Phung Thi Thanh Thuy
*, Le Thanh Dong, Do Thi Phuong Linh, Tran Kieu Thanh, Nguyen Duc Thang, Hoang Anh, Phan Thi Dien, Tran Thi Xuyen
Ho Chi Minh City Institute of malariology, Parasitology and Entomology - 685 Tran Hung Dao, 1 ward, 5 district, Ho Chi Minh City, Vietnam
Received 15/12/2022
Revised 13/01/2023; Accepted 20/02/2023 ABSTRACT
Objective: The study aimed to assess the status of skin fungal infections and determine the composition of skin fungus species in some communities in the Southern region of Vietnam.
Subjects and method: The study was conducted on 1,645 people from a selected population groups in the Southern region - Lam Dong including the military, student and community groups and the parasitology clinic (under the Institute of Malariology Parasitology Entomology in Ho Chi Minh city) from April 2022 to December 2022 by microscopy and culture techniques to determine the infection rate and species composition of skin fungi.
Results:The overall fungal infection rate at the study sites was 1.76% (29/1,645). The group with the highest rate of fungal infections of the skin was the military group 5.45% (12/220), the group with the lower infection rate was the group of students with 1.18% (6/508). The group with the lowest rate of fungal skin infections is the community group with 0.56% (5/900). The lamentous fungi dominated with an infection rate of 51.72% (15/29). The highest age of skin fungal infection is from 16-25 years old, accounting for 72% (18/29). The rate of fungal skin infections in the intimate area, chest, groin and nails, hands accounted for the highest rate of 24.14%. Culture results of 189 patient samples including all suspected fungal infections and dermatophyte positive cases showed the prevalence of Dermatophytes spp. was 47.06% (8/17),Candida spp.was 41.18% (7/17),Aspergillus spp. was 11.77% (2/17).Trichophyton rubrumis dominated, accounting for 75% (6/8) of the total number of species discovered, while Trichophyton mentagrophytes only accounted for 25%. No other species of Dermatophytes spp. were detected.
Conclusion:The prevalence of fungal skin infections is di erent among population groups. The rate of fungal infection in the population with general living conditions is much higher than in the community. We need to take measures to control fungal skin infections in these population groups combined with limiting cross-infection. Dermatophytes spp.is a fungal pathogen that mainly a ects the skin, in which Trichophyton rubrumpredominates.
Key words: Dermatophytes, Trichophyton. spp
*Corressponding author
Email address: [email protected] Phone number: (+84) 937 477 989
Ph ng Th Thanh Thúy
*, Lê Thành ng, Th Phư ng Linh, Tr n Ki u Thanh, Nguy n c Th ng, Hoàng Anh, Phan Th Di n, Tr n Th Xuy n
Vi n S t rét - K sinh tr ng - C n tr ng TP. H Chí Minh - 685 . Tr n H ng o, ph ng 1, qu n 5, thành ph H Chí Minh, Vi t Nam
Ngày nh n bài: 15 tháng 12 n m 2022
Ch nh s a ngày: 13 tháng 01 n m 2023; Ngày duy t ng: 20 tháng 02 n m 2023
T M T T
M c t u Nghiên c u nh m ánh giá t nh tr ng nhi m n m da và xác nh thành ph n các loài n m da t i m t s c ng ng d n cư khu v c Nam B - L m ng.
tư ng và phương pháp ngh n c u Nghiên c u ư c ti n hành trên 1.645 ngư i thu c nhóm c ng ng d n cư ư c ch n t i khu v c Nam B - L m ng bao g m Nhóm qu n i, h c sinh sinh viên, c ng ng và phòng khám b nh chuyên khoa k sinh tr ng (thu c Vi n S t rét K sinh tr ng C n tr ng TP.HCM) t tháng 04/2022 n tháng 12/2022 b ng k thu t soi tươi và nu i c y
xác nh t l nhi m và thành ph n loài n m da.
K t qu T l nhi m n m chung t i các i m nghiên c u là 1,76% (29/1.645). Nhóm có t l nhi m n m da cao nh t là nhóm qu n i 5,45% (12/220), nhóm có t l nhi m th p hơn là nhóm h c sinh, sinh viên 1,18% (6/508). Nhóm có t l nhi m n m da th p nh t là nhóm c ng ng 0,56% (5/900).
Nhóm n m s i chi m ưu th v i t l nhi m là 51,72% (15/29). tu i nhi m n m da cao nh t là t 16-25 tu i chi m t l 72% (18/29). T l nhi m n m da v ng kín, v ng ng c, b n và móng tay, tay chi m t l cao nh t là 24,14%. K t qu nu i c y 189 m u b nh ph m bao g m t t c các trư ng h p nghi ng nhi m n m và trư ng h p dương tính v i n m da cho th y t l nhi m n m daDermatophytes spp. là 47,06% (8/17),Candida spp. là 41,18% (7/17),Aspergillus spp.,là 11,77% (2/17).Trichophyton rubrumchi m ưu th , chi m 75% (6/8) t ng s loài ư c phát hi n, trong khi ó loàiTrichophyton mentagrophytes ch chi m 25%. Kh ng phát hi n các loài n m daDermatophytes spp. khác.
K t lu n T l nhi m n m da có s khác bi t gi a các nhóm qu n th d n cư. Nhóm qu n th d n cư có i u ki n sinh ho t chung th t l nhi m n m cao hơn r t nhi u so v i t l nhi m t i c ng ng.
C n có nh ng bi n pháp ki m soát t nh tr ng nhi m n m da t i các nhóm c ng ng d n cư này ng th i h n ch l y nhi m chéo. Ch ng n m daDermatophytes spp là ch ng n m g y b nh ch y u trên da, trong ó loàiTrichophyton rubrumchi m ưu th .
T khóa: Dermatophytes, Trichophyton. spp.
*Tác gi liên h
Email: [email protected] i n tho i:(+84) 937 477 989
1. T V N
T nh tr ng nhi m n m da là m t v n trên kh p th gi i, nh hư ng n 20- 25% d n s . B nh n m da là m t b nh lí ngoài da r t d g p nư c ta khi n ngư i b nh ng a ngáy khó ch u, m t th m m nên g y t m lí thi u t tin, nh hư ng n c ng vi c và cu c s ng. Ch n oán xét nghi m xác nh m t trư ng h p nhi m vi n m ngoài da c n ph i ư c th c hi n trư c khi i u tr cho b nh nh n. i u này r t quan tr ng v : i) Th i gian i u tr kéo dài; ii) Chi phí i u tr cao; iii) Các tác d ng ph c a thu c khi d ng dài ngày.
Do ó i u tr trong trư ng h p kh ng b nh s em n cho b nh nh n nhi u t n kém và phi n toái. Tuy nhiên m t s n m d dàng ư c nh n bi t v m t cơ b n khi soi tr c ti p trên kính hi n vi ho c nu i c y nh ng m i trư ng ph n l p u tiên, m t s khác l i òi h i ph i ư c ph n l p trong m t s m i trư ng chuyên bi t. Do v y c n ph i ti n hành nu i c y xác nh chính xác ch ng g y b nh nh m h tr i u tr . Bên c nh ó, hi n nay các nghiên c u v th c tr ng nhi m n m da trong c ng ng còn h n ch , c bi t là nghiên c u khu v c Nam B , do ó c n có nh ng nghiên c u v t nh tr ng nhi m n m da t i c ng ng và các nhóm i tư ng nguy cơ cao, qua ó xu t các bi n pháp ki m soát, d phòng hi u qu b nh do n m da góp ph n h n ch các nh hư ng t i s c kh e c a c ng ng.
M c tiêu nghiên c u nh m xác nh ư c thành ph n loài và t l nhi m n m ngoài da trên ngư i m t s qu n th d n cư.
2. I TƯ NG V PHƯƠNG PH P NGHIÊN C U 2.1. tư ng ngh n c u
- Các nhóm c ng ng d n cư bao g m Nhóm qu n i, h c sinh sinh viên, c ng ng và phòng khám b nh chuyên khoa k sinh tr ng (thu c Vi n S t rét K sinh tr ng C n tr ng TP.HCM)
- Tác nh n g y b nh:Microsporum spp., Trichophyton spp., Epidermophyton spp.
2.2. Th g an Tháng 04/2022 n tháng 12/2022.
2.3. a m ngh n c u
- Phòng khám b nh chuyên khoa K sinh tr ng (Vi n S t rét K sinh tr ng C n tr ng TP.HCM).
- Doanh tr i qu n i óng trên a bàn t nh ng Nai:
01 ơn v
- K túc xá sinh viên óng trên a bàn t nh T y Ninh:
01 ơn v
- C ng ng d n cư t i 01 x thu c t nh ng Nai và Long An: 02 x / t nh.
2.4. Phương pháp ngh n c u
2.4.1. Th t k ngh n c u Nghiên c u c t ngang m t , ph n tích trong phòng thí nghi m.
2.4.2. Ch n m u và c m u T u chu n ch n
+ B nh nh n kh ng ư c d ng thu c kháng n m trong vòng 7-10 ngày trư c khi l y b nh ph m xét nghi m.
+ Thu th p b nh ph m t nhi u t n thương khác nhau và nhi u v trí khác nhau trên c ng m t sang thương v vi n m ph n b kh ng ng u trên các t n thương.
T u chu n lo tr
+ Ngư i kh ng ng tham gia nghiên c u.
C m u
- i v i m u t i th c a:
Ti n hành nghiên c u trên 4 nhóm i tư ng, m i nhóm i u tra ng u nhiên 250 ngư i; Như v y s m u c n thu th p là 1.000 m u.
Thu th p t t c các m u b nh ph m có k t qu soi tươi dương tính v i n m da và t t c các trư ng h p có sang thương ti n hành nu i c y t i labo.
- i v i m u t i phòng khám:
Ti n hành ch n ng u nhiên t t c các m u b nh ph m nghi ng nhi m n m da n khám t i phòng khám b nh chuyên khoa k sinh tr ng t tháng 4 n tháng 10 n m 2022 ti n hành thu th p th ng tin và thu m u b nh ph m.
2.4.3. Các ch s ánh g á
T l nhi m n m da (%) = s ngư i xét nghi m dương tính
x 100%
S ngư i i u tra
T l nhi m n m chung t i các i m nghiên c u là 1,76% (29/1.645). Nhóm có t l nhi m n m da cao nh t là phòng khám b nh chuyên khoa K sinh tr ng chi m t l 35,29% (6/17), ti p theo là nhóm qu n i 5,45% (12/220), nhóm h c sinh, sinh viên 1,18%
(6/508). Nhóm có t l nhi m n m da th p nh t là nhóm c ng ng 0,56% (5/900).
Theo nghiên c u c a T ng Tu n H i (2021) ti n hành t i B nh vi n da li u TP. H Chí Minh cho th y t l b nh nh n ư c ch n oán nhi m n m ngoài da là 47,2% 2 ; K t qu nghiên c u c a Trương Quang nh (2003) t i khoa K sinh tr ng, b nh vi n trư ng i h c Y Dư c Hu t l b nh n m n ng da là 47,18% 3 . K t qu này cao hơn nghiên c u c a chúng t i là 35,29%.
Theo k t qu nghiên c u c a Nguy n T t Th ng và c ng s th c hi n t i trư ng Cao ng Qu n s qu n oàn 4 th t l b nh n m da Dermatophytes là 6,4%,
c ng tương ng v i nghiên c u chúng t i là 5,45%
(12/220).
K t qu nghiên c u cho th y t l nhi m n m da nhóm có i u ki n sinh ho t t p th như nhóm qu n i, h c sinh sinh viên có t l nhi m n m cao hơn nhóm c ng ng. i u này có th xu t phát t s l y nhi m chéo trong quá tr nh sinh ho t như s d ng chung kh n, lư c, qu n áo. T nh tr ng này khá ph bi n nhóm i tư ng có i u ki n sinh ho t t p th .
Trong các m u n m da dương tính ư c xét nghi m th nhóm n m s i chi m ưu th v i t l nhi m là 51,72%
(15/29), ti p n là nhóm có tri u ch ng i n h nh b nh n m da tuy nhiên d ng thu c kháng n m nên kh ng t m th y s i tơ n m chi m t l khá cao 41,38%
(12/29). Nhóm có t l nhi m th p nh t là nhóm n m men, chi m t l 6,9% (2/29).
T k t qu xét nghi m n m da ánh giá t l nhi m theo 2.5. K thu t s d ng trong ngh n c u 1
Khám l m sàng xác nh b nh n m da;
K thu t thu th p m u b nh ph m;
K thu t Quan sát tr c ti p b ng kính hi n vi;
K thu t c y b nh ph m;
K thu t ph n l p và nh danh tham kh o theo Giáo tr nh th c t p K sinh tr ng, Nhà xu t b n H ng c.
2.6. o c trong ngh n c u y s nh h c
tài ư c H i ng o c trong nghiên c u y sinh h c c a Vi n S t rét KST CT TP. HCM duy t v khía c nh o c trong nghiên c u Y sinh h c.
i tư ng nghiên c u - S li u, th ng tin ư c m
b o bí m t.
i tư ng nghiên c u tham gia m t cách t nguy n, t rút lui khi kh ng mu n tham gia mà kh ng b m t h nh th c khi n trách nào. ư c th ng báo và gi i thích v m c ích và l i ích c a nghiên c u.
3. K T QU NGHIÊN C U V B N LU N 3.1. T l nh m n m da t các c ng ng d n cư khu v c Nam B - L m ng
Ti n hành ph n tích 1.645 m u da, tóc, móng trên ngư i các i m nghiên c u ánh giá t l nhi m n m da t i c ng ng và các nhóm nguy cơ cao, k t qu như b ng sau:
B ng 1. T l nh m n m da chung tạ các m ngh n c u Nhómtư ng S m u Ca ngh
ng Ca dương T l nh m
Ph n lo
KST khác N m s N m men Khác
Qu n i 220 49 12 5,45 2 0 10 01
(Demodex)
HSSV 508 27 6 1,18 4 1 1 0
C ng ng 900 96 5 0,56 3 1 1 0
Phòng khám 17 17 6 35,29 6 0 0 0
T ng c ng 1.645 189 29 1,76 15 2 12 1
Theo k t qu nghiên c u b ng 2 cho th y c i m v tu i và gi i tính c a m i nhóm nghiên c u có s khác bi t r t l n. C th nhóm qu n i, 100% i tư ng nghiên c u u là nam và có tu i t 16-25 tu i. Trong khi ó nhóm h c sinh, sinh viên c ng có t l nam, n ph n b ng u, tuy nhiên tu i h u h t c ng nhóm tu i 16-25 tu i. Ngư c l i nhóm c ng ng và phòng khám có t l nam, n ph n b u, tuy nhiên tu i thư ng n m nhóm 26 n 65 tu i.
Nh n chung tu i nhi m n m da cao nh t là t 16-25 tu i, t l nhi m n m là 62,07%. Ph n b v gi i tính c a b nh nh n nhi m n m da trong nghiên c u này cho
th y, t l ca nhi m n m da gi i nam chi m 72,4%
(21/29), trong khi ó t l này n là 27,6% (8/29).
Nghiên c u c a Nguy n Th Qu nh ti n hành t i B nh vi n qu n y 103 ti n hành t tháng 9/2021 n tháng 6/2022 cho th y tu i m c b nh n m da nhi u nh t là t 20 - 29 tu i, chi m t l 55%, t l nam/n là 5,4/1 (83,6%) 5 . Như v y tu i nhi m n m da thư ng t p trung nhóm thanh niên và nhóm nam gi i có t l nhi m n m cao hơn n gi i.
T k t qu xét nghi m n m da ánh giá t l nhi m theo v trí trên cơ th b nh nh n. K t qu như b ng sau:
B ng 2. T l nh m n m da theo tu và g tính
S ca nh m/
nhóm
Nhóm tu
T ng
≤ 15 16-25 26-35 36-45 46-55 56-65 66
Nam N Nam N Nam N Nam N Nam N Nam N Nam N
Qu n i 12 12
HSSV 1 4 1 6
C ng ng 1 1 2 1 5
Phòng khám 2 1 2 1 6
T ng c ng 1 0 16 2 0 1 0 1 1 3 2 2 0 0 29
B ng 3. T l nh m n m da theo v trí tr n c th b nh nh n
V trí nh m S lư ng T l (%)
V ng kín, ng c, b n 7 24.14
Móng tay, tay 7 24.14
i 1 3.45
Mông 2 6.90
B n, nách 1 3.45
C , da u 6 20.69
B m t da 4 13,79
Ch n 1 3.45
T ng c ng 29 100
K t qu xét nghi m 29 m u dương tính v i n m da cho th y t l nhi m n m da v ng kín, v ng ng c, b n và móng tay, tay chi m t l cao nh t là 24,14%, nhóm có t l nhi m th p hơn là c , da u 20,69%, k n là b m t da 13,79%. Nhóm có t l nhi m th p nh t là v trí
i, nách, ch n 3,45%. ánh giá v v trí t n thương cho th y v trí t n thương hay g p là b n. K t qu này tương ng v i nghiên c u c a Nguy n Th Qu nh ti n hành t i B nh vi n qu n y 103 ti n hành t tháng 9/2021 n tháng 6/2022 5 .
K t qu xét nghi m 29 m u dương tính v i n m da cho th y tri u ch ng nhi m n m da ph bi n là ng a (24,14%), sau ó là các tri u ch ng như có ranh gi i rõ, dát , lành gi a t n thương (20,69%). Tri u ch ng ít ph bi n nh t là có v y da (13,79%).
3.2. K t qu thu th p m u, nu c y, ph n l p, nh danh m t s ch ng n m da g y b nh tr n ngư Trong 189 trư ng h p nghi ng ư c thu th p m u b nh ph m, ti n hành ph n l p và nh danh loài n m da, xác nh ư c thành ph n loài như sau:
T l nhi m n m da Dermatophytes spp. là 47,06%
(8/17), Candida spp. là 41,18% (7/17), Aspergillus spp., là 11,77% (2/17).
Trong các loài n m daDermatophytes spp. ư c phát hi n, ch ng n m da Trichophyton rubrum chi m ưu
khi ó loài Trichophyton mentagrophytes ch chi m 25%. Kh ng phát hi n các loài n m daDermatophytes spp. khác.
N m 2016, k t qu nghiên c u c a Lê Tr n Anh và c ng s xác nh thành ph n n m da ph bi n nh t làT.
B ng 4. T l nh m n m da theo tr u ch ng l m sàng
Các tr u ch ng S lư ng T l (%)
Ng a 7 24,14
Ranh gi i rõ 6 20,69
Dát 6 20,69
Có v y da 4 13,79
M n nư c b t n thương 0 0,00
Lành gi a t n thương 6 20,69
T ng c ng 29 100
B ng 5. K t qu nh danh các v n m ph n l p t b nh ph m
Loà S lư ng T l Gh chú
Trichophyton rubrum 6 35,29
Trichophyton mentagrophytes 2 11,76
Candida Tropicalis 1 5,88
Candida spp. 6 35,29
Aspergillus subramanianii 1 5,88
Aspergillus fumigatus/niger 1 5,88
T ng 17 100
và Microsporum sp 6 . Nghiên c u c a T ng Tu n H i ti n hành t i B nh vi n da li u TP. H Chí Minh n m 2021 ti n hành trên 107 m u b nh ph m nu i c y ph n l p ư c vi n m ngoài da,T. rubrumchi m t l cao nh t là 63,55% 2 . M t nghiên c u t i b nh vi n trư ng i h c Bari (Italia) t 2005 - 2010 kh o sát 6133 b nh nh n cho th y t l nhi mT. rubrum là 64%, T. mentagrophyteslà 10% 7 . Như v y, loàiT. rubrum v n ang chi m ưu th . K t qu này c ng tương ng v i nghiên c u c a chúng t i.
4. K T LU N
T l nhi m n m chung t i các i m nghiên c u là 1,76%
(29/1.645). Nhóm có t l nhi m n m da cao nh t là nhóm qu n i 5,45% (12/220), nhóm có t l nhi m th p hơn là nhóm h c sinh, sinh viên 1,18% (6/508). Nhóm có t l nhi m n m da th p nh t là nhóm c ng ng 0,56%
(5/900). Nhóm n m s i chi m ưu th v i t l nhi m là 51,72% (15/29). tu i nhi m n m da cao nh t là t 16- 25 tu i chi m t l 72% (18/29). T l nhi m n m da v ng kín, v ng ng c, b n và móng tay, tay chi m t l cao nh t là 24,14%. K t qu nu i c y 189 m u b nh ph m bao g m t t c các trư ng h p nghi ng nhi m n m và trư ng h p dương tính v i n m da cho th y t l nhi m n m da Dermatophytes spp. là 47,06% (8/17),Candida spp.là 41,18% (7/17),Aspergillus spp., là 11,77% (2/17).
Trichophyton rubrumchi m ưu th , chi m 75% (6/8) t ng s loài ư c phát hi n, trong khi ó loài Trichophyton mentagrophytes ch chi m 25%. Kh ng phát hi n các loài n m daDermatophytes spp. khác.
T l nhi m n m da có s khác bi t gi a các nhóm qu n th d n cư. Nhóm qu n th d n cư có i u ki n sinh ho t chung th t l nhi m n m cao hơn r t nhi u so v i t l nhi m t i c ng ng. C n có nh ng bi n pháp ki m soát t nh tr ng nhi m n m da t i các nhóm c ng
ng d n cư này ng th i h n ch l y nhi m chéo.
T I LI U THAM KH O
1 Quy t nh s 26/Q -BYT ngày 03 tháng 01 n m 2014 v vi c ban hành tài li u “Hư ng d n quy tr nh k thu t chuyên ngành Vi sinh Y h c . 2 T ng Tu n H i, Các ch ng vi n m ngoài da
ph n l p ư c và nh y c m v i các thu c kháng n m hi n nay trên b nh nh n n khám t i b nh vi n da li u thành ph H Chí Minh n m 2021. T p chí Y h c Vi t Nam, t p 508, tháng 11, s 2, 2021.
3 Trương Quang nh và T n N Phương Anh,
“Bư c u kh o sát t nh h nh nhi m n m da và n m ngo i biên b nh nh n ư c xét nghi m n m t i khoa K sinh tr ng - B nh vi n Trư ng i h c Y khoa Hu . T p chí Phòng ch ng b nh s t rét và các b nh k sinh tr ng, (6), tr.80- 85, 2003.
4 Nguy n T t Th ng, Nguy n Th ào, “T l b nh da và nh ng y u t liên quan trên các h c viên trư ng cao ng qu n s qu n oàn 4 . T p chí Y h c thành ph H Chí Minh, (13), tr.316- 323, 2009.
5 Nguy n Th Qu nh, M t s y u t liên quan và c i m l m sàng c a b nh nh n n m da i u tr t i b nh vi n qu n y 103 t tháng 9/2021 n tháng 6/2022. T p chí Y dư c h c qu n s , s 7, 2022.
6 Le Tran Anh, Nguyen Thai Dung, Nguyen Khac Luc, E cacy and safety of terbina ne in the treatment of dermatophytosis at Nghean provincipal leprosy, dermatology centre (2015 2016). T p chí Y dư c h c qu n s , 41(7), pp.
53 58, 2016.
7 Gino A. Vena, Paolo Chieco, Filomena Posa, Annarita Garofalo, Anna Bosco, Nicoletta Cassano, “Epidemiology of dermatophytoses:
retrospective analysis from 2005 to 2010 and comparison with previous date from 1975 , New Microbiologica, 35, pp. 207 213, 2012.
