'^Jlidutf tin DCItoa lioe oa Coin/ iit/Iie Mai Chan
L
ai Chau hien cd 630 ha dien tich nudi trdng thuy san, san lugng nudi trdng thiiy san dat 1.075 tan, nhu cau con gidng can 12 - 13 trieu con gidng/nam.Trong thdi gian tdi khi cac cdng trinh thiiy lgi va thiiy dien tren dia ban tinh hoan thanh se cd them khoang 17.000 ha mat nudc cd the phat trien nudi trdng thuy san nen nhu cau ve con gidng se ngay cang ldn. Trong co cau nudi trdng thiiy san cua tinh, nudi ca rd phi chiem mdt ty le ldn, phong trao nudi ca rd phi dang dugc ba con hudng ung va md rdng ra toan tinh. Do ca rd phi la loai ca an tap, de nudi, de tan dung ngudn phu pham ndng nghiep tai dia phuang, cd tdc do sinh trudng nhanh, phii hgp vdi dieu kien khi hau d Lai Chau, cho nang suat, chat lugng cao.
Nhu cau ve con gidng ca rd phi dan tinh chiem khoang 30% tdng nhu cau con gidng cac loai va nhu cau nay ngay cang tang.
Tuy nhien mdt khd khan ldn dang thach thirc ngudi nudi ca rd phi don tinh trong tinh dd la Lai Chau van chua cd mdt co sd nao chuyen san xuat con gidng. Ca gidng hau hit
nhap tir cac tinh dudi xudi, lan can vdi gia thanh cao, hao hut con gidng tren dudng van chuyen, ed the gay ra tinh trang dich benh phat trien do luu thdng cac viing... lam anh hudng tdi nang suat, chat lugng dan ca nudi, gay thiet hai cho ngudi ndng dan. Viec chii ddng san xuat dugc con gidng rd phi don tinh cung cap cho ngudi nudi trdng se dam bao dugc chat lugng va gia thanh con gidng.
Xuat phat tir mue dich dd Chi cue thiiy san Lai Chau phdi hgp vdi Vien Nudi trdng thiiy san I da trien khai dy an "Chuyen giao tien bd ky thuat san xuat gidng ca rd phi dan tinh tai Lai Chau". Dy an thyc hien tren dien tieh 5.022 m^ ao vdi tdng kinh phi 380 trieu ddng vdi ndi dung chinh la tiep nhan cdng nghe san xuat ca rd phi don tinh dye bang Hormon 17a - Methyltestosterone.
Dy an da dugc Hdi ddng KH&CN tinh danh gia, nghiem thu dat loai kha.
Dy an da dao tao dugc 7 can bd ky thuat thanh thao cac budc trong quy trinh va tiep nhan, lam chii duge quy trinh cdng nghe san
Sd Khoa h9c va Cong nghe tinh Lai Chau
"Jliouii Hit DUioa lioe oil CoiKj iiijlie Mai Cliiiii
xuat ca rd phi dim tinh dye. Du an da ap dung quy trinh cdng nghe dua mdt lugng Homion 17a Methyltestosterone phii hgp vao CO the ca trudc thdi diem te bao mAm sinh due biet hda gidi tinh lam bien ddi gidi tinh d ca rd phi.
Sau khi tuyen chgn dugc 2.500 con ca bo me dil tieu chuan, dan ca bd me nay dugc cham sdc theo diing ky thuat den thdi ky sinh san, thu trimg ap trimg va nd ra ca bdt. Sau khi tning nd ra ca bdt, day chinh la giai doan de tac ddng lam chuyen gidi tinh d ca. Sir dung phuang phap tron 60 mg Hormon 17a MT + 1kg thiic an + 0,3 lit cdn + lOg VTM C phoi trong nha de cdn bay het miii va khdng bi vdn cue sau dd cho vao tiii nilon bao quan cho ca bdt an trong vdng 21 ngay;
ket qua ty le chuyen ddi gidi tinh cao tir 95 - 98%, ty le sdng tmng binh dat 62,8%. Ca rd phi sau khi chuyen gidi tinh 21 ngay dua sang giai doan uong nudi ca huong. Giai doan nay can cd che do cham sdc dac biet khdng nhu uong nudi ca thdng thudng bang che do thuc an nhu sau: 60% bdt ca nhat + 38% cam gao + 2%) VitaminC va Premix khoang; cham sdc theo ddi ca hang ngay, lugng thirc an bang 15 - 20% trgng lugng ca ngay cho an 3 - 4 lan. Ket qua uong nudi ca sau 21 ngay tudi tdi ca huong 2 - 3 cm ty le sdng dat 72,83%. Giai doan tiep theo la uong nudi tir ca huong len ca gidng kich cd 5 - 6 cm ap dung diing theo quy trinh nudi ca gidng. Ket qua uong nudi tir ca huong len ca gidng dugc 225.000 con. ty le sdng dat 76%.
Nhu vay tir 2.500 con ca dan bd me ap dung cdng nghe sir dung Hormon 17a MT qua 2 quy trinh nhd (Quy trinh san xuat ca rd phi don tinh due 21 ngay tudi va Quy trinh uong nudi ca 21 ngay tudi len ca huong, ca gidng) da san xuat dugc 225.000 con ca gidng cd chat lucmg tdt, sach benh. trong dd ty Ie due dat 95 - 98%. D I danh gia dugc chat lugng con gidng sau khi san xuat. san
pham cua dy an da dugc nudi thu nghiem tai mdt sd huyen. thi trong tinh. 200.000 con gidng da dugc ho trg 100% cho 135 hd tai thi xa Lai Chau va cac ho tai 02 huyen Tan Uyen va Tam Dudng. giiip ngudi dan tiet kiem duge 160 trieu ddng va ban ra thi trudng 25.000 con gidng. Viec san xuat con gidng tai chd da tang sire chdng chju cua con gidng vdi mdi tnidng, hon nira ngudi dan dugc eung cap gidng tai dia phuong vdi thdi gian van chuyen ngan nen ty le sdng cao hon 15 - 20% so vdi mua gidng tai tinh khae ve.
Vdi gia ban con gidng re hon so vdi thi trudng tir 200 - 400 ddng/con gidng da khuyen khich ngudi dan md rdng dien tich, quy md nudi trdng. Tinh ve hieu qua kinh te mdi ha nudi tiet kiem dugc tir 2 - 4 trieu ddng, gdp phan giam chi phi dau vao va nang cao hieu qua kinh te cho ngudi nudi. Qua kiem tra, danh gia tdc do sinh tmdng phat trien tren nhiing ao nudi cho thay tdc do sinh trudng. phat trien rat tdt, dugc ngudi dan chap nhan. trong lugng tmng binh dat 350 - 400 g/con (tai thdi diem kiem tra).
Sy thanh cdng cua du an da md ra cho Lai Chau co hdi ty san xuat gidng ca rd phi don tinh due. Vdi gian ap tning hien cd, mdi nam Chi cue Thuy san tinh cd the san xuat tdi da va cung cap cho thi tmdng 1 trieu eon gidng vdi gia thanh re. sach benh va chat lugng cho ngudi nudi trdng tren dia ban tinh, gdp phan thuc day nganh nudi trdng thuy san ndi chung va nudi trdng ca rd phi don tinh ndi rieng phat trien. Sau khi da tiep nhan thanh cdng quy trinh cdng nghe san xuat ca rd phi don tinh dye. can bd ky thuat cua Chi cue Thuy san Lai Chau da nang cao trinh do chuyen mdn, tich luy them nhieu kinh nghiem va manh dan hon trong viec chu ddng tiep nhan nhiing quy trinh cdng nghe mdi trong viec san xuat mdt sd gidng ca mdi trong thdi gian tiep theo./.
Sd Khoa hoc va Cong nghe tinh Lai Chau