• Tidak ada hasil yang ditemukan

V trang dien tuf Viet hien Thdng bien gen tren mang dien tuf

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2024

Membagikan "V trang dien tuf Viet hien Thdng bien gen tren mang dien tuf"

Copied!
5
0
0

Teks penuh

(1)

THirC TitN - KINH NGHIEM

Thdng tin ve bien doi gen tren bao mang dien tuf va cac trang tin dien tuf d Viet Nam hien nay

• TS PHAM HLfDNG TRA Hoc vien Bao chi va Tuyen ttvyen

Co the ndi, cdng nghe bidn ddi gen da tao budc dot pha mdi mang lai nhieu Igi ich trong ITnh vyc san xudt ndng nghiep khi tgo ra edc gidng cdy trong mdi cd chat lugng tdt, nang sudt cao. Mac dii vdy, xoay quanh van dd siie khde ngudi tidu dung, cho den nay van chua cd mpt minh chiing khoa hgc nao cho(

luan diem rang, sdn phdm bien ddi gen cd nguy ca khdng an toan. Vdy thdng tin ve bien ddi gen dugc dang tdi nhu thd ndo trdn cdc phuang tien tmyen thdng dai chiing md cy the la Intemet d Viet nam hiai nay? Bang vide khdo sdt bdi dang tren ba trang bao mang didn tir: Dantri.com.vn, Vnexprras.net, Viet- namnetvn tdc gja bdi vilt da cho chiing ta cai nhin da chidu ve vdn de ndy.

V

di sy gia tang dan sd ngay cang cao thi sdn phdm biln ddi gen Id mdt gjdi phdp de dam bdo an ninh luong thyc tiie gidi.

Mdt dieu khdng the phu dinh la nhd cd cdng nghe bien ddi gen dd tgo ra edc gidng edy trdng mdi ed nhiing pham chdt tdt nhu ndng sudt cao, chdt lugng tot, tinh chdng chiu cao vdi sau benh va dieu kien thdi tiet bdt thudn... Nhung uu diem nay khd hoac gdn nhu khdng the dgt duge ciing mgt Iiie bdng nhung cdch lai tao gidng khac nhau ma chi cd the hdi til nhd cdng nghd bidn ddi gen. Hien nay, cac nudc tidu dung nhieu ca ve lugng vd loai sdn pham bien ddi gen Id My, Braxin, Trung Qudc... Cdy trdng bien ddi gen nhu ngd, ddu tuong, bdng, cd chua, du dii... da mang iai nhung loi ich dang ke cho sdn xuat nong nghiep d cac nude ndy. Tuy nhien, cd khdng it cac y kidn trdi ehilu ve van de bidn ddi gen frong qudn chiing nhdn ddn, giiia cac co quan huu quan, tham chi gjua cdc nhd khoa hgc va chinh phii cac nude. Dii vdy, cho den nay vdn chua cd mdt chiing minh khoa hgc ndo cho luan diem rang sdn phdm bien ddi gen cd nguy co khdng an todn cho siic khoe ngudi tidu dimg."' Vdy hien nay cac tiidng

tin vd bidn ddi gen dugc dang tdi nhu the nao tren cdc phuong tidn truyen thdng dgi chung ma cu flie la tren Intemet d Viet Nam hien nay?

1. Thong tin ve bien doi gen tren bao m ^ g ^ ^ tu va cac trang tin dien tir if Wet Nam hi^n nay

Hidn nay, cym tit "bien doi gen" khdng cdn la dieu mdi me vdi cdng chiing, dac biet la nhdm cdng chiing dkhu vyc dd ihi - noi tap trung nhidu phuong tidn tmydn thdng dai chiing. Cum tu "bidn ddi gen"

tren Google ngay 6.8.2014 cho kit qua trong vdng 0,24 giay cd 4.480.000 bdi viet lien quan, cum tir

"cay trdng bien ddi gen d Viet Nam" cd 124.000 k&

qud trong vdng 0,4 gidy, trong khi thdng tin ve "cay trdng bidn ddi gen" Id 520.000 kit qua trong 0,26 gidy.... Tuy nhien, thyc te cho thdy chii de nay chifflj phdi la chu dd ndng va xudt hidn thudng xuydn tren Internet, hay tren cac phuong tien tmyen tiidng d^

chiing khdc so vdi cac chii de ve tdi phgm, giao thdng hay gja ed thi tiudng...

Chii dd nay dugc bao chi Viet Nam bdt ddu nhdc tdi trong nhung ndm ciia thd ky XXI, edc thdng tin thudng gdn hen vdi viec gidi tiiieu mgt xu till mdi ttong van dd luong thyc, thye phdm ciing nhu gioi

Ly I n a n c h i n h t r i & l ^ n y ^ n t h d n g Sd thdng 5-201^

(2)

THU'C TI^N - KINH NGHlEM

thieu cac quan diem, chu trucmg, chuih saeh... lien quan tdi san pham sinh hgc, bien ddi gen... Chdng ban, Nghi dmh tiiu Cartagena la cdng cy phdp ly qudc te ddu tidn lien quan tdi an tojui sinh hgc duge dang tai tten Cdng thdng tin dien tir ciia Tdng cue mdi tiordng ngdy 29.9.2009. Hay tin "Phe duyet De an tdng thd vd quan ly an todn sinh hgc" dang tren trang http://www.agbiotech.com.vii/vietnain/thong- tin/luat-phap-ehinh-sach/phe-duyet-de-tong-ve- quan-ly-toan-smh-hoc. Ddn nguon tii bao Hd Ndi mdi ngay 23.7.2007 khdng dinh ''Ngdy 11.07.2007, Thu tuang Chinh phu Nguyin Tdn Ddng dd ky Quyet dinh phi duyet' 'Di dn tong thi tdng cirang ndng luc qudn ly an todn sinh hgc doi vai sinh vgt biin doi gen vd sdn phdm, hdng hod co nguon gdc tir sinh vgt bien doi gen tir nay din ndm 2010 th\rc hien Nghi dinh thu Cartagena veAn todn sinh hgc"

Ddu nam 2010, cd nhieu nghi dinh hen quan tdi van dd bidn ddi gen dugc dang tai tren bdo, b:ang tin dien tii. Chang ban bai Nghi dinh 69/2010/ND-CP ve an toan sinh vat bidn ddi gen tten Cdng thdng tin dien tir Bg Tu phdp; Cdng van 2940/BNN-VP cay ttdng bien ddi gen duge dang tdi tten thuvienphap- luaLvn...

Qua trinh phan tich cac bdi viet ti^n intemet cung cho thdy cd kha nhieu khai niem hen quan hoac dugc cu the hda tu khdi rudm "bien ddi gen" nhu "chuyen gen", "an toan sinh hgc", "edng nghd sinh hgc",

"sinh vat biln ddi gen", "cdy frdng bien ddi gen",

"sdn pham bien doi gen", "cdng ngh? bien ddi gen",

"thyc pham bien ddi gen"....

2. Mdt sd thong tin tu qua trinh phan tich cac bai vilt lien quan tdi Men dSi gen trdn bdo dien tu d^ Vift Nam hien nay

Kdt qud nghien ciiu dudi day dugc dya ttdn su phdn tich tat cd cac bai bao trdn 3 bdo didn tu Viet- nanrnet-vn, Vnexpress.net, Dantri.com.vn, de cgp tdi bien ddi gen ttong ndng nghidp, luong thuc fliyc phdm (ma khdng de c ^ tai sy bien ddi gen trdn co the con ngudi) trong khoang thdi gian tii 1.1.2009 den 31.7.2014. Tdng so bdi viet dugc dua vdo mdu Id 49 bdi vidt (Viefriamnet.vn cd 21 bdi viet, Vnex- press.net ed 12 bai viet, Dantii.com.vn cd 16 bai vilt vd bidn ddi gen). Trong trudng hgp nhirng bdi vilt

triing nhau hoan toan dugc dang tai fren nhieu bdo khac nhau tiii se lua chgn ngau nhidn mdt bdi ttong mgt bdo bdt ky, khdng lay tdt cd edc bai bdo triing nhau hodn toan frong mau nghien ciiu. Trong trudng hgp gidng nhau ngi dung hay tieu de nhung cd sy khac biet vl each phdn tich hoac each the hidn frong bai bdo thi ddu dugc chpn ttong mdu nghien ciiu.

Z1 Thong tin chung vi kit qud nghien cihi Qua trinh phan tich cho thdy cac thdng tin dugc cdc bdo dien tir ndi ttdn dang tai kha phong phii tren nhieu the loai tin, phdng van, phan anh, binh ludn.

Tuy nhien, mdt diem de nhan thay khi dpc cdc bdi vidt lidn quan tdi bien ddi gen, tac gid thdy rang Ididng gidng nhu nhieu chii dd khac dugc phdn dnh tioi bdo dien tir dd Id the loai tm. Ma edc bdi ehu ydu Id bdi phdn dnh, Idng ghdp cac euge phdng vdn chuyen gia hoac eung cdp edc Ihdng tin, nghien ciiu mdi, cac tiidng tin khoa hge de cdng chiing phdn nao cd the nam dugc chu de mdi nay.

Cac thdng tin hen quan tdi bien ddi gen tap trung d 3 chuyen muc la khoa hpc, kinh doanh/ kinh td vd siic khde eua ed 3 bdo di&i tu. Trong dd, chuyen myc khoa hgc cd nhieu bdi hem ca, 22 bai. Dieu nay ciing de hidu bdi cac san phdm bien ddi gen chinh la nhiing n ^ d n ciiu, dot phd vd mat khoa hpc, cdng nghe sinh hgc hien dgi, cua ky thuat di tmydn... cua

^ ^ ^ Chuyen myc

!. Danlricom.vn 2. VnEXpress.net 3, Vielnaninetvn

KhBallfc

9 4 9 Tfing ' 22

EM doanh/

Kinhll 4 3 10 17

Skkhk

3 5

1 Qmtl

2 2 Bang I; Chuyen muc iw% tai cac bai viet v6 bien doi gen (SL) cae nhd khoa hpc ttong liiih vyc sinh hgc vd cdng nghd.

Ben canh nhung thdng tin khoa hpc, bien ddi gen cdn mang Igi nhiing ket qud nhat dmh vd kinh te ddi vdi ngudi img dung, san xuat. Do dd, cd tdi 17 bdi viet ve van dd nay dugc dang tai o chuydn myc kinh doanh/ kinh td. Chu dd ehinh dugc xdc dinh Id ndi dung xuydn sudt cua edc bai viet tren 3 bao dien tir

Sd thdng 5-2016 Ly luan c h i n h tri &. l ^ n y ^ n thdng

(3)

THlfC TI§N - KINH N G H I E M

diu CO dilm chung Id vdn dd tiiyc pham, luong tiiyc biln ddi gai chua qua so chi. Didu nay till hien ngay d cdc tieu de ctia cac bdi bao:

"Tdy Ban Nha dgt mire ky lifC vi ngo bien doi gen" dantri.com.vn ngay 14.11.2014

"Nguai Viet bi ep an thuc phdm bien doi gen"

vietiiamnetvn ngdy 6.4.2014

''Loi hgi tir thue phdm biin doi gen"

vnexpress.net ngdy 10.9.2012

"Xu huang dung thuc phdm khong bien doi gen trin ihegiaf' vnexpress.net ngay 10.9.2012

San pham ndng nghiep dugc dd cap trong cdc bai vilt chu yeu Id vd "cay frdng bidn ddi gen", eu thi hem Id cac logi hgt hoac cac san pham dugc ldm tii hat nhu "ngd", "dau tiJong", "gao".

2.2 Quan diem cua cdc nhdm xa hpi ve bien doi gen duffc dtfa tin tren bdo dien tu d Viet Nam hien nay

Cdc nhan vat, cdc nhdm xa hgi xuat hidn vd dua ra y kidn trong cdc bdi vidt ve bien ddi gen tren 3 bao dien tir cd y nghla quan trgng ttong vide the hien du luan xa hpi ciia hg ve chii de dd. Nhung y kien, phdn hdi, nhiing suy nghi, quan didm ciia cdc nhan vat d thudc cac nhdm xa hdi khde nhau se danh gia dugc bien ddi gen cd dugc cdc nhdm xa hdi ciing nhu cgng ddng quan tdm khong va miic dp quan tdm nhu the nao. Miic dp quan tam dugc thd hien bang viec dua quan diem ve biln ddi gen nhidu hay it, cd sy chia se, phdn tich vd vdn dd.

Cd thd phdn nhdm cdc quan diem ve bien ddi Nbom quan diem trong bai viet

1 Cac bai viet ung ho cac san pham bien Soigen

2. Cac bai viet the hien sy nghi ngd, lo ngai tham chi phan doi ve c^c san phSm nay 3. Cac b^i viet nham cung cap, chia se thong tm ve san pham biln dii gen 1 Cac bai viet cung cap thong tin ve chien lir^c phat liien san phim bi&i doi gen tai Vi^

t^am va mot so nudc IrSn the gidi

S8 Itftfog

5

13

20

11 gen dugc de cap ttong cdc bao dien tii thanh 4 nhdm dya tten ndi dung chinh eua cdc bai bao.

Qua bang 2 cho tiidy ndi len la cac bai yiet n h ^ cung cdp, chia se thdng tin v l san phdm bien ddi gen (20 bai), ttong khi do cdc bai vilt thi hi^n quan diem ung hg, phat tiiln cac sdn phdm bien ddi gen chilm so lugng khiem tdn (5 bdi).

Kdt qud phan tich cho thay, da phan quan diem ling hg doi vdi edc san phdm bien ddi gen ddu xuat phdt tij nhdm cac chuyen gia, cdc nha nghidn ctm, CO quan nghien cuu ve sinh hgc. Thai dg ling hd cua nhdm nay dugc the hien to qua cdc quyet djnh ql^

cac cym tii "chinh thirc cho phep", "thdnh tuu 3$

vdi nen kinh te'\..

Cdc minh chimg iing hd cho cay ttdng, s^

phdm bidn ddi gen duge cac chuyen gia dua ra do J;

nhiing Igi ich vl mat kinh tl, mdi tiirdng, chdt lugng san phdm co the dem Igi cua vide img dung cong nghd bidn ddi gen. Chdng ban, Tidn si Graham Brookes, Vien PG Economics, Anh qudc da tid Icri rdng: "Tren thuc te, cdc tdc dpng kinh te eiing nha moi tnrong cho thay nhimg ddu hiiu rdt tich cue cm cong nghe sinh hoc cdng nhu Id cay trong biin M^

gien doi vai the gidi. Han 170 ty luong phdt thdit^

nhd kinh dug'c gidm hat trong sudt 17 ndm vira roi nha eong nghe sinh hoc tren thi giai. Do Id m^

phdn nha vdo nhirng tdc dpng tich cue trong viec sv dung cdc logi cdy trong co khd ndng khdng benh va gidm cdc logi thuoc trie sdu. It nhdt han 500 nghin kg thuoc trir sdu da duoc gidm bat trong rieng nam 2012, vd gidm lugng phdt thdi cdc bon 27tykgtr&\

todn cdu. (Bai: "Tuong lai cdy trong bien doi gen ff Viet Nam duoi gdc nhin eua tien sy Anh" bdo dantii.com.vnngdy2.1.2014).Lydo khac de img h$

cho sdn phdm bidn doi gen la sdn phdm ndy ndu du^c kidm sodt tiii cdn tot hon nhidu so vdi san pham di truydn hidn cd. "Khong ai ddm khdng dinh 100% la sdn phdm truyin thong hay sdn phdm GM la hoan todn an todn. Nhung toi co thi khdng djnh rang chiing ta eo the sdn xudt duac ngo bien dot gen ihgtn ehi eon an todn han ed ngo trong theo cong ngii truyen thong vi gidng ngo mai dd duoc logi bd nki^

chdt dpc md ngo di truyen vdn co " TS James khang dinh." (Bai "Thyrcphdm biin doi gen, cuu cdnh &^

hiem hoa" tten dantii.com.vn ngdy 10.3.2013) ^ Ben cgnh dd cdn nhilu bai viet md trong dd M

54 Ly I n ^ c h i n h t r i & l ^ u y ^ n thong Sd'thdng 5-2016

(4)

THirC T l i N - KINH NGHIEM

hien cdc quan diem eua cac nhdm xa hdi (nha bao, nhd nghien ciiu, ngudi tidu dung) phdn doi vd san pham bien ddi gen. "Trin thi^c ti ngodi nhimg lo ngai ve tdc dpng xdu den sue khoe con nguai cua cdc sdn phdm BDG, nguai ta con rdt nhieu cdc nghi nggi khdc cu the Id: 1) nhimg nghi ngai lien quan din tdc dpng xdu din moi truang canh tdc, sy mdt an todn cho nguai su dung; 2) nhimg lo nggi ve do khong CO bdn quyen cong nghe cot loi vi gidng luang thuc se ddnh red quyen Mem sodt luong thvrc vdo tay nuac ngodi, 3) vdn di dpc quyen kinh doanh ddu vdo sdn xudt doi vai sdn phdm BDG (giong, phdn bdn vd hoa chdt di kem) co the ldm gidm hieu qud sdn xudt vd tang ganh ndng ho tra cua cdc chinh phu) Id nguy coxdy ra cdc tranh chdp thuong mgi, dua trin do ngudi ta thiet lap cdc hdng rdo ky thuat, phi thue quan nham hgn chi hay tdy chay sdn phdm ciia cdc doi thu von eo lai the cgnh tranh hern." (Bai

"Cdy biin doi gen: Am muu cua cdc tap dodn sinh hgc " vietaamnetvn ngay 5.5.2012/ Thdng tin cd xu hudng tap tnmg viec ly giai xem biln ddi gen cd dnh hudng gi tdi su:c khde cua con ngudi hay khdng?

Cling vdi didu do, trong qua trinh dua tin nhd bao da long ghep edc nhdn dinh ciia ban than ve cay trdng bien ddi gen iheo chidu hudng cdn phdi cung c^p thdng tin chinh xdc eho edng chiing vl san phdm nay. "Truoc hit chua du thong tin thiryitphuc, nhiiu cupc tranh lugn ndy lua xung quanh vdn de an todn vd gid tri cua cdc sdn phdm BDG dangxdy ra. Trong tinh trgng thieu thong tin chinh xdc, nguai tieu thu se lo nggi khi sir dung ehiing. Gioi khoa hge nuac ta cQng chua co nhimg ly gidi thuyit phuc vi dnh huang cika cdy trong BDG vd sdn phdm cua chung vi vgy se chua the ung dung cdy trong BDG vdo sdn xuat tren dien rpng khi xd hpi vd cpng dong ehua sdn sdng chdp nhgn. Cong tdc nghien ciru ca bdn, nghien ciki wig dung, nghiin cuu ve qudn ly vd gidm sdt GMC moi chi Id nhung kit qud so khai ban dau do vdy su tuyen truyin, khuyen cdo chua du sire thuyet phuc. Tu Ueupht^c vu qudn ly nhd nxrae eon ngheo, nhirng thong tin ve sir dung sinh vgt BDG vdo sdn xudt nong nghi^ Viit Nam eon (& chieu vd chua CO stf thong nhdt cao" (Bai "Tir eong nghi sinh hgc din cdy trong biin doi gen" trdn dantri.com.vn ngdy

20.8.2013).

Nhu kit qud d bang 2 sd lugng bdi viet cung cdp thdng tm ve chien luge phat trien san phdm bien ddi gen tgi Viet Nam va mdt sd nudc tren the gidi chidm mgt ty Id dang kd. Phdn tich sdu hon vdo ngi dung eua cdc bai viet nay cho thay Viet Nam dd nghien eiiu ling dyng cdng nghe sinh hgc tir nam 2001 ciing vdi vipe do da cd nhieu van ban phdp qui cho sdn pham bien ddi gen. Tuy nhidn, hudng phat trien cua cac san phdm bien ddi gen hidn nay d Viet Nam hipn nay van cdn Id van dl gdy tranh cai. "TS James eho rang Viet Nam cdng cham img dung vdphdt triin cdy trong GM thi cdng phdi trd gid bdng viec tiip tue chi nhieu hon eho viec nhgp khdu nguyin lieu bdng nong nghiep di sdn xudt thuc dn chan nudi "

(Bdi.- "Thucphdm bien doi gen, cuu cdnh hay hiem hoa" tren dantrieom.vn ngdy 10.3.2013).'Th6ngtm bao gdm cd Id trinh nghien ciiu, phdt trien cdng nghd, thdm eanh cdy ttdng bien ddi gen d Vidt Nam.

"Truoc thdch thirc moi ndm phdi co thim 1 trieu tdn luong thirc, ngdnh nong nghiep du kiin ndm 2011 bdt ddu dua cdy trong biin doi gen vdo sdn xudt"

(Bdi "Ndm 2011 bat dau frdng cay bidn ddi gen", Vnexpress.net, ngdy 28.8.2009 ) hay ong Duong Hoa X6, Gidm doe Trung tdm Cong nghe sinh hoc TP HCM cho biit: (Bai "Viet Nam se cd thyc phdm bidn ddi gen nang sudt", Vnexpress.net, ngdy 21.9.2009).

Bdn canh sy xuat hien quan diem ciia cac nhd nghidn ciiu thi edc vi dai didn eho cac ca quan, cac Bg, Sd, cac ban ngdnh, cdc trudng Dai hgc... ciing xuat hidn trong cac bai, vdi tdn xuat Idn Id "Bd Ndng nghidp va Phdt trien ndng thdn", "Sd Ndng nghiep vd Phdt trien ndng thdn", "Bd Tdi nguydn va Mdi trudng". Cac don vi ndy xudt hien vdi tu cdch viia la nhdm trung gian, can ndi trien khai cac quan diem, ehinh sdch eua cdp ttdn tdi cae dia phuang ddng thdi tiep tue tai khdng dmh quan didm eoi day la van dd

"can tiep tue nghien cuu", "tiep tue tao dilu kien"...

Kdt qua nghidn ciiu cho thay ngudi ddn, ngudi tidu diing (thdng qua sy the hidn bdng ngdn ngii vd bdng hinh anh minh boa) eiing dugc dd cap nhung rdt hiem. Dieu ndy eiing dd hidu bdi sdn phdm biln ddi gen ciing chua dugc phd bien rdng rai d Viet

Sdthdng5-2016 Ly Inan c h i n h tri & Tk-uyen thdng

(5)

THU'C T l i N - KINH NGHIEM

Nam, ngudi ddn the hidn ro vide hg chua cd kien thiic, chua hieu biet vd vdn cdn nhieu nghi ngai vdi sdn phdm bien ddi gen.

Nhu vay, khdo sat cho thdy, truyen thong ve quan didm cua cdc bdn hdn quan den sdn phdm bidn ddi gen chii yeu Id do nhd truyen thdng va cdc nhd khoa hgc chuyen tai thdng diep va the Men quan diem.

3. Hinh anh minh hoa cho cac bai viet ve bien dbi gen trdn bao mang didn tu

Thdng didp qua anh la mdt dang thdng diep thu hut sy chu y cua dgc gid ma ngay tir kinh nghidm ddn gian ciing da chi ra "Tram nghe khong bang mgt thdy". Hinh dnh (image) gpi len xiic cam va tac ddng tdi nhan thiic, nd giup cho viec hinh dung ra vdn dl gi dang de cap mgt each tnmg thyc nhat. Ndi each khac, trong truyen thdng, hinh anh ddng vai ttd quan ttgng giup cho nhd truyen thdng chuyen tai thdng diep tirrc tiep tdi cdng chiing ciing nhu thu hut dugc sy chu y cua ban dgc khi tidp nhgn bai bao. Trong mdu khao sat, da phan cac bai vidt cd dang tdi hinh dnh (cd 44/49 bdi cd dnh), vdi sd lugt anh xuat hidn tinh ttdn tdng sd cdc bdi cd anh Id 49 dnh, cd nghia, cd nhung bdi viet cd sd lugng anh Idn ban I anh.

Diem de nhan thdy khi phan tich hinh dnh ttong cac bdi vilt vd bidn ddi gen la rat nhieu hinh dnh khdng cd ehii thich hoac ndu ed thi chii thich cung khdng rd rang. Chdng ban hinh anh xuat hien ttong bai viet Id lunh anh minh hga hay dnh ehdn thyc ve sdn pham bidn ddi gen. Cdch dua binh anh nhu vdy gay phan cam cho ngudi dpc bdi tinh thidu trung thyc ciing nhu phan anh su khdng tdn ttgng ddi vdi ngudi dgc, dieu dd cd thd khidn ngudi dgc nghi ngd ve cae sdn pham dugc ban ra fren thi trudng lieu cd phdi la sdn pham bien ddi gen khi nhin thay chiing gidng vdi sdn pham dugc dang tai frong cac bai viet vl biln ddi gen.

Chang ban, biang bai Bangladesh thdnh quoc gia Nam A ddu tien eho phep sir dung thuc phdm biin doi gen tten bdo dien tir dan tii ngdy 31.10.2013, bai vidt cd dogn vilt "I/i/Son^«7bfl«

Sinh Hoc Quoc Gia Bangladesh (NCB) dd ehinh thire cho phep trong edy trong thuc phdm bien ddi

gen ddu tiin do Id cdy cd tim co gen khdng sdu benh"

va hinh dnh minh hga la 3 qud cd tim ma khdng c6 bdt ky mgt chu thich nao. Trong trudng hgp nay, cdng chimg khi tiep can thdng tin cd the se cd the dat ra can hdi "Lieu cd phai bdt ky qua ca tim nao c6 hinh dang gidng nhu hinh dnh trong bai vidt ddu \k cd bien ddi gen?". Tuong ty nhu vdy, frong b^

"Nguai Vipt bi ep an thuc phdm biin doi gen", V\&.- nairaiet.vn ngdy 6.4.2014, ngudi tieu dimg cd thi d§E cau hdi "Ngo nggt hien ban trdn thi trudng Viet Nam cd phai la logi ngd bien ddi gen?". Chinh vi vdy, tiiilt nghl, nen chang cd nhiing chii thich phii hgp dd cong chung cd ca hdi tiep can vdi nhiing thdng tin mdi v^

bien ddi gen dugc nhln nhan theo diing myc dich, Sd lugng anh minh hga cd chii thich rd vd san pham, khu vyc ttdng cdy bidn ddi gen ehiem so lugng khdng eao, ed 10 dnh. Cdc hinh dnh minh hpS cho san phdm dd deu tap trung chinh d san pham nhu canh ddng ngd dugc trdng thir nghidm biln doi gen, ggo bidn ddi gen, ca rdt bien ddi gen... Didu d6 chiing td nhd bdo frong qua trinh dua tin da cd gang phan anh sy vide chdn thyc thdng qua binh dnh.

Ket luan

Thdng qua phan tich cac bdi vidt ttdn bao didn tu, trang tin didn tir nhan thay chii de biln ddi gen khot^

phai la chu dd phd bien, ndi each khac nd khong dugc hidn didn nhilu tren edc trang tin, bao didn tii ttong mdu nghien cihi ciia Viet Nam hidn nay. D6i i vdi cac bai vidt dugc nghien cim cho thdy chu de n^ ""

dugc cac nha khoa hoc rat quan tam, the hien quan diem ciia minh theo nhidu chilu canh khac nhau. Ho dua ra cd nhiing nguyen nhdn img hd vd nhung 1^ _ do phan ddi vdi cdc san phdm bidn ddi gen. Qua trinh phdn tich ciing cho thdy, cdng chiing - ngudi dan chua nhan dugc nhieu thdng tin vd dugc the hi?n quan didm ciia minh ttong cac bai vilt vd bien doi gen. Da phdn cac hinh anh vd cdc sdn phdm bidn doi ••

gen khdng dugc chii thich mdt each ro rang.CD

'" Nguon: Trang tin cua Vien khoa hgc Nong nghiep Viet Nam, "Hpi thdo truyen thdng ve Cong nghe sinh hoc ndng nghiep", 16.5.2013

56 Ly luSn chinh tri & Truyen thdng Sd'thang 5-2016.

i

Referensi

Dokumen terkait