Thuc tieh - Kinh nghiem
Nam 2015, bao, mua, lu se nhieu ban
O HOANG Dl/C CUONG
Giam doc Trung tam Dubdo khi tugng thu^ vdn Trung Qdng
Diln bie'n khi tugng thuy van bat thudng
Cd t h i thay, dien bie'n KTTV nam 2014 d nUdc ta cd nhieu diem bat thudng. Ret dam, ret hai, nang ndng, han han, ID luL..
de'n mugn, ky luc, keo dai va mUe do thiet hai kha nang ne. Tfnh den ngay 16/12/2014, da cd 23 dgt khdng khf lanh (KKL) anh hudng den nude ta, trong dd cd 4 dgt ret dam, ret hai (nhiet do trung binh ngay xud'ng dudi 15 va 13*^C) vdi tdng edng 16 ngay ret dam, ret hai Iren dien rdng. Ngoai ra, KKL cung da gay mua tuyet va mUa da eho cac linh vung nDi phfa Bac. Trong nam da cd 14 dgt nang ndng tren dien rgng, il hdn so vdi trung binh nhieu nam (TBNN), nhung so ngay nang ndng lai nhieu hon TBNN tren 20 ngay. Ogi nang ndng keo dai va gay gat nhat xay ra ID ngay 10 den hel thang 5/2014 din den nhiel do cao nhat dat 39 - 41^0 d nhieu ndi, mgt sd ndi vugt gia tri lieh sD. Da cd 5 eon bao va 3 ATND hoat dgng tren Biln Odng, it hon nhieu so vdi TBNN, trong dd ed 3 cdn bao anh hudng trUc tiep den dat lien nude ta. Tat ca cac cdn bao va ATND anh huctng tiue tiep den nudc la trong nam 2014 trudc khi do bd vao dat lien deu ed hudng di chuyen khong qua phDc tap, tuy nhien lai rat phUc lap ve cudng do. Tong cgng ed 31 dgt mua Idn dien rgng tren pham vi ca nudc, tUdng duong v6i nam 2013 va nhilu hdn so vdi
TBNN. cac dgt mua Idn dien rdng trong nam 2014 deu tap trung 6 Bae Bg va Tay Nguyen, rat ft dot xua't hien 6 Trung Bd. Trong mDa khd dau nam 2014, han han da xay ra tren dien rgng b nhieu ndi thudc Bac Bd va ven biln Trung Bd. Tren phan Idn cac song d Bac Bg va Trung Bd, ddng chay ludn nho hon TBNN cDng thdi kytU20- 60%, cd ndi nho hon den 60%.
MUC nudc ha iuxi nhieu sdng da xud'ng mDc thap nhat lich sD hoae tha'p nha'l cung ky. cac hd chDa nude deu b miJc tha'p, cd hd bj can kiet, gay khd khan trong san xuat ndng nghiep, cdng nghiep va van hanh cac nha may thDy dien. Cudi thang 5, dau thang 6, tren mgt sd sdng b Bac Bd, Trung Bd va Tay Nguyen da xuat hien lu
lieu man nho vdi lugng ddng chay khdng danh k l . MCia mUa, lu ehfnh vu tren cac song d Bac Bq va Trung Bg de'n mudn khoang 1 - 2 thang. b Bac Bd, de'n cudi thang 7 mdi xual hien lu tren he Ihdng sdng Hdng va sdng Thai Binh; cud'i thang 10 6 cae tinh tD Ha TTnh den Binh Ojnh va eudi thang 11 b cac tinh ICr PhD Yen den Ninh Thuan.Trong mDa lu, sd Iran lu xual hien it hon nhieu so vdi TBNN va phan Idn la lu nho va vDa; rieng b Bac Bd xay ra 2 tran lu Idn (do anh hudng cDa con bao so 2 va sd 3) vdi bien dd lu len ID 5-10 m. Dinh lu tren sdng Oa, sdng Ky CDng tai Lang Sdn, sdng Chay tai Bao Yen, Yen Oai thugng ngudn sdng Ld tai Ha Giang, sdng Bdi tai Hung Thi vUdt
4 4 Tai nguy§n vo Moi truong | Ky 2-Thang 12/2014
mDc BD3; tren sdng Luc Nam tai Lyc Nam dat gan mDc B03.
TP.Lang Sdn da bj ngap lut nghiem trgng do anh hudng cDa dgt mua lu Idn tD ngay 20-21/7, chi sau dgt ngap lyt iich sir nam 2008. b Nam Bg, dinh Iren sdng CDu long xuat hien vao giDa thang 8, sdm hdn TBNN khoang 1,5 Ihang, trai vdi qui lual hang nam. Oinh ID tren hau he't cac sdng vDa va Idn b Trung Bg va Tay Nguyen 6 mDc thap hdn BDI, tha'p hon nhieu so vdi TBNN. Dung tfch cac hd chira IhDy Igi, thDy dien b Trung Bd de'n cud'i mua chi dat 50 - 75% dung tfch thiet ke.
Cong tac du bao phuc vu Oiem mdi trong nam 2014 la Luat Phdng chdng thidn tai ed hieu lue Ihi hanh va Trung tam Du bao KTTV Trung uong da thye hien cung chl dao, ho trg cac Oai KTTV khu vye thyc hien edng tae dy bao, phue vu phdng chdng thien tai theo dung Quy ehe bao ATND, bao, lu; Quy che thien lai tren bien (tD thang 10/2014 la cac Quy djnh dy bao, canh bao va truyen tin thien tai va Quy djnh mUc dd rDi ro thien tai) cung nhu cae Quy trinh van hanh lien hd chUa do ThD ludng Chi'nh phD ban hanh. Trung tam da theo ddi chat ehe va du bao kjp thdi, luong ddi phD hop vdi dien bien thuc te eae hien tugng KTTV nguy hiem nhu bao, ATND hoat ddng tren Biln Odng, cae dgt KKL, ret dam, ret hai, nang ndng, mua Idn dien rgng. canh bao sdm ve han han, xam nhap man, canh bao va du bao kha td'i cac dgt 10 xay ra tren cae sdng loan qude; dac biet la cac dot lu Idn tren cac sdng thugc khu vUc Bac Bg. Ngoai ra, Trung tam da Ihyc hien td't cdng lae du bao
IhDy van phuc vu khai thac, van hanh cDa Nha may thDy dien:
Son La, Hda Binh, Tuyen Quang, Thac Ba, thi cdng Nha may thDy dien Lai Chau. Thye hien nhiem vu du bao phuc vy van hanh lien hd chDa cho cac sdng 6 Bac Bg, Trung Bd va Tay Nguyen. Trung iam da lap trung cac ngudn luc nham Dng dung KHCN trong du bao KTTV, KTTV bien, khdng ngDng nang cao chat lugng ban tin du bao va eai tien ban tin theo hudng chi tiet hon, phd cap hon ddi vdi cae ddi tugng sD dung khae nhau.
Nhan djnh tinh hinh thdi tie't va djnh hudng trgng tam du bao phuc vu
Hien nay, ENSO dang d trang thai trung gian nhung nghieng hdn ve pha ndng. Kha nang xual hien El Nino trong vy dong xuan 2014-2015 dugc danh gia vao khoang 60%. Ne'u xuat hien day se la El Nino yeu so vdi cae El Nino da xua't hien trong khoang 50 nam gan day. Nhieu kha nang, KKL manh se hoat ddng sdm hon so vdi TBNN, dgi ret dam, ret hai dau lien b Ddng bang Bac Bd se xay ra Irong nDa dau thang 12/2014, sdm hdn so vdi TBNN.
6 khu vyc Bae Bg va Bae Trung Bd se cd nen nhiet dd toan mDa dong xuan 2014-2015 b mDc cao hdn so vdi TBNN ID 0,5- 1,5°C. NhDng thang dau mDa ddng CO nhiel do thap hon so vdi nhDng thang cudi mua. Nhiel do trung binh toan mDa cao hon TBNN tu 0,5-1 ,OOC va fl dao ddng b Trung Bd, Tay Nguyen va Nam Bg. NhDng Ihang dau nam, tdng lugng mUa tai Bac Bg cd kha nang thieu hyt ID 15-30% so vdi TBNN, b Trung Bd thie'u hut khoang 10-40%, b khu vuc Tay
Nguyen va Nam Bd ft hdn 10- 20%. Ddng chay trong mua khd d hau he't cae sdng tren toan qudc ed kha nang nho hdn mDc TBNN khoang 10-40%, rieng 6 Trung Bg tdi 30-65% cung Ihdi ky. Myc nude tha'p nha't tai tram thuy van Ha Ngi co kha nang b mDc 0,2-0,3 m va xuat hien vao thang 2/2015;
se cd nhieu kha nang xua't hien mue nudc tha'p nhat trong chudi sd lieu quan trac cung thdi ky hoac thap nha't ljch sD tren cac sdng d Bac Bg, Trung Bg. Tinh trang khd han va Ihieu nudc, xam nhap man se diln ra tren dien rdng b cac tinh ven biln Trung Bd va Nam Bg; khd han cyc bd b Bae Bd va Tay Nguyen.
Nhieu kha nang, bao hoat ddng tren Bien Ddng va anh hudng ldi Viet Nam nhieu hon nam 2014, mDa mua se den mugn tren pham vi toan qude, nhung cae dot mua Idn se tap trung vao giDa mDa vdi tdng lugng mUa Idn hon nam 2014. Lu cd kha nang xua't hien nhieu hdn so vdi nam 2014 va dinh ID se dat hoac cao hdn TBNN cOng nhu cao hdn dinh ID nam 2014, dao biet la khu vue Bac va Trung Trung Bd. Lu quet va sat Id dat cd kha nang xual hien nhieu hdn b cac tinh vDng nui phia bae, Bac va Trung Trung Bg.
Diln bien Ihdi tie't, thDy van trong nam 2015 tren pham vi ca nude ed xu hudng thieu hyt mua va ddng chay, xuat hien khd han va thie'u nUdc; nen nhiet do tang eao vao mDa khd. Bao, mua, lu se nhieu hon nam 2014. Cdng tac dy bao KTTV trong nam 2015 se duge chD trong vao canh bao han han, xam nhap man vao nDa dau nam 2015 va du bao, eanh bao bao, ID vao nDa eudi nam 2015, dae biet la b khu vyc Trung Bd.B
TainauvenvgMoi+ri/nnn I Ki/2 - Th^no 12/2014 ^ c