Nhan dien tham nhung dat dai theo Luat Phong, chong tham nhung nam 2018
O ThS. PHAM TH! KIM ANH TrUdng Chinh tri Td Hieu ~ Hai Phdng
Tom tat
Tham nhung dat dai la mgt trong nhOng kieu tham nhung eo hinh thUe ngdy edng tinh vi, phUe tap vd gay nhieu hau qua nang ne trong xd hgi. Nham phdng, ching tham nhung dd't dai hieu qua, can xde djnh eae dau hiiu, can eU theo Ludt Phong, chong tham nhung nam 2018 (Ludt PCTN). Co the nhan diin tham nhung dd't dai dUa vdo bin ddu hiiu: Co sp ehuyen doi quyin, mue dieh sddung dat dai (SDD); co spxuat hign eda ede chu the tham nhung la nhOng ngudi cd quyin hgn, chUe vu, ehUe nang lien quan din quan ly nha nudc (QLNN) vi dat dai; xuat hiin sU bUc xde eua ngudi ddn;
xuit hien hdnh vi Ipi dgng, ehUe vu, quyin hgn trong qud trinh thpe hiin hoat dgng quan ly dat daL TU nhUng dau hiiu trdn, cdc cd quan chUe nang co the cd cdn cU de tiin hdnh diiu tra, xae minh, xdly, ngan chan hanh vi tham nhung dat daL
IVIpt so van de ly luan ve tham nhung dat dai
Khai niem tham nhung da't dai: Theo Luat PCTN nam 2018, tham nhung dUde hiiu Id hanh vi cOa ngUdi ed ehOe vu, quyen hgn vd da idi dung ehdc vu, quyen han dd vi vu ldi." Vu ldi la viie ngUdi ed ehde vu, quyen han da ldi dung ehdc vu, quyen han nham dat duac ldi ich vat chat hoae ldi fch phi vdt chat khdng chinh danp'. Theo Luat nay, chf khi hanh vi Ipi dung chUe vy, quyen han de dat Ipi fch khdng ehfnh dang thi mdi dUde xem Id tham nhung. Co the xem xet tinh khdng chfnh dang dudi nhieu gde dp nhu: Khdng chfnh dang do ngudi ed quyen han, chQc vy vi pham phap luat, lpi dung khoang trdng cua phap luat de thue hien nhQng hoat ddng phap luat khdng cho phep, khdng dung vdi cae ehuan tac va gia tri chung cua xa hdi, gay hau qua anh hudng den ca nhan, to chQc, xa hpi.
Trdn cd s6 Luat PCTN nam 2018 cd the hieu, tham nhOng dit dai la hdnh vi cua ngUdi eo chUe
4M Tai nguyen va Mdi Irtfafng V .. Ky 1+2-Thdng 1/2020
vu, quyen hgn va sddung ehUc vu, quyen han dd trong ede hoat ddng quan ly dat dai nham dat duac nhQng ldi fch khdng ehfnh ddng.
Sy can thie't phai nhan dien tham nhung dat dai theo quy djnh cua Luat PCTN nam 2018: Day la van de mang tinh cap bach trong giai doan hien nay bdi:
ThU nhit, id yeu eiu td't yiu trong PCTN dat dai hien nay. Xac djnh cac tieu chf nhan dien, danh gia hanh vi tham nhung ddt dai la mpt trong nhQng yeu c l u quan trpng, tat yeu trong edng tae PCTN d Viet Nam hien nay. Chi khi xac djnh, nhan dien dupc tham nhung mdi cd the danh gia mQc dp, hau qua cua tham nhung tQ dd dUa ra cae giai phap xQ ly cung nhu ngan chan, phdng ngQa hanh vi nay. TrQdc nhQng vy viee tham nhung dat dai ngay eang tinh vi, phQe tap, Luat PCTN nam 2018 da phan nao that chat hdn nhQng khoang trdng cija phap luat, quy dinh ro rang hdn trong vide xac dinh cac ddi tUdng, chij the tham nhung. Do do, Luat nay la can cQ
phap ly quan trpng d§ nhan dien, danh gia, xQ ly hanh vi tham nhung dat dai hien nay.
Thd hai, do dac thu cua tham nhung dat dai. Tham nhung dat dai la mdt loai tham nhung dac bietva tUdng ddi phQc tap 5 Viet Nam hien nay bdi: Mdt Id, do che dd sd hdu dat dai, Dieu 53 Hien phap nam 2013 quy djnh: "Dat dai Id tai san edng thude sd hdu toan ddn do Nha nudc dai dien ehO sd hOu va thing nha't d quan If. Vdi ehe dp sd hQu toan dan ve dat dai, ngUdi SDD CO the true tiep khai thae, sQ dyng, nhUng khdng phai ia ehu sd hQu da't dai va khi thuc hien cac quyen cua minh thi phai dUpe sU cho phep eua eP quan Nha nUde cd tham quyen vdi cac dieu kien da dupe phap luat dat dai quy dinh. Ben canh dd, vi Nha nUdc dai dien chu sd hQu, nen Nha nQdc cd the thuc hien eae hoat ddng eUdng ehe de thu hdi dat, chuyen doi muc dieh SDD khi cdn va ca nhan, td chQe phai thuc hidn.
CP che nay lam phat sinh mdu thuin giQa ngQdi SDD va Nha
nudc trong qua trinh thu hdi, den bu. Hai la, dat dai la mot loai hang hod dac biet, nd cd tinh khan hiem khdng phdi do con ngUdi t^o ra va khdng the gia tang ve sd IQdng nen gia ca dat dai tren thi trQdng cd xu hudng tang, dac biet d nhiJfng npi KT-XH phat then.
NhOfng dac diem tren khien tham nhung dat dai cd thd thu dupe lpi fch kinh te ra't Idn, day la dpng lyc cua hanh vi tham nhung nay. Ba Id, vdi xu hudng cdng nghiep hod, hien dai hod dat nude ngay cang dUdc md rpng va di vao chidu sdu, KT-XH phat triin keo theo qua trinh ehuyen ddi quyen, mue dich SDD dang gia tang nhanh chdng, tham nhung da't dai lai eang trd nen phQc tap, tinh vi va can eo sy nhan dien, danh gia dung din.
Nhutig dau hieu tham nhung dat dai
Thd nhit, cd sU thay doi quyin, muc dich SDD. Mdt trong nhOfng dau hieu dau tien de nhan dien cd hay khdng tham nhung dat dai la xuat hien sU thay doi quyen SLf dyng, mye dich SDD (sU thay doi nay co the xet tU khi tien hanh thye hien hoat dpng quy hoaeh dat dai).
TQ viee thay ddi QSDD tQ ngUdi nay ehuyen sang ngUdi khae, sang eP quan, td chQc khae va ngUdc lai hoae chuyen muc dich SDD mdi CO dieu kien cho vide ldi dung chQc vy, quyen han de thu lpi fch khdng chfnh dang. Tham nhung eung ed the xuat hien d khau thye hien cae hoat ddng chuyen doi tren hoac cd thi xuat hien ngay tQ khau lap dy an quy hoach dat dai, thye hien quy hoach dat dai.
Thd hai, cd suxuat hien nhUng ehO the tham nhung la nhu'ng ngUdi cd chdc vu, quyen han, nhiem vu ChUe nang lien quan din QLNN ve dat dai.
Ne'u khdng cd nhQng ngUdi cd quyen han, chQc nang QLNN ve datdai thi hoatdpng mua ban, trao ddi quyen SDD, muc dfch SDD
tren thj trUdng se khdng the xuat hien hdnh vi tham nhung. Tham nhung chl cd the xuat hien khi cd nhQng ngUdi cd chQc vy, quyen han va cd kha nang sQ dyng quyen han nay de ldi dyng khoang trdng cua phap luat hay vi pham phap luat. NhQng ngudi cd ehUc vy, quyen han bao gdm: NhUng ngUdi ed chQc vu, quydn han trong he thdng ed quan QLNN ve dat dai; chuyen vien boat ddng trong ITnh vuc dat dai: Cdng chQc dja chinh, can bd dU an...; nhQng ngUdi cd chQc vy, quyen han trong eae ed quan, don vj, td chQc dQpe Nha nQdc giao dat.
ThU ba, xuat hien sp phan Lfng, bde xuc cOa ngUdi dan. Mot trong nhQng dau hieu nhan dien tham nhung dat dai la xuat hien sU bQc xuc, bat binh eCia ngudi dan tai nhQng nPi didn ra eae hoat ddng chuydn nhUdng quyen hoac ehuyen ddi muc dfch SDD. TQ phan Qng cija nhan dan cd the la dau hieu CLia hanh vi tham nhung eua nhQng ngudi cd chQc vu, quyen han do ngUdi dan Id ddi tupng lien quan trQc tiep eua QLNN ve dat dai. Thye te tai Viet Nam, phan Idn cac vu an tham nhung dupe tidn hanh dieu tra la do ed su phan anh bQc xuc, dPn thU khieu nai, cija ngudi dan nhu sai pham trong quan ly dat dai d Dd Son va Quan Nam, Hai Phong; Ddng Tam, My DUe (Ha Not).
ThU tu, xuat hien tinh trang lai dung quyen han, ehUe vu trong qua trinh thUc hien edc hoat ddng quan ly dit dai (QLDD). Xuat hien tinh trang ipi dung chQc vy trong qua trinh thye hien cac hoat dpng quan ly ddt dai, dae bidt khi ed sy chuyin nhUdng QSDD hoae thay ddi mue dich SDD ia dau hieu quan trong de nhan dien tham nhung dat dai. Lpi dung chQe vu trong QLDD cd the dUPe bieu hien qua cac hanh vi: Cd y lam trai phap luat trong vide thu hdi dat, giao dat, eho thue da't vUPt qua
tham quyen, SDD khdng dung muc dfch, lap dy an khdng..; Ipi dung khoang trdng cua phap luat ve QLDD. Mae du, khdng phai ba't cQ hanh vi ldi dung chQe vy ndo lien quan den QLDD cung dupe gpi la tham nhung dat dai (Vf dy:
Cdng chQc dja ehfnh nhdn tien cija ngudi dan d l lam thCi tyc cap giay chQng nhan QSDD theo thdi gian yeu c l u eua ngUdi dan). Tuy nhien, de nhan dien tham nhung thi vdn phai xem xet cac hanh vi idi dung chUe vu, quyen han trong hoat dpng QLDD.
Ket lu|n
Luat PCTN nam 2018 khdng chl cung cap khai niem day du ve tham nhung ma cdn la can cQ phap ly quan trpng trong nhan dien tham nhung ndi chung va tham nhung datdai ndi rieng. DUa vao Luat nay, tham nhung dat dai dUdc nh&n dien d bdn dau hieu:
Cd sy thay doi ve quyen si^ dyng va muc dfch SDD; eo syxuat hien nhQng ehu the tham nhung la nhQng ngQdi cd chQe vu, quyen han, nhiem vy chUc nang lien quan de'n QLNN ve dat dai; xuat hien sy phan Qng, bUc xuc eua ngUdi dan; xuat hien tinh trang Idi dyng chdc vy trong qua trinh thue hien cac hoat dpng quan ly dat dai.
Can cQ vao nhQng dau hieu nay ed t h i danh gia, xae djnh tham nhung dat dai va cd bien phap phdng, chdng tham nhung dat dai d Viet Nam hien nay.
Tai lieu tham khao 1. Hie'n phap nam 2013;
2. Luat Phdng, ehd'ng tham nhung nam 2005;
3. Luat Phong, chd'ng tham nhOng nam 2005, sda doi bo sung nam 2007 2012;
4. Luat Phdng, ehd'ng tham nhOng nam 2018;
5. Trudng Dai hgc Luat Ha Ndi, Gido trinh Luat Dit dai, NXB. Cdng an nhan dan. Ha Ndi, 2018."
Tai nguyen va Moi titfning "103 Ky 1 +2 - Thang 1 /2020 K. ^
