viiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiHiiiiiiiiiiimm
» Trang 09Ung dung ky thuat hat nhan trong nong nghiep
G Ths. Doan Ph^m Ngpc Ng^ - Trung tdm H^t nhSn TP.HCM Ngdy nay ndng lUdng hgt
nhdn dUde sCf dgng cho mge dfch hda binh chu y d u theo 2 hudng sou (1) chuydn ddi ndng lUdng hgt nhdn thdnh di?n ndng, (2) sCf dgng hi?u Ung c u a ede bUe xg hgt nhdn khi tUdng tde vdi vgt chdt trong ndng nghi?p, cdng nghidp, Y hgc vd bdo v?
mdi trudng. Sou d d y Id mgt sd nghien cUu khdi qudt vd Ung dgng ky thudt hgt nhdn trong ndng nghigp.
DINH DJdNG CAY TRONG Dgm (Nitd) tham gia vdo nhieu thdnh phdn c u a thgc vdt nhu enzyme xuc tde qud trinh tdng hdp vd sO dgng dUdng, protein, diep Igc t d Id chd't quydt djnh c u a bd mdy quang hdp vd axit nucleic Id chdt quydt djnh tfnh di truydn vd sg tdng hdp protein. Vi vdy, dgm ddng vai trd rdt quan trgng trong qud trinh sinh trUdng vd phdt tridn c u a c d y trdng. Phdn bdn dgm ludn Id y d u t d kfch thfeh tdng trudng vd phdt tridn cua c d y trdng.
C d y trdng hinh thdnh dUde ndng sudt eao khi tdng hdp dUdc ddng thdi nhidu y d u t d tdi Uu.
Vi vdy, trong ky thudt bdn phdn viec ehgn dUdc lieu lUdng vd tl le tdi Uu cua d g m , Idn (P), bdtgt (K) cho tUng logi edy trdng Id mgt vdn d d ed tdm quan trgng rdt Idn. Ky thudt Ung dgng ddng vi trong nghien eUu dinh dUdng c d y trdng ra ddi cung c a p mgt cdng eg hUu fch giup xdc djnh nhanh vd chfnh xdc mdi quan he giUa ddt, phdn vd edy trdng.
Nhd dd c d thd chon dUde c d c
mUc bdn tdi Uu tgo ndng sudt eao nhUng kinh te vi tiet ki?m dUde lUdng phdn can sCf dgng.
Nitd-15 Id ddng vj dUde Ung dgng rdng rdi nhdt trong nghien cUu c d c chu trinh sinh hda hgc do dnh hudng cua vdng tudn hodn nitd vd sg vdn chuydn cua hdp chdt nitd trong h? ndng nghi?p. Nitd-15 Id ddng vj bdn (khdng phdi Id ddng vj phdng xg) hi?n di?n trong tU nhien vdi hdm lUgng rdt nhd, chiem khodng 0,366% tdng lUdng nitd t g nhien. Nitd-15 dUdc gia tdng hdm lUdng nhd vdo qud trinh Idm gidu (ki hi?u Id 15N a.e) dUdc dung dd ddnh ddu vdo phdn ure hogc nitrat. Hdm lUdng 15N a.e trong c d y Id dgi lUdng dgc trUng cho qud trinh pha lodng cua phdn bdn trong he ddt - phdn. Gid trj ndy khdng e d djnh md thay ddi trong sudt qud trinh sinh trUdng cua cdy.
Khi phdn nitd dUdc bdn vdo ddt, mgt phdn Igp tUc dUdc c d y hdp thu vd phdn khdc se tham gia vdo chu trinh chuyen hda nitd trong ddt nhU khodng hda, c d djnh, phdn huy... do dd se bj pha lodng bdi mgt lUdng Idn nitd c d sdn trong ddt theo thdi gian vd dUdc phdn dnh bdi sg gidm ddn hdm lUdng 15N a.e cua c d y trong sudt qud trinh sinh trudng.
Trong ede ehUdng trinh do To ehUe LUdng Ndng/ Cd quan Nguyen TCf ndng lUdng Qude t d (FAO/IAEA) chu tri, ky thudt ddnh d d u Nitd-15 dd dUde sCf dung d d nghien cUu he ddt - phdn bdn - edy trdng nhU sou; vdng tudn hodn nitd trong ddt, sU phdn b d Sd K h o a H o c v a C o n g Nghe B i n h Phifofc
nitd trong c d c thdnh phdn hUu c d ddt, hi?u qud sCf dgng phdn bdn: ky thugt bdn (thdi diem, c d c h bdn, ngudn phdn bdn...), mdi Hen quan giUa c d c ydu t d ndng hgc: tUdi tieu, gidng edy, thdi vg...sg edn bdng c u a nitd sou khi bdn phdn, nghien cUu c d djnh dgm sinh hgc, c d c vdn de mdi trUdng sou khi sCf dgng phdn, nghien cUu chuydn hda nitd trong edy trdng vd dgng vgt.
Ngodi Nitd-15, ddng vi phdng xg phdt-pho-32 c d thdi gian bdn rd 14,3 ngdy cung dd dUde sCf dgng tU nhUng ndm 1930 de nghien cUu vi?c bdn idn cho cdy. Trong ky thugt ndy, Phdt- pho-32 dUde cho vdo c d c logi phdn Idn nhd vdy chung ta ed thd ddnh gid dUde chfnh xdc hieu qud sCf dung phdn tU dd giup xdc djnh thdi gian, Hdu lUdng, dgng phdn thfeh hdp ddng thdi cd bi?n phdp bdn thfeh hdp dd c d y c d thd hdp thg Idn nhanh nhdt.
DUde sU tdi trd cua IAEA, hdn 20 ndm qua Vi?t Nam dd dgt duge mgt sd kdt qud trong nghien cUu Ung dgng ky thugt ddnh ddu ddng vj (Nitd-15 vd photpho-32) trong ndng nghidp nhu sou: xdc djnh hi?u qud sCf dgng vd hdp thu dgm cua c d c gidng Iua cao sdn trdng tren ddt phu sa d Ddng Nam Bg, xdc djnh c h d dg phdn bdn N,P tdi Uu cho c d y Iua, c d y c d phe, rau vd ede edy hg d g u , nghien cUu khd ndng c d djnh dgm c u a edy d g u ndnh, quan h? giUa trgng thdi vd sg chuyen hda Idn trong ddt...
WWWWWWWWWWWWWWWW S o : 0 3 / 2 0 1 2
Trang 10
m
TAO G I 6 N G DOT BIEN Cdng tde ehgn gld'ng vd tgo gidng mdi ed vol trd quan trgng trong vl^c tdng ndng sud't vd chdt IUc?ng cua cdy trdng ddc bi0t Id edy Mdng thgc. Chfnh cdng tde ndy dd ddng vai trd quydt djnh trong cude cdch mgng xgnh vdo nhUng ndm 60 tgi An Dd vd nhidu nUdc khdc trdn thd gidi. Cung vdi cdc chdt hda hgc, bUe xg ion hda Id mgt tde nhdn gdy mUe dg bidn di rdng ndn rdt cd hi^u qud giup eon ngUdI tgo ra hdng logt cdc gidng mdi vdi nhUng tinh trgng mdi cd l<?i vd kinh td nhu ndng sudt eao, chd't lugng dinh dUdng tdt, chju hgn vd mdn, khdng sdu b$nh v.v. Theo sd li^u cuo IAEA, ndm 2003 dd ed hdn 2700 gidng ddt bidn tu 170 logi cdy khde nhau dd dUdc phdng thich d hdn 60 nude tren khdp the gidi.
NhUng gidng dgt bidn ndy giup ndng cao thu nhdp vung ndng thdn, cdi thi?n dinh dUdng cho con ngUdi vd hdn the nUa ddng gdp tfch cgc trong an todn thgc phdm nhUng Igi thdn thi?n vdi mdi trudng. Gdn 90% nhUng gidng ddt bien phdng thfeh chfnh thUc dU(?c tgo ra bdng vide sCf dgng bUc xg hgt nhdn vd dd ddng gdp hdng trdm tl USD vdo thu nhdp thdm cua ngUdi ndng ddn hdng ndm.
Thugt ngU "bUc xg Ion hda"
dung dd ehl cdc hgt cd ndng lUdng cao, khi tUdng tde vdi mdi trudng vdt chdt se gdy ra cdc hi?n tugfng ion hda vd kich thich cdc nguyen td cua mdi trUdng.
Cdc ngudn bUc xg thudng dUde dung trong chieu xg tgg gidng ddt bien cdy trdng gdm Coban-60, neutron, deuteron, proton, electron. BUc xg cd the gdy ra hi?u Ung trUc tiep hogc gidn tiep vi vgy ed the tgo ra
nhUng thay ddi hlnti thai cung nhUthay ddi chC/c m H \(\ trong te bdo vd cdc td chO' luy nfiion, bUc xg khdng tgg ret chuc nang mdi trong td bdo vdi to' r;hu'c ma chf Idm thay ddi cd' ' l u / c n d n g sdn ed hode Idm xi la i t liQn c d c chUc ndng tIdm tdng iiog' titih trgng Idn,
Cdc td chUe td boo c u a c a thd sgu khI nhdn ndi ig lugng c u a bUc xg Ign hda S§ chju nhUng bIdn ddi qua 2 glol doan:
(1) Giai dagn siiih ly / d y ra trong thdi gian rdt ngan rio lO ddn 10-16 gidy), trong giai dogn ndy cdc phdn tCf sinh hoc guon trgng nhU men, nucleoprotein se bj tdn thUdng do tde dong trUc tiep cuo bUe xg; va cdc phdn tCf nUdc (chidm 75% trong lugng td bdo), ion H+, OH- c d c goc tg do OH,, H, vd c d c son phd'm oxy hda mgnh nhu H202 bj tde dgng gidn tidp cua buc xg se bj mdt edn bdng di?n tu ket gud Idm rdi logn cdc hogt dong binh thudng cua td bdo
(2) Gidi hgn sinh hoc: neu nhUng tdn thUdng c gioi dogn 1 khdng thd phgc hdi duoc se keo theo nhUng tdn thudng chuyen hda ddn den nhOng ton thUdng hinh thdi vd chUc nang Giai dogn sinh hgc cd the keo ddi tU vdi ngdy ddn vdi ndm sou chieu xg,
Theg thdng ke so bo tmh den ndm 2007, VIdt Nam co 50 gidng ddt bidn dUc?c tgg ra (trong khi
10% 2%
88% Tde nhfln k^l^c
Hinh 1: So sanh vi§c sCr dung cua cac tac nhan gSy t^o dot bien tren the gidi (ngudn IAEA, 2003)
Hinh 2: Pho bien di cua hioa cam ctiUdng sau khi chieu xa chum ion nang tai Nhat (nguon M, Okamura, 2003)
do theo thong ke cue IAEA, ndm 2007 Viet Nam co 43 giong dot bien duoc tgo ra, xep hgng thU 9 tren the gidi ve cdc nUdc phdng thich cdc giong cay trdng dot bien) trong so do cay Idy hgt dgt 47 giong gom 32 giong Iua, 11 giong dgu, 2 giong bdp va 2 gidng ddu phong. Mot sd gidng Iua vd d g u ndnh dot bien tieu bieu dUdc tgo ra bdng XL/ ly chieu xg gamma gom VND95-19, VND95-20, VND404, VND99-3, TNDB-100, THDB vd DT- 83, DT-84, DT-90, DT-94, DT-95,
KIEM SOAT CON TRUNG Hien nay tren the gidi viec tieu di^t con trung gdy hgi dd dUdc d p dung thdnh cong bdng 2 c d c h :
Mgt trong nhung thi du dien hinh cua viec su dung phUOng phap chieu xg de tieu diet con trung Id viec tieu diet ruoi qua ci tinh Mendoza, Achentinc, ndm
1996. 200 trieu con ruoi dUc vo sinh bdng chieu xg dUdc tha hdng tudn bao trum tren nnot dien tich rdng 650000 hecta, Nhd chien djch ndy md trdi cay thu hogch dUdc khdng bj dich ruoi gua.
(2) Tha nhOng con dUc vd (Xem tiep trang 16)
So: 03/2012 llllllllllllllllllllllllllllim
Sd Khoa Hoc va Cong Nghe Binh PhtfdfcTrang Ki
sd IU0ng, Chung logi c d c m d y mdc thidt b| thi^c sg c d n thiol phgc vg tri^c tidp sdn xudt kinh doanh cho c d c doanh nghiop ndy, t u d d tham mUu UBND tfnh phd duydt theo d u n g quy d|nh, Phd Chu tjch UBND tfnh d d giao Sd KH&CN d g a trdn tidu chi iga ehgn dgf d n vd c d c quy dinh lien quon d d tidn hdnh xdy dUng Dg d n ddi mdi c d n g nghd c h d bidn trong ngdnh didu c u a
tinhi t r o n g g i a i (1(>,.in ; ' i i l l .'(US t h u d c C h U d n g t n n h f>tial tn-Mi n d n g t h o n mir>n n u i t l u i m i i n / i j U B N D t i n h t r i n l i Ho K M M N M M I I x o i f > d n g thcTi (1(^ x u a t ( a i d U o i ^ t l ^ u o c C h i i O n g t n i i t i p h a i tfn MI n d n g t t i d n m i d n n i . i t r o n g n a r r i
2013 trinh UBND tinh phd d u y ^ t gCfl Bd KH&CN xem xdt, quydt d|nh. Trong thdi gian tdi, giao Sd KH&CN phdi vdi (.UG Thud vd cnc ddn v| lidn quan hUdng d d n thnnh Idp. td ctiUc, hogt ddng, qiKin ly vd M/ d g n g Quy Phdt tridn KH&CN c u a doanh nghidp.
Qua d d , UBND tfnh r,d ban hdnh quy djnh vd vide trfch 10% lgi nhudn trUdc thud c u a doanh nghidp d d ldp Quy Phdt tridn
Kl \yj< fJ ' u( I d ' ) ' i n h n g h i ' . ' f ) kl 'I li iMi 1 l a i f I J',)' h o p , f ' h o ( h,u IK h I )IUJ[ ( tint I I'.ui V a n M r ) ( h d a d a n h g i a o a o c d ( i ( i i i ( ) ( u a ' I ' K j t i k h d o sat v a I l(,ii i ;ii ' u \',\\ it 1 (111)00 v 6 k o t (}[}(] k t i a o s a l f J o a n t i n g h i g p
imiiiiimim * -//////i
thudc ChUdng trinh ho tr<? ddi mdi c d n g n g h ^ trong ngdnh Didu, Ddng chi nhdn mgnh: Binh PhUdc Id thu phu didu c u e cd nude, vl v d y , vide hd tre? cho c d c doanh nghidp trong ngdnh didu Id mdt c h u trUdng dung d d n vd phu hqp. Thdng qua vide hd tre? c d c doanh nghi$p ddi mdi c d n g n g h d , t d p trung phdt tridn ngdnh didu khdng chi giup tdng thu ngdn sdch cho linh. cai thien ddi sdng nhdn d a n . gidm thieu d nhiem mdi trUdng mo con giup ndng tam VI the c u e vinh trong nganh c d n g nghiep che bien dieu cuo ca nUdc /
Bdo Thoa
Mot doanh nghiep thanh cong... ^^ng dung ky thuat...
(T/ep theo trang 10) tu t : -:• Ldm Dong ve
'• : : Chung tdi. anh Chien cho biet : :, :• • • : 'uc nghien cUu va dUa vao son xuol dU an Xdy dUng md hinh nho may sdn xudt g a c h khdng nung bong cdng ngh?
Polymer vd c d tgi Cdng ty irjIU) mgt thanh vien Mmh An de d d p Ung r • . ;u vgt liou xdy dUng soch. tren dia ban tmh
Vdi tdng chi phi cho toon bg dU dn lo ggeh kieu dUng kieu mdi c u a cdng ty TNHHSXVL&KTNL Thai Binh. chi t,on A ty dong Vi?c d p dung c d c tien bo kt ; ' vao sdn xudt sgeh hgn trong cdng nghi?p. tgi khu c d n g nghi?p Tdn Thanh c u a Cdng ty INHH SXVLXD Thdi Binh dugc Hgi dong khoa hgc va cdng ngh? tinh cdng nhgn va khuydn khich ho trg d d u tU
Cd the ndi, vi?c d p dung c d c tidn bg khoa hgc hgc ky thugt. sdn xudt sgeh hdn trong cdng nghiep. gidm chi phi d d u vdo, tgo ra ndng sudt, chdt lUdng sdn phdm thdn thi?n vdi mdi trudng d cdng ty TNHH SXVLXD &KTNL Thdi Binh Id vi?c Idm rdt d d n g nhdn rgng trong c d c md hinh son xudt sgeh hgn trong c d n g nghiep tren dia ban tinh /, Dong DUdng
(Tiep theo trang 11) con coi mang nhUng ddc tmh di truyen bdt •; 'a bdng phUdng phdp c h e ": -. -^. :~'~ nhdn len
t r o n g ; „ : , . : , . . , • , ,, ... .• , „ .. c . e n d i b d t
ldi co thd ve hmh thdi nhu di igt d cdnh lam boy kem, ve : ; dien sinh ly nhU chenh l?ch ve gidi imn vdi so lugng con due cao, khd ndng c' ; ' ^ n h h o d e khd kem. nhgy c a m vo- ^ o^ •^••^^ rnudc di?t cdn trung nhUng c a the ndy c d tde dung lam lan trdn c a c dOc tinh bdt lgi trong ed quan the. qua nhieu the h? Idm gidm ddn ca the sdng sot vd ddn den tieu di?t lodi.
S^
B u o n d u o c 1 v6 s i n h p h o n gA u I r u n g k h O n g lh<*
ph«t triftn t h * n h budm
+
T r J n g bSt t h u
d
c « . r\-i / O A i o 'ill! /' nniiiiiii SA Khoa Hoc va Cong Ngh$ Binh Phtfdc