TAP H i CONG TairailE
NGHIEN Clfu KHA NANG HOA TAN VA TAI SINH FIBROIN TO TAM
BANG CAC HE DUNG MOI
• N G U Y I N NGQC THANG - VO TH! LAN Hl/dNG
TOMTAT:
Vdl muc dich tdi sddung c5c phe pham tdtSm vdi hi6u qua cao hdn, trong nghidn cuTi n^iy, loai ken tam da di/dc cdi de lay nhpng. khong the keo td, difdc sii dung de khdo sal khd nSng boa tan va tai sinh trong cac dung moi kbdc nhau. u dieu kien nghien ciju, td lam da chu6i chi tru'dng nd trong cac dung moi chi?a CaCU. hoa lan lot trong CiSc he dung moi LiBr/Etanol (LiEt) vii LiBr/Etanol/Nu'ac (LiEiW). Dung dich fibroin c6 Ih^ tdi sinh b^ng cdch loai etanol vk mu6'i LiBr dtf qua cot sieu loc trong he thong loc d6ng ngang ho3c tru'c lie'p bang metanol, axeton vk muS'i nhdm sulphat. Su" ton tai cua fibroin trSn vai cotton vk vdi viscose sau qud Irinh tdi .sinh difdc xdc nhan b^ng anh chup qua kinh hien vi quang hoc (OM), kinh hien vi dien tiJ" qu^l (SEM) vk bhng phufdng phap do mau quang pho. Ke't qua nghien cd'u nky md ra mpt hu'dng x^ ly cho phe thdi nganh Del may theo xu the phdt irien ben vCng.
TiJf khoa: Td tdm Viet Nam. fibroin td tam, dung dich fibroin.
l.Dat MUI de
Td tiim la mot trong nhii'ng xcf lif nhien co gia tri cao \a iLf lau da difdc dung lam ngu>en lieu cho cong nghiep det. Trong nhu'ng nam gan day, fibroin Id tdm \ a cdc che pham cua no da du'de nghien cu'u va u'ng dung rdng rai trong nganh del ma\'. my pham va du'de pham [1-5]. Hdn nifa. fibroin id tdm lai sinh dang difOc nghien cu'u lam vai lieu sinh hoc trongk\ thual che tao da nhan tao. nuoi ca'y tebao, tai tjo xu'dng [1]. Do co nhieu linh chat quy. nen cac nghien ciJu tren the gidi tap trung tim ra cac phifdng phap boa lan fibroin td tdm de co the uii su' dung cdc phe pham sau khi keo td hodc cdt may vai lua td tiim hieu qua nha't. Dung dich fibroin td tiim thu difdc cd the tai sinh thanh cac dang khac nhau
nhu' k6o sOi, tao mang, hoae cac hlnh dang khde theo muc dich su" dung. Kha nang hoa lan fibroin td lam trong cdc dung moi bj ban che. do nd chu'a cac polypeptit lien ket vdi nhau bfli cac lu'dng ldc phan tuf, lien ke't hydro, lien ke't ion tao nen cdc viing vi tinh the ben vifng. Fibroin td tdm khong tan Irong nifdc va cdc dung moi thong dung, chi tan irong mot so' dung moi chuyen dung va trong cdc he dung moi. Hien nay, cdc nha khoa hpc tren the gidi da lim difpc nhieu he dung moi khde nhau de hoa tan fibroin td tdm. nhU; CaClj/nu'dc/etanol (CWE), CaCNGjjj/metanoI/nifdc, LiSCN, LiBr/etanol/nifdc va N-melhyl morpholine N-oxide 11 -7]. Trong cac dung moi va he dung moi tren, CWE thifdng du'de su' dung vi gia thanb re, kha an loan, nhtfng kha
328 Sol -Thang 1/2020
IDA HOC-CONt NGHE THlfC PHAM
nine h6a tan fibroin kem, phdi khuay trpn manh iiCTigqud trinh hoa tan va dung dich dS hi dong rdn P4]. Dung djch muoi LiSCN cung difpc lifa chon de h6a lan fibroin vl ifu diem la dung dich trung tinh. hoa tan difdc d nhiet dp phong va khong thiiy phan lien ket peplit cua fibroin id tdm. Cac he dung mouua N. N-dimediylacetamide, LiBr co hieu qua h&a (an fibroin lot nhat, cd the boa tan mpt Iifdng ldn Id iJim trong vong 1-2 gid [6, 7]. Tuy nhien. gia thinh cua cdc dung moi nay cao hdn so vdi cac dung moi khac. Do fibroin td tdm du'de bao bpe bdi Wp keo sericin tif nhien, nSn can loai bd ldp keo niy bing qua trinh chuoi td (degumming) tru'dc khi h6a ian. Them niJa, dung dich fibroin sau do can loai muoi du" vd dung mdi bdng phu'dng phdp tdi sinh in/c liep boac phifdng phap tham lieh hay phifdng phdp Ipc dong ngang qua cdt sieu lpc tru'dc khi ihi/c hien cdc d'ng dung tiep theo.
Vdi muc dich ldi su" dung cac phe' pham chda fibroin vdi hieu qud cao hdn, ap dung de hoan ta't vil liC'u d^l may, trong bai bao nay, loai ken tdm da difdc cdt d^ lay nhpng, khong the keo id. se difctc sO' dung la dd'i tifOng nghien cdu. Qua trmh chugi td, kha nang boa tan fibroin trong cdc dung moi \a h^ dung mdi khac nhau, cdc phddng phdp loai muoi ddva kha nang tai sinh td td dung dich se (lifdc khao sdt.
2. Dd'i tliang va phifdng phap nghien cu'u 2.1. Doi tU0ig nghien ciin
K^n tdm Bombyx mori (Vpng Nguyet, Bac Ninh. Viet Nam) dddc cat lay nhdng sau khi tdm keo k^n khoang 10 ngay, ken cd mau vang. Cac hoa cha'l thi nghiem bao gom NaXO,. CH,COOH.
CiHjOH. (CH,)2C0. CaCK, LiBr, AU(S04)3.1 SH^O diWccung cap bdi Cdng ty TNHH Cdng nghe hoa
chal sinh hpc Aladdin, Trung Quoc. Vai cotton (del thoi van diem, chi so' Ne32. mat dd sdi Pj/P„ = 120/72, da na'u va tay trang) va vai viscose (del thoi van diem, chi sdNe30. mat dp sdi Pyp,, = 68/68. dd lien xi( ly) du'de cung ca'p bdi Cdng ty co phan Del may Nam Dinh. Cac thi nghiem va phan tich ddpc diifc hien lai Trung lam Thi nghiem Vat lieu Dei may - Da gEa\. Trung lam Khoa hpc vd Cdng nghe cao su. Trung tam Nghien cu\i va Phdt trien cdng nghe sinh hoc. Tnfdng Dai hoc Bach khoa Ha Ndi.
va Vien Ky thual nhiet ddi, Vien Han lam Khoa hpc va Cdng nghe VieiNam.
2.2. Phiicfng phdp nghien ciiu a. Chuoi lel lain
Ken ldm Bombyx mori du'pc ldm sach de loai bd cdc tap chat rdn va difdc chuoi de ioai bo keo sericin bdng dung dich Na-iCO^ 5 g/I d 98"C irong 30 phdl \di dung l\ I : 20 |5]. Fibroin td thm sau do du'de giat sach bdng nu'dc d'm vd nddc lanh 5 lan vd trung hoa kiem bdng dung dich CH,COOH 0.5Vr Fibroin td tam da loai keo dddc sa'y khd d 40"C de'n khd'i lddng khdng dd'i vd bdo qudn d dieu kien nhiel dp20"C.dpam6'5%.
/). Hoa lan fibroin to lain
De danh gid kha ndng hoa lan cua fibroin td tdm Viet Nam vdi gid'ng tam nudi la'y nhdng, cac phddng an khao sat kha ndng hoan tan fibroin td ldm vdi cac he dung mdi khac nhau trinh bay trong Bang I se dddc thifc hien. Trong dd, hai mud'i CaCli vd LiBr difdc sd dung dc tao cdc he dung mdi khde nhau dung cho hda tan fibroin. Cdc thi nghiem khao sat su" dung 10ml mdi he dung mdi de hoa tan Ig fibroin td tdm da chudi trong cac dieu kien nhiei dp, thdi gian xdc dinh vd khdna cd khua'v trdn.
B a n g 1. C a c p h U d n g a n k h a o s a t k h a n a n g h o d n t a n f i b r o i n tcJ t a m t r o n g c d c h e d u n g m o l Tac nhan
CaCI,
H $ dung mol C a C y E t O H
Kyhi§u Tll$khoi Iddng Gieu kl$n thitc n g h l ^
Ca:Et = 20:80
CaC!2/EtOH/H20 C a ' E t W = 32 27.41
t" = 60"C t = 3 g i 6 t« = 80''C t = 3 g i d
L i E t = 4 0 6 0 t^ = 80°C
t = 1 g i c l
TAP Cll CONG THIfONG
c. Tdt sinh fibroin icJ lam
De tai sinh fibroin ve dang khong tan ban dau can loai bo dung mdi \a mud'i da tao pbiJc \di fibroin trong qud trinh hoa tan. Qua trinh nay difdc thdc hien theo 2 phifdng dn:
Bang 2. C d c dung mol suf dung de tai sinh fibroin tcf tdm vd ky hieu fibroin
tdi sinh ti/dng Lfng Dung moi Ky hl§u
' Caxi cioaia (CaCI;) ReSCa Nhom sulpha! ((AljiSOjJa) ReSJM ' Metanol (CH3OH) ReS.Me ' Etanol (C2H5OH) ReS.Et ' Axeton ((CH3)2CO) ReS.Ax
-I- PbUtfiig dn 1: Sd dung cac dung mdi. dung dich trinh bay trong Bang 2 de kel lu fibroin lnfc tiep td dung dich hda tan. Cu lhe. nhd khoang 10 g dung dich fibroin Ien niieng kinh mong kich ihifdc 2,5 X 7,5 cm roi nhung \ do 70 ml dung moi sd dung de tdi sinh fibroin. Sau 24 gid, fibroin ke't lua trdng bam Iren kinh va phan tan mdt phan vao dung dich. Phan fibroin ke't lua tren kinh dddc nJa bdna
50 ml nddc ca't dc danh gid kha nang bam dinh u-en kinh. lam cd sd cho qud trinh tai sinh fibroin U'U'c tie'p tren vai.
+ PhKcnig (in 2. S\i dung cdt .sieu lpc trong he thd'ng lpc dong ngang (Waison-Marlow 323 peristaltic pump. UK) de loai cdc ion kim loai cdn dU'trong dung dich hda lan va thu cac phan doan fibroin. Trddc khi loc tren he thd'ng lpc dong ngang.
cdc dung dich fibroin can pha loang vdi 150 ml nddc ca't de giam dp nhdt. Sau dd. dung dich fibroin du'de ly tam va Ipe qua cdt loc co kich thddc lo xo'p 2pm de loai cac lap chat va phan fibroin cd khd'i lifdng phan id (KLPT) ldn. Dung djch thu difdc sau dd difdc loc lie'p qua cdt loc lOkDa de Ihu difdc phan doan fibroin co KLPT ldn hdn lOkDa ben trong d'ng lpc. Phan di qua cdt lpc lOkDa la phan doan fibroin cd KLPT nho va mud'i LiBr.
Sd dd quy trinh chudi. hoa lan, linh loc vd tdi sinh fibroin td tam difde the hien trong Hmh I.
d. Khiio .silt khd ndng kii sinb fibroin icf lam lix'n veil lieu del
Cac mau vai cotton, viscose del thoi cd kich thu'dc 35cm x 35cm dUdc ngam trong 100 ml dung dich fibroin nong dp 2,5%. Sau khi ngam 30 phut, cdc mdu vai du'de 6p tren mdy nga'm ep (Atlas D394A, China) vdi mu'c ep 80%. Tie'p theo, cdc
Hinh 1: Sd do quy trinh chuoi, hoa fan, tinh lc?c va tai sinh fibroin td tam
n
Fibroint c t a m
k-^
Ken t i m Bombyx moriTai smh fibroin trong cac dung moi khac nhau
330 Sol -Thang 1/2020
ROA ROC-CDNG NGHE THirC PHAM
mSu vai difdc sa'y tren may vang say (SDL mini jni.T398. England) d 110"C trong thdi gian 120 giay. Qud trinh nga'm - ep - sa'y difdc thifc Men 2 lan vdi moi mau vdi.
De ldi sinh va cd' dinh fibroin tren vai sdi. cac mau vai tie'p tuc dddc ihifc hien theo 2 phu'dng in sau-
+ Phi/dng dn i;Tdi sinh va cd'dinh fibroin irifc tiep tren mdu vai cotton. Mdu vai cotton sau ngfi'm - ep - say vdi dung dich fibroin chda Ipc difi?c ngd'm dung mdi axeton trong 5 phut, sa'y khd va liep luc ngd'm dung dich Al2(S04)3 lOg/1. Sau khi nga'm 60 phut, miu vdi difpc 6p vk sa'y khd (560"C.
+ PhUcfng dn 2: Co' dinh fibroin tren miu vai viscose. Mau vai viscose sau nga'm - ep - sa'y vdi dung dich fibroin co KLPT ldn hdn lOkDa. ddpc ngam dung dich A!2(S04)3 lOg/1 trong 60 phut.
MJU vdi sau do ddpc ep va sa'y d 60"C cho Jen kho.
2.3. Cdc phiiffng phdp phan tich a. Phdn licb limb thai, cd'u iriic
SlJ dung phu'dng phap phan tich anh hien vi quang hpc (A.KRUSS Optronic MBL2100 irinocular microscope, Germany) va hien vi dien lu' quel SEM (Scanning Electron Microscope JEOL-JSM-6510LV) de quan sdt sd thay doi hlnh ihdi cd'u true fibroin td tam, ca'u true be mdl vat li^u del trddc vd sau khi tdi sinh fibroin td tam.
h. Phan tich subien doi mau sac vai lieu Slf bie'n dd'i mdu sac cua cdc mau vai trifdc vd sau khi tai sinh fibroin tdtdm difdc ddnh gid thong qua phifdng phdp do mau quang pho tren thie't bj Ci4200 Spectrophotometer cua hang X-rite vdi nguon sang D65, gdc quan sdl 10" theo lieu chuan
TCVN 5236:2002. Ket qud do mau ddpc die hien theo he khdng gian miiu CIE Lab vdi cdc thdng sd' mau L ^ a*, b*. C* va h". Sif khac biet mau .sa'c (AE) giifa cdc mdu difdc linh theo cdng thu'c:
AE = |(AL")- -1- (Aa^)' -l-(Ab''j^f \ 3.K6'tqua va thaoluSn
S.T. Kha ndng hoa tan ciia fibroin tcf tam Theo cac nghien cdu da cdng bd', id ldm dd chudi chi hda tan trong mdl so' dung nidi va he dung mdi nhd't dinh. do nd chda cdc polypeplit lien ket vdi nhau bdi cdc tddng tac phdn til', lien kel hydro, lien ke't ion tao nen cdc viing vi tinh the ben viJng [6,7], Hdn nda, mdi gid'ng tdm cho id cd cha'l lu'dng khde nhau nen kha ndng hda tan fibroin vdi mdl dung mdi xdc djnh cd the se khac nhau. De ddnh gid khd nang hda tan cda fibroin Id tdm Viet Nam \di gid'ng tdm nudi lay nhdng, cdc phu'dng dn khao sdt trinh bdy trong Bdng I da dddc thifc hien va ke't qua bieu dien Irong Hlnb 2.
Theo do, d dieu kien nghien cifu nay, td ldm da chudi chl tru'dng ncf \'a nhat mau trong cdc he dung mdi chda muoi CaCli: tan hodn todn trong cdc he dung mdi chda mud'i LiBr, irif dung dich LtW.
Hien tu'dng td tam chi tru'dng nd ma khdng hda tan trong cdc he dung mdi chda CaCl2cd the Id do cdc lhi nghiem khdng sd dung thie't bi khua'y trdn hay rung Idccdhpcde tang ddng life cho qua trinh hda lan [4]. Dung dich LiW chi lam td tdm trddng nd du keo dai thdi gian gia nhiet 6 80"C de'n 3 gid.
Khi thay the dung mdi nddc trong dung dich LiW bdi etanol vdi cung ti le khd'i lddng de tao dung dich LiEl Ihl fibroin td tam tan hoan loan sau I gid gia nhiel d 80'^C. Nhd vay, so vdi nddc cac phan tu"
etanol cd di li/c vdi cdc polypeptit trong fibroin id tam td't hdn nen lam fibroin td tam trddng nd manh
Wnh 2: Hinh anh ket qua cdc phifdng an hoa tan fibroin td tdm
CaEt CoEtW LIW
TAP Cli CONG TItfdNB
hdn. Khi dd. cdc ion Li" de dang xdm nhap. lao phd'e \di cdc nhdm chu'c u-en polypeptit. phd v3 cdc hen ket hydro npi va ngoai phan tu", iam giam lddng ldc gida cdc dai mach phdn iijr, gulp chung hda tan vdo trong dung mdi [4-6].
Khi thay the mdt phan etanol bdi nddc de tao he dung mdi LiEtW cd ti le khd'i lifdng 45:44 II.
fibroin id ldm cung hda tan hoan toan sau 1 gid gia nhiet. Dieu nay chd'ng td hieu qua lu'dng ldc done thdi cua cdc phan tiJ' etanol va nu'dc de'n cdc doan mach polypeplit dd lam fibroin td tdm tnfdng nd manh va keo cdc mach polypeptit lien kel long leo vao dung dich. Viec iha\ the mdl phan dung mdi etanol bdi nu'dc se lam giam gid thanh \a tde hai den mdi tnfdng, cd > nghTa Idn trong Uidc le san xud'l nen he dung mdi LiEtW (45:44:11) dtfdc lifa chon cho edc thi nghiem tie'p theo. Hdn nu'a. nghien cdu nay cung da ldng lddng fibroin hda lan trong cung mdt tlie tich dung dich LiEtW len 5 lan so vdi cdc nghien cihi dd cdng bd [6,7] md van cho kei qud lot, dung dich trong suot. Hlnh 2. Dieu nay md ra hu'dng dng dung dung dich fibroin td tdm cho xij"
ly hoan ta't vai del. \1 d dd viec tao ra dung dich fibroin cdnonsdd cao la can thie't.
3.2. Khd ndng tdi sinh cita fibroin lif tam De tai sinb fibroin t^ dung dich. dau tien can loai mudi LiBr dif va tiep theo dung cdc dung mdi kem (poor solvent) de keo tu fibroin. Phu'dng phdp thifdng dung de loai LiBr dif khdi dung dich la diJng mang tham tich. Qud trinh tham lich su' dyng nhieu dung nidi, ihifdng la mfdc da Ioai ion
\ j ma't rat nhieu tbdi gian. thu'dng keo dai vdi ngay. Do do. de hddng tdi dp dung tren quy md cdng nghiep. nghien cu'u nay da ihifc hien theo 2 phifdng an la keo tu fibroin tnfc tie'p id dung dich vd si^ dung thiet bi lpc ddng ngang vdi cdc mdng sieu lpc de loai bo lu'dng mud'i LiBr va etanol du".
Trong phifdng an keo tu fibroin trifc lie'p td dung dich. LiBr du' trong dung dich fibroin difdc loai bdng cdch hda lan trifc tie'p vao dung mdi, dung djch chtfa ldc nhan keo tu fibroin. Ke't qua tdi sinh fibroin khi sd dung cac dung mdi, dung dich trinh bay trong Bdng 2 du'pc the hien tren Hlnh 3. Theo dd. ngoai trd dung dich CaCl, khdng ldm keo lu fibroin, dung mdi etanol keo tu mdl phan, cdc dung mdi vd dung dich cdn lai deu keo tu td't fibroin, tao kel ltia trdng. Ddc biel, dung mdi axeton vd dung dich Al2(S04)3 ke'i lu
Hinh 3: Hinh anh ket qua cac phi/dng an tai sinh fibroin td tSm
<3^
Dung dich fibroin
.^-M' U
c - ^ 24 gice
' I rY TIT
Dung djch fibroin >16 KDa
Gel hoa fibroin
332 So 1-Thang 1/2020
HOA HOC-CONG NGHE IHIfC PHAM
fibroin vd loai LiBr dd rat td't do fibroin tdi sinh ben khi rda b^ng nifdc ca't. Dieu nay cd the giai ihich rdng. axeton la dung mdi kem (poor solvent) cho fibroin, lam cdc mach polypepfit hi cecum trong dung mdi ndy va ion Al"' cd the da thay ih6'ion Li* trong phdc fibroin-Li*, lam keo tu cdcpolymenaylS].
Phifdng dn keo tu fibroin trdc tiep tren cd quy Irinh ihifc hien kha ddn gian nhdng mot phan fibroin bj phan tan vao dung mdi. Them nu'a.
lifdng dung mdi sii dung de tdi sinh la kha ldn. De khSc phuc cdc nhifdc diem nay, phddng an sd dung he tho'ng lpc dong ngang vdi cdc cpt lpc cd ming sicu lpc kich thifde Id xdp kbdc nhaude loai b6eianol vd mud'i LiBr dd difdc thifc hien. Day Id phifdng phdp dang du^dc dp dung rdng rai trong nhieu ITnh vdc d quy md cdng nghiep de ldm sach, phan tdch cha'l [8]. Trong nghien cdu nay. dung dich fibroin dddc lpc qua cot sieu lpc iren he ih^ng lpc ddng ngang Waison-Marlow 323 de loai LiBr dif, etanol va ihu difdc phan doan fibroin cd KLPT ldn hdn lOkDa. Trong dung dich fibroin d phSn doan nay da xua't hien cdc vi xd mau trang lam dung djch bi due. Hdn the, dung dich ndy cd the tao gel tr^ng due sau 24 gid de tmh d nhiel dp ph6ng trong khi dung dich fibroin chifa lpc on dinh trong vdi thdng thi nghiem, Hinh 3. Dieu nay cho th2y qud trinh lpc dd loai bd etanol va LiBr du, lam fibroin di tdi sinh va kd't bd thanh vi xd. Hien lu'dng gel hda Id do cdc vi xd fibroin da hlnh thanh mang cau true khdng gian va gii? dung mdi nifdc trong nd [1]. Do day Id hydrogel vdi cdc lien kel ngang vSi ly nen khi gia nhiet he gel bj phd vd trd ve dang dung dich. De Irdnh lao gel, dung dich fibroin sau lpc cd the pha loang vdi mfdc xud'ng dddi n6ngdd gel hda td'i thieu.
De quan sal sif bie'n doi hinh thai ca'u tnic fibroin tdtdm qua cdc qud trinh chudi. hda tan va i^i sinh, cung nhu" khdo sat kha nang siJ dung fibroin cho hoan la't vai. phan tich anh chup OM
\a SEM dddc sd dung (Hlnh 4). Quan sat dnh OM
^'lij Id iSm mdc (So) ta tha'y rd ldp keo sericin bao hoc 2 sdi td fibroin, trong khi id tdm da chudi keo IOCS'! Cli be mat nhdn bdng. dong deu. Theo cac nghi6n cdu dd cdng bd', keo sericin ngdn cdn su"
hoa tan fibroin nen can loai bd [4]. Mau fibroin
ldi sinh bdng axeton (ReS.-Ax) va bang mud'i nhdm sulphat (ReS.AI) deu tao mang film khi kel tu tren be mat kinh. Tuy nhien. mang film cua ReS.Ax lien tuc trong khi mang film cua ReS.Al bi phan manh. Dieu na\' cd the la do lac dung thay the' cdc ion Li* irong phu'c vdi mach polypeptit Clia fibroin bang ion AP* ddn de'n sif ke't tu cao cda mach polypeplit, ldm mang ReS..'\l de bi phan manh hdn.
Quan sdt anh OM va SEM cua cac miu \a!
cotton va viscose tru'dc vd sau xd ly vdi fibroin (Hlnh 4). cho tha'y rd sir hinh thanh ldp mang fibroin tren xd sdi. 0 do phdng dai tha'p (100 ldn vdi OM va 50 lan vdi SEM), cau true d^t thoi van diem cd the tha'y ro vdi ca 02 mau vdi lhi nghiem.
O dp phdng dai cao hdn, ldp mang fibroin ke't tu tren vai cotton day va rd rang hdn so vdi vdi viscose khi dddc xH ly d ciing nong dp fibroin.
Dieu nay cd the do be mat xd viscose trdn nhan hdn so vdi xd cotton nen mang fibroin lao thdnh tren xd viscose dong deu va min mdng hdn. Ke't qua ndy cho iha'y khd ndng siJ dung fibroin de hoan ta't \ai del. cu the Id vai cotton va vdi viscose.
3.3. Slf bien doi man sdc vdi triliic vd sau khi tdi sinh fibroin lif tam
De ddnh gid anh hddng cua qud trinh tai smh fibroin de'n mau sac cua cdc mau vdi, viec do mdu dddc thdc hien theo he khdng gian mau CIELab thu du'de cdc thdng sd' mau L*, a', b*, C*, h", dp trang (WI) va dp vdng (Yl) Ke't qud do mau trinh bay trong Bang 3 cho tha'y mau vdi cotton ban dau CO dp trang (WI = 65.97). do sdng cao (L* = 93,56) va cd anh vang nhe (b* = 3.48, YI = 6,55). Miu vai cotton chda fibroin lai sinh (CoReS) cd do sdng (L = 93.30) \d do trang (WI = 63,81) giam.
dd vang (Yl = 7.13) tang. Tifdng td, mau vai viscose ban dau cd dp irdng (WI = 62,29). dp sdng cao (L* = 93.91) \k cd dnh vang nhe (b* = 4.33.
YI ^ 7.81). -Mau vai viscose chd'a fibroin ldi sinh (VisReS)cddd sang (L = 93.41) va dp irang (\\T
= 60,89) gidm. dp vang (YI = 7.99) lang. Sd thay doi ndy la do anh hifdng cua fibroin kel tu tren \ai sdi da difdc minh chdng bang viec quan sal anh SEM chupcdcmau vai
TAPHjeeiiGTiiriniG
Hinh 4: Hinh anh OM va SEM cua fibroin td tdm bien doi qua cdc qud trinh chupi, hoa fan va tdi sinh: So-Td tdm mgc, DeS-Td tam dd chuoi keo, ReS.Ax-Fibroin tdi sinh t>ang axeton, ReS.AI-Flbroin tdi sinh bdng muoi nhom sulphat, CoReS-Fibroin tdi sinh tr§n vdi cotton, VisReS-Fibroin tdi sinh tren vdi viscose
Bang 3. Cac gia tri L*, a*, b*, C , h° cua cac mau vai trifdc va sou khi tai sinh fibroin tC tfim Nguon sang D65 - goc quan sat 10°
Mail Cotton CoReS Viscose VisReS
L*
93.56 93,30 93,91 93.41
a*
•0.18 -0.24 0.57 0.54
b- 3.48 3.80 4,33 4.42
C*
3,48 3,81 4,36 4,45
tl"
92,95 92,99 97,53 97,55
6E
0.0 0.4 0.0 0.2
WI 65.97 63.81 62.29 60.89
Yl 6.55 7,13 7.81 7.99
334 So 1-Thang 1/2020
HOA HOC-GONG NGHE THKC PHAM
Slf khac biet mau sdc giiJa 02 mau \ai du'de ddnh gid thdng qua gid tn AE. Day la thdng so' Janh gid long sd khde biet ve dp sdng \ a mau sa'c siiJa 02 mau. Thdng thddng, gid tri AE < 1.0 thi niitngifcii khdng phan biet difdc sif khac biet mdu sic giffa 02 mdu vat lieu. Gia tri AE irinh bay tiong Bang 3 gida mdu vai trddc va sau xd ly fiboin cho tha'y sd khac biet mdu sac khdng the phfin biet dddc bang mdt ihu'dng. Dieu nay cung (lifdclhehi?nquagia trisdcddmau(C* = [(a")' + (b•)-]"') vd siic thdi mau (h" = tan"'(b*/a*)) cua cdc mau vdi tddng tfng cd sd khac bidt khdng dang ke. Ket qud nay cho tha'y cd the sif dung fibroin id tSmdexily hodn td't vdi det ma khdng ldm thay 66\ mdu sifc cua san pham cud'i cung.
4.K€^tMn
Trong nghien cu'u nay, qud trinh hda tan fibroin td i3m b^ng cdc dung mdi va he dung mdi khde
nhau, cdc phu'dng phdp loai mud'i d\j\k khd ndng ldi sinh fibroin tij'dung dich da dddc khao sdt. Ket qua cho iha\. td tdm sau chudi chi tru'dng nd trong cac dung mdi chu'a mud'i CaCL. hda tan td't irong cdc he dung mdi LiEt \ a LiEtW sau 1 gid gia nhiet d 80"C va khdng khua'y trdn. Dung djch fibroin cd kha ndng tai sinh trifc iie'p bdng metanol. axeton va dung dich mud'i nhdm sutphal. Dung djch fibroin ciing cd the tai sinh bdng each loai elanol va mud'i LiBr dd qua cdt sieu lpc trong he ihd'ng lpc dong ngang. Phan lich anh OM va SEM cdc mau vdi cotton \a \iscose sd dung ldm nen de fibroin tdi sinh minh chdng sd hinh thanh ldp mang fibroin ke'ttu tren \dsdi. Do mau quang pho chl ra fibroin ke't tu tren cdc mau vdi khdng ldm thay ddi mau sdc cua san pham cud'i cdng. Kct qua nghien cdu nay md ra kha ndng tdi sd dung cdcphe'phamldlamchohodn td't vai sdi •
Uficamcfii:
Tde gid xin cdm (M Slf gilip d& ciia Vipi Del may - Da gidy vd Th&i trang, Dgi hoc Bdch khoa Hd AV}/
va s(f ho tr^ tdi chinh ciia Tnidng Dai hoc Cong nghidp Del May Hd NOi vOi de Idi cu ma so mmOBHD.NCKH.
T.\I LIEU THAM KHAO:
/. Nguyen TP. el. al. Silk Fibroin-Ba.'icd Bioinaterieds for Biomedical Applications: A Review Polyincis. 11(12).
2019.1933-1958
2. Ngo. H T.. & Bechlold. T. Surface inodificcilion oflC-viile mciterial ihruiigh deposition of reficneratc'd silk fibroin.
Journal ofApplied Polymer Science. 134(29). 2017. 45098
.' Kosawatmikui S.. et. ed. Chemical finishing of cotton fabric with silk fibroin and ils properties. CelluliK\e Cliaitistry and Technology. 52(1-2). 2018. 123-128.
4. A'.yf) HT. Bechlold T. Analvsis of the Fibroin Solulion Sleiie in Calcium Chloride/Wuter/Eilieinol for Imprcivcd Understanding of the Regeneration Process. Fibres & Textiles in Easteni Europe. 26. 6( 132). 2018.43-50.
5. Huong V.T.L Thum. D.T, Thang. N. N. Morphological and physico^nechamcol properties of finished cotton fabric by regenerated Boiiiby.\- mon silk fibroin. Proceeding Indonesian Textile Conference (ITC). 1(3). 2019. 84-93.
6. Scishina. E S.. et. al Siriicture cmd solubility efniilural silk libroui. Russian Jcmmal of Applied Chemisliy. 79(6).
2006.869-876.
/• Chen. .\. Knight. D. P.. Shao. Z . etc Vollnrli. F. Renencmiicd Bemibyx silk solulions \iudicd with rhcoinclry und TTIR. Polymer. 42(25). 2001. 9969-9974.
S. Orchard. B.lMbc>reiloi-ies and indii.stiyprovicleoppcn-tiinitiesfen-pei-isleilticpumps. \\<>i Id Pumps. 44K2(X)4 24-26.
TAP CHi CONB THIfONG
Ngay nhanbai: 16/11/2019
Ngay phan bien danh gia va s^a chi?a: 26/11/2019 Ngay cha'p nhan dang bai: 6/12/2019
Tbchigiinidc gid:
1. TS. NGUYEN NGQC TH XNG TrifSng Dai hpc Bach khoa Ha Npi 2. ThS. VO THI L.\N H L ' O N G
Trifdng Dai hpc Cong nghiep D^t .Ma> Ha Npi NCS. Trifcfng Dai hpc Bach khoa Ha Npi
A STUDY ON THE DISSOLUTION AND REGENERATION OF VIETNAM BOMBYX MORI SILK FIBROIN
BY USING COSOLVENT SYSTEMS
• PhD. NGUYEN NGOC THANG Hanoi University of Science a n d Technology
• MSc. VOTHl LAN HUONG Hanoi Industrial Textile Garment University PhD. Student Hanoi University of Science and Technology
ABSTRACT:
Since the aim of this research is to reuse of silk vi'aste for more efficiency, Vietnamese Bombyx mori cocoons were degummed and inveslingaled their dissolution and regeneration in various solvents. The degummed silk fibroin was only swelled in solvents containing CaCl2, and u ell dissolved in co-soK cuts of LiBr/Eihanol (LiEl) and LiBr/Elhanol/Water (LiEtW) under the experiment conditions. The obtained fibroin soludon could be regenerated by removing excess LiBr and edianol ihrough hollow fiber ultrafiltration membranes in the QuixSland benchtop system. Il was also regenerated directly using methanol, acetone and aluminum sulphate solution.
The regeneration of silk fibroin on the cotton and viscose fabrics was confirmed by optical microscopy (OM). scanning electron microscopy (SEM) and speclropholometric analyses. These findings could bring a no\ el method for treatment of texlile waste in a trend lowards sustainable development.
Keywords: Vietnamese Bombyx mori silk, silk fibroin, fibroin solulion.
3 3 6 So 1 -Thang 1/2020