ำเนินโครงกำรพัฒนำเนื้อหำสำรสนเทศที่เป็น ประโยชน์และน ำเสนอในรูปแบบของนิทรรศกำรออนไลน์ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2549 มีสำรสนเทศที่ถูกน ำมำพัฒนำเนื้อหำใหม่

และน ำเสนอในรูปแบบของนิทรรศกำรออนไลน์ที่หลำกหลำย ส ำนักบรรณสำรสนเทศจึงได้พิจำรณำและจัดกลุ่มเนื้อหำ อย่ำงกว้ำงๆ เพื่อควำมครอบคลุม โดยแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม คือ เทิดทูนสถำบัน เพื่อเทิดพระเกียรติและเผยแพร่พระ เกียติคุณแห่งสถำบันพระมหำกษัตริย์ นนทบุรีศึกษำ ครอบคลุมสำรสนเทศเกี่ยวกับจังหวัดนนทบุรี ที่ตั้ง มหำวิทยำลัยสุโขทัยธรรมำธิรำช และนำนำสำระ ครอบคลุมควำมรู้ต่ำงๆ ที่เป็นประโยชน์ โดยที่สำรสนเทศที่เกี่ยวกับ พระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดช เป็นเรื่องหนึ่งที่ส ำนักบรรณสำรสนเทศให้ควำมส ำคัญและพัฒนำมำ อย่ำงต่อเนื่อง เนื้อหำที่น ำเสนอครอบคลุมพระรำชประวัติ พระรำชกรณียกิจ พระอัจฉริยภำพ และอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ของพระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดช โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นกำรเทิดพระเกียรติ เฉลิมพระเกียรติ

(3)

และเผยแพร่พระเกียรติคุณของพระองค์ท่ำนที่มีต่อประเทศชำติและปวงชนชำวไทยผ่ำนนิทรรศกำรออนไลน์ของส ำนัก บรรณสำรสนเทศ

การจัดการด้านเนื้อหาส าหรับพัฒนาเป็นนิทรรศการ

เนื้อหำที่ปรำกฏในนิทรรศกำรกับเนื้อหำในสิ่งพิมพ์ส่วนใหญ่ท ำหน้ำที่แทนกันได้ แต่ธรรมชำติของนิทรรศกำร จะดึงดูดควำมสนใจและท ำหน้ำที่ประชำสัมพันธ์ได้ดีกว่ำสิ่งพิมพ์ เพรำะนิทรรศกำรสำมำรถใช้ของจริง สิ่งที่เป็นมิติ

เสียง และภำพเคลื่อนไหว มำประกอบเนื้อหำ ท ำให้ผู้เข้ำชมเข้ำใจเนื้อหำได้ง่ำย และท ำให้นิทรรศกำรมีควำมน่ำสนใจ มำกกว่ำกำรมีภำพประกอบเพียงอย่ำงเดียว

ส ำนักบรรณสำรสนเทศ มหำวิทยำลัยสุโขทัยธรรมำธิรำช ให้ควำมส ำคัญกับกระบวนกำรจัดกำรเนื้อหำ ส ำหรับน ำเสนอในรูปของนิทรรศกำรออนไลน์ ดังปรำกฏอยู่ในขั้นตอนกำรจัดกำรเนื้อหำส ำหรับน ำเสนอในรูปแบบของ นิทรรศกำรออนไลน์ของส ำนักบรรณสำรสนเทศ ดังนี้

ตารางที่ 1 แสดงกำรจัดกำรเนื้อหำส ำหรับน ำเสนอในรูปของนิทรรศกำรออนไลน์ ส ำนักบรรณสำรสนเทศ

ขั้นตอน กิจกรรมที่ด าเนินการ

การคัดเลือกเนื้อหา ก ำหนดเนื้อหำหรือเรื่องที่จะน ำมำพัฒนำเป็นนิทรรศกำรออนไลน์ วำงกรอบเนื้อหำ ควำมครอบคลุมของเนื้อหำ และกำรก ำหนดสื่อประกอบเนื้อหำ

การก าหนดชื่อเรื่อง ชื่อเรื่องของนิทรรศกำรเป็นสิ่งที่แจ้งผู้เข้ำชมให้ได้ทรำบว่ำนิทรรศกำรที่จัดแสดงเป็น เรื่องเกี่ยวกับอะไร เป็นตัวก ำหนดขอบเขตของเนื้อหำย่อยภำยใต้นิทรรศกำรเรื่องนั้นๆ ชื่อนิทรรศกำรควรดึงดูดใจผู้ชม ควรก ำหนดให้มีควำมน่ำสนใจ สื่อควำมหมำยและ ครอบคลุมเนื้อหำนิทรรศกำร ทั้งนี้ชื่อนิทรรศกำรสำมำรถปรับเปลี่ยนได้หลังกำรพัฒนำ เนื้อหำเสร็จเรียบร้อยแล้วเพื่อควำมเหมำะสม

การรวบรวบเนื้อหา รวบรวม คัดเลือก เนื้อหำและสื่อประกอบจำกแหล่งควำมรู้ต่ำงๆ

การเรียบเรียงเนื้อหา น ำเนื้อหำที่รวบรวมมำคัดกรอง ย่อยเนื้อหำ และเรียบเรียงให้เหมำะสมและเพียงพอ ส ำหรับกำรน ำเสนอในรูปแบบของนิทรรศกำรออนไลน์ ครอบคลุมเรื่องนิทรรศกำรที่

ต้องกำรน ำเสนอ ตลอดจนกำรก ำหนดสื่อประกอบที่เหมำะสม เพื่อส่งเสริมควำมน่ำเชื่อถือ และควำมน่ำสนใจให้กับเนื้อหำ

การน าเสนอเนื้อหา พิจำรณำจำกเนื้อหำว่ำเนื้อหำประเภทนี้เหมำะสมแก่กำรน ำเสนอแบบใด ควรมีกำร จัดล ำดับกำรน ำเสนอเนื้อหำ เพรำะเนื้อหำบำงเรื่องอำจต้องเข้ำชมตำมล ำดับ เช่น การจัดล าดับด้วย ปี พ.ศ. ใช้กับนิทรรศกำรที่เกี่ยวกับชีวประวัติบุคคล การจัดล าดับด้วยกลุ่มเหตุการณ์ ใช้กับนิทรรศกำรที่เกี่ยวกับชีวประวัติบุคคล ประวัติท้องถิ่น เรื่องรำวเกี่ยวกับพุทธประวัติ

การจัดล าดับด้วยกลุ่มเนื้อหา ใช้กับนิทรรศกำรทั่วๆ ไปที่เนื้อหำไม่มีควำมต่อเนื่องกัน

การพัฒนาเนื้อหานิทรรศการพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

กำรพัฒนำเนื้อหำส ำหรับน ำเสนอในรูปแบบของนิทรรศกำรออนไลน์เริ่มจำกควำมคิดที่ว่ำต้องกำรบอกหรือ เล่ำเรื่องรำวอะไรในช่วงเวลำนั้นๆ หรือมีเหตุกำรณ์อะไรที่น่ำใจในอดีตในช่วงเวลำนั้น มีกิจกรรมหรือเหตุกำรณ์อะไรที่

เกี่ยวเนื่องกันที่สำมำรถน ำมำผูกโยง ทั้งนี้ กำรน ำเสนอเนื้อหำในรูปแบบของนิทรรศกำรออนไลน์ออกได้ 5 ประเภท คือ

(4)

1. เรื่องที่อยู่ในกระแสควำมสนใจในช่วงเวลำนั้นๆ (Notable events) เป็นเรื่องที่นิยมน ำมำท ำเป็น นิทรรศกำรออนไลน์ ส่วนใหญ่เป็นเรื่องรำวทำงประวัติศำสตร์ พิพิธภัณฑ์ ท ำให้ผู้เข้ำชมร ำลึกถึงเหตุกำรณ์ดังกล่ำว

2. เรื่องรำวครบรอบ เพื่อกำรเฉลิมฉลอง (Anniversaries) นิทรรศกำรที่จัดแสดงเพื่อเป็นกำรเฉลิมฉลองจะ ท ำให้ผู้เข้ำชมเหมือนได้ย้อนกลับไปในเรื่องรำวหรือเหตุกำรณ์นั้นอีกครั้ง

3. เรื่องรำวที่ก ำหนดหัวข้อขึ้นใหม่ (Themes) เช่น เรื่องของบุคคล บทกวี กำรเคลื่อนไหวทำงสังคมหรือ เรื่องรำวใหม่ๆ ทำงสังคม

4. เรื่องรำวของสิ่งของที่เก็บรวบรวมไว้/ของสะสม (Treasures)

5. เรื่องรำวที่เกี่ยวกับคอลเลกชันต่ำงๆ (Special Collections) เช่น ภำพประวัติ ชีวิตและผลงำนของ บุคคลส ำคัญ

กำรคัดเลือกเนื้อหำเกี่ยวกับพระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดชส ำหรับน ำมำพัฒนำเพื่อ น ำเสนอในรูปแบบของนิทรรศกำรออนไลน์ ส ำนักบรรณสำรสนเทศพิจำรณำคัดเลือกตำมล ำดับ ดังนี้

1. เหตุการณ์ปัจจุบัน เป็นกำรคัดเลือกเนื้อหำจำกเหตุกำรณ์ส ำคัญที่เกี่ยวข้องกับพระบำทสมเด็จพระ ปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดชในช่วงเวลำนั้นๆ เช่น วันหรือพระรำชพิธีที่ส ำคัญ พิธีเฉลิมฉลองหรือวันครบรอบ เนื้อหำ ที่จัดท ำขึ้น ได้แก่ เรำจะครองแผ่นดินโดยธรรมเพื่อประโยชน์สุขแห่งมหำชนชำวสยำม จัดท ำขึ้นเพื่อเป็นกำรเฉลิมฉลอง ปีแห่งกำรครบรอบ 60 ปีวันบรมรำชำภิเษก และคู่ฟ้ำ คู่บำรมี จัดท ำขึ้นเป็นกำรเฉลิมฉลองครบรอบ 60 ปี วัน รำชำภิเษกสมรส เป็นต้น

2. เหตุการณ์ในอดีต เป็นกำรคัดเลือกเนื้อหำโดยพิจำรณำ ณ ช่วงเวลำนั้น ในอดีตว่ำมีเหตุกำรณ์ส ำคัญอะไร ที่เกี่ยวข้องกับพระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุยเดชเกิดขึ้นหรือไม่ เช่น เป็นเดือนแห่งกำร พระรำชสมภพ ออกพระผนวช หรือทรงเข้ำร่วมกำรแข่งขันกีฬำ เนื้อหำนิทรรศกำรที่จัดท ำขึ้น ได้แก่ ก้ำวย่ำงบนทำงธรรม จัดท ำขึ้น เพื่อน้อมร ำลึกถึงพระมหำกรุณำธิคุณที่ทรงมีต่อพระพุทธศำสนำ เป็นต้น

3. พระราชกรณียกิจ พระจริยวัตร เป็นกำรคัดเลือเนื้อหำจำกพระรำชกรณียกิจต่ำงๆ ที่พระบำท สมเด็จ พระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดชทรงปฏิบัติ ที่มีควำมยั่งยืนและเป็นประโยชน์ต่อปวงชนชำวไทย เนื้อหำนิทรรศกำรที่

จัดท ำขึ้น ได้แก่ ในหลวงกับกำรพัฒนำชำวเขำ จัดท ำขึ้นเพื่อเผยแพร่พระรำขกรณียกิจในด้ำนกำรพัฒนำอำชีพและ ควำมเป็นอยู่ให้กับชำวเขำ พ่อหลวงแห่งปวงรำษฎร์ ปรำชญ์แห่งน้ ำ จัดท ำขึ้นเพื่อเผยแพร่พระรำชกรณียกิจในกำร อนุรักษ์และพัฒนำน้ ำ นิทรรศกำรชุดฅน จัดท ำขึ้นเพื่อเผยแพร่พระรำชกรณียกิจด้ำนต่ำงๆ อำทิ ด้ำนกำรพัฒนำดิน พลังงำนทดแทน เป็นต้น

4. พระอัจฉริยภาพ เป็นกำรคัดเลือกเนื้อหำจำกพระปรีชำสำมำรถและพระอัจฉริยภำพของพระบำท สมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดชในด้ำนต่ำงๆ เช่น ด้ำนดนตรี ด้ำนศิลปะ ด้ำนกำรถ่ำยภำพ เนื้อหำนิทรรศกำร ที่จัดท ำขึ้น ได้แก่ เอกองค์ อัครศิลปิน แสดงถึงพระอัจฉริยภำพทำงด้ำนดนตรี เรือใบกับในหลวง แสดงถึงพระปรีชำ สำมำรถและพระอัจฉริยภำพทำงด้ำนกีฬำ เป็นต้น

5. เทิดพระเกียรติคุณ เป็นเนื้อหำที่กล่ำวถึงพระเกียรติคุณและเทิดพระเกียรติพระบำทสมเด็จพระปรมินทร มหำภูมิพลอดุลยเดชให้เป็นที่ประจักษ์ เนื้อหำนิทรรศกำรที่จัดท ำขึ้น ได้แก่ พระรำชสมัญญำ รำชำแห่งรำชัน และสอง รัชกำล ดวงประทีปแห่งกำรเรียนรู้จำกประสบกำรณ์ จัดท ำขึ้นเพื่อเผยแพร่พระเกียรติคุณด้ำนต่ำงๆ กษัตริย์นักคิด พระบิดำกำรประดิษฐ์ไทย จัดท ำขึ้นเพื่อเทิดพระเกียรติในฐำนะทรงเป็นทั้งนักประดิษฐ์คิดค้นและผู้ที่ใช้สิทธิทรัพย์สิน ทำงปัญญำเพื่อกำรพัฒนำอย่ำงแท้จริง เป็นต้น

(5)

6. เครื่องมงคล เป็นเนื้อหำที่กล่ำวถึงสิ่งต่ำงๆ ที่เป็นมงคลที่มีควำมเกี่ยวข้องพระบำทสมเด็จพระปรมินทร มหำภูมิพลอดุลยเดช เช่น เครื่องประดับพระเกียรติยศ เรือพระที่นั่ง สัตว์มงคล เนื้อหำนิทรรศกำรที่จัดท ำขึ้น ได้แก่

เครื่องเบญจรำชกกุธภัณฑ์ เป็นนิทรรศกำรแสดงภำพถ่ำยเครื่องเบญจรำชกกุธภัณฑ์ เครื่องหมำยของกำรแสดงควำม เป็นพระมหำกษัตริย์ที่ได้สืบทอดผ่ำนพระมหำกษัตริย์ทุกพระองค์มำตั้งแต่พระบำทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้ำจุฬำโลก เป็นต้น

นับตั้งแต่วันที่ 13 ตุลำคม พ.ศ. 2559 ซึ่งเป็นวันที่พระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดชทรง เสด็จสวรรคต ส ำนักบรรณสำรสนเทศ ได้รวบรวมเนื้อหำนิทรรศกำรที่เกี่ยวข้องกับพระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำ ภูมิพลอดุยเดชที่น ำเสนอในรูปแบบของนิทรรศกำรออนไลน์ให้อยู่ในหมวดหมู่เนื้อหำเดียวกันภำยใต้ชื่อ “มสธ. ใต้ร่ม พระบารมีพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช” และพัฒนำเนื้อหำเพิ่มเติม โดยเนื้อหำที่น ำเสนอเป็น เนื้อหำเกี่ยวกับพระรำชประวัติ พระรำชกรณียกิจ และพระอัจฉริยภำพ และองค์ควำมรู้เกี่ยวกับพระรำชพิธีพระบรม ศพ โดยรวบรวมเนื้อหำจำกแห่งสำรสนเทศต่ำงๆ เช่น หนังสือพิมพ์ วำรสำร นิตยสำร รำยกำรวิทยุ รำยกำรโทรทัศน์

และเว็บไซต์ ที่องค์กรและหน่วยงำนต่ำงๆ จัดท ำขึ้น แต่สื่อประเภทดังกล่ำวอยู่กระจัดกระจำย บำงประเภทจะถูกเก็บ รักษำไว้ในห้องสมุดเพียงระยะเวลำหนึ่งและถูกจ ำหน่ำยออก บำงประเภทค้นหำยำกหลังสิ้นกระแสควำมสนใจ ปัจจุบัน ส ำนักบรรณสำรด ำเนินกำรพัฒนำเนื้อหำเกี่ยวกับพระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดชและน ำเสนอใน รูปแบบของนิทรรศกำรออนไลน์อย่ำงต่อเนื่อง โดยเนื้อหำนิทรรศกำรที่พัฒนำแบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่

1. เนื้อหาส าหรับท านิทรรศการเรื่อง โดยพิจำรณำคัดเลือก เนื้อหำตำมกรอบกำรพิจำรณำคัดเลือกเนื้อหำเกี่ยวกับ พระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดชตำมล ำดับ เรียบเรียงเนื้อหำ น ำเสนอโดยแบ่งเนื้อหำเป็นเรื่องย่อยๆ ท ำให้

เนื้อหำมีควำมน่ำสนใจและเข้ำใจง่ำย

2. เนื้อหาส าหรับท านิทรรศการชุด โดยน ำเนื้อหำจำก หนังสือพิมพ์ วำรสำร นิตยสำร บทรำยกำรวิทยุ บทรำยกำร โทรทัศน์ และเว็บไซต์ขององค์กรหรือหน่วยงำนต่ำงๆ ท ำเป็น เนื้อหำตอนสั้นๆ น ำเสนอภำยใต้นิทรรศกำร 2 เรื่อง ได้แก่

2.1 เทิดพระเกียรติ ชุด ใต้ร่มพระบำรมี

2.2 สำระน่ำรู้ ชุด พระรำชพิธีพระบรมศพพระบำทสมเด็จ พระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดช

ภาพที่ 1 แสดงเนื้อหำนิทรรศกำร “มสธ. ใต้ร่มพระบารมี พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช”

น ำเสนอในรูปแบบของนิทรรศกำรออนไลน์

(6)

ผลการศึกษา และอภิปรายผล

เนื้อหำนิทรรศกำรพระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดช ภำยใต้ชื่อ “มสธ. ใต้ร่มพระบารมี

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช” ประกอบด้วย

1. เนื้อหำนิทรรศกำรประเภทนิทรรศกำรเรื่องและนิทรรศกำรชุดที่เผยแพร่บนเว็บไซต์ของห้องสมุดตั้งแต่

พ.ศ. 2549 และพัฒนำเพิ่มเติมจนถึงปัจจุบัน ดังนี้

ตารางที่ 2 แสดงเนื้อหำนิทรรศกำรที่เผยแพร่บนเว็บไซต์ของห้องสมุดตั้งแต่ พ.ศ. 2549 ถึงปัจจุบัน

ล าดับ ปีที่พัฒนา ชื่อเรื่อง

1. 2549 สองรัชกำล ดวงประทีปแห่งกำรเรียนรู้จำกประสบกำรณ์

2. 2552 ก้ำวย่ำงบนทำงธรรม

3. 2553 เรำจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหำชนชำวสยำม 4. 2553 คู่ฟ้ำ คู่บำรมี

5. 2553 เอกองค์ อัครศิลปิน 6. 2554 เรือใบกับในหลวง

7. 2555 พ่อหลวงแห่งปวงรำษฎร์ ปรำชญ์แห่งน้ ำ 8. 2555 ธรรมะกับในหลวง

9. 2557 กษัตริย์นักคิด พระบิดำกำรประดิษฐ์ไทย 10. 2558 นิทรรศกำรชุด ฅน ฅนรักษ์ป่ำ ฅนมีไฟ 11. 2559 ในหลวงกับกำรพัฒนำชำวเขำ 12. 2559 พระรำชสมัญญำ รำชำแห่งรำชัน

2. เนื้อหำนิทรรศกำรชุด ที่น ำเสนอเนื้อหำนิทรรศกำรตอนสั้นๆ ภำยใต้นิทรรศกำรชุดจ ำนวน 2 ชุด คือ เทิดพระเกียรติ ชุด ใต้ร่มพระบำรมี และสำระน่ำรู้ ชุด พระรำชพิธีพระบรมศพพระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำ ภูมิพลอดุลยเดช ที่มีกำรเพิ่มเติมเนื้อหำอย่ำงต่อเนื่อง ดังนี้

(7)

ตารางที่ 3 แสดงเนื้อหำนิทรรศกำรชุด

ล าดับที่ ปีที่พัฒนา ชื่อเรื่อง

1 2559 เทิดพระเกียรติ ชุด ใต้ร่มพระบารมี

1. "คดีลักโม่" คดีแรกที่ตัดสินโดยในหลวง รัชกำลที่ 9 2. ในหลวงกับกำรถ่ำยภำพ

3. โรงเรียนพระดำบส..อำศรมวิทยำแห่งสยำม 3. เครื่องต้นจำนโปรด

4. ถ้วยกีฬำของรำชัน

5. ปรำชญ์แห่งโทรคมนำคมไทย

6. กองทุนกำรศึกษำ โครงกำรพระรำชด ำริโครงกำรสุดท้ำย 7. มโนห์รำบัลเล่ต์รัชกำลที่ 9

8. อิฐเก่ำๆ แผ่นเดียวก็มีค่ำ : ในหลวงรัชกำลที่ 9 กับโบรำณคดีไทย 9. เชื่อมทำง ขยำยถนน : แนวทำงแก้ปัญหำกำรจรำจรในกรุงเทพฯ 10. กำรเลี้ยงโคนม อำชีพพระรำชทำน

11. ปลำนิล ปลำพระรำชทำน

12. เสด็จประพำสสวนทุเรียนเมืองนนท์

ฯลฯ

2 2559 สาระน่ารู้ ชุด พระราชพิธีพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลย เดช

1. เครื่องรำชอิสริยำภรณ์ประกอบพระรำชอิสริยยศหน้ำพระบรมโกศ 2. พิธีบวงสรวงต้นไม้จันทน์หอม

3. พระที่นั่งดุสิตมหำปรำสำท 4. พระพิธีธรรม

5. ประโคมย่ ำยำม ฯลฯ

ข้อเสนอแนะ

สำรสนเทศเกี่ยวกับพระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดชมีเรื่องรำวที่น่ำสนใจที่ควรศึกษำและ หำข้อมูลเพิ่มเติมอีกจ ำนวนมำกจำกหลำยๆ สื่อหลำยๆ แหล่งที่ให้ข้อมูลที่ถูกต้อง มีควำมน่ำเชื่อถือ และเนื่องจำก ปัจจุบันก ำลังก้ำวเข้ำสู่กำรเปลี่ยนผ่ำนรัชกำล ซึ่งในอนำคตเรื่องรำวต่ำงๆ ที่เกี่ยวกับพระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำ ภูมิพลอดุลยเดชจะกลำยเป็นเหตุกำรณ์ในอดีตไป แต่ในฐำนะของกำรบุคลำกรทำงกำรศึกษำและห้องสมุด มหำวิทยำลัย ควรรวบรวม จัดเก็บ และเผยแพร่ อย่ำงสร้ำงสรรค์ ด้วยกำรพัฒนำเป็นองค์ควำมรู้ที่น ำเสนอในรูปแบบ ต่ำงๆ เช่น นิทรรศกำรเคลื่อนที่ นิทรรศกำรชั่วครำว และคลังสำรสนเทศ เป็นต้น

(8)

การน าไปใช้ประโยชน์

ส ำนักบรรณสำรสนเทศได้พัฒนำเนื้อสำรสนเทศที่เป็นควำมรู้และมีประโยชน์ในกำรศึกษำ เกี่ยวกับพระรำช ประวัติ พระรำชกรณียกิจ พระอัจฉริยภำพ และเรื่องรำวอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับพระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอ ดุลยเดช น ำเสนอในรูปแบบของนิทรรศกำรออนไลน์ที่เข้ำใจง่ำย สำมำรถเข้ำถึงได้ผ่ำนช่องทำงนิทรรศกำรออนไลน์

ภำยใต้ชื่อ “มสธ. ใต้ร่มพระบารมีพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช” บนเว็บไซต์ของห้องสมุด สำมำรถใช้ประโยชน์จำกเนื้อหำนิทรรศกำรออนไลน์และใช้เป็นแหล่งเรียนรู้ตำมอัธยำศัยให้แก่ผู้สนใจทั่วไป ทั้งยังเป็น กำรเทิดทูนและเป็นกำรน้อมร ำลึกถึงพระมหำกรุณำธิคุณที่พระบำทสมเด็จพระปรมินทรมหำภูมิพลอดุลยเดชทรงมีต่อ ปวงชนชำวไทย อันจะเป็นกำรช่วยเผยแพร่พระเกียรติคุณให้เป็นที่ประจักษ์สืบไป

รายการอ้างอิง

การจัดนิทรรศการ. (2559). สืบค้นเมื่อ 27 ตุลำคม 2559, จำก http://www.gis.finearts.go.th/MIS/File/

File_Knowledge/0001-0001/Fair%20(detail).doc

องค์ประกอบส าคัญที่ควรค านึงถึงในการจัดนิทรรศการ. (2559). สืบค้นเมื่อ 27 ตุลำคม 2559, จำก http://oknation.nationtv.tv/blog/boonta-education/2007/11/06/entry-1

เอกสารประกอบการสัมมนา PULINET วิชาการ ครั้งที่ 2 "ห้องสมุดกับสังคมแห่งการเรียนรู้" 26-27 มกราคม พ.ศ. 2555 ณ สุรสัมมนาคาร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี อ าเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา. (2555).

นครรำชสีมำ : ศูนย์บรรณสำรและสื่อกำรศึกษำ มหำวิทยำลัยเทคโนโลยีสุรนำรี.

Khoon, Leong Chee & Ramaiah, Chennupati K. (2008, July). An Overview of Online Exhibitions.

Journal of Library and Information Technology, 28 (4), 7-21.

How to Create an Exhibition. (2016). Retrieved October 25, 2016, from

http://www.museumonmainstreet.org/ducation/How_To_Create_An_Exhibition.pdf