Tren dadng phat; t r i e n
Lien ket kinh tl la mot hien ttfOng kinh te - xa hoi khaeh quan cua nen san xuat hang hoa co sif phan cong lao dong xa hoi ngay cang phat trien.
Lien ket kinh te dUOc nhan thiic la pham tru phan anh moi quan he phoi hop hoat dong kinh te gifia cac chu the kinh te v6i nhau nh^m dem lai
hieu qua kinh te cao nhat cho moi ben tham gia.
uan dung lu thuvet tf|nh hiring thi tririfng ti^ong lien het ifinh te
N
cunj;en kinh te \an hanh theo ca che thj truong dua tren sir dieu tiet cua quy luat cau se mang lai hieu qua thiet thuc cho \iec phat trien nen kinh te. no huang cac DN tien tcri viec van dijng toi iru cac nguon luc ciia minh nham thoa man tdi da nhu cau cua con nguoi. Viec Viet Nam gia nhap td chiic thuong mai the gioi. hoa nhap \ao nen kinh te' the giai. buac vao san chai chung, san chcri van hanh theo co che thj truong, cung hiia hen mang den nhieu thanh cong mai cho cac DN Viet Nam. Hang loat cac ca hoi d6ng thai cung khong it riii ro de doa su ton tai va phat trien ciia doanh nghiep. Vdi tinh hinh khung hoang kinh te hien nay. cac DN can phai lien ket vdi nhau nham mang lai ket qua cao nhat xua't phat tu' mdi quan tam ciing cd lai ich kinh t^ ma cac ben tham gia tu nguyen thiet lap cac mdi quan he phdi hap. Cac Doanh nghiep lien ket vdi nhau theo dinh hudng thi tnrdng nham su dung tdi uu nguon lure se mang lai lai the' ben vOng va hieu qua hoat ddng kinh
doanh cao nha't. Bai viet nay de cap den \an de Van dung ly thuvet ' dinh hudng thj trudng trong lien ket kinh te'. trong dd tap trung vao van de nghien cuu su tac dong cua cac thanh td dinh hudng thj trudng den hieu qua hoat ddng kinh doanh ciia cac DN khi tham gia lien ket kinh te.
Djnh hudng thj trudng (Market Orientation) la mdt trong nhCmg khai niem quan trgng nhat ciia tu tudng tie'p thi hien dai. Thuat ngu djnh hudng thi trudng dupe biet den dau tien d cac nude phat trien tu nhung nam 1957 - 1960 nhung indi chi dimg trong pham vi ly thuyet, hpc thuat thuan tiiy (McKitterich, 1957; Kelton.
1959; Levitt, 1960 - Deng & Dart, 1994 da dan). Sau dd.tu'nam 1990 trd di, cac doanh nghiep bdt dau quan tam nhieu hon den khai niem nay dudi gdc dp ung dung, ndi bat la hai tac gia Kohli & Jaworski (1990) va Narver & Slater (1990).
KohU& Jaworski (1990) quan niem rang "Djnh hudng thj trudng" la thuat ngu chi su trien khai ling dung ciia tu tudng tiep
ThS NGUYEN THj LANH Truimg Dai hoc Du_\ Tan- Da Ndng
thi. Cac tac gia nay dinh nghia;
Dinh hudng thj trudng la qua trinh tao ra cac thdng tin thj tnrdng co lien quan den nhu cau hien tai va tuong lai ciia khach hang; sir tdng hop \ a phd bien cac thdng tin do den cac dan vi chiic nang; hoach djnh va trien khai cd su phdi hgp ddng bp giua cac dan vj chiic nang trong doanh nghiep de ung pho vdi cac CO hdi thj trudng. Nhuvay, dinh hudng thj trudng bao gdm:
- Tao lap thdng tin; Thu thap va tdng hpp cac thdng tin thj trudng cd lien quan den nhu cau j va thi hieu khach hang d hien tai va tuong lai.
- Phd bie'n thdng tin; Chia se va phd bien cac thong tin dd den moi bp phan chu-c nang trong doanh nghiep. Viec phd bien nay se cung cap thdng tin cho mpi ngudi. ddng thdi cho thay nd lire phdi hop giua cac phdng ban trong mpi hoat ddng.
- Dap ung: Toan doanh nghiflft^
tham gia vao viec hoach djnh vk trien khai cac hoat dftng nham dap ung nhu caukliach hang.
Khoa hoc
&phattn^n
T r e n dadng phat: t r i e n
Narver & Slater (1990) xem djnh hudng thj trudng la mot loai van hda doanh nghiep. Nd la nen tang cho cac hoat ddng can thiet va hieu quii nham tao ra gia trj tdt han cho khach hang va thdng qua dd tao nen su thanh cdng cho doanh nghiep. Mac du dinh nghia theo van hoa, nhung hai tac gia niy cu the hoa ndi dung cua dinh hirdng thi trudng bao gom ba thanh phan hanh vi;
- Dinh hudng khach hang;
Hieu ro ve khach hang muc tieu va khach hang tiem nang cua doanh nghiep.
- Djnh hudng canh tranh; Hieu biet ro ve ddi thu canh tranh hien hiru va tiem tang.
- Phdi hap chiic ning: Su dung ket hap cac ngudn luc ciia doanh nghiep de tao ra gia trj tdt han cho khach hang.
Mac du vay, cac tac gia nay d6u cd chung mot quan diem ve cac thanh phan ciia djnh hudng thi trudng bao gdm Djnh hudng khach hang, dinh hudng canh tranh, phdi hop chiic nang. Tiep ndi quan diem trSn, nghiSn cuu ciia Deng & Dart (1994) d Canada bd sung them thanh phan thu tu la dinh hudng lai nhuan (Profit Orientation). Gray & cdng su (1998) da tdng hop va xay dung mot bo thang do tdng quat han vdi 5 thanh phan MO bao gdm 4 thanh phdn ca ban cdng vdi thanh phan mdi la ling phd nhay ben.
Cdc thdnh phdn ciia dinh hudng thi trir&ng dime van dung trong lien ket kinh te cu the:
1. Dinh hudng khach hang la y^u td lam tang su thoa man cua khach hang trong dai han thdng qua kha nang cac DN lien ket vdi nhau, hi^u va niim bdt dupe cac nhu cdu, uuc mud'n hien tai cung nhu trong tuang lai ciia khach hdng. 4 nhan td cdn chii y ciia dinh
hudng nay la: sir trung thanh ciia khach hang, su thoa man cua khach hang, chat luang va su cai tien. Trude su khung hoang cua nen kinh te' the' gidi hien nay, thj trudng qud'c te' bi thu hep, cac DN trong nude quay trd ve vdi thi trudng ndi dia nghien ciiu thi hie'u, xu hudng tieu diing, thu nhap cua ngudi dan, djnh vj san pham cua minh ma bay lau nay cac DN hau nhu quen lang. Quay trd ve vdi
"ao nha", cac DN khdng xao nhang ve dau tu cho chat luang san pham, nang luc phuc vu khach hang. Khdng nen nghi rdng san pham xuat khau la cha't luang tdt han san pham ndi dja, ngudi dan trong nude sdn sang bd ra chi phi cao de cd dupe san pham cd cha't luang ma ho mong mudn, hieu dupe dieu nay cac DN dinh hudng thj trudng khach hang trong nude thdng qua lien ket de san pham cua DN ludn d trong tiem thuc ciia ngudi tieu dung trong nude. Sue manh cua su lien ket giu'a cac DN liic nay se mang lai ket qua cung nhu gia vung the dn dinh kinh doanh ciia cac DN. Lien ket cQa he thdng cac dan vj thuong mai vdi cac nha siin xua't, thdng qua hinh thiic dai ly ban hang, sieu thj tai cac tinh, thanh, cac don vj nay tim hieu nhu cau ciia khach hang, khuyen khich khach hdng gdp y ve san pham/ dich vu ciia DN va tu dd DN xdc lap hoat dong kinh doanh dua vao su hieu biet khach hdng. Nhd cd lien ke't kinh te' giiip cho cdc DN dua san pham ciia minh vao thj trudng mpt each nhanh chdng hon, kip thdi han, tieu thu san pham ciia minh dupe nhanh hem, hieu rd ve ddi tuong md ho dang phuc vu.
2. Djnh hudng canh tranh de cap den khd nang ndm rd cac diem manh- dierq yeu, nang lire- chien lupc trong ngdn han va ddi han
ciia cac ddi thii hien tai cung nhu ddi thu tiem nang. nd cung de cap de'n kha nang thu thap va su dung thdng tin thi tardng de phat trien kd hoach kinh doanh, diing lai the' canh tranh de ndm bdt ca hdi hay han che nguy ca thj trudng. Do tac ddng cua quy luat canh tranh va quy luat tdi da hda lai nhuan cac chii the lien ket vdi nhau. Canh tranh de gianh lay iru the trong san xuat va tieu thu san pham la quy luat vdn cd cua cac DN trong nen kinh te' phat trien theo ca che thi trudng. Lien ke't kinh te' la hoat ddng cd quan he gdn bd mat thiet vdi canh tranh. Cac DN phat trien quan he lien ket kinh te' de tang siic manh thuc hien canh tranh thdng lai vdi cac ddi thii khac nhat la trong bdi canh nen kinh te hien nay, cac DN lien ket vdi nhau de canh tranh vdi cac DN nude ngoai.
Canh tranh thiic day lien ket kinh te. Lien ke't kinh te lai ddn den lam tang kha nang canh tranh ciia cac chu thi. Trong nen kinh te thj trudng, cac DN deu mong dat dupe lai nhuan tdi da trong kha nang vdn ed ciia minh. Lien ket kinh te cho phep DN bii ddp chd yeu, khai thdc diem manh lan nhau, cho phep cac DN thuc hien dupe cdc hpp ddng kinh doanh ldn ma bay lau nay cac hop ddng nay deu rai vao cac ddi tdc nude ngodi ndm gio.
3. Phdi hpp chiic nang dt cap den su phdi hpp giu'a cdc DN vdi nhau trong viec thu thap, chia se va phd bien thdng tin, tac ddng qua lai giila cac DN san xuat vd cac don vj kinh doanh thuong mai, su gap gd vd thdo luan hudng thj trudng giCra cac don vj kinh doanh;
sir dung ket hop cdc ngudn luc cua cac doanh nghiep de cd the tao ra gid trj tdt hon cho khach hang. Vdi su phat trien nhanh manh cua cupe each mang khoa hoc - cdng nghe
Khoa hoc
&phaitni'n
Tren dudng p h a t t r i e n
trirc tiep tac ddng vao mpi nganh kinh te, mpi linh vuc ciia xa hdi.
Cac DN phai tang cudng lien ke't kinh te de ndm bdt, ung dung nhanh cdc thanh tuu mdi ciia tie'n bd khoa hpc cdng nghe, tang khd nang san xuat ra cdc sdn pham mdi, dap ung kjp thdi nhu cau mdi phat sinh do tac dong cua tien bd khoa hpc - cdng nghe hien dai de tang Ipi nhuan. Phat trien lien ke't ngay cdng cd tac dung to ldn, ddi vdi DN lien ket kinh te' tao dieu kien cho DN ed the di sau vao phdt trien ehuyen mdn cd hieu qua, khai thae dupe nhirng diem manh, khdc phuc diem yeu, thich ling vdi ca che thj trudng de nang cao hieu qua san xuat.
Phdt trien manh quan he lien ket kinh te cd the giiip cho DN tdn tai vd phat triln tdi san xuat md rdng vdi tdc dp va hieu qua cao trong nen kinh te thj trudng.
Lien ke't di tao ngudn vdn cho san xuat, tao nguon nguyen lieu va sir dung tdng hpp nguyen lieu cd the thuc hien bdng nhiJng hinh thiic hen ke't kinh te phd bien. Nhu hien nay viec cac cdng ty nude ngoai thuc hien cac du an san xuat ldn d nude ta thi bdng hinh thiic lien ket cd the cac cdng ty trong nude san xuat cac sdn pham phu trp de cung ca'p ede thiet bi can thiet cho cac cdng ty nude ngoai.
Nhd su lien ket ndy ma ngdnh phu trp trong nude cd dieu kien phdt trien.
Lien ket d khau san xuat: cac DN trude day ciing san xuat mot mat hdng, nhdm san pham tuong tu ciing loai cung cap cho thj tnrdng nay lien ket vdi nhau nhdm tang cudng ehuyen mdn hda, tham gia lien ke't kinh te nay giiip cho mdi DN thudng xuyen dn dinh nhiem vu san xua't, ed dieu kien tap trung ngudn lire dau tu chieu sau cho san pham ehuyen mdn
Khoa hoc
&phat trien
hda, dp dung cdc bien phdp cai tie'n mdu ma, nang cao chat lupng, giam chi phi bat hpp ly. Nhd dd ma cdc DN cd the tang khd nang canh tranh ciia sdn pham ehuyen mdn hda tren thi trudng.
4. Djnh hudng Ipi nhuan la kiem sodt kha nang sinh Ipi nhu:
kha nang sinh Ipi cua khach hang Idn, kha nflng sinh Ipi ciia ddng san pham, kha nang sinh Ipi ciia khu vuc kinh doanh, kha nang sinh Ipi ciia kenh phan phdi; Cdng ty ed the xac dinh Ipi nhuan tir cdc bp phan kinh doanh cung nhu tir cac ddng san pham/ dich vu v.v..
khac nhau. Cac DN lien ke't vdi nhau tap trung chii trong den cha't lupng kliach hang, tap trung chii trong den Ipi ich ddi han. Do anh hudng ciia khiing hoang kinh te, cac DN trude day cd the la ddi thii cua nhau, canh tranh nhau tren Cling mgt loai san pham, trong cung mgt thi trudng. Nay de giam thieu riii ro do canh tranh, ho lien ket lai, eiing thoa hiep de phan chia thi trudng, sdp nhap dd tao nen ddc quyen nhdm tir dd cd kha nang tao ra Ipi nhuan cho cac ben tham gia lien ket. Lien ket de khai thdc thi trudng, tap trung chien lupc, xac dinh muc tieu Ipi nhuan d timg viing, tirng khu vuc dua tren viec phan chia thj trudng, djnh vj san pham. Chang han, nhu cac cdng ty du Ijch thuc hien cac tour du lich de'n cac khu vuc cd danh thdng gdn vdi cdc Idng nghe truyen thdng de tao ra thu nhap lau ddi va giu chan du khdch, mudn vay phai tao su gdn ket giua cdc lang nghe va cdc danh thdng, phat trien lang nghe di kem vdi tdn tao cac danh thdng, da dang hda san pham de tao ra siic hiit ldn cho du khach.
5. Ung phd nhay ben Id nhu-ng ddng thai tich cue cua doanh nghiep sau khi lien ket lai, ndm
bdt va phd bien thdng tin, su nhay cam va dieu chinh kip thdi cac hoat ddng ciia nhung doanh nghiep tham gia lien ket ddi vdi su thay ddi ciia cac y6\i td lign quan, hanh ddng ddi phd kjp thdi vdi hoat ddng ciia cdc ddi thii khac, cdch gidi quyet cdc than phien cua khach hang... Mudn tdn tai va hoat ddng trong nganh, cac cdng ty lien ket vdi nhau can phai tim hieu nhirng thay ddi trong moi trudng kinh doanh, nhung thay ddi ve gia ca san pham, djch vu tren thj trudng, va nhat Id nhirng thay ddi cQa khach hang de dira ra nhQng phan ung thich hpp. Sy nang ddng ciia cdng ty trong kinh doanh va nhQng phan ling cua cdng ty ddi vdi su thay ddi cua thj trudng nhat la hien nay khi ntn kinh te dang suy giam, b'ch cdu tieu dung san pham thdng qua gia ca va chat lupng san pham. Lien ke't kinh te' giiip DN phan ling nhanh vdi nhung thay ddi cua thj trudng, giup DN khdc phuc duuc nhung han che' ve quy md.
Nhu cau cua thj trudng la luon ludn thay ddi, de phan ling nhanh vdi sir thay ddi dd bude cac DN klrdng ngu'ng thay ddi mau ma ciia cdc san pham hien cd, vira phai tim each da dang hod san phdm, xac djnh khach hang muc tieu. De cd dupe nhung thay ddi phii hpp vdi nhu cau ciia thi trudng, DN can phai cd thdng tin va cd du kha nang triln khai nhanh cdc phuong an san xuit mdi. Chinh su lien kdt kinh t^ se giup cho DN dat dupe difiu do.
Lien ket kinh td cdn giiip cho cac DN cd thd tidp cdn nhanh chdng vdi cac cdng nghe va ky thuat mdi, nhd su phdi hpp vdi cac CO sd nghien cun trong vd ngoai nude ung dung vao qua trinh san xuat nhdm mang lai hieu
qua cao cho cac DN. •