NGHIEN
curu TRAd
D 6 IMOT SO GIAI PHAP TANG CtflfNG THANH TRA, KIEM TRA vil xH LY NGHIEM GAG VI PHAM PHAP LOAT LAO OONG
T
he che hda dudng loi cua Ding, Dilu 2 Luat Thanh tra ngay 15 thing 11 nim 2010 da quy djnh:"Mue dich hoat ddng thanh tra nham phit hiln so hd trong ed ehl quan ly, chinh saeh, phip luat de kiln nghi vdi edquan nha nUde ed tham quyin biln phap khac phuc; phdng ngda, phit hiln v l xd ly hinh vi vi pham phap luat; giiip ed quan, to chdc, c l nhin thUc hien diing quy djnh eua phip luat; phit huy nhin td tich cUe; gdp phan ning eao hilu lUe, hilu q u i boat dgng quIn ly Nha nUde; bao v l Igi fch eua Nbl nude, quyen va lgi ich hgp phip eua ed quan, to chdc, el nhan".Tuy nhiln, mue dich nay ehUa dat kit q u i II bao trong edng tic thanh tra lao dgng hien nay, bdi nhdng ly do khic quan va chu quan dudi day:
Thd nhdt, so lugng doanh nghiip dang ting nhanh.
Theo so lieu thong ke cua Thanh tra Bd (do Thanh tra d e Sd Lao dgng - ThUdng binh va Xa hgi blo do), den ngay 31 thing 3 hang nim, sd Idgng doanh nghiip va ngUdi lao dgng nhu sau: NIm 2009, el nUde ed 346.783 doanh nghiip, sd dung 10.727.564 lao ddng; nam 2010 do Inh hudng suy giim kinh te toan cau, toan qude chi ed 313.052 doanh nghiip, nhdng van sd dung 12.288.472 lao dgng; d i n 31 thing 3 nam 2011, so doanh nghiep d l tang lln
Th.s Nguyen Tien Tung Phd chdnh Thanh tra Bo
Tiep tuc tdng cUdng xCtiy nghiim cdc vi pham phdp ludt trong lao ddng
348.042 doanh nghiep, sd dung 15.450.073 lao dgng. So lUdng doanh nghiep va ngUdi lao dgng tang nhanh, eung vdi dd II quan he lao dgng dien biln ngay d n g phdc tap, tao sde I p Idn doi vdi lUe lugng thanh tra lao dgng trong vile phit hiln va xd ly d c hanh vi vi pham phip luat tai doanh nghiip.
Thd hai, so lugng d n bg thanh tra khdng nhdng khdng ting tddng dng vdi sd lUdng doanh nghiep tang ma cdn giim di.
Do sde I p eua vile tinh gian biln ehl nen mac dCi cd nhilu van bin ehi dao eua Chfnh phu v l tang eUdng lue lugng thanh tra lao dgng nhUng ldc lUgng nay khdng nhdng khdng ting ma edn ed xu hudng giam di. Nlu nam 2009, toan nganh ed 471 thanh tra viln, d n bg thanh tra thi den nam 2010, con sd nay giim
xudng edn 448 va d i n 31 thing 3 nam 2011 ehi edn 445. Can lUu y rang so d n bg, thanh tra viln nay ngoii vile thanh tra thUe hiln phap luat lao dgng, blo hiem xa hgi edn phli thUc hiln d e nhilm vu khic nhu thanh tra vile thUc hiln chinh sich Uu d l i ddi vdi ngudi ed edng, blo trg x l hdi, phdng chong t l nan xa hdi, vile thue hiln chinh sich ddi vdi tre em, binh dang gidi, tiep edng din va gill quylt khilu nai, td do....
Vi vay thUe t l so lugng thanh tra viln, d n bd thanh tra lam edng tie thanh tra lao ddng, blo hiem xa hgi ehi chilm khoang 1/3 tong so lugng thanh tra viln, d n bo thanh tra toin nganh, va phai thue hiln d e nhilm vu thanh tra chinh sach lao dgng (trong do cd day nghi, dUa lao dgng Viet Nam di lam vile cd thdi ban d nUdc ngoii, lao dgng ehUa thanh niln, lao dgng nd, lao dgng eao tuoi, lao dgng II ngudi tan tit), thanh TAP CHf LAO DdNG VA XA Hdl -5d473- Td 16-31/8/2011
tra an toan lao ddng, thanh tra v l sinh lao dgng va thanh tra vile thde hiln Luat Blo hiem XI hdi.
Theo so lugng d n bg thanh tra, sd doanh nghiip v l binh quin sd doanh nghiip dugc thanh tra hlng nam (khoing 5000 doanh nghiip) thi phli khoing 70 nim mdi ed the thanh tra tai doanh nghiip lan thd hai. So Idgng doanh nghiip va ngUdi lao dgng ting nhanh, trong khi so lugng d n bg thanh tra lai giim di va thim nhieu ITnh vUc quin ly Nha nude nhu tre em, binh dang gidi (dong nghTa vdi vile t h i m ITnh vuc thanh tra), t i l p tuc llm gia ting tmh trang khdng the kjp thdi thanh tra, chan chinh d e sai pham eua doanh nghiip.
Thd ba, chfnh quyin nhilu dja phddng d p tinh muon tao Igi the canh tranh bang mgi deh, trong dd ed bien phip ban ehl thanh tra d l thu hiit von dau tU.
0 1 ed nhieu dja phUdng dUa ra quy djnh tat el d e doan thanh tra khdng dugc lam vile q u i nda ngay tai mgt doanh nghiip v l ehi duge t i l n hinh thanh tra tai doanh nghiep khi duge sU dong y eua Uy ban nhan d i n tinh. Mat khic, thinh phan Doan thanh tra (hole kiem tra) eung gdm nhilu coquan chdc ning thudc tinh (Sd Lao dgng - ThUdng binh va Xa hgi, Sd K l hoaeh v l Diu tU, Sd Y t l , Cdng an tinh, SdTIi chinh, Liln doan Lao dgng tinh...). Nhdng cudc thanh tra (hole kiem tra) nhu vay thudng khdng dat hilu q u i eao vi rdi vao tinh trang "cha chung khdng ai khde"vl ehi nlu duge mgt vii thilu sdt, khuylt diem nin d d e dja phddng nay, vi pham phip luat lad dgng tai d c doanh nghiip dien ra pho bien. Bu lai, dja phddng do lai dugc coi II thuan ldi chd mdi trddng d i u tU!
TAP CHf LAO DdNG VAxA Hdl-Sd473-rd 16-31/8/2011
Thd tu, vile xd ly cua d e ed quan chdc nang chda nghiim
Theo thong ke eua Thanh tra Bd Lao dgng - ThUdng binh va XI hgi thi eho d i n nay, chUa mgt doanh nghiip nao khdng ed sai pham nlu t i l n hinh thanh tra tai doanh nghiip do. Trung binh, doanh nghiip Nbl nUde ed khoing 7 sai pham, doanh nghiip ed von dau tU nUde ngoai cd khoing 15 sai pham, doanh nghiip boat dgng theo Luat Doanh nghiip cd khoing 20 sai pham va hau h i t d c sai pham do bj xd phat vi pham hanh cbinh theo quy djnh, nhUng thue te trung binh moi nim ehi khoing 70 100 doanh nghiip bj xd phat vdi tong so tiln khoing 4 ty dong.
Thd ndm, mdc xd phat ehUa tUdng xdng vdi hinh vi vi pham.
Theo d e nghj djnh quy djnh xd phat vi pham hinh chfnh v l lao ddng v l blo hiem x l hdi, Chinh thanh tra Bd hole Chinh thanh tra Sd Lao ddng - ThUdng binh v l XI hgi ehi ed tham quyin xd phat d i n 30 trilu dong, trong khi ed nhdng hanh vi eua ngudi sd dung lao dgng (nlu vi pham) thi sd t i l n eao hdn rat nhilu lan.
Vi du nhu trdn ddng hole eham ddng BHXH eho vii trim, tham ehi vai nghin ngUdi; khdng to chdc khim sde khde djnh ky;
khdng huan luyen an toan, v l sinh lao dgng; khdng trang bj phUdng t i l n blo v l c l nhin cho ngddi lao dgng...). Do mdc xd phat chUa tUdng xdng vdi hinh vi vi pham, lai chUa nhan thde dugc hau qui eua vile vi pham, ngUdi sd dung lao ddng cd t h i s l Ida chgn chap nhan nop phat (ml chac gi d l bj phit hiln vl sd lugng d n bd thanh tra lao ddng qui it), nhim mue t i i u dat dUge Idi nhuin eao hdn.
NGHISNCCTU TRAd Ddi
De ting cddng thanh tra, kiem tra, xd ly nghiim d c vi pham phip luat lao dgng va blo hilm xa hdi, dua vile thi hanh phip luat lao dgng va blo hilm x l hgi vao n l nip, theo chiing tdi, trUdc mat can thUe hiln tdt mgt sd gill phip ed bin sau dly:
Mot la, ting eUdng so lugng va chat lugng d n bd thanh tra lao dgng. Thdng bao so 134/TB- VPCP ngiy 29 thing 8 nim 2006 eua VIn phdng Chinh phu truyin dat Kit luan cCiaThii tudng Chinh phu tai cudc hgp bin biln phip xd ly van d l dinh edng trong giai doan tdi d l nlu rd:
Giao Bd Lao dgng - ThUdng binh v l XI hgi:
Ting eUdng edng tic kilm tra, thanh tra va giim slt vile chap hinh phip luat lao ddng trong d e doanh nghiip, xd ly nghiim minh nhdng hinh vi vi pham phip luat lao ddng de giim thilu tranh chap lao ddng, blo v l quyin Igi chinh ding eua ngUdi lao ddng;
Phdi hgp vdi Bg Ndi vu, Bd Kl hoach va Oau tU, Tong Liln doan Lao ddng Viet Nam... eung CO, kiln toan he thong to chdc v l ting eudng ddi ngu d n bg thanh tra Nbl nUdc v l lao dgng;
Bd Ndi vu ehu tri, phdi hgp vdi Bd Lao ddng -ThUdng binh va XI hdi va Uy ban Nhin din tinh, thanh pho true thuge Trung dgng xem x i t tang biln ehe thanh tra lao dgng eho phu hgp vdi su phit triln eua doanh nghiip, trUde h i t la d p quan huyen noi tap trung nhilu doanh ngbiep, khu edng nghiip, khu ehl xuat, khu kinh t l .
Chiing tdi cho rang, giii phip trude mit eung nhU lau dai, phli cd ldc lugng thanh tra du c l v l so lugng lan chat lUgng mdi ed the d i p dng dugc ylu d u quin ly Nhi nude v l lao dgng hiln
NGHIDN COru TRAd Ddi
nay, va cung la thUe hien nghiem Nghj quyet Oai hgi Ding lan thd XI, thuc hiln nghiem y kiln k i t luan cCia Thu tddng Chinh phu.
Oe lam dugc dilu do, can xiy dung mgt de I n cap Nha nUde ve t i n g eUdng nang life thanh tra lao dgng, trong do ed nlu cu the so lugng thanh tra viln ddi vdi tdng dja phUdng hole nhdm dja phddng, tren ed sd do, d e cd quan quan ly Nha nUdc dja phUdng (Sd Lao dgng - ThUdng binh va Xa hgi, Sd Ngi vu) thUe hiln vile tang biln ehl cho thanh tra lao ddng.
Hai la, doi mdi he thong to chdc va phuong phip thanh tra.
Luat Thanh tra nam 2010 d l quy djnh, thanh tra ehuyin nganh ehi ed Thanh tra Bg va Thanh tra Sd. Vi vay, vda d l thde hien tdt Thdng blo sd 134/TB-VPCP nlu trin eCia VIn phdng Chinh phu, vda d l chap hanh nghiim chinh Luat Thanh tra, can t i n g eUdng sd Iddng d n bg thanh tra lao dgng d dja phuong, thudc sU quin ly eua Giim ddc Sd va Chinh Thanh tra Sd Lao dgng - Thdgng binh va XI hdi, nhUng boat dgng tai quan, huyen ndi tap trung nhilu doanh nghiip theo phUdng thde boat dgng thanh tra viln phu trieh vung.
Bin canh do, can thUe hien tot viec phat, thu hoi, phin tich v l xd ly Phieu tU kiem tra vile thUe hiln phip luat lao dgng, d i m bao diing mue dfch cua quy ehl la: chua can d i n thanh tra trUc tiep tai doanh nghiep, chi can phan tich Philu tU kiem tra do doanh nghiip bao d o , da cd the ban hanh d e kiln nghj de doanh nghiep thUe hiln dung quy djnh cua phip luat lao dgng.
Ngoai ra, d l d i n liic tang cddng thanh tra chuyen sau (thanh tra ehuyin de) thay eho
thanh tra diln rdng (thanh tra toan bg d c quy djnh eua phip luat lao dgng). Bd luat Lao dgng da ed hilu lUc thi hanh dugc hdn 15 nam, khdng edn la liie d l tuyin truyin, pho bien, hUdng dan nda.
Can ed vao tinh hinh thUe t l , d e dja phddng tU xac djnh nhdng ndi dung nao eua phip luat d c doanh nghiip thudng vi pham de tien hanh thanh tra chuyin d l (chang ban nhUvl huan luyen djnh ky ve an toan, v l sinh lao ddng, v l ehl do t i l n Iddng v l t r i cdng lao ddng...). ThUe hiln tdt dilu nay, vda khac phuc duge tinh trang thilu can bg thanh tra (do moi cugc thanh tra chuyin de tai mgt doanh nghiep ngan hdn nhieu so vdi thanh tra dien rdng) nhUng van d i m bao thUe hiln chdc ning quIn ly Nha nUde trin dja ban.
Ba la, khdng thu hiit dau tU nude ngoai bing mgi gii.
Nghj quyet Dai hgi Ding toan qudc lan thd XI, da nlu rd: "Phat huy ngi ldc va sde manh dan toe la yeu to quyet djnh, dong thdi tranh thu ngoai lUe va sde manh thdi dai II yeu to quan trgng de phit triln nhanh, ben vdng va xiy ddng nin kinh te dgc lap, t d chu". ThUc t l thu hiit von dau tU nude ngoai nhdng nam qua eho thay, b i n canh nhdng kit q u i dat dugc, cdn khdng it van de can xd ly nhd: tinh trang dinh edng dien ra chd yeu doi vdi d c doanh nghiip cd von dau td nddc ngoai, nhieu ehCi dau tU no t i l n lUdng, blo hiem xa hdi bd tron... Cae hau q u i nay d i u cd nguyin nhin ehu yeu la khdng xle minh, kiem tra ky ho sd, ly ljch nha dau tU, khdng t i l n hinh thanh tra, kiem tra tai doanh nghiep de kjp thdi chan chinh, udn nan d e sai pham.
Vi vay, thu hiit von dau tU nUde ngoai la can thiet nhung khdng nin thde hiln bang mgi gii. Odi
vdi van d l thanh tra ndi chung va thanh ra lao dgng ndi rilng, iiy ban nhin d i n d e cap khdng nen cd nhdng quy djnh "khic thudng"
bdi d l cd d e van bin quy pham phap luat ve thanh tra, v l lao dgng dieu chinh.
Bon la, xd ly nghiim d e hanh vi vi pham, mdc xd phat vi pham phai tUdng dng vdi hinh vi vi pfiam, du sde rIn de.
Mgt thdi gian dai, chung ta ehUa coi trgng vile xd phat vi pham phip luat lao ddng ma ehu y l u II dung biln phip kiln nghj, nhac nhd, tham chf thuylt phuc d e doanh nghiip thde hiln nhung nay d l d i n liic can phai xd phat that nghiem d e doanh nghiip vi pham phip luat v l lao dgng, nham dam blo quyin v l Igi fch hgp phap cua ngUdi lao ddng.
Mgi hanh vi vi pham d l duge quy djnh trong nghj djnh xd phat vi pham hanh chinh v l lao ddng deu phli dugc thanh tra viln lao dgng lap biln ban. Va mgi hanh vi da dugc lap bien bin diu phai duge ngudi ed tham quyin ban hanh quyet djnh xd phat. Dong thdi, ngudi ed dja vj hanh chi'nh can eham ddt ngay tinh trang
"can thiep hanh chinh", ngUdi co dja vj tinh d m can eham ddt viec
"can thiep tinh elm" doi vdi viec lap bien b i n va lap quylt djnh xCf phat vi pham hanh chinh ve lao dgng nhudang dien ra hien nay
Bin canh do, cung can sda doi quy djnh xd phat vi pham hanh chinh ve phip luat lao ddng theo hudng mdc xd phat tuong ufng vdi hinh vi vi pham, nham eham ddt tinh trang doanh nghiep
"danh doi" bang d e h sin sang nop phat (nlu bj phat hiln), bdi llm nhu vay van cdn ed ldi hdn nhieu T> VC' thuc hien dung quy djnh ciia phip luat lao dgng.Q TAP CHf LAO DdNG VA XA Hdl -Sd473 - Td 16-31/8/2011