N TICH - NHAN DINH - D(J BAO
M61 quan he
giu'a nhom nganh lam nghiep v6i nen kinh te
PHAM ANH TGAN' HA MANH HCING"
Bdi TRINH'"
Nghien ctfu nay dufa tr^n phan ti'ch dau vao - dau ra (I/O) d§' chi ra tac ddng cua nhom nganh lam nghigp dd'i vdi kinh t^' va moi trif&ng d Viet Nam. Ke't qua cho biet, gia trj gia tang cua nganh ISm nghidp diidc tao ra boTi cac san phSm cud'i cung cua cac nganh kinh te khac la nhi^u hcTn gia tri gia tang cua cac nganh kinh td' khac difcfc tao ra boTi cac san phim cuo'i cung cho nganh l§m nghidp. Hay noi each khac, nganh l§m nghidp dong vai tro quan trong trong vide cung cap dau vao do'i \di nen kinh te.
CO SO LY THUYET VA P H J O N G PHAP NGHIEN COu
Vao nhffng ndm 1930, ly thuyet tdng qudt ciia Keynes da dffdc dtfa ra nham giai thich hifin ttfdng khiing hodng va suy thodi kinh te' the gidi trong thdi gian ndy. Dieu dd da thay ddi nhan thffc eiia eae nha kinh le' thdi do rang, hp chi sff dung khdi nifim thu nhdp qud'c ddn nhff la thffdc do kinh tfi' duy nhd't eiia mdt qud'c gia. Dtfa trfin ly thuye't tdng qudt cua Keynes va Itfde dd kinh tfi' eua Francois Quesnay, ndm 1941, Leontief da gidi thieu md hinh dau vdo- dau ra (edn dtfdc goi Id bang I/O). Leontief da xud't ban md hinh nay trong nghifin ctfu ndi tie'ng "Ca'u triic nen kinh te'My".
Bang I/O la md hinh phan anh btfc tranh cua todn bd hoat ddng san xud't ciia nen kinh tfi'. Nd phan dnh md'i quan he hfin nganh/lifin khu vtfe trong san xua't va sff dung san pha'm eho tifiu dung cud'i ciing, tich luy tdi san va xud't khau hang hda va dich vu trfin toan nen kinh te'. Ngoai ra, bang 1/0 cho thd'y can bao nhieu san phd'm ciia nganh/khu vtfc khde de sdn xud't san phd'm eud'i cung ciia nganh/khu vtfc vd bao nhieu sdn phd'm/lTnh vtfc dd dtfde san xud't bdi nganh/khu vffe. Dieu ndy eho phep phan tich cdc md'i quan he, ddnh gid hieu qua san xua't, tinh todn cdc ehi sd'toan dien khde de quan ly kinh tfi' vi md, phdn tieh kinh tfi' \ a dff bao. Ky thuat I/O la mdt phan tich sdu hdn dffdc Ihffc hien de nghifin ctfu va dinh Iffdng tae ddng trffc tifi'p \ a gian tifi'p. ciing nhff tae ddng lan tda eua mdt nhdm nganh dd'i vdi cde nhdm nganh khde ciia nen kinh te'.
', " Tdng cyc Thdng ke
" ' V i e n Nghien ctfu phat tri^n Viet Mam
Quan he ed ban cua Leontief cd dang:
I " X i j - h Y i = Xi (1) VdZ",Xij-HVj-Xj (2) Trong dd:X^ la nganh j sff dung san pha'm i ehi chi phi trung gian; i,j = 1, n;
n Id sd' ngdnh dffdc khao sat trong md hlnh; Yi la san pha'm eud'i cung ciia sdn pha'm i; Xi la gia tri san xua't eua nganh i (tdng cau ciia san pham i) va Vj Id gid tri tang thfim ciia ngdnh j .
Data = X /X , tacd:
r^a,^^ -F V, ='X _ (3) Quan he (3) dffde vie't Iai dtfdi dang ma trdn:
A.X-i-Y = X (4) Vdi: A = (a \ ; Y = (Y ), ,,; X = (X),^,, Va:X = (l"-AV'.Y " " (5) Quan he (5) the hien md hinh I/O dang d dang nhdp khau - canh tranh (competitive - import type), md hinh nay can chuyen sang dang phi eanh tranh de phan tich.
Gpi; Y = C-l-G-i-I-i-E-M (6) Phdn deh ma tran A va vec id Y, ta ed:
A'^.X + A"'.X -1- C-' -t- C" -I- C -I- C" + I-"
-1- P -t-E = X (7) Gpi:C''-HG''-Hl''-i-E = Y'' De V rdng: A"'.X + C" -i- G*" -I-1" = M Tff(4). (5), ( 6 ) v a ( 7 ) t a e d : A''.X-1-Y" = X (8) Hodc;X = ( I - A ' ) ' . Y ' ' (9) (I-A'')' la ma trdn nghieh dao Leontief;
Y'' la cau cudi eung trong nffde; ma trdn X
24
la ma tran gia tri san xua't dffde lan toa bdi cdc nhan to eiia cau eud'i ctmg.
Ddt: V =V/X,,
Vdi Vi la gia tri tang thfim ngdnh i.
Nhdn hai ve' vdi (9), ta cd:
V = v.(l-A'')-'.Y<' _ (10) Gpi e la ma tran he so' cha't thai trffc tie'p theo nganh, vdi e = E,/X. Eij la ma tran khd'i Iffdc cha't thai trffc tiep theo nganh, Tff quan he (5) ta ed:
E = e. (LA'')-'.Y'' ( U ) Tff dd, ed the tinh loan mtfe dp Ian tda eiia ede nhan td' ciia cau eudi cung de'n gid tri san xua't, gia tri tdng them va phat thdi nhtf sau:
GOm = X - X Y (12) VAm = V-HXY (13) Em = E ^ Z Y (14) O day, •¥ the hifin chia vd htfdng.
Ma Iran A dtfdc chia thanh cdc ma tran con eho nhdm nganh Iam nghifip (r) va cde nganh edn Iai cua ndn kinh te' (S) nhtf sau:
Gpi:B = (I-Ar=[SSl (l*)
B '' la ma tran eon eua ma tran nghieh dao Leontief the hien quan he Uen nganh.
[BI-YI + B'\y", fi".YI + B'I.y"|
Theo Miyazawa (1976), ma tran B cd the dtfde phan ra nhff sau:
B^ = ( l - A - A ^ . ( I - A J - ' . A ) B " = (I - A"^ - A''^.(i - A" )-'.A\) B" = B . A ' ( I - A )-' B%B[[.A[/I-A'^)-'
Cd thd dinh nghTa 3 yfi'u to cd'u thdnh trong edng thtfc tren, bao gdm: anh htfdng so nhan (I - A ) ' , anh htfdng ngtfde Hen nganh B - (I - A ) ' va anh hffdng Iran B va B .
Tff (9) va (15), tacd:
XS = (I-ASSyl_ASR,X'* (17) XR = ( i . A««)-'.A'*^X^ (18) Hoae:
Xx"s = (l-ASSj-i ASR£XR (19) I X « = (I-A«^)-'.A'*^^X^ (20) Quan hfi (17), (18), (19), (20) chi ra sff thay ddi ciia mdt ngdnh hoac mdt nhdm nganh se dan de'n sff thay ddi eua ta't ed cdc ngdnh khae trong nen kinh te'. Khi san Iffdng eiia nhdm nganh R (S) tdng Ifin se ddn de'n sff thay ddi eua nhdm nganh S (R) dd Id: (I - Ass)-|.A^« va (I - A'*'')-'.A'*^
Tff quan hfi tdng qudt cua Leontief, cd thfi tinh todn sff lan tda eiia eau cud'i
ciing thdng qua gia tri san xud'l de'n gid tri tang eiia nhdm nganh R va S, nhff sau:
\X X 1
(V,,V,) = ' ( v , v ) . X = ( v , v )
Trong dd: X_^ la san Itfdng cua vung R dtfdc lan tda bd eau eud'i cung san pha'm eua chinh nd; X^^ Id sdn Itfdng cua vung R dtfdc tao thanh khi vung S sff dung sdn phd'm vCing R. Ttfdng tff dd'i vdi X va X,.
Nhtf vay, vific sff dung cud'i cilng eua vung R se lan tda de'n gia tri gia tdng cua cd viing R va vung S. Tong gid tri tang them khi lan tda bdi sdn pha'm cud'i cung ciia vung R Id: V_.X_^ + V^.X^^
Tdng gid tri tang them dtfdc lan tda bdi sff dung eud'i eiing eua vung S la: V .X^^ •¥ N.X^^
Tong gia tri tdng them cua mdt vung dffde xdc dinh:
V .X^ -(- V .X
KET QUA NGHIEN CL/U
Cung vd cdu cdc nhdm tiiu ngdnk ldm ngkiip - Xet ve ye'u to' eau, tdng so' 90% lam san dffdc sff dung cho cau trung gian (eho dau vao san xua'l eiia eae nganh khae trong nen kinh tfi') vd chi 10% sff dung eho eau eud'i cung. Trong do, eau trung gian eua cdc san pham trdng va eham sde rffng ra't eao, vffdt qua 99,87%
vd chi cd 0,13% san pham dtfdc sff dung cho cau cud'i Cling. Nhu eau ve san phd'm gd vffdt qud 35,2% ndng life san xua't gd va do do, gia tri nhap kha'u cua nganh ldm nghiep van ehie'm ty trpng Idn vdi 43,76%. Theo thd'ng kfi, mac du khd'i Itfdng gd nhdp khau la khoang 21% (nam 2016), nhtfng gia tri khai thdc go nhdp khau chifi'm 71,6%, cho tha'y gd ehd't Itfdng eao, cd gid tri la ra't can thie't eho nhu eau trung gian, dac biet la nganh san xud't do npi that. Dd'i vdi hoat ddng khai thdc gd, eau eud'i cung chi chie'm 15% gid tri sdn xud't ciia nganh nay vd 85% gid tri san xud't ciia nganh ndy cho tifiu dung trung gian trung gian (vi du nhff: nganh ehe' bifi'n gd, dd ndi tha't/dd gd ngoai trdi, gid'y va do gd...).
Dieu nay eho tha'y vai trd quan trpng eiia ngdnh ldm nghiep trong viee tao ra gid tri gia tdng cho cac ngdnh khae trong nen kinh te' ndi chung vd GDP ndi rifing.
- Xet ve phia cung, gid tri khai thac gd trong ntfdc ehi ehie'm 28,39% tdng ngudn (sdn xua't trong nffde vd nhap kha'u), dieu ndy phan dnh thtfe te la gid tri khai thae gd ra't tha'p, trong khi nguyen lieu gd nhap kha'u vdi gia rd't cao. Gid tri gia tang eiia nganh lam nghiep dffde tao ra trong cdc khau ehfi' bie'n va thffdng mai eua chudi gia tri.
Cki sd lan tm va do nkgy ciia cdc nkdm ngdnk ldm nghiep Bang 1 phan tieh chi so' lan lda vd dp nhay eua 4 tieu ngdnh lam nghifip. Tam quan trpng eiia ea 2 chi so': khai thdc gd, trdng va cham sdc rffng deu cao hdn mtfe trung binh cua nganh lam nghiep. Chi ,sd lan lda vd dp nhay cua tieu nganh trdng va cham sde rffng Ian Iffdt la 0,92 va 1,55, cho bifi't tifi'u ngdnh ndy cd anh hffdng ldn nhd't de'n cde tieu ngdnh lam nghifip khae va cde nganh cdn lai trong nen kinh Ifi'. Ben canh dd. 4
Economy and Forei;us[ Rc\ i
25
PHAN TICH - NHAM DiNH - DCT B A O
BANG 1: CHI SO LAN TOA VA DQ NHAY CUA TIEU NGANH LAH NGHIEP SVT.- Un
Chi so lan toa Do nhay
Trong vii cham soc rufng
0,92 1,55
Khai thac
0.75 0.69
San ph^m khde tif riKng
0.84 0,57
Dich vif ISm nghidp
0,79 0.54
Nganh
1 2
^
4 5 6 7 8 9 10 il [2^
14 15 16LiSn k^t ngtfdc
1,78y 1,457
!,6I9 1,529 1 ,y2y 2,938 2,482 1,739 2,887 2.082 1,965 2,343 2.137 2,146 1.848 1,919
BANG 2: PHAN TJCH CAC HIEU CfNG LAN TOA Anh
htfdng so nh3n
1,504 1.365 1,274
!,282 1,911 2,918 2,468 1,751 2,863 2,056 1,95 1,818 2,118 2,123 1,837 1.76
Anh htfoTng
lan toa 0,004 0,002 0,011 0,004 0,003 0,003 0,002 0.001 0,004 0,004 0,002 0,077 0.003 0,003 0,001 0,019
Anh htfdng
tran 0,281
0,09 0,335 0.243 0,016 0,017 0,012 0,006 0,021 0.022 0.013 0.447 0.016 0.019 0,009 0.14
lan toa ve san
\Udng 0,924 0.753 0,837 0,79 0,997 1,518 1.283 0.909 1,492 1,076 1,015 1.211 1.104 1,109 0,955 0,992
Binh quSn anh htfdng sd' nb&n
0,806 0,73 1 0,682 0.687 1.024 1,563 1.322 0,938 1.534 1.102 1.045 0,974 1.135 1.138 0,984 0,943
Binh quSn anh htfdng lan tda
0,701 0,296 1,764 0,617 0,462 0,506 0,346 0,169 0.6 n 0.636 0,362 12,687 0,514 0,561 0,237 3,039
Binh quSn anh htfdng tran
4,488 1,441 5,354 3,884 0,25 0.264 0.19 0,102 0.328 0,355 0.208 7,146 0.263 0.308 0.142 2,238
Mgudn: Tmh toan tuf bang 1/0 Viei Nam BANG 3: DONG GOP CGA NGANH LAM NGHIEP
RONG TONG NGANH NONG - LAM - NGtl NGHIEP VA TONG GlA TRj GIA TANG D\T: 7c
1
18 trong nong - m - ngir nghiep Ty le trong tdng gi<l tri gia lang
Trfing va chim soc riifng
9,79 1,64
Khai thac gh
2.35 0.39
Cac san ph^m khac tit rffng 1,46 0.25
Dich vy
&m nghidp 0.15 0.02
XSng nganh ISm nghi$p 13.73 2,31 INguon, UOC tmh Iu bdnq 1,0 \ lel Mam
tifi'u nganh Iam nghiep eung kha nhay cam vdi nhffng thay doi eua eae nganh kinh tfi' khac. Dieu nay cd y nghTa la, ne'u viec trong va ehdm sdc rffng dffdc cai thifin, se khdng ehi anh hffdng dfi'n nhdm ngdnh lam nghifip. md cdn tdc ddng tich cffc de'n sff phdt trien eua cdc ngdnh khde trong nen kinh tfi'. Hifiu qua khai thdc gd dd'i vdi san xud't trong mfdc tha'p hdn so vdi trung binh ehung, eung nhff so vdi nganh lam nghiep.
Chi sd'dd nhay eua tieu nganh trong va ehdm sdc rffng eao hdn mffc trung binh (1.55) eung eho bifi't rang, eae san pham cua tifiu nganh ndy la d^u vao cho ehinh nd, hoae dau \'ao cho ede tifi'u ngdnh khde cua ngdnh ldm
nghifip va eae nganh kinh tfi' khae. Ba lieu nganh ldm nghifip edn lai ed mffe lan tda va ehi so' do nhay tha'p hdn trung binh {trfin dffdi 1), dieu nay phan ndo cho thay nganh lam nghiep khdng anh hu'dng ldn de'n cdc nganh kinh le khde va ngffde lai.
Pkdn lich cdc dnh hudng sdnhdn, dnh kudng lan toa, dnh kudng trdn lan toa bdi cdc yiu tdcua cdu cudi cUng
Bang 2 cho bifi't, mde dii he sd' Ian tda ve san Iffdng va anh hffdng Iran cua nganh ldm nghiep trong nen kmh te' khd thd'p, nhffng hifiu ffng lan tda eua ngdnh ldm nghifip ndi chung vd nganh khai thae gd ndi neng la ra't an tffdng.
Mat khae, cde tieu nganh Iam nghiep tff tao ra dnh hffdng eho nhau: nganh 12 {san xua't gd, gid'y va cdc san pham lien quan; in a'n) va nganh 16 (san xud't do noi that va eae hang hda khde; sffa ehffa vd ldp dat) bi dnh hffdng manh bdi ngdnh 2 (khai thdc gd) vdi dnh hffdng tran tifdng ffng la 7.146 va 2,238 cung mffc do Ian tda tdi cae hifiu ffng Ian tda lan Iffdt Id 12,687 va 3,039. tffdng ffng cho nganh 12 va nganh 16. Nhffng ke't qua nay phan dnh thffc te' rang, ede san pham khai thdc go Id ddu vac quan trong cho hai nganh 12 va 16. Sir thay ddi tieh effe cua ede nganh khai thdc gd theo hffdng ddp ffng nhu eau cao tff cdc ngdnh lien quan dfi'n chfi'bifi'n go se dem lai ddng gdp ldn eho nen kinh le'.
Ddng gdp ve gid tri gia tang cua nganh lam nghifip trong long nganh ndng - Iam - ngff nghifip vd tdng gia Iri gia tdng cua nen kinh tfi'.
Bang 3 cho thay, tdng gid tri gia tSng nganh Iam nghiep chiem 13,75% trong nganh ndng - ldm - ngff nghifip. Trong do, cdc sdn pha'm trdng va cham sde rffng chifi'm ty ifi cao nha't (9,8%). Trong tdng gid tri gia tdng, nganh Iam nghifip ddng gdp tdi 2,31%, dae biet chi rifing vific tr6ng va cham sdc rffng da ddng gdp tdi 1,64%.
Thay ddi cdu true kinh ti tkdng qua cki sd vi lan toa vd dd nkgy
Cic kfi't qua trong Bang 4 cho ihd^y sff thay ddi cdcd'u ddng gdp cua cde tifi'u ngdnh ldm nghiep khae nhau trong giai doan 20IO-20I5 (dffde ffde linh trong bang I/O 2012) va giai doan 2016-2020 (bang I/O 2016). Nhin ehung, nhu cau ve cde san pham cua nganh Iam nghiep thdng qua viec phdn tich dp nhay vd mffc Ian lda cua 4 tieu nganh lang manh,
26
dac bifit la tieu nganh trdng va chdm sde rffng. Trong giai doan2010-2015', chisd' dp nh^y tha'p hdn mffc trung binh chung cua nen kinh tfi' (tha'p hdn 1), nhffng nd da dffpc cai thifin va vffpt qua mffe trung binh ehung eua nen kinh tfi' (dat 1,30) trong giai doan hifin nay^.
Ve nguyfin tde, nfi'u anh hu'dng lan tda dd'i vdi gid trj gia tang tang va ldc ddng de'n nhap khiu (anh hffdng lan tda giam khi nhap kha'u) se giam dffpc xem nhff tin hieu tieh effc trong ca'u true nganh.
Cdc nhdm nganh dffdc eoi la quan trpng tffdng dd'i khi eae ehi sd' cua eae nganh da thay ddi theo hirdng tich cifc. Ke't qua phan tich cho tha'y, nhdm ngdnh khai thde gd cd dnh hffdng lan toa dfi'n nhdp khau giai doan 2015-2020, tha'p hdn giai doan trffdc (2010-2015) 23 diem phan tram va lan toa de'n gid tri tdng thfim eua giai doan 2015-2020 eao hdn giai doan 2010- 2015 Id 20 diem phan tram. Sff thay ddi nay Id ddng kfi', la diem sang trong dieu hanh cua Chinh phu, phan nao phan dnh thffe te'rang, da cd ehinh sdch hd trd cho viee kie'm sodt nhap khd'u gd trong giai doan 2013-2015.
Nkdn iff nhdp kkdu vd gid tri gia tdng Bang 5 eho thd'y:
- Ve trdng vd chdm sdc rffng: Anh hffdng Ian tda tren ehi so' nhdp khd'u giam 38 difi'm phan tram, trong khi anh hffdng lan tda de'n gid tri gia tang tang 16 difi'm phan trdm theo ffdc tinh so sdnh tren bang I/O ndm 2 0 n va 2016.
- Ve khai thde gd: Anh hffdng Ian tda trfin ehi so nhap khau gidm 23 diem phdn trdm, trong khi anh hffdng Ian toa ddi vdi gid tri gia tdng tang 20 diem phan tram theo ffdc tinh so sdnh trfin bang 1/0 nam 2012 vd 2016.
SL/ gia tang anh hffdng lan tda dd'i vdi gia tri gia tang phan anh thffc te' rang, lam san ngoai gd da khdng dffdc chu trpng nhieu trong thdi gian vffa qua khi khai thac gd tff rffng tff nhifin vdn dffdc cho phep.
- Ve dich vu Iam nghifip: Anh hffdng lan tda trfin ehi sd' nhap khau giam 2 difi'm phan tram vd dnh hffdng lan tda dd'i vdi gia tri gia tdng tdng 4 diem phan tram.
Nhff vdy, nhdm nganh nay cung da ed nhffng chuyen bifi'n tich effe, tuy nhifin, sff cai thien khdng dang kfi' nhff cdc nhdm nganh khde cua nganh lam nghiep.
BANG 4: ANH HCTdNG LAN TOA, DQ NHAY
DOl vdl COA NHOM NGANH LAM NGHIEP DdA TREN PHAN TICH BANG I/O N A M 2012 VA 2016
DVT:%
Cdc ti^u nganh ISm nghifp Trong vii cham soc rifng Khai thtic go Cac s^n pham khiic tCf riing Dich vu lam nghiep
2012 fiOnh^y
0,61 0,59 0,63 0.67
Chisd'lan toa 0,80 0,66 0,74 0,71
2016 D$ nhay
1,30 0.63 0,56 0.51
ChisfTlant^a 0.89 0,71 0,80 0.75
BANG 5: ANH HCfCiNG LAN TOA DEN NHAP KHAG VA GlA TRj GIA TANG DVT: %
Nhom nganh
Trong va cham soc rCfng Khai thac go Cac san pham khac tH rCrng Dich vu lam nghiep
2012 Anh htfdng lan toa den Nh$p kh^u 0.61 1,94 0,41 0,62
Gia trj gia tang 1,16 0,61 1,25 1,16
2016 Anh hrfdng lan tda dS'n Nh^p kh^u 0,38 1,50 0,46 0,61
Gid tri gia tang 1,34 0,73 1,29 1,21
Sosanh vdl 2012 (±%) Nh$p kh^u -38 -23 + 12 -2
Gia tr) gia tdng + 16 +20 +3 +4 t i g u o n - Tinh loan dua v-in bang \'0 n ^ m 20 \A va 20
Gtd tri sdn xudt vd gid tri gia tdng lan toa bdi cdc yiu tdcdu cudi ciing
Bang 6 eho biet, gid tri gia tdng ciia ngdnh lam nghifip dffpc tao ra bdi san pham eud'i eiing eua cdc nganh kinh tfi' khde nhieu hdn gid tri gia lang eua eae nganh kinh te' khde dffdc tao ra bdi cdc sdn pham eud'i cung eiia nganh lam nghifip. Cu the', tdng gid tri gia tang cua ngdnh ldm nghiep dffpe tao ra bdi eae sdn phd'm cud'i cung cua chinh nganh dd ehi chie'm 12,9%, trong khi cae sdn pham cud'i cilng cua cdc nganh kinh te' khac trong nen kinh tfi' chifi'm tdi 87,1 %. Dieu nay la do, khi eae san pham khae dffpe sff dung eho nhu eau eudi eung, se ddn de'n sff gia tang san lu'png eiia cdc ngdnh khae irong nen kinh le', do dau vao lang len dan de'n keo theo sdn pha'm dau vao Iam nghiep tang trffdng. Tdc ddng lifin kfi't ngffpc giffa cdc nganh se tao ra gia tri gia tdng cho nganh ldm nghifip. Ngu'pc lai, cdc sdn phd'm cud'i eung cua nganh Iam nghiep gan nhff khdng cd anh hffdng (chi 0,002%) ddi vdi gid tri gia tdng cua cdc nganh khae trong nen kinh te'. Nhffng kfi't qua nay cho tha'y, nganh lam nghiep ddng vai trd quan trong trong viee eung ea'p dau vdo cho cdc ngdnh kinh lfi'khde phdt tnfi'n va do dd, khi nhin vao sif ddng gdp eua ngdnh Iam nghiep vao GDP (hay tdng gia in gia lang - GVA), ta nfin nhin nhdn sff ddng gdp eua nd trong bd'i eanh toan nen kinh te', chff khdng ehi ddn gian la trfin con so thd'ng kfi nhff la mdt linh vffe trong bang I/O. Vdi ddng gdp 2,3% tff nganh ldm nghiep (4
' Gid thid't bang I/O 2012 dai dien giai doan 2010-2015 -Gia thiet bang I/O 2016 dai dien giai doan 2015-2020
27
PHAM TICH - N H A N DINH - DCT B A O
BANG 6: GIA TRI GIA TANG COA NGANH LAM NGHlgP VA CAC NGANH KHAC LAN TOA Bdi CAC SAN PHAM CUOI CUNG
Lan tda d€'n GiS tri gia tang ngilnh lam nghidp (Nghin dong) TJ le (%) Gia tri gia tang c&c nganh khiic (Nghm dong) Ty le (%)
T6ng giA tri gia ting (Dong)
S^nphSm cud'i ciuig cua ng^nh
Iftm nghidp 12.099.266
12,9 766,646 0,02
Sanpfaf^
cufii cimg cua c ^ i^Uihkbac
81.511.065 87.1 3.962.641.690 99,98 D6ng gop nganh lam nghiep (ciia 4 nhom nganh)
den tong gia Iri gia tang (%)
Dong gop day dii nganh lam nghiep (neu tinh ca cong nghiep che bien go, giay va cac san pham lien quan, in an, cong nghiep do g6 ) fj^ tong gia tri gia tang (%)
S S n p h ^ cudlcbi^
cua n^n kinh tl^
93.610.330 100 3.963.408.337 100 4.057.018.667 2,3 5,S8 hq^< • n g I O ri
tieu nganh dffde tinh trong bang I/O), hoac 5,88% neu gom san xua't gd, gid'y va eae san pha'm lien quan; in a'n vd san xud't d6 ndi tha't va hang hda khde; sffa chffa va lap dai cung se difdc tinh, nganh ldm nghiep dd dffdc chffng minh la mdt nganh quan trpng va la mot trong so' 6 nganh kinh te' cd ddng gdp cho GVA den 5,88% (Bang 6).
KET LUAN VA KHUYEN NGH!
Kit lugn
Ke't qua phan tich tff bang I/O da ehi ra rang, phan Idn cdc san phd'm rffng dffde sff dung cho eau trung gian, cdn dd'i vdi cau cud'i cung chie'm mdt ty lfi nhd.
Tuy so' Iffdng gd nhap kha'u khdng Idn, song gia tri nhap kha'u gd van chie'm ty trpng ldn.
Phan tich anh hffdng lan tda, dp nhay dd'i vdi cdc chl sd' lan tda dffa trfin phdn tich bang I/O nam 2012 va 2016 eho tha'y, ehi so' lan tda eua 4 tieu ngdnh Iam nghiep da thay doi theo chieu hffdng tich cffc, ddc bifit la lieu nganh trong va cham sdc rffng.
Hdn nffa, nghifin cffu ciing eho thdy, gia tri gia tdng ciia ngdnh Iam nghiep dffpe tao ra bdi cdc san phd'm cud'i cung cua cde nganh kinh te' khde nhieu hdn gia tri gia tdng eiia cdc nganh kinh te' khde dffpe tao ra bdi cac san pha'm cud'i cung cho ngdnh ldm nghiep. Dieu ndy dan tdi ket luan, nganh ldm nghiep ddng vai trd quan trpng trong vifie cung eap dau vao dd'i vdi nen kinh te'.
Ke't qua phan tieh kieh ban eho tha'y, viee dat dffdc cdc mue tifiu phdt trien rffng bin vffng khdng chi cai thien sff ddng gdp eua nganh lam nghifip dd'i vdi GVA, ma cdn lan tda eae tae ddng tich cffc de'n nhieu nganh kinh te' khac, dac bifit la cdc ngdnh sff dung ldm san ldm eau trung gian.
Khuyin nghi
Xu hffdng tdng ve nhu cau gd ldn (khai thde rffng), dac bifit cho nfiu diing trung gian lam dau vao eho cae ngdnh kinh tfi' khde (vi du: san xud't do gd. do ndi tha't vd cdc hdng hod khde) cho tha'y viee can phai xay difng eae chinh sdch khuye'n khich ngffdi trong rffng trong chuyfi'n sang trdng rffng go ldn.
Them vao dd, nhu eau ve go vffdt qud kha ndng eung tai Viet Nam can dffdc gidi quyfi't thdng qua cac chinh saeh phil hpp nham tdng nguon cung gd irong nffde, eai thien nang sua't rffng (bdng cdng nghfi nhan gid'ng, gid'ng mdi, ky thudt trong), tdng khd'i Iffdng gfi bang edeh keo dai ehu ky rffng.
Dd'i vdi phia cung, ngdnh Iam nghifip can phdt trifi'n cdc chinh sdch va cd ehe ho trp de' dau tff trong cay gd ldn ed cha't Iffdng eao dap ffng cac lieu chuan qud'c tfi', nhff: FSC, PEFSC, FLEGT..a
TAI LIEU THAM KHAO
1. Thu tffdng Chinh phu (2017). Quyit dinh sd419/QD-TTg. ngdy 05/04/2017phi duyit Chuang trink qud'c gia ve gidm pkdt tkdi kki nha kink thdng qua hgn cki mdt vd suy tkodi rffng; bdo ton.
ndng cao trff luong cdc-bon vd qudn ly bin vffng tdi nguyen rffng
2. Bd Ndng nghifip va Phdt trien ndng thdn (2018). Quyit dink sd 5264/QB-BNN-TCLN. ngay 28/12/2018 ban kdnh Ki hogch tkuc Men Chuang trinh REDD+ Qudc gia
3. Bui Trinh, Bui Quoc (2017). Some Problems on the Sectoral Structure. GDP Growth and Sustainability oK Vietnam, Journal of Reviews on Global Economics, 6, 143-153
4. Keynes, J. M (1931). Keynes' Theory of Money: A Rejoinder, The Economic Journal, 41(163). 412-423
5. Leontief. W. (1941). The Structure of American Economy: I9I9-1939, Oxford Uni\ersit\ Press 6. Miyazawa. K. (1976). Input-Output Analysis and the Structure of Income Distribution. Lecture Notes in Economics and Mathematical Systems. Berlin: Springer-Verlag
7. Trinh. B. Hoa P. L. Giang. C. B (2008). Import multiplier in input-output analysis. Deponcen WP series No. 23