• Tidak ada hasil yang ditemukan

CHI MINH DONG GIAM CHU Y 6 TREN TRE MAM NON CO ROI LOAN TRE TRUNG TAM UNG DUNG CHOI TRj LIEU LAY

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2024

Membagikan "CHI MINH DONG GIAM CHU Y 6 TREN TRE MAM NON CO ROI LOAN TRE TRUNG TAM UNG DUNG CHOI TRj LIEU LAY"

Copied!
16
0
0

Teks penuh

(1)

UNG DUNG CHOI TRj LIEU LAY TRE L A M TRUNG TAM

TREN TRE MAM NON CO ROI LOAN

T A N G DONG GIAM CHU Y 6 T H A N H P H O H O CHI MINH

Nguyen Thj Van Thanh

Vien Khoa lipcXihpi vd Nhdn vdn, TrUdng Dgi hpc Cdng nghe thdnh phd'Hd Chi Minh.

I

TOM TAT

Chai tri lieu lay tre Idm trung tdm (Child Centered Play Therapy - CCPT) Id mpt tri lieu tdm ly mdi Chai tri lieu idy tre lam trung tdm duac sii dung tren 17 tre mam nan duac chdn dodn cd rot logn tdng dpng gidm chit y (ADHD) tren dia bdn thdnh pho Hd Chi Minh trong 21.2 phien tri lieu. Ket qud buac ddu cho thdy: Chai tri lieu lay tre idm trung tdm co the dp dung tren tre em Viet Nam vd cd the cd hieu qud vdi tre mam nan cd rdi logn tdng dpng gidm chit y, Tuy nhien, sd lupng ire trpng nghien citu khd nhd. Diiu ndy gai y rdng, cdn cd nhieu nghien ciru co quy md idn han trong tuong lai.

Tir khoa: Chai tri lieu lay tre lam trung tdm: Tdng dong gidm chity: Chai tri lieu.

Ngdy nhdn bdi: 17/10/2019; Ngdy duyet ddng bdi: 25/1 /2020.

1. D^t vdn as

Chai tri lieu idy tre lam trung tam (Child Centered Play Therapy - CCPT) la mgt tri lieu cdn kha mdi, nhung da dugc sii dung tren the gidi nhieu tir nam 2010 trd lai day. Chi cdn go tir khda "Child Centered Play Therapy" tren cdng cu tim kilm Google, sau 0,48 giay cho ra 121.000 kit qua. Ngudi ta su dung chai trj lieu lay tre lam trung tam tren tre em tir 2 den 18 tudi cd van de tam ly, dac biet la tre cd roi loan hanh vi va cam xuc. Khac vdi cac tri lieu tam ly khac - trong do nhOng tac dpng trj lieu hudng vao lam thay ddi tre - choi trj lieu lay tre lam trung tam la mdt tri lieu quan hi. Tac dpng ciia chai trj lieu lay tre lam trung tam lam thay ddi chdt lugng quan he cua tre va nha tri lieu/ngudi cham sdc tre (cha me va/hoac giao vien). Tir sy thay doi chat lugng quan he ciia tre vdi nha trj lieu/ngudi cham sdc, cac vdn de cua tre se thuyen giam hoac mat di.

TAP CHI TAM l y HOC, Sd2 (251), 2 - 2020 43

(2)

Viec van hanh choi trj lieu idy tre lam trung tam ddi hdi su chudn bl.'^V*'^

do chai, khong gian chai va sy trang bj ky nang cho ngudi chai vdi tre. D6_chai va phdng chai cua chai tri lieu idy tre lam trung tam phai dap iing mot so yeu cau dac thii dam bao nguyen tic idy tre lam trung tam. Vi du: dd chai phai nhieu dl tre cd thi tu lya chpn dd chai theo y mudn, kich cd do dac trong phdng en phai la kich ca cua tre, v.v. Vl ky nang ciia ngudi chai vdi tre, ngudi chai vai tre trong chai trj lieu idy tre lam trung tam phai dugc trang bj bdn ky nang dac biet (ky nang cau true, ky nang ling nghe thdu cam, ky nang chai tudng tugng lay tre lam trung tam va ky nang thilt lap gidi ban) va cac ky nang nay ch dugc su dung trong pham vi phdng chai. Viec dugc trang bi day du ca bdn ky uang ciia ngudi chai vdi tre khdng chi giup tre cd the thoai mai bdc Id cam xiic ca tich eye va tieu eye, ma cdn giup tre tap dupe each thuc de ed trach nhiem vai cac cam xiic va hanh vi cua ban than (Rise VanFleet A.E., 2010).

Ty le tre dudi 6 tudi roi loan tang dpng giam chu y (Attention Deficit Hyperactivity Disorder - ADHD) it dupe nghien ciru. Tuy nhien, mdt sd nghien ciru da dua ra udc tinh 5,29% din 7,1 % Ire em va thanh thieu nien cd rdi loan tang dgng giam chu y (Natalia Wrohska, 2015). Trong y hgc, lieu phap hda dugc (dimg thudc) dugc sir dung dl dilu tri rdi loan tang ddng giam chu y. Tuy nhien, cac thuoc dilu trj rdi loan tang ddng giam chu y thudng la cac darig amphetamine, cd thi gay nghien. Thudc chdng trdm cam hoac mdt so thudc dang khac dugc su dung dilu tri rdi loan tang dpng giam chu y cd the cd tac dung phu cho tre hoac tham chi gay tu vong cho khdng it trudng hgp. Dl giam bdt cac tac dung khdng mong mudn cung nhu ban che ty le tir vong do dieu trj roi loan tang dpng giam chu y bing thudc, ngudi ta cd xu hudng ket hgp dieu trj thudc va dilu trj rdi loan hoac sir dung dan dgc cac lieu phap tam ly de dieu tri rdi loan tang dgng giam chu y (Nguyen Thj VanThanh, 2002).

Ci Vi^t Nam, chua cd mgt nghien ciru chinh thirc nao ve chai tri lieu lay tre liim trung tam dugc tien hanh. Vi vay, chung tdi tien hanh nghien cim nay nham tra Idi cac cau hdi sau: (1) chai tri lieu idy tre lam trung tam ed phii hgp vdi tre em va hoan canh cua Viet Nam khdng? (2) chai tri lieu lay tre lam trung tam cd hieu qua vdi tre cd rdi loan tang dpng giam chu y khdng?

2. Tinh hinh nghien cuu

Pedro J. Blanco (2009) cdng bd mgt nghien cim khao sat hieu qua cda chai tri lieu idy tre lam trung tam cho hpc sinh Idp 1 cd nguy ca hpc tap. Co 21 hpc sinh Idp I dugc tham gia nhdm thu nghiem vdi 30 phut/phien Ui lieu/2 mdn, trong thdi gian 8 tudn. Nghien ciru sir dung trie nghiem Thanh tich cho tre nhd (Young child's achievement test - TCAT), thang Danh gia nang lyc nhan thirc va chdp nhan xa hdi bing tranh danh cho tre nhd (Pictorial scale of perceived

44 TAP CHI TAM LY HOC, So' 2 (251), 2 - 2020

(3)

competence and social acceptance for young children - PSPCSAYC), thang Danh gia mdi quan he Hpc sinh - Giao vien (Student-teacher relationship scale - STRS) dl danh gia thay ddi trudc va sau tri lieu. Ket qua nghien ciru chi ra ring, nhirng hgc sinh Idp 1 cd the cd ket qua hgc tap dudi trung binh tham gia vao viec trj lieu nay cd sy thay ddi diem sd cd y nghia thdng ke ve tdng hgp thanh tich sdm (Early achievement composite) khi so sanh vdi nhdm ddi chimg; su khae nhau khdng cd y nghia thdng ke vdi ty nhan thirc (Self-Concept) va moi quan he cang thang giira hgc sinh va giao vien (Student-teacher relationship stress). Nghien ciru cung cdp nhirng thdng tin cd gia tri ve hieu qua ciia chai trj lieu lay tre lam trung tam tren hgc sinh Idp I cd nguy ca hgc tap. Tuy nhien, mau nghien cim nhd, chi chgn tir nhirng ngudi sdng gan Dallas, Texas nen tinh khai quat khdng cao. Nghien cuu chua loai trir dugc trudng hgp hpc sinh cd nguy ca hgc tap thi ciing c6 the dugc cha me cho di hgc them. Vi vay, viec cai thien thanh tich hgc tap cd thi cdn do ca viec hpc them, chir khdng bin do choi tri lieu lay tre lam trung tam. Thdi gian 8 tuan tri lieu la qua ngan, khdng cho phep nhan thay sy thay ddi trong quan he giira Hgc sinh vdi Giao vien (Blanco P.J., 2009).

Cochran Jeff L., Cochran Nancy H., Fuss Angela va Nordling William J.

(2010) bao cao nghien ciru chai tri lieu lay tre lam trung tam tren mpt tre trai 7 tudi, hgc Idp 2, cd rdi loan hanh vi (disruptive behavior) dugc danh gia bang Bang kiem hanh vi tre em (Child Behavioral Checkljst - CBCL). Tre dupe tien hanh 2 phien trj lieu 45 phut/tuan trong 9 tuan. Danh gia tien trien su dung CBCL trudc va sau tri lidu chai tri lieu lay tre lam trung tam, cac chi sd tren thang CBCL danh eho giao vien (Teacher Report Form - TRF) va thang CBCL danh cho cha me deu cd sy cai thien diem sd (Cochran Jeff L.C.N., 2010). Ket qua nghien ciru cho thay, chai trj lieu lay tre lam trung tam cd thi cd hieu qua tren tre cd rdi loan hanh vi.

Nam 2013, Jamie Gargano bao cao mdt nghien ciru ve anh hudng cua chai tri lieu iiy tre lam trung tam len tre em bj sang chan tam ly, bang each tien hanh chai tri Ii6u lay tre lam trung tam trong 8 tuan va sir dung CBCL cho tre tir I'/i tudi din 5 tudi (Achenbach, 2001) va thang CBCL phien ban giao vien danh gia cho tre tir I'A tuoi din 5 tudi (Achenbach, 2001). Tac gia dua ra ket luan:

- Chai tri lieu lay tre lam trung tam chii-ng minh la cd hieu qua de siif dung cho tre cd sang chan tam ly. Nd cho phep tre bdc Id nhOng khd khan ve cam xuc, suy nghi va hanh vi theo mgt each khdng bi de dpa thdng qua chai.

- Chai tri lieu idy tre lam trung tam cho phep tre thyc hien ty kham pha ban than va ty hien thuc hda.

TAP CHI TAM Ly HOC, Sfi 2 (251), 2 - 2020 45

(4)

- Chai tri lieu idy tre lam trung tam cd thi lam thay ddi hanh vi cua tre trong 8 phien tri lieu (Gargano J., 2013).

Nam 2()I4, Stulmaker, Hayley L. bao cao nghien ciiu vl anh hudng cua chai tri lieu lay tre lam trung tam len 53 tre (tudi tir 6 - 8) cd roi loan lo au dupe thu thap tit 4 trudng tilu hgc. Cac tre trong nghien ciru dugc chia lam hai nhdm: 25 tre (nhdm can thiep tich cue) dugc nhan chai trj lieu idy tre lam trung tam trong 15 phien va 28 tre (nhdm ddi chii-ng) dugc nhan cho-i tri li?u idy tre lam trung tam trong 8 tudn (1 phien/tudn). Tdt ca tre trong mau nghien cuu dIu nhan thdy thuyen giam mire do lo au. Trong dd, cae tre trong nhom can thiep tich cue cd muc dp cai thien cao han cac tre trong nhdm ddi chung (Stulmaker ILL., 2014).

Nhu vay, cac nghien ciiu d nude ngoai da chi ra hieu qua nhat dinh cua choi trj lieu iiy tre lam trung tam len cac vin dl cua tre nhu: ed khd khan trong hoc tap, cd rdi loan hanh vi, sang chin tam ly, rdi loan lo au, v.v. Dd la nhirng vdn de thudc vl bilu hien hoac nhirng vin dl di kem vdi rdi loan tang ddng giam chii y cua tre.

Tuy nhien, da sd cac nghien cuu sir dung Chai trj lieu idy tre lam trung tam tren tre idn, cdn cac tre d lua tudi mdm non va cac tre rdi loan tang dgng giam chu y van chua dugc quan tam thich dang.

3. Phu-Q-ng phap nghien cii-u Khdch thi nghiin ciru gdm:

17 tre em cd rdi loan tang dpng giam chu y tham gia nghien cii-u cimg cha hoac me cua cac em. Cac tre nay dugc tiep nhan vao nghien ciru tir mpt sd trudng mam non chuyen biet, tir mpt sd phdng kham d thanh phd Hd Chi Minh. Cae tre deu dang sinh sdng tren dja ban thanh phd Hd Chi Minh, cd dp tudi tir 2 tudi 6 thang den 5 tudi 11 thang. Nguyen tac tiep nhan tre la: gia dinh cua tre phai vao ky hgp ddng tri lieu. Thuc chiit day la mgt ban thda thuan ma cha me cua tre cam ket se tuan thu cac ky thuat tri lieu, thdi gian trj lieu va bao cao day du dien bien cua qua trinh trj lieu cho nha nghien ciru. Vi yeu cau nghiem ngat nbu vay nen chi cd 17 tre va gia dinh da tham gia vao nghien ciru.

Tat ca 17 cha me nay deu dugc khao sat de danh gia su tien trien cua con minh trudc va sau tri lieu chai tri lieu lay tre lam trung tam. Tuy nhien, chi cd 4 cha me tien hanh dan dat chai trj lieu lay tre lam hung tam tren tre nhu mpt nha trj lieu ddc lap; 3 cha me tiln hanh din dit choi trj lieu iiy tre lam trung tiim d nha song song vdi giao vien tien hanh chai trj lieu lay tre lam trung tam d trudng.

Ngoai ra, chung tdi cdn khao sat giao vien cua 17 tre rdi loan tang dgng giam chil y nay dl danh gia tiln triln cua bpc sinh cua hp trudc va sau tri Hau

46 TAP CHI TAM ly HOC, Sfi 2 (251), 2 - 2020

(5)

chai trj liSu iiy tre lam trung tam. Tuy nhien, chi cd 5 giao vien tiln hanh din dat chai trj lieu liiy tre lam trung tam tren tre nhu mpt nha trj lieu dgc lap; 3 giao vien tiln hanh choi trj lieu lay tre lam trung tam d trudng, song song vdi cha me tien hanh chai tri lieu lay tre lam trung tam d nha. Nhdm tiln hanh song song nay de tim hieu, lieu viec tien hanh CCPT d bai bdi canh: ca d nha va d trucmg ed mang lai hieu qua tdt ban neu CCPT chi tien hanh d mot boi canh: chi d nha hoac d trudng khdng?

Td chirc va phuang phap nghien cim dugc trinh bay trong so dd I.

Hpc sinh t n r t r n g chuyen b i f t

Hpc sinh trircrng chuyen biet

r

Giao vien

Hp'p dong t r i li§u

— Bang flanh gia hanh vi tre em Evberg

CBCL- Tre & cac phong kh^m

. Bang danh gia hSnhvi hpc sinh Sutter-Eyberg

J_

Giao vien

Gi^a vien

• T i p huan 4 ky nang v | n hanh CCPT "*

Giam sat Giam sat

4 — Bang a^nh gia hanh vi Ire em Evberg

CBCL

Tre 6'cac phdng kham . Sang danh gia hanh vi hoc sinh

Sutter-Eyberg

GiSo vi&n

Sffdo 1: Td chuc vd phirong phdp nghien ciru

Tre roi loan tang dong giam chu y tham gia nghien curu dtrgc tiep nhan tir nhieu nguon khac nhau: Hpc sinh a cac trucmg giao due chuyen biet, tre em a cac phong Icham tam ly va tam thin, v.v.

Sau do, nghien cuu vien lam viec gia dinh va giao vien cua tre. Neu dat duoc sir dong thuan ve viec tham gia cua gia dinh thi gia dinh va giao vien dupfc moi den ky hap dong tri lieu, Noi dung hgp dong tri lieu bao gom cac thoa thuan ve viec tu nguyen tham gia va tu nguyen rut khoi nghien cijru va nhung cong viec gia dinh/nha truong cha thuc hien khi tham gia nghien cuu, bao gom: bo tri mot khoang khong gian rieng tu trong nha co dien tich tu 1,2m

TAP CHI TAM L t HOC. S6' 2 (251), 2 - 2020 47

(6)

X 1,8m din 2,5m x 3,5m; trang bj dd chai/khdng gian chai theo yeu ciu nghi™

ciiu (dd chai dupe su dung trong chai trj lieu iiy tre lam trung tam gdm vai do choi ciia tirng loai sau: dd chai gia dinh/nudi dudng; dd chai giao tilp; dc chai gay ban; dd chai giao due; dd chai kich thich sang tao); sip xIp 45 phiit'tuan/3 thang de chai vdi tre; bao cao viec thuc hien hang tuin viec trj lieu chai cho ngudi giam sat.

Cha me/giao vien da ky hgp ddng dupe tham gia tap huin cac ky nang ciia ngudi thuc hien trj lieu chai trj lieu iiy tre lam trung tam. Cac ky nang cua chai trj lieu iiy tre lam trung tam dugc tap huin bao gdm: (1) Ky nanp cau true; (2) Ky nang ling nghe thiu cam; (3) Ky nang chai tudng tugng lay tre lam trung tam; (4) Ky nang thilt lap gidi ban.

D I chac chin cac ky nang thuc hien chai tri lieu lay tre lam trung tam dupe truyin dat day du eho cha me va giao vien va viec thue hien chai tri lieu lay tre lam trung tam dugc tiln hanh tren tre mdt each diy du, nhiing qua trinh giam sat nhu sau dugc tien hanh:

-I- Giam sat Irong giai doan cha me va giao vien chua thuan thuc cac ky nang cua choi trj lieu lay tre lam trung tam: Trong 2 - 3 phien trj lieu dau tien, nha huin luyen tri lieu ngdi nhu mdt quan sat vien trong luc cha me/giao vien thuc hien chai ttj lieu iiy tre lam trung tam tren he. Hgp rut kinh nghiem dugc tien hanh ngay sau khi phien trj lieu cua cha me/giao vien ket thiic, de cha me/giao vien riit kinh nghiem. Trong cac phien trj lieu tiep theo, nha huan luyen tri lieu chi quan sat qua camera va phan tich bang ghi hinh cho cha me/giao vien tiep tue rut kinh nghiem. Viec giam sat chi ket thuc khi cha me/giao vien da cam thay thuc su lam chii cac ky nang ciia chai tri lieu lay tre lam trung tam.

+ Giam sat viec thuc hien cac phien tri lieu chai tri lieu lay tre lam trung tam d nha va d trudng: Cha me/giao vien dugc yeu ciu bao cao ngay tien hanh trj lieu trong tuan va bao cao viec thuc hien phien tri lieu ngay sau khi phien tri lieu ket thiic.

Tat ca cac tre rdi loan tang dgng giam chu y tham gia nghien ciru dIu dupe danh gia trudc va sau khi tiln hanh chai tri lieu iiy tre lam trung tam.

Cac cdng cu danh gia bao gdm:

- Trie nghiem CBCL (Child Behavior Checklist): danh gia cac vin dl hien tai cua khach the nghien ciru chinh. Phien ban CBCL danh cho tre mim non (do tudi tu VA tudi den 5 tudi) cd tam tilu thang gdm: Hanh vi hung hang;

Lo ling/chan nan; Vin dl chii y; Hanh vi pha va quy tac; Phan nan vl ca thi;

v i n dl xa hdi; Vin dl vl tu duy; Tu ed lap khdi xa hdi/chan nan.

48 TAP CHI TAM Lf HOC, So' 2 (251), 2 - 2020

(7)

- Bang Danh gia hanh vi hpc sinh Sutter-Eyberg (Sutter-Eyberg Student Behavior Inventory), dugc dien bdi giao vien/nhan vien cham sdc. Cd 2 tilu thang: tilu thang Mire do tram trgng va tieu thang Van de. Tieu thang Mire do trim trgng dupe sii dung de danh gia chi sd cang thing ciia giao vien. Thang nay khdng diing dl chan doan, ma chi diing dl danh gia trudc va sau mgt tri lieu dl xem su thay ddi cua miic do cang thang cua giao vien, bing each thdng ke sd lira chpn ma giao vien "cam thay phien toai". Tilu thang Van de cd diim thd tir 0 din 36. Cac diem thd sau do dugc quy ra diem T. Diem T > 60 cd y nghia lam sang; T < 60 trong gidi ban binh thudng.

- Bang Danh gia hanh vi tre em Eyberg (Eyberg Child Behavior Inventory) danh gia van de hien tai cua khach the nghien ciru chinh d nha va chat lugng mdi quan he giiia tre va cha me do cha me bao cao. Diem sd dugc tinh toan tdng d thang van de va tdng cac cau tra Idi "Cd". Cd 2 tieu thang la: Tieu thang Mire do tram trgng va tilu thang Van de. Tieu thang Mire do tram trgng dl danh gia sir cang thang cua cha me. Thang nay khdng diing de chan doan, ma chi diing dl danh gia trudc va sau mdt trj lieu dl xem sir thay ddi cua mire do cang thing cua cha me, bang each thdng ke sd lira chgn ma cha me "cam thay phien toai". Tieu thang Van de cd diem thd tir 0 den 36. Diem T > 60 cd y nghTa lam sang; T < 60 trang gidi ban binh thudng.

4. Ket qua nghien cihi

Bdng 1: So phlin tri lieu chai tri liiu Idy tre Idm trung tdm, sd trudng hap tham gia vd theo dudi tri lieu a cdc dia diim liin hdnh khde nhau

Dia diem tien hanh choi tri lieu lay tre

lam trung tam

Chi 6 nha Chi a truong Chi a phong tri lieu tam ly Ca a nha va cr trirong

Tong trung binh chung Trung binh so cac phien

tri lieu 1 23,5 20,4 22,2 18,7 21,2

So tru-ffng hofp luc bat dau choi tri lieu

lay tre lam trung tam

2 6 5 5 3 19

So truo'ng hop con lai khi ket thiic choi tri lieu lay tre lam trung tam

3 4 5 5 3 17

So trufrng hffp bo cuoc

4 2 0 0 0 2 D I tra Idi cau hdi nghien cUu thii nhit "choi tri lieu iiy tre lam trung tam cd phii hgp vdi tre em va hoan canh ciia Viet Nam khdng?", chung tdi xem

TAP CHI TAM LV HOC, Sd' 2 (251), 2 - 2020 49

(8)

xet sd lieu djnh lupng: cac phien tri lieu dugc tiln hanh; cac trudng hW ''°

cudc va cac sd lieu djnh tinh qua phdng vin sau.

Sd phien tri lieu chai trj lieu iiy tre lam trung tam trung binh thirc hien tren 17 tre d cac phan nhdm cu thi dugc trinh bay d bang I. Sd lieu d cpt^L bang 1 cho thiy, sd lugng trung binh cac phien ttj lieu d ca 4 dja diem tien hanh choi tri lieu iiy tre lam trung tam dIu tiem can vdi sd lugng phien trong ly thuylt (22 phien) cua Rise VanFleet A.E. (2010). Thdi gian tri lieu chai tn lieu lay tre lam trung tam trung binh d ca 4 dja diim tiln hanh la: 21.2 phien, cQng thip ban sd lugng phien ly thuylt cua Rise VanFleet A.E. (2010).

So lieu d cdt 2, 3 va 4 trong bang 1 eho thiy, sd cac trudng hpp bo cupc tuang doi thip 2/19 trudng hgp (chilm ty le 10,5%). Cac trudng hgp bd cudc dIu rai vao tiln hanh chai tri lieu iiy tre lam trung tam "Chi d nha". Mgt sd y kien phan hdi dugc ghi nhan nhu sau:

"Trudc ddy, va chdng tdi sdng ciing vdi con gdi trong mat cdn hp. Km toi ky hap ddng tri lieu duac hai thdng thi me chdng tdi den sdng ciing- Moi Idn tdi chai tri lieu vol chdu, me chdng tdi lai doi vdo chai ciing. Bd binh ludn, chi tdi khdng blit dgy can, cho con chai loan nhung thit gi ddu. Niu khdng cha bd vdo ngdi ciing, bd se gian. Tdi khdng biet gldl quyit nhu the ndo?r (Phan hdi ciia ngudi me eua tre rdi loan tang ddng giam chu y 5 tuoi, d quan 8, thanh phd Hd Chi Minh).

17 trudng hgp theo dudi choi trj lieu iiy tre lam trung tam den ciing deu phan hdi tdt:

"Em cdm thdy rdt bdt ngd. Trong phlin tri liiu ddu tien, be dd noi duac mot cdu ddi 5 tir "Bd Id lo hat tliu ". Em da dgy be hon mot ndm hoc. Trudc ddy, bao gid be cUng chi trd lai em bdng 1 - 2 tic don le" (Phan hdi ciia cd giao day mpt tre rdi loan tang ddng giam chu y 4 tudi, Trudng Giao due chuyen biet Niim Tin, quan Phu Nhuan, thanh phd Ho Chi Minh).

"Viec gldnh mot budi 30 - 45 phiii mdi tudn cho con, trong 5-6 thdng cUng khdng dan gian ddu g. Em phdl hy sinh vd sap xep lai rdt nhiiu thir trang cupc sdng. Nhung niu cha me thuc suyiu con minh, cha me se blit cdch ddnh thai gian chp con. Em nghi, do khdng phdl la mot khd khdn khi tiin hdnh tri lieu ndy" (Phan hdi ciia me ciia mdt tre rdi loan tang ddng giam chu y 3,5 tudi, d quan 2, thanh phd Hd Chi Minh).

"Di theo tri lieu ndy, em biet cdch choi vdi con mot cdch diing ddn. Em nghT. khong phdi nhieu ngudi blit cdch chai diing ddn vdi con ddu a" (Phan hdi cua me ciia mgt tre rdi loan tang ddng giam chii y 3 tudi, d quan 1, thanh phd Hd Chi Minh).

50 TAP C H I T A M L ^ HOC. SO' 2 (251), 2 - 2020

(9)

O i

e

•s c H

.1 ia

0 0

s

i 3

t II

£ • " "

-&

rtg i j

3

OD Wl

1 =

' b

&-—

U

OJD

c -C II -b E

6

S .—

c ? 'to 11 U " "

1 - i 1-

5 -g 7 "

3-3

« • " —

•^ :«•

u . - . H i

,g 1 = .3.

S - 5 f =

3 .— 3 c« •" S u 3

•"1 s- H '£'

.= -g-c-

<S S ; .3.

6 | , f~

3 . - . 3 [ « — • . =

u 3 4D < « • 3 — H i

| i 3 |

u -g ^ ""

""

3 . » 3 cn •" = U 3 H ',E"

| ; | | | /

J'S'l i / EJ

/ H S i:

4,9

r n

en

• ^

t N

r n

r ^

'~-

r-

CN

( N O

c>

\ D

"*

o o

•s

i

•i

0

1

a.

-

( N

•^^

^

0\

•rr.

o ' \ D

m

" • ^

Ov

^

CTC

^ '^

m l o

\o

\ D

.1

^

2

5,1

f ^

VO^

m r-o '

c^

^

-o

a\

'^.

VO

^O

ir~

^

1/^

\ D

( N

'^

g

1 i

a .

6,6

f o

-o^

• o

<N,

3

"^

i?r

t n o "

oo'

V i o "

C^

'"^

>n

• n O

i n o o

1

1

5,4

as_

• ^

?i"

00^

^

o o

K

CN

\o

^

c- u-i

r-

""^

.]

>

Z^

""

n

>.D

0 \

OS

00^

^o o_

0 0

0 0

•—

o^

^

r-i

0 0 'J:

in

u-,

• 3

"^

•G

3,4

"

- g ;

\ o

5

oo_^

Os^

t -

oT

_

3 f i

in

o o a\

• j

1

>

X

""

>fi o "

^o

S-

Oi

T t

• o

• "

o '

t-~^

en

•rf^

^

'a-

•*"

" O

1 .1

>

3

TAP CHiTAM L t HOC, Sd 2 (251), 2 - 2020 51

(10)

Khd khan trong tiln hanh choi tri lieu iiy tre lam trung tam cd the thudng gap ban d cac gia dinh. Tuy nhien, nlu cha me cd ky nang sap xep, quan ly thdi gian va cd dugc su ddng thuan cua cae thanh vien trong gia dm thi choi tri lieu iiy tre lam trung tam hoan toan ed thi thuc hien tdt.

D l tra Idi cau hdi nghien ciru thu hai "Chai tri lieu iiy tre lam trung tam cd hieu qua vdi tre cd rdi loan tang ddng giam chu y khdng?" chiing tdi tien hanh cac fric nghiem CBLC (Eyberg Child Behavior Inventory va Sutter-Eyberg Student Behavior Inventory) trudc va sau su dung chai trj lieu lay tre lam trung tam nhim so sanh kit qua trudc va sau tri lieu. Nlu cd sir thay ddi theo chieu hudng thuyen giam thi cd thi sa bd kit luan la chai tri lieu lay tre lam trung tam cd hieu qua vdi mau nghien citu.

Bang 2 trinh bay kit qua trie nghiem CBCL trude va sau thuc Men chai tri lieu lay tre lam trung tam tren ca 4 nhdm tre dugc tiln hanh bdi nhirng ngudi trj lieu khac nhau.

Theo bang 2, diim tren thang T vdi cac tre d trudc trj lieu, d trudng, d nha va d phdng kham dIu d mire benh ly (T > 70). Tuy nhien, sau trj lieu chai trj lieu iiy tre lam trung tam, cac tre d ca bdn dia diim tri lieu (chi d nha, chi d trudng, chi d phdng trj lieu va d ca nha va d trudng) deu cd sir cai thipn tren tat ca cac tilu thang do ciia CBCL. Dilu dd churng td ring, chai trj lieu lay tre lam trung tam khdng chi cd hieu qua lam thuyen giam ma cdn cd the cd kha nang triet tieu cac bieu hien cd van dl ciia tre rdi loan tang dpng giam chu y.

Ket qua d bang 3 chi ra su khac biet giira trudc va sau trj lieu chai tri lieu lay tre lam trung tam. Sau tri lieu chai trj lieu lay tre lam trung tam, cha me danh gia su thay ddi d tat ca cac item cua Bang danh gia hanh vi tre em Eyberg. Tdng diem ciia trac nghiem trudc tri lieu chai tri lieu lay tre lam trung tam la 111,8 so vdi sau trj lieu chai tri lieu lay tre lam trung tam la 58,1.

CQng trong bang 3, chat lugng tuang tac cua cha me va tre cd su thay ddi rat dang quan tam. Neu trudc trj lieu chai tri lieu lay tre lam trung tam, tdng sd lan cha me cam thay phien Idng ve hanh vi cua tre la 411, thi sau trj lieu chai trj lieu liiy tre lam trung tiim, sd lan cha me cam thay phien long da giam xudng, chi cdn 39.

Nhu vay, sau choi trj lieu iiy tre lam trung tam, cha me danh gia nhirng bieu hien cd van de cua tre cung cd su thuyen giam. Dieu quan trgng ban: nlu trudc choi trj lieu liiy tre lam trung tam, cha me cam thay phien Idng vi cac hanh vi cd van de eua tre thi sau choi trj lieu lay tre lam trung tam, tan suat khdng hai Idng nay da giam xudng, cha me cam thiy vui ban, hai Idng han khi tuang tac vdi tre. Dilu dd cd nghia la tuang tac cila tre va cha me da dugc cai thien, chit lugng tuong tac da dupe nang len sau chai trj lieu iiy tre lam trung tSm.

52 TAP CHI TAM If HOC, SS 2 (251), 2 - 2020

(11)

Bdng 3: Ket qud ddnh gid hdnh vi (bdng Bdng ddnh gid hanh vl tre em Eyberg) truoc vd sau choi tri Hiu Idy tre lam trung tdm

Cac item tren Bang Dinh gia hanh

vi tre em Eyberg

1 Mac quin ao moi cdch nhcm nho 2. Nhon nho, re rd Irong beta 3n 3. Cung each an uong 4. Tir choi an thiic an dtrgc dua ra 5. Tir choi lam viec lat vat khi dugc yeu eiu

6. (3iam chap UlL chudn bj di ngu 7. TCt choi di ngti dting gid

S. Khong tuan theo cdc quy tSc trong nhd 9. Tit choi tudn theo cho den khi hi de doa hodc bi ddnh 10. Hdnh dong chfing diii khi hi bat lam mgt vice gi dd 11. Cdi bo mc ve cac luat Jc 12. Trd nen tire gidn khi khong duge 1dm theo y minh 13. Cd nhirng eon gian du khde thuimg 14. H6n Ido vdi nggiri

15. Khoe Idi nhdi 16 De la hit 17 La hodc het 18 Ddnh bo mc

Ddnh gid cda eha me ve van de eiia tre

Truwc trj lifu

M 3.8 3,7 3.9 4.0 3.7

3.1 3.2 3.8 2.9

2.7 2.8

2,7

2,8 2,3

3,1 2,9 3,5 3,5

SD 0,9 0,9 I.I

1,1 1,1

1.5 1.4

1.1 1,1

1.2 1.3

1.4

1,3 1.3

1.2 1,2 1,1 1,2

Sau trj Ii6u

M 1.3 1.4 1.7

1,7 1,9

1.9 1.7

1,6 1.9

2,1 1.9

1,8

1,9 1,8

1.7 1,8 1,6 1,5

SD 0,6 0.6 0.7 0,7 0.9

0,7 0,7

0,6 0,9

0,8 0,8

0.6

0,7 0.8

0,5 0.6 0,6 0,6

Chenh Iceh tru-dc vd

sau trj lieu

M 2.5 2,3 2.2 2.3 1.8

1,2 1,5 2.2 1,0

0.6 0.9

0,9

0.9 0,5

1.4 1,1 1,9 2,0

Cha mc earn thay phien todi

Tru'dc trj li^u

Cd 15 16 15 14 13

13 12

14

14

10 12

7

8 9

10 12 15 14

Khdng 2 1 2 3 4

4 5

3 3

7 5

10

9 8

7 5 2 3

Sau trj ti|u

Cd 0 0 0 2 3

5 2 2 2

3 2

2

2 1

1 0 0 0

Khong 17 17 17

15 14

12 15 15 15

14 15

15

15 16

16 17 17 17

Chenh Iceh truwc vd

sau tri lieu

15 16 15

12 10

8 10 12 12

7 10

5

6 8

9 12 15 14

TAP CHI TAM L? HOC, Sd 2 (251), 2 - 2020 53

(12)

19. Pha da choi hoac cac dfl vai khac 20. l i a n h dong bk can VOL do choi va cac do vat khac 2 1 . A n cap 22. N o i d6i 23. Trcu choc hoac khicu khich nhiJng tre khac

24 C3i nhau v o i ban bfi Cling li^aluoi 25 CSi nhau voi anh chi cm 36. Danh nhau voi ban be 27. Danh nhau voi anh chi em 28, LiC'n tyc kiem t i m s^r chu y 29 N s a i l o i 30. DC sao l a n g e h i i y 3 1 . Chu y Irong thoi gian rai ngan 32. Khong the hoan thanh mOt nhiem vu hay mot ke hoach 33 Kho ehoi duoc mgl minh 34. Kho lap irung vao moi vice nao do 35. Hoat dong qua nhieu hoac bon chon 36 Dai dam ra giuong

T5nE

3.7

3,2

3.2 3,1 3,4

2.8

2.6

2.8

2,8

3.2

3.3 3,7 3,8

2,6

2.8

2.3

2.6

1.6 111,8

1,1

1.3

1.4 1,4 1.2

1,3

L4

1.23

1.5

1.3

1.2 1,0 0,9

1.3

1,34

1.5

1,4

1.1 1.4

1.5

1.5 1.5 1,8

1.7

1,7

1.6

1.8

1,4

1.5 1,6 1.8

1.2

1.4

1.2

1.2

1.1 58,1

0.5

0.5

0.5 0,6 0.9

0.9

0.6

0.6

0.8

0.5

0,7 0.5 0,8

0,6

0.6

0.6

0.6

0,5 2.3

1.7

1,7 1.6 1.6

1,1

0,9

1.2

1.0

1,8

1.8 2,1 2.0

1.4

1.4

1.1

1.4

0.5 13

11

P 11 11

8

6

10

10

13

15 14 15

11

8

7

9

4 411

4

6

5 6 6

9

11

7

7

4

2 3 2

6

9

10

8

13 201

0

2

1 0 1

1

0

0

1

0

0 I 0

1

1

1

0

0 39

17

15

_ _ _ 1 4 J 17 16

16

17

17

16

17

17 16 17

16

16

16

17

17 573

13

9

9 11 10

8

6

10

9

13

15 13 15

10

7

6

9

4

Ket qua cua bang 4 cung chi ra sir khac biet trudc va sau chai trj tre lam trung tam.

i lieu Iiy

54 TAP CHI TAM L? HOC, So 2 (251), 2 - 2020

(13)

Bang 4: Kit qua ddnh gid hdnh vl (bdng Bdng ddnh gid hdnh vl hoc sinh Sutter-Eyberg) trudc vd sau chai tri lieu lay ire lam trung tdm

Cac item tren Bang DAnh gid himh vi hoc sinh

Sutter-Eyberg

1. Le me khi phai tuan theo nhOng quy tiic hay loi chi dan 2. Tranh cai voi giao vien ve cac quy tac v^ nhiing chi dan 3 Kho chap nhan nhung 16i chi trich hav loi sua chifa 4. Khong ty minh luan theo cac quy lac quy djnh ciia Dironp 5 Tir ch6i luan theo eho den khi bi de dpa hoac bi danh 6. Tro nen liVc gign khi khong diroc lam ihcoyminh 7. Hanh dong chong dfii khi bi bat lam mot viec gido 8. Co nhung con gian dii- khac thuftng 9 I Ion lao voi ngirdi 16n 10 Khoe lai nhai II.Deiahel 12. HavbTu moi 13 Laho?ich^l 14. Danh giao vien [5. Khong can than vm sach vo v^ vgt dung khac 16 Pha hoai sdch v6 va vat dung khilc 17. An cip

Danh gii ciia giao vi£n ve van de cua tre Truoc tri lieu

M 5.4 5.5

5.6

5,9

5,7

5,8

5.6 5,6 5.6 6,0 6,0 6.2 6,2 6.3 5,7

5,7 5,9

SD 1,0

1.1

1.2

1.1

0.9

0.9

1,0 0.9 0.7 0.3 0.5 0.6 0.6 0.5 1.6

1.5 1,3

Sau tri lieu

M 1.9 1.9

1.8

1.9

1.9

2.1

2.0 2.0 1.9 1.7 1.5 1.6 1.5 1.7 1.9

2.1 2.1

SD 0.3 0.2

0.4

0,7

0.8

0,8

0.9 0,9 0,9 0,8 0.6 0,7 0.6 0,6 1.2

0,7 0.9

Chenh lech tru^oc vi sau trj lieu

M

3,5 3.6

3,8

4

3.8

3.7

3,6 3.6 3.7 4,3 4,5 4.6 4.7 4.6 3,8

3.6 3.8

Giao vien cam thay phiSn lodi Truoc trj lieu

C6 12 12

11

12

13

14

11 12 12 15 16 16 16 16 13

11 15

Khong 6 5

6

5

4

3

6 5 5 2 I I 1 1 4

6 2

Sau tri lieu

Co 1 0

0

0

1

0

2 3 1 1 1 0 0 2 0

3 2

Khong 17 17

17

17

16

17

15

14

16 16 16 17 17 15 17

14 15

Chenh lech truftc \k

sau trj lieu

11 12

11

12

12

14

9 9 11 14 15 16 16 14 13

3 13

TAPCHI TAM lyHQC, Sfi2 (251), 2 - 2020 55

(14)

18.N6id6i 19. Lam on trong lop hgc 20. Treu hay dioc tire nhitng hoc sinh khac 21. Hanh dgng chi huy vin hoc sinh khk 22, N6i la danh nhau voi hoc sinh khac 23. Danh nhau voi hoc sinh khac 24. D6i hoi sir chu y

26. Ngat Icri nhiing hgc sinh khac 27. C6 kho khan khi tham gia vao cae nhAm 28 Kho chia se d6 dfing. dyng cu hgc lap 29 Khong hop (ac tning cdc hogt dgng nhom 30. Do Ifli dm ngiroi khac ve nhiing vSn de hflnhvi 31. D6,sao lang chu

V

32. Kh6 duy tri chii y vio nhiem vu 33. Hanh dgng ch6ng Ifii nhiing nhiem vu kho khan 34. Kho hoan thanh nhOng n h i ^ vu hay nhihig ke hoach 35. Xung dgng hanh dgng tnroc khi suy nghi 36. Ho3l dong qua mile hay b6n chon khong yen

T5ne 5.9 5.9 6.1

6.0

6.1 6.2 6.1

6.2 6.1

6.1

6.1

5.7

5,6 5,7 5.8

6.2

6.0

5.8 212,1

1.2 1,2 0,9

0,8

0.8 0,9 0.9

0.8 0,8

0.8

0.8

1.3

1.4 1.2 0,8

0,8

1.0

1.4 1,9 1,9 2.0

1.7

1.6 1.7 1.6

1.6 1.5

1.5

1.6

2.0

2.3 2,0 2.1

2.0

1.7

1,5 64,83

0,9 1.0 M 0,8

0.7 0.7 0.7

0,6 0.7

0.7

0.8

0.8

0.8 0.7 0,8

0,9

0.8

0,6 4.0 4.0 4,1 4.3

4.5 4.5 4,5

4.6 4.6

4.6

4,5

3.7

3.3 3.7 3.7

4.2

4.3

4.3 15 16 16 16

16 16 16

17 17

17

17

16

13 11 14

15

15

14 521

2

0 0

0

0

1

4 6 3

2

2

3 92

1 0 I

2

0 0 0 0 0 0

0

0

0

1 1 2

1

0

0 26

16 17 16

15

17 17 17 17 17 17

17

17

17

16 16 15

16

17

17 587

_J4_

16 15

14

16 16 16 17 17 17

17

17

16

12 10 12

14

15

14

56 TAP CHI TAM Lf HOC, S6' 2 (251), 2 - 2020

(15)

Sau chai tri lieu lay tre lam tritng tam, giao -vien cQng nhSn thiy su thuyen giam cac bilu hien hanh vi cd van de ciia tre. Sd lan giao vien cam thiy hai long (Khdng cam thiy phien toai) ve tre tang tii 92 trudc hi lieu len 587 sau tri lieu. DiSu do ciing cd nghia la, chat lugng tuang tac ciia tri; va giao vien ciing dugc nang len sau chai tri lieu lay tre lam trung tam.

5. Ket luan

Chai tri lieu iiy tre lam trung tam la mgt tri lieu tam ly sil dung do chai va ky nang chai dac biet vdi tre. Mac du la mdt tri lieu mdi ra ddi, choi tri lieu iiy tre lam trung tam dugc gidi khoa hgc tren the gidi quan tam. Cac cdng trinh nghien ciru kha da dang: tir viec thuc hien chai tri lieu iiy tre lam trung tam tren cac tre cd nhiing van dS ve hanh vi, cam xuc cho den nghien ciiu tim hieu cac thUe thuc hanh chai trj lieu lay tre lam trung tam trong cac hoan canh khac nhau.

Ket qua budc dau ap dung chai tri lieu lay tre lam trung tam tren mgt nhdm nhd cac tre mam non rdi loan tang ddng giam chu y tren dia ban thanh phd Hd Chi Minh cho thay, choi tri lieu lay tre lam trung tam cd hieu qua vdi tre rdi loan tang ddng giam cbil y ca vdi sir thuyen giam trieu chimg cua rdi loan tang dgng giam chu y ciing nhu cai thien chat lugng quan he cua tre vdi cha me va vdi giao vien. Dieu nay cd nghia la chai tri lieu lay tre lam trung tam cd the ap dung va cd hieu qua ddi vdi tre rdi loan tang dgng giam chu y d lUatudi mam non.

Tuy nhien, sd lugng tre tham gia nghien cuu cdn kha khiem tdn va nghien ciiu lai chua cd nhdm ddi chiing. Vi vay, ket qua ciia nghien ciru nay ciin tiep tue dugc kiem chirng ki ludng ban trong cac nghien ciru v6 sau.

Tai lieu tham khao

1. Blanco P.J. (2009). The Impact of school-based child centered play therapy on academic achivement, self-concept, and teacher - child relationship stress. Dissertation Prepared for the Degree of Doctor of Philosophy. University of North Texas.

2. Cochran Jeff L.C.N. (2010), Outcomes and stages of child-centerde play therapy for a child with highly disruptive behavior driven by self-concept issues. Joumal of

Humanistic Counseling. Education and Development. Vol. 49 (2). 231.

3. Gargano J. (2013). The effectiveness of child-centered play therapy as an intervention for children who have experienceed trauma. A research thesis proposal submitted to

the school of graduate studies. In Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Master of Social Work. New Haven. Connecticut: Southern Connecticut State University.

TAP CHiTAM ly HOC, Sd 2 (251), 2 - 2020 57

(16)

4_ Natalia Wronska B.G.Z.Z. (2015). An Ipad-based tool for improving the skills of children with attention deficit disorder. International Joumal of Environmental Research and Public Health. Vol. 6 (12). P. 6.261 - 6.280.

5. Rise VanFleet A.E. (2010). Child-center play therapy 72 Spring Street. New York.

NY 10012. The Guilford Press.

6. Stulmaker H.L. (2014). Effects and mediation of child-centered play therapy on young. Doctor of Philosophy (Counseling).

7. Nguyen Thi Van Thanh (2002). Rdi logn tang dpng gidm chii y d tre em. Noi san Tam than hoc. Tong Hoi Y duoc hoc Viet Nam, Hoi Tam thin hoc Viet Nam. S6 7.

Tr. 102-104.

58 TAPCHITAM Lf HOC, Sd2 (251), 2 - 2020

Referensi

Dokumen terkait