KHOA HOC VA CtNG NGH| MO
NGHICN CUrU Gini PHflP N A N G CflO D d CHINH XAC DINH TOA DO DIEM TREN DAO TRONG HE VN-21
PGS TS. DlfONG V A N PHONG, ThS. BCII K H A G LUY, ThS. NGUYEN THAI CHINH, ThS. VO BlNH T O A N , ThS. PHAM THI THANH - Truvng D?i hge Ud-Dja cM
1. Slf can thilt phai tinh chuyen loa do tCr ITRF-2()08 v l VN-2000
Trong to chirc Dich vu Bja dflng lyc quoe t l IGS, cfl mflt so trpm tnjng tflm phan tieh lam nhiem vu thu nhfln thflng tin do GNSS lien tue tir cflc tram thanh vlSn d l xu' ly xac dinh top dp hifln thfl'i va van toe chuyin djch ciia cac dilm trong he thong lyfl'i IGS, tinh cac tliam so ciia Trai dat va tinh Ijch vi Unh chinh xae. cac dilm ciia lypi IGS cung chinh la cac diem quan sat thyong xuyfln cOa nhilu quic gia trfln thfl gioi nhyng dypc thilt k l theo yeu elu eiia IGS nhy ffia dilm dat moc, each thu'C xay dyng moc, loaj may tliu tin hiflu, phyong thirc ket noi mang d l truyin dD' lieu din cae trung tam phan tieh ciia IGS. Do sy thay doi vj tri trpng tam Trai dat theo thfli gian eho nfln glc top dp cfla he quy chilu ITRS cung bi thay dli. VI thl he qiiy ehilu Trai d i t quflc t l ITRS lfl mflt hp quy cliilu dpng. Khi do noi tpa dfl trfln dao voi chilu dfli canh Ion efl t h l xir ly so lieu bang phan mlm Bemese 5.0, kit qufl nhfln dype tpa dp eua cac diem do noi trong ITRF. De danh gifl dp ehinh xac tpa dp dilm nhan dypc co thl tinh chuyen tpa dfl ITRF v l he quy chilu Quoc gia VN-2000 roi so sanh vfl'i tpa dfl goc khi do tnjng lypi GNSS canh dai vao cac dilm dja ehinh co sfl da biet tpa dp. Muln tinh chuyen tpa dp tir he ITRF sang VN-2o6o cSn phai xflc djnh 7 tham so tinh ehuyln tpa dfl. Cac tham so nay cfl the dypc xflc ^nh rieng cho tirng khu vyc cu thl dya vao cac dilm song tmng bao quanh khu vyc tinh chuyen.
" 1 e, - "
1
DO chinh xac xac djnh vi tri dilm t r a i bang phan mlm Bernese 5.0 cfl t h l d a t c S ^ tir day CO t h l tinh chuyin tpa dfl cac d i l h i ^ VN-2000. Nlu xflc djnh cac tham so tinhil phii hpp chp khu vye thl dp chinh xac tripi 2000 efl the dat co centlmet. Neu sir dm tham so tinh ehuyln eho ca nyd'c thl dfl cS^
dpt dypc chi cfl' 0,2+0,3 m.
2. ThuSt toan xac djnh 7 tham so tfnh cM giira hai he toa d$ vuong goc khSng gian d'M Be tinh chuyin tpa dfl giira hal he t h l n g i vuflng gflc khflng gian dja tam ngy6i ta s y ^ cong thii'c Bursa Wolf [2]:
x;
X z;
+ Vx Vv Vz
=
dX dY dZ
+(1 + dm).
M X r' =
dX"
dY dZ
+m.
-^v"
^
1
\%\
X
UJ
-ez 1 Sv - ^
Voi: Xi, Y|, Z, - Top dp vupng gflc khflng g i i tam trong he thir nhat; Xi°', Y|°', Zi° - Toa dOf gfle khflng gian dja tam trong he thir 2: dX, i ex, ev, ez, m - 7 tham so tinh chuyin tpa dp. • 7 tham s l trfln thyong xflc dinh dya vao cfl^
song triing cfl thflnh phan tpa dp trong cfl halw diem i b i t ky, cfl the lap dypc 3 phyong IrtrJ ehuyln top dp nhy (1). Ta eel cae phuwng^tring mfl hinh toan d l xflc dinh 7 tham so.
m=(1+dm), tif (1), thay tpa dfl binh sai b a n j ^ gan diing cflng sc hieu chinh ta Ipp hfl phypng J
Y, Z, Tir (2) ta bien doi ve he phyong trinh s l hieu chinh:
Vx Vv Vz
=
dX dY dZ
\
dm dm
-ev"
^x dm
Xi"
Y, Z,
+
"x.-x;"
Y,-Y;
z,-z;
CONG NGHIEP MO, so 4-2016
KHOA HOG VA CONG NGHE MO _ ^ ^
0 b i i toan nay ta can xae djnh 7 an s6, do v i y :an phai thanh l i p toi thieu 7 phu-o-ng trinh co dgng hhu- (3). Khi cd tO 3 di^m song trCing tro- len (n>3), la se giil bai toin theo nguyen tae so binh phu-ang
Vx Vv Vz
=[dX
; A=
dY
1 0 0 0 -Z, Y, 0 1 0 Z, 0 -X 0 0 1 -Yi Xi 0 dZ djf Cv Cz dm]
x^=_
Vol n dilm song triing ta se lap dypc 3n phypng trinh sfl hieu chinh nhy tren. Sau dfl, ta thanh lap ma tran he so phypng trinh chuin I R = A \ A va tinh ma tran nghjch dflo R''. Cuoi ciing, rtinh an sfl X theo cflng thirc:
X=- R-'.A\L ^ (7) Sai so trung phyong trpng so don vi dypc tinh:
I p = i : , I ^ (8)
\ 3n-7
Sai sfl trung phyong cflc an s l dypc xac dinh:
mdx=MVQl,1 i f^dy = MVQ2,2 iiTldz = MJQS.S i I mex = |Ji/Q4,4 ; hley = M,/05,5 : P>ez = V^Os.e :
mm=MVQ77 (9) Tai day: Qi.,(i=1, 2,.., 7) - Cac phIn tii' trfln dyflng
cheo chinh cua ma trfln nghjch dflo.
3. Glai phap nang cao do chinh xac xac djnh toa do trfln dao trong he VN-2000
3.1. Gidi thieu lirm thirc nghiem
Lyfli thyc nghiflm bao glm 6 diem (4 diem dja j chinh CP sfl (BGCS) va 2 diem moi) dype do tai I, huyen dao Van B i n , tinh Quang Ninh vao cae ngay
\ 8, 9, 10 thang 11 nam 2013. Trong mfli ngay cae ', dilni a l u dypc dp lifln tuc 8 tilng tir ^8h30 d i n ' 16h30. T i t ea cae diem d i u dam bao dieu kipn ttt I cho viec thu tin hieu ve tinh Hen tuc. Cac diem ' flCCS efl CO so toan hpc IP: Iyoi chilu UTM, kinh ' tuyen true 105°, mui chilu 6°. May thu sir dung d l
dc lyfli thyc nghiem bao g l m hai may^2 tan GB- ' 1000 (hang Topcon) va b i n may 1 tan 4600LS
• (hang Trimble). May 2 t i n GB-1000 dypc dat tai cae diem 107444, VD-01 vao eac ngay 8, 9/11 va dat tai cae dilm 107443, 107445 vao ngay 10/11.
Chilli dai canh trung binh trong lyo'j khoang 6 km, canh ngin nhat 1,7 km, cpnh dai nhat 12,5 km. ^^
3.2. Xac dinh toa dd cda cic diem do noi trong ITRF-2608
fli tinh toan toa dfl eiia cflc diem do noi trong he ITRF-200B, chiing toi sir dung phan mlm Bemese 5.0 do Vien Thifln vfln, Tnj'flng flai hpc Bern cua Thuy ST xay dyng. Nfl dypc cflng nhpn la phan mlm
nhfl nhat. Khi dfl, ma trfln hfl phypng trinh s l hiflu ehinh efl dpng:
V=AX+L. W Trong dfl:
(5)
(6) da nang, eho kit qua xir ly dpt dp chinh xac cao vfl da cfl trfln 400 cac tnj^ng dai hpc, viSn nghien ciru trfln t h l gioi sir dung vfli nhieu mpc dich khfle nhau.
x,"
Y, Zi
; L =
"Ix]
w
Iv=
"x,-x;"
X-X z,-z;
H.1. Sa dd luui thuc nghiim Sfl lieu sir dung de tinh toa dp cua cflc dilm do noi trong ITRF-2008 bao gflm s l lieu do lifln tuc trong 8 tilng o 4 diem 107443, 107444, 107445, VD-01 o khu vye Van flIn, Quflng Ninh. So IISu do ciia cac tram thyong xuyfln IGS l l y tal dja chi [5].
Ljch ve tinh chinh xae dype lly tai dja chi [6]. Tpa dp cflc dilm tinh dypc cho trong eac cpt 2, 3, 4 ciia Bang 2. flfl chinh xac vj trf diem trong ITRF eo' +1 em.
3.3. Xic dinh toa do cua cic diem do ndi trong VN-20ob
Tien hanh xir ly s l lieu mang lyfli thyc nghipm bang phin mem TTC (Trimble Total Control) vfl'i 3 dilm goe 107443, 107444, 107445 eho k i t qua tpa dp sau binh sai ciia cflc dilm trcng hp VN-2000 trong Bang 1. flp ehinh xac vj tri dilm trong VN- 2000 khoang +3 em.
CONG NGHIEP MO, Sta-2016
KHOA HOC VA CdNG NGHE MO
3.4. Xic dinh cac tham so tinh chuyen tga dd Nhy vay, sau khi binh sal blng phin mem Bernese 5.0 ta thu dypc tpa dp vupng gfle khflng gian cua cflc dilm trong lifl ITRF-2008, binh sai
bang phan m l m TTC ta thu dypc tpa i gflc khflng gian cua cflc dilm trong hp \ , Tpa dp cua 4 dilm do n i l dypc thlng^l Bang 2.
Sang 1. Kit qui tinh tga dd cie diem do ndi trong hi VN-2000
Bang 2. Toa do vudng gdc khdng gian cOa cac diem song trung
dyng 3 diem song trOng la 107443, 107444, 107445 de tinh ra 7 tham so tinh chuyen rieng cho khu vu-c Van Don, Quang Ninh theo he thong cdng thu-c ti> (1) den (9) vdi ket qua cho d Bing 3. Sau do, SLP dung 7 tham sd nay de tinh chuyin tu- ITRF-2008 vk VN-2000 cho diem VD- 01 roi so sinh vdi tpa dp binh sai bang TTC (Bang 1) d l danh gia mu-c do tin cay cua cie tham so xac djnh du-ge.
Bdng 3. Cac tham si tinh chuyen toa do glim ITRF-2008 vd VN-2000 khu vwc Vdn Din
\3n-l '.0138 m.
3.5. Kiem tra do tin cdy cua cac tham s chuyin tga dg
De ed ca sa so sanh, ehung tdi ten harrt chuyin tD- ITRF-2008 ve VN-2000 cho a i m k VD-01 theo 2 phu-ang an tai 2 thdi d i ^ khac|
nhu- sau:
• Phu-ang an 1 (tinh chuyen tai thd'i diem 6(M dung 7 tham so tinh chuyen toa dp a Bang 3, ap (f eong thu-c (1) d l tinh chuyen tCr ITRF-2008 v 4 | 2000. Sau do tu- tpa dp vuong gde khdng gian ^ trong he VN-2000, tiln hanh tinh doi ve h§ toa d"
dja (BLH), roi tinh dli tilp ve he tpa dd vudnE phang (xy) vd'i ea sd- toin hoc giong vd-i eac dm chinh ca sd- ed trong khu do.
• Phu-ang an 2 (tinh chuyen tai thai^|
2007): su- dung 7 tham so du'Q'c cdng bo^t quyet dinh 05/2007/QD-BTNMT d l tinh chuyq|
ITRF-2608 v l VN-2000, sau dd tien hanli^
chuyen ve tpa dp phang (xy).
Ket q u i tinh tpa dp vudng gdc khdng gian ^ dd trac dja trong h§ VN-2000 cho trang B a n | j qui tinh tpa do piiang va so sanh vdl tpa f"
sai cho trong Bang 5.
KHOA HOC VA CfiNG NGHl MO
Bing 4. Tga dd vudng gdc khdng gian vi tga dd trie dia trong hi VN-2000
[JjlPlM
maU^MSs^itaY. 's
llSmSS^IV|'%RU779kJ62' g^Pi|^5S^(!>e80796.601>. , Z W 2279194.022 S79201.128
" ?^ilv«(v^^^lH B
21°
2i°l
4' 4'317375"
317372"
| , - ."
^mm •-'>
wnm 107° Ig^
^7-i47 557446
t (,,t' *) ii lllll I 1 I'll n VD-01 theo cic phuang in
idr. dx=XTc-XBs, dy=yTc-yBs, dP
4. Danh gia ket qua
Tir k i t qua so sflnh Bang 5 ta thiy tpa dp tinh chuyen theo cac tham s l cua khu vye cho dp chinh xflc tflt hon so vol tpa dfl tinh ehuyln theo 7 tham sfl cua Bp TNMT cong t i l nam 2007. Dp lech 1.6 cm hofln toan dap yng dypc yeu elu dp chinh xac xay dyng Iyoi khlng che mat bang nha nyoc.
Khi tinh chuyin tir tpa dp ITRF-2008 v l VN- 2000 nfln xac djnh lai eae tham so tinh chuyin eho khu vyc. N l u tinh theo 7 tham sfl ciia Bp TNMT cflng bo nam 2007 thl dp chinh xflc dat dypc chi CO' +0.2+0.3 m.
cac tham sfl tinh chuyin ciia khu vye dype xflc I dinh dya vao cac dilm song tmng theo thuat toan tir (1) d i n (9). Cap dilm song tnjng_^can phai dypc i b l tri bao quanh khu vyc tinhehuyen va s6 lypng , dilm song trung khflng dype it hon 3. Bp chinh I xac tinh chuyen tpa dfl phu thupc vao dp chinh xac
ciia cflc dilm song triing trong 2 he ITRF-2008 va , VN-200G. N l u eac dilu kifln trfln dupe dam bflo thl '. dp chinh xflc tinh chuyen tpa dp cfl t h l dpt cfl' mpt
] vfli centlmet. ^ Khi tinh chuyin tpa dp tir ITRF-2008 ve^VN-
' 2000 tai khu vye van Bon, Quflng Ninh cfl^thl sir ' dung 7 tham s i a Bang 3. Tuy nhien, do dilu kien
s i IISu diem thyc nghiem it, quy mo eiia Iyoi thye nghiSm nho nen bp 7 tham so tren chya phai la nh&rig tham s i phii hpp nhlt cho tofln bp khu vyc Quang Ninh.n
TAI LIEU THAM KHAO
1. Cue Ban d l Bp Tong tham myu, "Hyong dan sir dung phan mem xir \)i dii lieu do GNSS - Bemese 5.0", Hfl Npi, 2013.
2. Bpng Nam Chinh. He quy ehieu trac dja, Bfli giang cao hpc. Tryfl'ng flai hpc Mo-Dja chat, Ha
Npi, 2009.
3. flflng Nam Chinh, Nguyen Gia Trpng. Xae djnh cflc tham so tinh chuyen tpa dp giira He quy ehilu QuIe gia Viet Nam (VN-2000) vfl ITRF-2005. Hpi nghj khoa hpc ky thuflt mfl quic t§, 2010.
4. Bp Tfli nguyen Mfli tryflng. Quylt djnh QB 05/2007/C!fl-BTNMT.
5. ftp://eddls.gsfe.nasa.gov/pub/data/daily.
6. ftp://eddls.gsfe.nasa.gov/pub/gps/products/.
Ngyo'i bien tSp: Vo Chi My
Tip khoa: Bp chinh xflc vj tri dilm tren dao, chuyen doi tpa dp, tham so tinh ehuyln khu vyc
Ngay nhan bai: 19 thflng 11 nflm 2015 Ngay duyet dang bai: 15 thang 7 nam 2016
The softv/are process GNSS data Bernese 5.0 provides the result in ITRF- 2008 coordinate system. So, it is necessary to transfer the result in ITRF-2008 coordinate system to VN-2000 coordinate system, they are both spatial cartesian coordinate system. To transfer coordinate from this system to another system, we must use 7 parameters of coordinate transformation. These parameters can be separately determined for specific a ' on common points located surround the transformative area. The paper introduces one method to define 7 parameters of coordinate transformation and specify them
CONG NGHIEP MO, Sfi 4 - 2 0 1 6